Luuk Gruwez. Dada & Co


Er gaapt een enorme discrepantie in de bloemlezing ‘Dan Dada doe uw werk!’ tussen het voortreffelijke nawoord van Hubert van den Berg en Geert Buelens enerzijds en de honderden Nederlandstalige gedichten die zij van vaak totaal vergeten avant-gardistische dichters uit de eerste decennia van de twintigste eeuw hebben verzameld. Het leeuwendeel van de laatsten weet namelijk niet één hedendaags lezer meer te boeien en de meeste van hun gedichten zijn het eerlijk gezegd ook niet waard aan de vergetelheid te worden onttrokken. Niets is – alvast in ons poëzielandschap – zo gedateerd, zo belegen en vaak ook ronduit lachwekkend als experiment van vroeger, moderniteit die in de loop der jaren zo onmodern geworden is. Zelfs een dichter als Paul van Ostaijen ontsnapt daar niet altijd aan.

Het is aannemelijk dat Buelens en Van den Berg een en ander in zijn historische perspectief hebben willen plaatsen. Zij ventileren zelf voorzichtig hun twijfel met betrekking tot het niveau van de avant-gardisten: ‘Over de poëtische kwaliteiten van de hier opgenomen gedichten doen we geen uitspraken. Toen ze verschenen, waren ze bijna zonder uitzondering marginaal, vandaag zijn ze dat (een paar gecanoniseerde uitzonderingen (…) niet te na gesproken) nog altijd.’ Dat klinkt allemaal academisch verantwoord en het is erg verdienstelijk, maar tegelijk enigszins wereldvreemd: zijn zulke slechte dichters zoveel ijver waard?

Wat blijft er niettemin overeind? Hier en daar een vers van Burssens, Marsman of Gilliams. Een lange en daardoor soms net iets te langdradige incantatie van Marnix Gijsen over de heilige Franciscus, een niemendalletje van Pierre Kemp, misschien een paar letterklankbeelden van I.K. Bonset (heteroniem van Theo van Doesburg) en uiteraard Paul van Ostaijen, verreweg de eminentste in deze bloemlezing. Het is al bij al iets te weinig om een aanzienlijke schare lezers tot lectuur te verlokken.

________________________

Hubert van den Berg & Geert Buelens (Samenstelling), Dan Dada doe uw werk!, avant-gardistische poëzie uit de Lage Landen, 247 blz., Vantilt, 19,95 euro.

AANTAL STERREN:

***

Bookmark and Share

Comments are closed.