Digstring: Martina Klopper. Kwatryn

Digstring

 

Kwatryn

Woorde krioel in jou mond

soos maaiers uit ‘n wond,

dikgevreet aan jou leuen

se versadigende gangreen.

 

© Martina Klopper (Uit: Nadoodse ondersoek, 2010: Human & Rousseau)

 

Wanneer het jy dié gedig geskryf, Martina? Hoe het dit ontstaan?

Januarie 2007. Die eerste weergawe van hierdie gedig was die resultaat van ‘n skryfopdrag om ‘n haikoe te skryf en het as volg daarna uitgesien:

Dikgevreet aan jou:

woorde wriemel in jou mond,

maaiers uit ‘n wond.

Kon jy dié bepaalde gedig vinnig tot in sy finale vorm afrond, of het dit deur verskeie weergawes na sy finale vorm ontwikkel?

Daar is vier weergawes van hierdie gedig. Die grootste verandering van die eerste tot die finale weergawe was my besluit om eerder die kwatrynvorm te gebruik. Die beeld was te sterk vir die delikaatheid van die haikoe. Daarna was dit skaaf en soek na sinonieme en rymwoorde ensovoorts. Die woord “leuen” het hom in hierdie fase aangedoen as rymwoord vir “gangreen”. Dit het natuurlik die betekenis van die gedig gewysig.

Hoeveel van dié vers is aan jou “gegee” en hoeveel daarvan was die resultaat van wroeg en sweet?

Dis altyd ‘n kombinasie van beide vir my. Die ratio verskil wel van gedig tot gedig. In hierdie gedig sou ek sê die “gegee : wroeg/sweet” ratio was 2 : 3.

In welke mate het die vers sy finale vorm bereik? Het jy byvoorbeeld die een of ander ordeningsbeginsel toegepas?

Soos reeds verduidelik, het die kwatrynvorm meer sin gemaak. Die vereistes van die nuwe vorm het die inhoud van hierdie gedig laat wegbeweeg van die oorspronlike impuls.

Het jy die vers gedurende sy vormingsproses aan iemand gewys en of mee bespreek? Is daar iemand (of instansie) wat jy as klankbord gebruik terwyl jy aan ‘n vers werk?

Die gedig was bespreek in prof. Joan Hambidge se skryfskool. Haar kommentaar het daartoe bygedra dat ek die vorm verander het.

Hoe lank na die vers voltooi is, het jy dit laat publiseer? Waar het die betrokke vers die eerste keer verskyn?

Dit verskyn in my debuutbundel, Nadoodse ondersoek (2010), drie jaar nadat ek dit voltooi het.

Kan jy ietsie sê oor die kwessie van “feit” en “fiksie” in dié vers?

Altyd ‘n moeilike vraag om te beantwoord, want in die skryfproses self word soveel van die oorspronklike impuls van ‘n gedig getransformeer. Die inspirasie vir hierdie gedig was ‘n baie welsprekende persoon wat heeltemal te veel gepraat het volgens my. Die gedig is egter heeltemal getransformeer/vervreem van hierdie “feit”.

In hierdie verband kan die gedig ook saam met ‘n gedeelte uit die laaste gedig, “Nawoordse ondersoek“, in die bundel gelees word:

Beelde is soepel:

as die liggaam suurstof verloor

en die proteïene in spiere

onnatuurlik verbind

soos geheue met die leuen

verstyf beeld to metafoor.

Die skryfproses vermeng feit met fiksie. Tot so ‘n mate dat die integriteit van ‘n gedig heeltemal afhanklik word van hierdie samekoms/ontmoeting.

Kan jy kortliks sê waaroor die vers, volgens jou, handel?

Die leuen as konsep en dat dit ‘n mens kan verswelg/vernietig.

Was daar dalk iets (boek/musiek/film/skildery) wat ‘n bepaalde invloed op die tot standkoming van dié betrokke vers gelei het?

Nee.

Het jy ‘n bepaalde leser, of gehoor, in gedagte wanneer jy aan ‘n vers werk?

Meestal nie.

In welke mate verskil hierdie vers van jou ander gedigte?

Ek dink hierdie vers is redelik verteenwoordigend van my styl.

Is daar iets in dié vers wat jy as tipies “Suid-Afrikaans” sal beskou?

Nee.

Kon jy dié vers tot ‘n bevredigende punt afhandel, of het jy dit maar ten einde laas “versaak”?

Ja, ek kon. Ek is ‘n perfeksionis wanneer dit kom by die afhandel van ‘n gedig. Soms is die digter nie reg/gereed vir ‘n gedig nie, of andersom. Ek vind beide frustrasie en bevrediging in die uitdaging om die regte tyd te vind vir die regte gedig. As hierdie oomblik my ontwyk, wag ek tot die tyd reg is, of ek gooi die gedig weg.

Was jy tevrede met die lesers se reaksie na die skryf (of publikasie) daarvan?

Dis baie onlangs gepubliseer, so ons sal maar moet sien.

‘n Laaste vraag, ter wille van die interessantheid: Kan jy nog die eerste vers wat jy ooit geskryf het, onthou? Indien wel, vertel ons ietsie daarvan?

Ek onthou wanneer ek dit geskryf het (1997) en hoekom (onbeantwoorde liefde), maar ek het nie meer ‘n kopie daarvan nie; dit was in elk geval nie ‘n gedig nie. Dit was hoofsaaklik ‘n klomp lomp sinne in versreëls afgekap. Beslis nie my diepste uur nie.

Martina Klopper

Martina Klopper

Martina Klopper is in 1976 gebore en het grootgeword op  Reitz in die Vrystaat. Sy matrikuleer aan die Bethlehem Voortrekker Hoerskool.  Sy het haar B.Mus-graad in 1999 behaal by die Universiteit van Pretoria. Sy voltooi in 2008 ‘n M.A.-graad in kreatiewe skryfwerk aan die Universiteit van Kaapstad. Sy  het begin werk as rekenaarprogrammeerder vir sowat vyf jaar lank,  hoofsaaklik databasis-ontwerp. Sy werk tans as ‘n besigheidsanalis in die finansiële dienste-sektor en woon in Kaapstad.

Erkenning: Die konsep van Digstring is ingegee deur Brian Brodeur se benadering op sy weblog

How a poem happens“.

Bookmark and Share

Comments are closed.