Andries Bezuidenhout. Paradys deur die motorvenster

Ek lees oor landskappe op vir die komende Woordfees. Die klassieke Suid-Afrikaanse teks oor landskappe is seker J.M Coetzee se White Writing. Ek onthou hoe ek ʼn ruk gelede in Fort Beaufort se museum deur ʼn fotoboek geblaai het. Dis in die 1880s deur Lovedale Kollege gepubliseer om aan hul befondsers in Engeland en Skotland te toon wat hul impak in Afrika is. Daarin wys hulle hoe die sendelinge die “Natives” leer tuinmaak – hoe bome in reguit rye geplant moet word, beddings netjies afgerond. Hulle poog om orde op ʼn landskap, wat hulle as barbaars en chaoties sien, te vestig, soos ʼn Engelse tuin.

Na die 1930s, met die wit staat se pogings om armblankes op te hef, het maatskaplike werkers besonderse aandag aan diegene wat opgehef moes word se tuine gegee. ʼn Netjiese tuin is blykbaar ʼn teken van ʼn netjiese gemoed.

Ek wonder oor gedigte oor landskappe en gaan lees weer Johan Myburg se gedig “Niks is waarna dit lyk nie” uit sy bundel Kamermusiek:

NIKS IS WAARNA DIT LYK NIE

Ek ry deur sagte suurveld
vlak voor Stutterheim, verlustig my
aan plomp skape wat soos in Bach
se skaapkoraal rustig wei

in heuwels gras. Die veld is egalig groen
en wuif gifgeel plate
voorjaarblomme. Alles dui,
bo alle twyfel, op ʼn uitermate

goeie jaar. By die afklim vir ʼn foto
van di
é idilliese toneel lyk
gras geler, minder geil,
meer pollerig en oorbewei, blyk

skape vrotpoterig kruppel
met klitsgras vasgewoel in wol;
l
ê half verskuil in gras die halfgevrete
karkas van ʼn skaap, vol

vretende organismes. Hand oor die neus
vlieg ek om, hoor ʼn gesis
en trap ʼn adder wat verraderlik bruin
in die voetpad pof net-net mis.

Kerk, Lovedale, 1932

Kerk, Lovedale, 1932

 

Foto:
Van Warmelo-versameling
http://hdl.handle.net/10210/1752

Bookmark and Share

Een Kommentaar op “Andries Bezuidenhout. Paradys deur die motorvenster”

  1. Desmond :

    Coetzee, ja. En Ampie Coetzee se ‘n Hele Os vir ‘n Ou Broodmes, oor plaasnarratiewe in Afrikaans.