Carina van der Walt. Nasr reageer: ‘n Pleidooi vir die kuns

‘n Pleidooi vir die kuns op Oerol (12-06-10)

 

Aflewering 2

Oerol

Oerol

Oerol is ‘n Nederlandse ekwivalent van kunstefeeste soos die KKNK en Aardklop in Suid-Afrika. Dit vind elke somer gedurende Junie plaas. Tien dae lank trek die teaterwêreld na Terschelling. Dit is een van die Wadden-eilanden. Die uitsonderlike natuur word betrek in landskapskuns, beeldende kuns, installasies, musiek en straatteater. Verlede jaar het Stellenboscher Strijdom van der Merwe se landskapskuns op die strand van Terschelling gepryk.

 

Strijdom van der Merwe. Oerol

Strijdom van der Merwe. Oerol

Met die onlangse landwye verkiesings is bevestig wat alle kunstenaars al vir ‘n ruk lank gevrees het gaan gebeur. Vanweë intensiewe besparingsmaatreëls vanaf die owerheid se kant, kom kuns en kultuur in Nederland onder druk te staan. Dit is die eerste sektor waarop besnoei sal moet word. In die verlede (en nou nog) word baie kuns ondersteun deur subsidies vanaf al die plaaslike stadsrade, die verskillende provinsiale rade tot op die groter, landswye rade en stigtings. Nou moet daar gespaar word.

Daarom het die artistieke direkteur van Oerol, Joop Mulder, besluit dat dit “noodsaaklik is om te veg vir kuns en kultuur.” Volgens hom is die krag van Oerol as een van die grootste teater- en musiekfeeste van Nederland sterker as die kragte uit Den Haag. Om dit te ondersteun is ‘n waarskuwing aan die regering gerig in die vorm van ‘n manifes: die Manifes van Terschelling. Die publiek kan op die webwerf van Kunsten ’92 hierdie manifes onderteken.

Ramsey Nasr

Ramsey Nasr

Daarby het Ramsey Nasr sy poëtiese pleidooi gelewer aan ‘n lid van die Tweede Kamer. Die musiek van Kiteman het die woorde van Nasr begelei in sy gedig: Uit nutteloze noodzaak. Volgens Mulder is Nasr uitgenodig om die gesprek oor kuns nie te laat gaan oor geld nie, maar oor die waarde van kuns en kultuur, want “kuns maak ‘n wesentlike onderdeel uit van ons beskawing”.

Selfs die openingstuk op Oerol het die onafhanklike stem van die kunstenaar beklemtoon. Dit was De Meester en Margarita van die Russiese skrywer Michail Boelgakov, opgevoer op die strand van Terschelling. 

Nasr en Kiteman het die jonger geslag kunstenaars op Oerol verteenwoordig. Die voorsitter van die Tweede Kamer, Gerdi Verbeet, het na Nasr se gedig verwys as ‘n “stewige gedig”. Sy hoop dat dit aanleiding sal gee tot ‘n stewige aanpak en positiewe beslissings ten gunste van kuns in Nederland. Hieronder volg die gedig van Rasmey Nasr:

 

Uit nuttelose noodsaak

 

laat ons eerlik wees

as dier het ons totaal misluk

ek sien my nog daar staan

op ‘n savanne sonder wegkomkans

in die volle lig van die wild

‘n mond vol tande

baie modern, baie selfbewus

 

vandag

regeer ons wireless

in ‘n land gebou onder water

met menseregte, koffiemasjiene

en die natuur in mooi diererieme

voel ek nog steeds dieselfde angs

niks het verander

wyds en eindeloos gaap die grasveld

 

welkom in my kop

dit is ‘n boks vol swart gate

alles wat mens uitdink

suig daarin vas: zeppelins, vakansies

selfveragting, wit fosfor, dildo’s, anorexia

sjokoladevla, dwangneuroses, shalali shalala

of die pret met ‘n gemartelde perd

ook dit wat niemand wil uitdink nie

is daarin: sommerso, vir besit

ek dra my kop as ‘n stremming

swellend, kolkend, heeltyd swellend

altyd hoogwater, nooit weer laagwater nie

 

geen vyand het vir my oorgebly nie

leeu, griep, pes, slang

selfs die dood slaap aan ‘n leiband

 

maar diep binne-in

my grabbelsak

daar het ek nog één gekry

splinternuut, self uitgedink

skarrel ‘n vyand

op die bodem van my vrye tyd

sinloos in die rondte

ek noem hom: Ewigheid

 

suiwer die geleentheid

om daaroor na te dink

het volstaan om hom te skep

 

gevange soos ‘n rot sit ek

in my stokperdjie, dag en nag

en ek is bang

ek was van plan om ‘n pryslied te skryf

oor die belang van kuns

die groot nut daarvan

maar my bladsy het indrukwekkend stil gebly

en alle muse het gewyk

 

die waarheid is

dit is nutteloos

kuns is maar ‘n byproduk

mens het dit nie nodig vir

eet, seks en asemhaal nie

 

maar een ding kán kuns

veg waar ek vlug

my red van die ewigheid

en met één giftige tand

al is dit vir ‘n kort oomblik

dié verlammende gat verlam

 

by ‘n vyand sonder handvatsel

help net die nuttelose

dan help dit om te kerwe in ‘n been

om bokke te teken in ‘n grot

dan help Die Nagwag

en om te sing by ‘n dooie

 

uit nuttelose noodsaak

het kuns die mens geskep

 

en as ek verstyf op my savanne

bedreig deur vrye tyd

as ek myself vervloek

oor hierdie uitsig sonder einde

as my kop breek van die lig

dan huil ek nie, dan skreeu ek nie

ek hang myself nie op nie

maar vat ‘n pen

en skryf hierdie gedig vir u

 

(Bostaande gedig het verskyn op p.7 in die NRC-Handelsblad van 12/13 Mei 2010.

Die oorspronklike Nederlandse gedig kan op Ramsey Nasr se amptelike webblad gelees word.)

 

 

 

© Carina van der Walt

 

Bookmark and Share

Comments are closed.