Charles Baudelaire – vertaling in Afrikaans

Charles Baudelaire – vertaal deur Peter Louw

 

Gesprek  

                                                       

Jy is mooi soos herfslig, pienk en klaar!

Maar in my styg die triestige gety, en bring

by eb, op my stuurse lippe

van sy bitter slik die brandende herinnering.

 

– Vergeefs gly jou hand oor my smagtende bors;

wat jy soek, liefling, is ‘n stad verinneweer

deur die klou en tand van jou geslagsgenote.

Vergeet my hart; die ondiere het dit verskeur.

 

My hart is ‘n paleis deur die gepeupel opgemors;

dáár word gesuip, gevloek, die skilderye afgeruk!

– ‘n Soet parfuum bedek jou keel en bors …

 

O Skoonheid, gésel van siele, wie is teen jou bestand?

Laat jou vurige oë, helder soos feeste, die reste

van die diere se feesmaal tot as verbrand!

 

(Causerie. Charles Baudelaire)

 

 

Die albatros  

 

Uit verveling lok matrose soms met aas die albatrosse,

die manjifieke reuse-voëls van die oseaan,

wat, trae reisgenote, die skepe tydsaam volg 

wat oor die diep en bitter golwe gaan.

 

Skaars beland hy op die planke

of hierdie koning van die lug, nou lomp en selfbewus,

sleep sy wit, majestueuse vlerke

wat soos roeispane langs sy flanke rus.

 

Hierdie gevleuelde reisiger, hoe potsierlik is hy skielik!

Hy wat so mooi was, hoe kwesbaar, lomp en bang!

‘n Seeman druk sy pyp in die magtelose snawel,

‘n ander koggel hinkend die dier se sukkelende gang.

 

Soos die digter is hierdie prins van wolke

wat op storms vaar en vir die boogskutter lag;

maar verban tot die grond, tussen die grynsende gepeupel,

word sy vlerke ‘n belemmerende vrag.    

 

(L’Albatros. Baudelaire)  

 

 

Die mens en die see  

 

Vrye mens, jy bly altyd aan die see getrou,

die see is jou spieël; jy herken jou eie gees

soos sy golwe hom onophoudelik ontvou;

jou siel se afgrond word insgelyks gevrees.

 

Jy duik en speel graag in daardie element

want in haar onbeheerbare rumoer

vergeet jy soms jou eie kontinent

wat onrustig in sy dieptes roer.

 

Julle is albei donker, afgesluit;

mens, wie kan jou gees se grense ken,

of, see, jou verste skatte buit?

Hoe moeilik om jul guns te wen!

 

En tog het, in wederkerige beleg,

julle genadeloos op land en boot

deur die eeue teen mekaar geveg –

onversoenbares, broers tot in die dood!

 

(L’Homme et la mer. Baudelaire)

 

Swaarmoedigheid 

 

Wanneer die lae en swaar wolke soos ‘n doodskis

die siel omsluit as prooi van lang depressies,

en die grys horison die wye uitsig blus

met dowwe lig, triestiger as die nagte;

 

wanneer die aarde verander in ‘n klam gevangenis

waar hoop soos ‘n verwarde vlermuis

met tenger vlerke teen die mure bots

of sy kop teen die vermolmde dak verpletter;

 

Wanneer die reën met sy enorme sleepsel

in strepe die tralies van ‘n tronksel giet,

en ‘n harige horde duiwelspinnekoppe

hul walglike drade in ons koppe spin,

 

ontspring uit die klokke ‘n dringende gebeier

wat soos ‘n ontsaglike skreeu teen die lug weerkaats,

asof swerwende siele van alle eeue 

hul frustrasie en eindelose lot bekla.

 

En lang begrafnisstoete met brandende kopligte

begin stadig in my siel beweeg; oorwonne Hoop

moet kniel, en Neerslagtigheid, grynsende despoot,

plant op my geboë hoof sy swart oorwinningsvlag. 

 

(Spleen. Baudelaire) 

 

 

‘n Kadawer 

 

Onthou jy, skat, wat ons gesien het

op ons vakansiewandeling daardie somerdag –

om ‘n draai van die pad was ‘n walglike kadawer

op ‘n bed van kieselstene, soos ‘n monster wat verwag,

 

bene-in-die-lug, soos ‘n goedkoop hoer,

brandend en swetend, ‘n giftige hel,

die geswolle pens ‘n stinkende ballon

skaamteloos ten toon gestel.

 

Die son het warm gestraal op hierdie geil verrotting,

soos bredie, om pruttend sag te kook tot ‘n skelet,

en veelvoudig terug te gee wat die natuur

tydsaam oor jare saamgebondel het.

 

Die lug het gesien hoe hierdie manjifieke kreng

oopgaan soos ‘n blommeveld.

Die stank was só, jy’t gedink

jy sal flou word van die reukgeweld.

 

‘n Horde brommers het op die maag baljaar

waaruit swart bataljonne, oorlaai met buit,

gestroom het soos dik jellie

oor die ontbindende flenters huid.

 

Alles styg en daal, soos golwe,

of roer met knarsgeluide en beef

asof die karkas, gevul met nuwe asem,

deur vermenigvuldiging herleef.

 

‘n Vreemde musiek het dit geword,

soos lopende water of die wind oor die vlei,

of graan ritmies deur die boer geskud

wanneer hy uit die kaf die goue koring skei.

 

Die beelde huiwer, die tyd se prooi,

soos op die vergete doek ‘n tekening

ontstaan, en deur die kunstenaar voltooi

word suiwer uit herinnering.

 

Agter die rotse hou ‘n rondloperteef

met kwaai oë ons bekommerd dop,

ons ongenooide teenwoordigheid

‘n beletsel om verder te peusel aan haar tjop.

 

– En jy sal soos hierdie vullis wees,

hierdie afskuwelike gemors,

ster van my oë, son van my intieme wese,

jy, my engel en my liefdesdors!

 

Ja! Só sal jy word, my koningin en redding,

ná die laaste sakrament bedien is,

wanneer jy, onder die gras en die vet blombeddings,

verskimmel tussen die gebeentes.

 

Vertel dan, liefling, aan die maaiers

wat jou met soene laat vergaan,

dat die vorm en hemelse essensie

van my gestorwe liefde voortbestaan.

 

(Une charogne. Baudelaire)

 

 

Die uile  

 

Onder die skadu van die taksusbome

sit die uile, van die voetpad weggekeer,

soos Oosterse gode met vorsende rooi oë

onbeweeglik in ‘n ry. Hulle mediteer.

 

Só sal hulle roerloos wag, tot oplaas

die triestige uur wanneer die skemering

die kantelende son verplaas

en weer haar onderbroke skadu’s bring.

 

Hul peinsende houding leer die filosoof

om onrus en beweging af te wys

en elke begeerte uit te doof;

 

Ons, bedwelm deur ‘n vlugtige illusie,

betaal ons lewe lank die prys

dat ons wou verander van posisie.    

 

(Les hiboux. Baudelaire)

 

 

Musiek  

 

Soms gryp musiek my soos die see!

Na my yl ster onderweg

onder ‘n plafon van mis, of in eteriese lug

hys ek die seile op die pleg;  

 

Met my bors ‘n boegbeeld in die wind

en my longe soos seile gevul,

ry ek die golwe se steiltes en valleie

wat die nag onophoudelik onthul;

 

Ek voel in my al die passies vibreer

wat ‘n skip in nood moet voel

of die goeie wind, die storm wat ek laveer

 

en die enorme deining wat onder my spoel

en sus. Maar soms weerspieël ‘n gladde windloosheid

my wanhoop en neerslagtigheid.

 

(La Musique. Baudelaire)

 

 

Die vyand  

 

My jeugdae was ‘n stormagtige verhaal

van reënvlae en min sonlig wat my oes

kon voed; só erg die donderweer en hael,

die meeste vrugte is reddeloos verwoes. 

 

En noudat ek my gees se herfsdae bereik

moet ek met graaf en hark verwoed

die deurweekte land herstel; diep dongas pryk

soos grafte oopgespoel deur die besete vloed.

 

En wie weet of hierdie nuwe blomme van my drome

in hierdie aarde, skoongewas deur waterstrome

die mistieke voedsel vind om te floreer?

 

Rampsalig! Ons lewens word deur die tyd geslag

en die verborge vyand wat ons hart verteer

vind in ons bloedverlies sy voedingskrag!      

 

(L’Ennemi. Baudelaire)

 

 

Spirituele daeraad  

 

Wanneer die glinsterende daeraad bleekrooi gly

met die knaende Ideaal oor die kamer van orgieë,

word deur die werking van wraaksugtige misterieë

uit die bedwelmde dier ‘n engel bevry.

 

Die geestelike horison van onbereikbare asuur

gaan oop vir die mens wat nog droom in sy pyn,

maar gelok deur dié onpeilbare ravyn.

Net so, liewe Godin, blink jy helder en puur,

 

en sweef oor die rokende puin van onnosel lus

jou beeld helderder, sterker en sjarmant

waar ek wyd-oog gehawend lê en uitgebrand.

 

Die son het die vlam van die kerse geblus;

net so is jou gestalte, altyd triomfantelik,

stralende siel, soos die son onsterflik!

 

(L’Aube Spirituelle. Baudelaire)

 

 

Graf  

 

As op ‘n soel en somber nag

‘n weldoener as ‘n Christelike gawe

agter die een of ander bouval

jou jeugdige liggaam sou begrawe,

 

wanneer die maagdelike sterre

hul oë, swaar van drome, sluit,

sal  die spinnekop sy web daar span

en die adder haar geel eiers spuit;

 

die hele jaar lank sal jy oor            

jou vervloekte skedel                     

die hartseer huil van wolwe hoor,   

 

en hoe die honger hekse skree

waar wellustige ou mans baljaar,

en boewe hul komplotte smee.

 

(Sépulture.  Baudelaire)

 

 

Die droom van ‘n nuuskierige  

 

Ken jy, soos ek, ‘n goeie pyn wat mens verras

met die fyn genieting wat dit wek?

Ek was sterwend, en by my siel waar liefde was,

het Verskrikking en Verlange ingetrek;

 

Angs was bevriend met sprankelende hoop;

Namate die uurglas leeggeloop het

hoe intenser en lekkerder het die pyniging verloop,

want my hart is stadig uit sy lyflikheid ontset.

 

Ek was soos ‘n kind wat ongedurig wag vir die gordyn

voor ‘n vertoning, sy hartstogtelike oë pal   

op elke roering, tot die koue waarheid uiteindelik verskyn:

 

Ek was dood, en die verskriklike nuwe dag

het my omvou; maar was dit al? 

Die gordyn was op, maar ek het nog gewag.

 

(Le Rêve d’un Curieux. Baudelaire)

 

 

Die dood van die armlastiges  

                                                 

Dit is die dood wat troos, helaas, en ons laat leef;

die doel van die bestaan, en enigste hoop

wat soos ‘n elikser opkikker, of voor ons sweef

en moed gee om tot die aand te loop;

 

Deur die stormweer, sneeu en ys

is dit die ligkol aan die donker horison,

die beroemde herberg waarna die Boek verwys,

waar mens kan eet en slaap en tot verhaal kan kom.

 

Dit is ‘n engel uit wie se towerhand

ekstatiese drome val, vervulling van elke wens,

en ‘n bed waar ons kan lê soos aan ‘n strand;

 

glorie van die gode, graangevulde skuur en sens,

en geldbeurs vir die armes, hul antieke vaderland,

die oop deur waaraan onbekende ruimtes grens!

 

(La Mort des Pauvres.  Baudelaire)

 

 

Die vrolike lyk

 

In ryk leemgrond deurwoel van slymerige slakke

wil ek diep grawe om my beendere uit te sprei 

en te slaap soos ‘n haai in ‘n see van wrakke,

in die vergetelheid van humus, sand en klei.

 

Geen testamente en grafstene om my naam te verduur;

eerder as om van die wêreld ‘n traan te smeek

sou ek, nog lewend, die kraaie wil stuur

om my walglike lyf in stukkies te breek.

 

O wurms! Dowe en blinde kamerade,

kyk, ‘n vrolike dooie nader vryelik jul kring;

O wellustige filosowe, kinders van verrotting,

 

deurwoel my ruïne sonder genade

en sê of julle ‘n erger foltering

vir hierdie gepynigde ou lyk kan bring?

 

(Le Mort Joyeux. Baudelaire)

Bookmark and Share

Comments are closed.