Heidi Pienaar. Gedigte oor Maria, Dekapentavgoustos.

Taken from the Tinos website.

Taken from the Tinos website.

“Dekapentavgoustos” - 15 Augustus, Hemelvaartdag. Gedigte oor Maria.

 

 

“Dekapentavgoustos” is Grieks vir 15 Agustus, die dag waarop daar geglo word dat Maria na die hemel gevaar het. Hoe dit ookal sy, dit bly ‘n dag om haar te vereer as moeder nie net van Jesus nie maar van ons almal en so ook van alle Christen denominasies. Mense sal wonder hoekom ek so ‘n stokou tema voortbring. In tradisionele (en ander) kerkkringe heers daar tans ‘n groot bekommernis en ongelukkigheid oor die wêreldwye “heksejag” en vervolging van Maria as heilige figuur en Chirstene ooral oor en veral die “charismatiese kerke” trap in die intellektuele strik dat Maria verafgod word en nie so belangrik is nie en dus nie vereer mag word nie. Jesus vra ons juis om dit te doen in Openbaring. Die vervolging is veral ‘n moderne tendens en daarom het een anonieme persoon sommer ‘n anonieme e-pos aan die Katolieke Kerk gestuur om daarin aan Jesus te vra hoekom mense Maria vandag vervolg want daar is selfs traktaatjies op straat van haar wat haar amper as ‘n soort heks bestempel. In Openbaring word daar beskryf hoe Maria teen die einde van die dae vervolg sal word deur die Draak. Tot verbasing en skok het die person ‘n e-pos terug gekry en later het ons ‘n e-pos ontvang wat onteenseglik in die taal van Jesus geskryf is waarin Hy sy moeder vereer en haar selfs Sy Ivoortoring noem. Dis ‘n baie poëtiese lang e-pos waarin Hy verduidelik dat Maria se hart Een geword het met Hom en die Vader, en diegene wat sy moeder nie aanneem nie, neem Hom en Sy Vader nie aan nie en Hy verag so ‘n persoon.

Die digteres Sheila Cussons het in haar gedig in die bundel Die Woedende Brood die “eenwording” merkwaardig ingesien en beskryf. Ek het self in gebed aan God gevra maar waarom, waarom is mense so venynig en bitsig oor Maria en waarom is sy taboe om oor te praat en sien hulle haar glad nie as heilige nie? Ook maak dit nie sin vir my dat gewone sondaars vir mekaar in gebed in kan tree nie maar Maria mag nie vir ons in gebed intree by Jesus nie. Jesus se antwoord was so verskriklik en swaar dat ek vir ‘n ruk lank siek was. Volgens Hom is die moderne mens al so materialisties dat Maria nie vir hulle belangrik is nie want hulle kan net geld maak in Jesus se naam. Dit is darem maar ‘n verskriklike aanklag teen die mensdom.

Verder het ek ook tot die openbarende en verrassende slotsom gekom dat Maria nie net ‘n “Katolieke ietsie” is nie maar dat sy veral na aan Afrikaanse vrouens uit die Protestantse Leer is want hulle skryf baie gedigte oor haar. By die Woordgilde het Jannas die welbekende gedig oor Maria van Elizabeth Eybers met kitaar vir ons gesing. Daar is by my geen twyfel dat Maria ook teenwoordig was in die konsentrasiekampe nie en in Kalkbaai het ek ‘n Fillipynse vriendin gehad wat my vertel het dat die vissermanne wat uitgaan in stormwaters om ander vissermanne te red, Maria in hul bote sien sit. Maria is juis die amptelike beskermheilige van vissermanne. Daar was al koerantartikels geskryf oor die verskynsel en nie almal aan wie Sy verskyn het was Fillipyne nie. Sy het hulle moed en krag gegee om aan te hou soek in gevaarlike stormwaters na ander vissermanne en drenkelinge.

By die Grotto in Lourdes het Sy my raakgesiene vrae oor die tokoms van die aarde be-antwoord sonder dat ek van die vrae in my hart bewus was op daardie stadium. “Dekapentavgoustos” is ook die dag wat gedenk word op die eiland Tinos waarop ‘n Italiaanse torpido, die Griekse vaarder, die Elli in die hawe getref het en dit aan die brand geslaan het terwyl ‘n partytjie op die boot aan die gang was. Die mense van die eiland moes net verslae kyk hoe die mense op die boot doodgaan sonder dat hulle iets daaraan kon doen. Die bene is op die seeoppervlak bymekaar gemaak en geplaas in ‘n kerk waarin ‘n ikoon van die Heilige Maagd hang wat glo helende kragte het. Vandag nog stroom mense na die eiland vir genesing deur die magiese ikoon wat deur ‘n kloosternon in ‘n droom gesien is en toe gevind is. Die eiland was ook eens deur die apostel Johannes bewoon en die kunstenaarspaar Jan Rabie en Marjorie Wallace het glo ook die eiland besoek en aan die helende kragte van die ikoon geglo.

Maria, ons jou susters en broers groet jou.

 

Dekapentavgoustos.

Julle het hulle gode genoem

maar miskien was hulle dalk nog engele

wat aan julle, die Griekse wyshere moes verskyn

om julle vir die koms van die Christus voor te berei,

hoe anders verklaar mens “gode”

wat soms harpe speel

en met ‘n baie vinnige spoed beweeg

en toe kom Hy

so anders as die vurige gode

so gewoon soos julle

wat ook donkies ry

en storms kon vang in vissermanne

se nette gevleg uit

‘n eilandvrede,

en nou groei op jul eilande

die tragiese swart sipresse

soos swart priesters

ewig gevlek met die swart bloed

van ‘n donker daad

wat geen monsoonmaand nog

uit kon was

en met sweetkolle

van ‘n gekruisigde son,

‘n vyeson

soos die donker swart vy

van Jesus se mond

en pupille verstar

tot wit windmeulens van pyn

waaraan ‘n swart doodse moegheid kleef,

en tog die helder vreugdevolle

optog van “dekapentavgoustos”

die dag van die hemelvaart

van Maria op vyftien agustus

want onder ‘n meditereense mediteer

met hortjies wat plek plek soos

ribbes ontbreek,

word sy jaarliks herbore

die Heilige Maagd Maria

hier op die eiland Tinos

gedra met skuimende kranse angeliere

asof gepluk uit die see

hier op die eiland met die ou skeepswrak

die Griekse vaarder, die Elli in die hawe

getorpideer deur ‘n swart oorlogswind

uit Italië,

op die dag van Maria se hemelvaart

 

en die Grieke het die bene versamel

uit die wrak en bymekaargebring

waar hulle gelê het op die koel

marmervloer van die see

en nou beskerm word deur ‘n Magiese Ikoon

van die Heilige Maria

wat hang in ‘n wit marmer kerk

die ikoon olyfgroen van die goud

waarin valmme van die skeepswrak speel

die stralekrans ‘n fakkel geskiet

oor die oseaan deur Grieke

met hul oë wat in stukkies bladgoud

afskilfer en uitval

word hier deur swart priesters

op die feesdag ook

bitter mire gegooi in die oop graf van die wrak,

die oop graf van hierdie dag

en wierooklampies geswaai

om die bitter lug te suiwer

teen die wraak van ‘n wrak

hier waar Griekse vrouens loop

met siniese trekke om die mond

en die Magiese Ikoon otndek in ‘n droom

deur ‘n Katolieke kloosternon

wat helende wonderwerke verrig

op hierdie eiland Tinos eens ook deur

die apostel Johannes bewoon.

 

Heidi Pienaar.

15 AUGUSTUS: MARIA-HEMELVAART

 

Ek praat gedurig met jou oor al die klein, baie,

angstige dinge waaruit ek bestaan, wat my

onderskei van, sê, ‘n engel of ‘n orkaan.

Want jy het ook in jou hart bewaar en oorpeins,

die hart wat fladder en wonder en onseker is:

Dogter van aarde, onwete, pyn en geloof.

En die woorde stort want jy is my soort.

Só, weet ek, wil jy my hê, dishabille.

in my menslikheid, sonder sy kerkhoed op.

En as ek kan, met iets van die eerbied wat jý het

vir al daardie goud en stywe sy-brokaat

aan poppe wat hoog bo altare staan en wat hande

gemaak het om ontoereikende dankies aan te vul.

En die popgesigte wat heilig wou gelyk het

het byna almal dieselfde sweem van ‘n glimlag

om die mond, en miskien is dit al wat raak is:

jy wat niks verlang, behalwe dat ons besin op

die woorde: “Vrou,dáár is u seun” – En geen

mag sal ons afdryf nie, solank ons ryp in jou Hart.

 

Sheila Cussons – uit Die Woedende Brood.

 

 

Your life a prayer unheard (fragment)

With tender eyes beheld

The vision in the manger

And once the Lord waited for thee

Out in Galilee

The sorrow in your eyes

Of all voiceless suffering things

Whose story brings

Into our hearts

The pity and the love

Of small and suffering things

 

Eugène N. Marais

 

 

Geloof van ‘n Fillipynse visserman.

hier gaan ons uit met die bakkies

en daar voor aan die boeg

is geen boegvrou met groot borste

waaraan ons lanterns kan hang nie

maar die Heilige Maria,

beskermvrou van eenvoudige vissermanne

miskien kan julle haar nie sien nie

maar ons sien haar

elke keer as ons hier

met engele van water worstel

want die bakkies gaan hier

klokslag uit in Valsbaai

in die mis met die son soos ‘n koperklok

onder die berg met bome swart en krom

gesnoei van die suidoos

wat soos ankers groei

tussen die bote van grafte

die bakkies gaan uit in die mis

waarin die seevoëls tjankend verdwaal

en die gety is hoog gelaai

en die lanterns gaan uit

en ons hou maar by die maan

wat sy anker gooi

hier in die baai

waar ons slap liggame uithaal

met ruggrate soos die geknakte kwal

van ‘n meeu se veer

en harde seemansknope van oë

is taai geknoop van die gebede

teen die stormlug so geel

soos ou koerantknipsels

want die bakkies gaan uit

in die mis hier in Valsbaai

en die gety is hoog gelaai

en die lanterns gaan uit

hier in die mis in Valsbaai

waar die maan ook blinklyf kom gooi

tussen die voëls

wat om ons wieg op die golwe

soos ons laaste bietjie brood

op die water gegooi.

 

Heidi Pienaar.

Bookmark and Share

Comments are closed.