Waldemar Gouws. Putin en Zuma en nog ander kaalkoppe eet saam

p9752014_p_v7_aa

Putin en Zuma en nog ander kaalkoppe eet saam

As ek Zuma en Putin wil plaas in die sikliese konteks van Jan Rabie se surrealistiese poёtiese gelykenis “Drie kaalkoppe eet tesame” (21, 1956) kan enigeen van ons sekerlik dink aan die naam van ‘n derde ene, ‘n politiese, of finansiёle figuur – een wat politici kan manipuleer – om vandag ‘n (eietydse) Rabie-opset mee te voltooi. Die restauranttoneel van die verhaal is welbekend: drie baie dik kaalkopmans by ‘n tafel verorber gereg na gereg, wat algaande almal in die eetplek verstom. Hul mega-aptyt, gepaard met woeste ongeduld, oortref die Gargantuaanse speel-speel. Mettertyd word dit duidelik dat daar menslike snitte vleis op hulle borde is.

“Die omstanders hyg van walging, maar die drie kaalkoppe gewaar daar niks van nie. Hulle eet met ontstellende wellus, en vergeet selfs [soos wat my ma ook eerste sou gemerk het] om die strome vet wat oor hulle wange loop, af te vee. Hulle gun hulself geen verposing tussen elke nuwe stuk mensvleis nie; hulle monde maal soos groot vleismeulens.”

Uiteindelik verorber die drie mekaar ook en ‘n volgende sessie is Nietzscheaans in die vooruitsig.

Dis opmerklik hoeveel ram- en ooipokkers hul grafies skaamteloos gedra in die politieke magsgestoeltes. Met skaamteloos betrek ek implisiet ‘n veronderstelde etiese samelewingsnorm. Maar nieteenstaande sulke verwagtings, bly die spieёls, geproduseer uit die gekniehalterde lewenskwaliteit, die kortgeknipte vryhede en selfs uit hele verlore lewens van medeburgers, besig aan die mure en teen die plafonne van die selfsugtigstes om beeld na selftevrede beeld vol gloriestories op te gooi. Die baie selfbewuste kykers het mos gearriveer!

Twee verwysings wat ek opgemerk het verlede week in die koerant na Putin se Rusland, kan ons ongemak met Suid-Afrika se om-die-harde-hals-val verhouding met Moskou nog ‘n verdere paar menslike kerwe verhoog. Eerstens is berig dat twee Oekraïners, Oleg Sentsov en Alexander Kolchenko, in Rostov deur ‘n Russiese militȇre hof tot onderskeidelik twintig jaar (in ‘n hoё-sekuriteitsstrafkolonie) en tien jaar gevangenisstraf gevonnis is vir “terreuraanvalle” in die Krim. Die Krim is die Oekraïnse skiereiland in die Swart See wat laas jaar deur Rusland geannekseer is. Dat die aanklag teen die twee polities van aard is, en nie krimineel gegrond nie, lyk onbetwisbaar. Sentsov is ‘n bekende Oekraïnse filmregisseur. Hy en Kolchenko het saam in die traliehofhok met die arm om mekaar se skouers die Oekraïnse volkslied aangehef tydens vonnisoplegging. “’n Verhoor deur die besetter kan per definisie nie regverdig wees nie,” het die president van Oekraïne, Poroshenko, ter ondersteuning van die twee aangeklaagdes gesȇ.

Dancing in Odessa

Sȇ Oekraïne en jy sȇ ook Odessa. Die Odessa van die digter Ilya Kaminsky en sy bundel Dancing in Odessa, (2004) met hier een van sy tekste:

Dancing in Odessa

   In a city ruled jointly by doves and crows, doves covered the main district, and crows the market. A deaf boy counted how many birds there were in his neighbour’s backyard, producing a four-digit number. He dialled the number and confessed his love to the voice on the line.

   My secret: at the age of four I became deaf. When I lost my hearing, I began to see voices. On a crowded trolley, a one-armed man said that my life would be mysteriously linked to the history of my country. Yet my country cannot be found, its citizens meet in a dream to conduct elections. He did not describe their faces, only a few names: Roland, Aladdin, Sinbad.

Is dit in Odessa waar Putin die een of ander tyd met ‘n jakkalsdraffiedans trag te spog, soos wat Hitler sy triomfantelike baltshop (glad nie hopscotch nie) gedans het destyds in Parys na die Nazi-besetting van Frankryk? Teoreties kan Putin aan bewind bly tot in 2024 (d.w.s. twee sesjaartermyne na 2010) met baie tyd vir sy diep-skadelike magsmanewales. En hy kan met reg die “Neighbourhood Bully” genoem word, om ‘n satiriese Bob Dylan lied se titel van sy Infidels album (1983) te gebruik.

Dat Oleg Sentsov sy vonnis in ‘n Russiese strafkolonie moet uitdien, herroep die plek waar Nadezhda Tolokonnikova haar tweejaar-vonnis in Strafkolonie 14, by Partsa in Mordoviё, duisende kilometer van Moskou, moes uitdien, nadat sy en Maria Alyokhina in Augustus 2012 skuldig bevind is aan “vandalisme” en “opstokery van godsdienstige haat” na ‘n veertig sekonde betoging in Rusland se beroemdste katedraal van die Ortodokse Kerk (die Patriarg van Moskou is ook ‘n oud KGB-medewerker en ondersteuner van Putin). Tolokonnikova is lid van Pussy Riot, die aktivistiese groep wat teen Putin se outokratiese regeerstyl en sy derde termyn as president van ‘n outoritȇre Rusland , asook teen globale kapitalisme optree. Gevra oor Pussy Riot se vonnis, het Putin op 12 Oktober 2012 gesȇ: “Die hof het hulle ‘n dubbeltjie gegee. Ek het niks hiermee te doen nie. Hulle het daarvoor gevra, en dit gekry.” Hierdie versetsgroep het ook die huidige verskynsel van globale kapitalisme gedekonstrueer en die lewendige verband met Stalinisme blootgelȇ. (Anders as die onvertaalbare name van The Beatles en die Rolling Stones, kan mens seker probeer om Pussy Riot as Koekie Oproer [of Uitspattigheid] te vertaal. Koekie Onlus is regtig oksimoronies benard). As ek self ‘n band op die been sou bring, sal die band se naam dooier wees – die verset teen onreg moet openlik op die verhoog uitbroei. Met elke optrede dus nóg opstandelinge.

Waarvoor beywer Pussy Riot hulle? “We’re on the side of those who don’t offer final answers or transcendent truths. Our mission rather, is the asking of questions… We count ourselves among those rebels … who hold that the only truth lies in perpetual seeking,” het Tolokonnikova in ‘n brief aan Slavoj Zizek geskryf. En verder haal sy die Russiese denker uit die negentiende eeu, Berdyaev, aan: “… truth is no extraneous thing; it is the way and the life. Truth is spiritual conquest; it is known in and through freedom.” Teenoor hierdie idee staan die geloof van die onderhoofbewaarder van Strafkolonie 14, Lt.-Kol. Kupriyanov: “You should know that when it comes to politics, I am a Stalinist” (in Comradely Greetings: The Prison Letters of Nadya and Slavoj, 2014). “So ‘n bek moet blue label kry. En ‘n vakansie in die wildtuin. Stryk die renostervelle vir spesiale gaste oop vir sy helikopter,” sal lede van die Nasionale Uitvoerende Komitee sekerlik sȇ.

Tweedens (die eerstens is so belangwekkend, en uitgerek, dat ek amper van die tweedens vergeet het) dus waaroor ek tweedens verlede week in die koerant gelees het, is dat ‘n ekonomienavorser dit bevestig het (28 Augustus vanjaar) dat elke enkele Russiese ministeriёle aankondiging en vooruitskatting sedert Desember 2014 m.b.t. die stand van Rusland se ekonomie heeltemal verkeerd was, d.w.s. pure bog. Die krisis is nou hoёr as die geїdealiseerde Kremlinmure, want dis die dat Putin sy biljoenȇrvriend, Timchenko (een van die min of meer tien vertrouelinge van Putin wat die land feodaal regeer volgens Nadezhda Tolokonnikova) afgevaardig het om by die Chinese om ekonomiese hulp te gaan vra ten spyte van lg. se geregverdigde wantroue in die spekskiet Russiese regering. Nou, my eerste kennismaking met ‘n miljoenȇrfiguur en die se voorgestelde oormaat aan lewensmiddele, was danksy Peter Blum se uitwysing van ‘n ou miljoenȇr in sy gedig “Die miljenȇr se kombuis” (Steenbok tot Poolsee: Verse, 1955). Hierdie ou miljoenȇr is klaarblyklik nie deel van die kaalkopkliek onderdrukkers nie. ‘n Kaapse kok beskryf sy werkgewer se kombuis aan ‘n vriend:

Tsaaina en messegoed tot anie nok,

Fridzidȇrs volgaprop met piekfyn vleis,

Eiers, vrugta en groentes oppie ys,

En die jele karkas van ‘n soort bok.

 

… Ennie kjeller’s die ena kroeg –

whisky en brannewyn, dzien en muskedil.

Toe sȇ ek, “Wragtie, dié baas is gaseёn!

 

Ga’ hy nou patie skop? Daa’s oorganoeg

om twintag ouens ‘n week lank te laat smul.”

“Nei,” sȇ hy, “Die baas eet altyd alleen.”

‘n Mens wonder oor die moontlike eksklusiewe verstandhouding tussen die plesierige landsleier Jakob (Boggelkop) Zuma en Putin t.o.v. die oprigting van R-triljoen se kernkragsentrales hier te lande. (Ek het die boggelkopwoord in Breyten Breytenbach se bundel Lotus, 3.13 [1970] gevind, in ‘n on-Zuma verband, bygesȇ. Die Engelse ekwivalent, “hunchhead,” slaan wel ‘n semantiese slaggie, maar dis al, qua Zuma).

Kyk mens kursories na Zuma se kop, selfs by fakkellig saans, of m.b.v. die ekonomiese LED’s, is die duimafdrukke van Putin daarop duidelik merkbaar – die Suid-Afrikaanse leier is dus (frenologies?) onder die invloed van Putin, sowel as almal van ons, Suid-Afrikaners, by implikasie (Putin-pionnetjies, wat iets heel anders as bv. Giotto se bruin monnikkies is).

Waldemar Gouws

Waldemar Gouws

Bookmark and Share

35 Kommentare op “Waldemar Gouws. Putin en Zuma en nog ander kaalkoppe eet saam”

  1. Maria Snyman :

    Dankie Waldemar, dis ‘n belangrikke onderwerp (d.i. die een van “Die baas eet altyd alleen”) – die kernkragstorie maak my heel benoud. Mens hoor nog so min daarvan, of mis ek iets erens? Die vertalings van Pussy Riot se naam het my dan ook goed laat glimlag in hierdie andersins nie lagwekkende storie.

    Is jy bekend met Black Milk Productions (Ronnie Belcher Junior) se kortfilm “Opwekking”/”Chicken – Part 2: Resurrection” – vier met hoede op eet tesame. Hier is die skakel indien nie:

  2. Veels geluk met hierdie puik skrywe oor uiters aktuele aangeleenthede. Laat
    mens sidder. Jou voorstelle vir die vertaling van die naam van die Pussy Riot – wonder het my darem heerlik laat lag. Dankie, Waldemar!

  3. Waldemar Gouws :

    Jammer Maria, maar ná Paul Celan se “Todesfuge” (1952) met sy “Schwarze Milch der Frühe wir trinken sie abends/wir trinken sie mittags und morgens wir trinken sie nachts/wir trinken und trinken/ wir schaufeln ein Grab in den Lüften da liegt man nicht eng…” moet Ronnie Belcher Junior eerder ‘n ander naam vir sy skeppings kies.

  4. Maria Snyman :

    Sjoe, Waldemar leer jy my darem nou ‘n les – en laat jy my Celan se gedig uiteindelik lees! Baie, baie dankie. Belcher Junior se werk is egter ook nie kinderspeletjies nie.

  5. Waldemar Gouws :

    Ekskuus, Maria, ekskuus. Ek’s bietjie orhaastig. Ja-nee, kinderspeletjies sou hier so nice gewees het.

  6. Waldemar Gouws :

    Engela, dankie dat jy gelag het!

  7. Maria Snyman :

    Doodreg Waldemar – en onthou, jy het my ook laat lag – laat glim-lag! Ek dink ek is reg om weer vir ‘n slag ‘n WAT woord te borg – as ek uit jou opsies moet kies, sal ek maar vir veiligheid “onlus” kies! ^^ (Oosterse glimlaggie).

  8. Buiteblaf Breytenbach :

    Dalk ‘Kietsiekanades”, Waldemar? En die Boggelkop Giggelaar, natuurlik. Dankie vir jou artikel. Watter jammerte dat sulke skrywes nooit by die regte mense uitkom nie – ek bedoel, dié wat wat miskien nog tot inkeer sou kon kom… ‘n Troos is seker dat Moerland se verorberaars ideologies so uitgebaster is dat mens hulle byna nie ernstig kan opneem nie – in vergelyking met die Russiese Golem en die sinistêre Chinese Politburo. Ek bedoel, mens is amper lus om saam met Macky Messer Nzimande, bv., dronk te word en te lag eerder as om bang te wees. Maar dat die inheemse wreedhede op pad is, is so seker soos ‘n kaalkop se vreetlus. Miskien sal dit meer die vorm van orgies aanneem? Orgies van wellustige wreedheid. Miskien dan tog maar “Orgiedoedies”?

  9. Ek wonder nou net: het iemand al Paul Celan se ‘Todesfuge’ in Afrikaans vertaal? Indien nie, is dit hoog tyd – het jy nie lus om dit te doen nie, Waldemar?
    Mal oor ‘Kietsiekanades’!

  10. Buiteblaf Breytenbach :

    Tel dit dan nie onder een van Günther Pakendorf se skitterende vertalings uit die Duits nie? Of onthou ek verkeerd? Dis inderdaad ‘n gedig wat mens se hare laat rys en jou hart laat saamkrimp.

  11. Maria Snyman :

    Mnr Breytenbach, u geheue is goed en reg en het my op ‘n interessante kruisweg deur die volgende tekste laat loop:

    Steward van Wyk verwys na Pakendorf se vertaling in sy 2012 TYDSKRIF VIR LETTERKUNDE artikel “Sê sjibbolet: ’n intertekstuele lees” (http://www.scielo.org.za/pdf/tvl/v49n1/v49n1a08.pdf). Ek sien hierin daar word as motto uit Celan se gedig aangehaal in George Weideman se DIE DONKER MELK VAN DAERAAD. Ek het dit nog nie gelees nie, maar ek gaan nou werk maak daarvan.

    Tom Gouws sluit sy 1994/09/12 Boeke-Beeldresensie oor laasgenoemde af deur te stel: “Maar om ‘n boek soos hierdie die lig te laat sien, is nie elke skrywer se ‘piece of cake’ nie. Wat dan noodwendig ook meebring dat dit geensins ‘n maklike boek is om te lees en jou eie te maak nie. Die leser wat die moeite wil doen om homself terug te soek in die oer-ritme van Afrika en sy stories, sal in dié boek ‘n waardevolle, robynrooi halsjuweel vind wat van véél meer sal getuig as die verwerkliking van George Weideman se uitnemende vakmanskap en talent.”

    Vergelyk ook Daniel Hugo se opmerking in “DIE ONVERTAALBARE POËSIE” hier op Versindaba (http://versindaba.co.za/2010/04/09/die-onvertaalbare/)

  12. Die Riot-geselskap het hulle op allerheilige terrein begewe en hulle afstootlik aldaar gedra. Dat die uiterse aanstoot wat hulle gegee het nie in die moderne Weste waardeer word nie, is egter nie verbasend nie.
    Die Krim was eeue lank reeds deel van Rusland voodat Khroestjof dit in 1954 aan die Sowjet-Republiek van die Oekraiene bemaak het; na die onlangse Putsch waartydens die verkose voormalige regering ongrondwetlik ontsetel is, het die gevaar bestaan dat die vloothawe Sewastopol in NAVO-hande sou val en het Rusland ingegryp om hul belange te beskerm, met die goedkeuring van die oorgrote meerderheid van die Krim-bewoners. Het die Putsch met EU- en VSA-hulp nooit plaasgevind nie, was die Krim seker nog deel van die Oekraiene. Die VSA het tydens Bush die Eerste se bewind beloof dat NAVO nie Ooswaarts sou uitbrei nie na die ineenstorting van die Sowjet-Unie nie, maar by die belofte is nie gehou nie en vandag is Rusland omring met NAVO-state. ‘n Mens sou dus begrip kon hê vir Rusland se reaksie op die Putsch, nie waar nie?

  13. Leon Retief :

    Dankie Waldemar, uitstekend. As jy my egter sal toelaat om te vit: Hitler het nie die verspotte danspassies uitgevoer na die kapitulasie van Frankryk nie, die film is gemanipuleer. Ek het nie meer die boek waarin dit oorspronklik beskryf is nie so ek kan nie daaruit aanhaal nie maar kon darem die volgende vind:
    http://hoaxes.org/archive/permalink/hitlers_silly_dance

    Dit doen egter geen afbreuk aan die inhoud van jou inskrywing nie.

  14. Waldemar Gouws :

    Mnr. Van der Riet, volgens die Patriarg van Moskou, Gundyaev, is die hele Rusland heilig. Sy geloof in God steek blykbaar duidelik af by sy geloof in Putin.

    Die dapper optrede in die katedraal deur die vyf vrouens van Pussy Riot was’n radikale poging om die aandag op Putin se vergrype te fokus, aangesien wet en orde onder hom vertrap word, weens sy gebruik van die staatsmag teen normale politieke opposisie.

    Dalk weet u ook van die siening aangaande fundamentalisme (in enige godsdiens) dat dit eintlik ‘n manifestasie is van ‘n gebrek aan ware geloof. Ek noem dit net, alhoewel ek nie ‘n kenner van sulke sake is nie.

    Oor die toestand in die Oekraïne weet ek net dat die meeste plaaslike mense nie die Russe daar wil hê nie. U benadering steek vas in die Koue Oorlog-era. Niemand vlug na Moskou nie.

  15. Waldemar Gouws :

    Dankie Leon vir hierdie inligting. Ek moet sê, destyds het die foto van Hitler in Parys, met sy opgeligte geknakte uniformknie, my laat dink aan daardie houtperd wat in Troje was. Nogal onnatuurlik.

  16. beste Waldemar, die Patriarg van Moskou se naam is Kyril. Ek het die voorreg gehad om hom te ontmoet toe hy nog biskop van Smolensk was. Sy sienswyses is te vinde o.a. by http://www.pravmir.com. Ek begryp nie u stelling dat sy geloof in God afsteek by sy geloof in Poetin nie. ‘n Stelling dat Rusland heilig is, is niks vreemd binne die Russies-Ortodokse tradisie nie. Dit sou vele dinge kon beteken, o.a. dat die land geheilig is deur die lewens van die baie heiliges en bloed van die duisende martelare.

    As die vroue ‘n probleem met Pres. Poetin het, sou die Kremlin die geskikte plek vir so ‘n ongeskikte maneuver wees, nie die Katedraal nie.

  17. Waldemar Gouws :

    Mnr. Van der Riet, Pussy Riot het by geleentheid op die Rooi Plein, reg voor die Kremlin, ‘n protes gehad. Ongelukkig het die gekondisioneerde wagte hulle nie ingenooi nie. Weens die simboliese waarde van die nuwe Katedraal van Christus die Verlosser, en die se nabyheid aan die Kremlin-kompleks, asook die toeganklikheid van die gebou, was dit die volgende logiese plek om hul stem te verhef.

    Die Patriarg van Moskou is nie Kirill gebore nie. Sy pa was Mikhail Gundyaev, ‘n priester, en die seun is Vladimir Makhailovich Gundyaev genoem.

    Ek self luister eerder na Bob Dylan.

  18. Buiteblaf Breytenbach :

    In alle eerlikheid en respek (vir ‘n ander se opinies – soos Rooi Daantjie in 1968 voor die Sorbonne gesê het toe Aragon, berugte goedprater/ontkenner van Sowjet gruwelikhede, gevra het om ‘n spreekbeurt: “Gee die man ‘n kans, elkeen is geregtig op ‘n opinie al is hy nou ook hoeveel van ‘n poes”): hierdie is mos ‘n emmer borsjt. Heilig of te not. Poetin is ‘n magsbeluste diktator, waarskynlik ook ‘n psigopaat soos byna al die sg. sekuriteitsdeskundiges en -agente waar dan ook (hy was immers ‘n KGB offisier). Mense in Moerland behoort van beter te weet, met die tuisgeteelde voorbeelde van Craig Williamson en Richard Mdluli en Eugene de Kock en selfs Boggelkop Koggelaar… Gelukkig is nie een van hulle ‘n Poetin nie. Dat die Kerk daar kop in een myter is met die onderdrukkende volksvadertjie gesag van die Kremlin, is nie verbasend nie. Ons is terug by die “opium van die volk”! In sulke uiters repressiewe omstandighede was die Kietsiekenades se optrede in die Katedraal ‘n ligstraaltjie, ‘n glinsterende strooihalmpie. Dat die Patriarg soos ‘n vulgêre toordokter wat onderbreek is in sy habbahabba charlatanisme aanstoot sou neem, is ook verstaanbaar. Dat baie ikone daarna gesoen moes word, veral ook deur Poetin, spreek (of kwyl) vanself. Regtigwaar, moet ons nou hierdie gevaarlike skynheiligheid respekteer? (En van die Onlusknopers het ten swaarste moes boet in ‘n ‘moderne’ goelag vir hulle gebaar van gesonde verstand en openbare higiëne!)

  19. Maria Snyman :

    Om twee van die Onlusknopers, Nadia and Masha, kortlik in aksie te sien in ‘n Channel 4 News onderhoud rakende o.a. “Putin will “find a reason” if he wants you in jail – but that having a laugh is the best kind of protest” (klink of hulle dalk bekend is met Nietzsche se lag en dans?): https://www.youtube.com/watch?v=ruMclx5Gy7M (Nov 14, 2014)

  20. Waldemar Gouws :

    Breyten, baie dankie vir die doekielose uitspel van die anti-Poetin en anti-fascisme posisie (in watter gewaad dan ook).

    Vandag toe ek m.b.v. Maria se skakel na twee youtube-ies kyk, hoor ek dat die Patriarg van Moskou sy salaris aanvul met ‘n winsgewende handel in vodka en tabak, maar nie enige belasting betaal nie. Daar is rede vir die goedgelowiges om ontgogel te wees.

  21. ‘n Navorser sou met gemak die dag en datum waarop die demonisering van Poetin (Raspoetin, nie waar nie?) in die media geloods is, kon aanteken, soos met soveel ander “ongewenste” staatshoofde wat in die Hegemoon se pad staan die geval was; ek onthou die dag nog goed en het bloot gesug: “Ag ja, hier gaan ons alweer;” dis so deursigtig, dis lankal nie meer snaaks nie. Die keer kan dit wel tot ‘n mooi kernoorloggie lei. Sterkte almal.

  22. Waldemar Gouws :

    Anders as die patatranke reg langs die spoorlyn (waaroor mens in “Die ysterkoei moet sweet” kan lees) dink ek nou dat die riete daar nie ore het nie.

  23. Buiteblaf Breytenbach :

    Mens sal seker lank so kan aanhou… Rusland is groot (en net so onheilig soos enige ander land, groot of klein, vol sneeu of vol sand). Maar dit word ‘n vrugtelose (en groentelose) gesprek, nie waar nie? Dat die uitwys van Poetin se onderdrukking van spraak- en meningsvryheid, tot die laat doodmaak van mense soos Anna Politskovkaïa toe, moet lei na ‘n kernoorlog???? Régtig? Ek wou eers ewe in my broek maar onthou toe dat daar meer as genoeg wysheid en besadigdheid in Rusland is om so ‘n dom endgame te verhoed. En dat die uitwys… (ens., lees maar self) gelykgestel word aan die demonisering van die narcissis, en dat mens daarom onwetend die slinkse Westerse propagandiste na die mond praat? Tja, slaat my met ‘n veertjie om…

    Mens wil darem ‘n lansie breek vir Raspoetin wat so aan die hare bygesleep word: hy het ten minste ‘n welige bos hare en baard gehad! En ‘n gesonde eet- en sekslus ook. Ek sal nie weet of hy handel gedryf het in tabak en vodka nie. Nee wat, as ek mag aanhaal uit Kawafis (en u komplimenteer op die mooi vertaling van een van sy gedigte, mnr. Van der Riet): “One should indeed keep the soul open to those things that satisfy the spirit and the body: beautiful lovers given to sensual pleasures, imaginative creations of various kinds, mixed cultures and mixed faiths, the value of both art and artifice, of spectacle, of politic theatre – so that the soul may carry within it the ripening prospect of its own death, but also that the day’s work may show there’s no other life worthy of celebration.”

    Mag dit my dan vergun word om te kan volstaan met ‘n waardering vir die sout van ons bestaan soos dit spreek deur Kawafis se “verbintenis tot die hedonisme, tot politieke skeptisisme, en tot eerlike selfkennis… (to) judgment suspended and mercy granted, though not to the viciously power hungry, or puritanically arrogant, or the blindly self-deceived.”

  24. Maria Snyman :

    Gepraat van die Russe (en klomp ander goed – sjoe, Mnr BB daardie slotaanhaling van Kawafis, of nota uit u notas uit die middelwêreld … ), hier is “Russians” deur Michael Derrick Hudson wat met sy gedig “The Bees, the Flowers, Jesus, Ancient Tigers, Poseidon, Adam and Eve” geskryf onder die skuilnaam Yi-Fen Chou in 2015 se Best American Poetry gekom het. Sê Hudson mens kan net liefde sien van hier (van die aarde)? Die liefde, ‘n dronk koningin se pêrel wat oplos in die sekelmaan se omgevalle beker …

    Russians

    For Russians the stars are always incontinent, ejaculatory
    smears across the squalor of a boundlessly

    unhygienic sky. You’d scoff, Marina, at how I go at them
    with a tiny plastic shovel and my litter box

    technique, scooping up the sidereal splooge while trying
    to wipe down the universe. You’d say

    I tug at God’s Old Testament beard, praying the prayers

    of a coward. You’d confide to your diary my eyelashes
    don’t bat sootily enough. Such a lummox

    could never rumple the sheets of Paris! You’d jot down
    my ugly shoes, my idiotic jokes, reproach

    my skies for lacking splendor, bleached
    by electric lights and the haze of a dying atmosphere … 

    What else could I do, Marina? You and your comrades
    vanished long ago, exiled, shot, or pensioned

    off by the End of History. So I inch through your legacy
    with my groundling’s fears, my glut,

    my botched American upbringing: I can’t imagine your
    heartbreaks, but you’d never comprehend

    how life for me arrived precanceled. Tonight, Marina,
    the mercury streetlights will make us

    ghastly: you can see only Venus from here, a drunken
    queen’s pearl dissolving into the crescent moon’s

    tipped-over goblet. Or perhaps I just fucked that up too.

    Source: Poetry (March 2015).

    Skakels:
    http://www.theguardian.com/books/2015/sep/08/white-poet-chinese-pen-name-best-american-poetry-2015
    http://blog.bestamericanpoetry.com/the_best_american_poetry/current_affairs/

  25. Buiteblaf Breytenbach :

    Op my neus kyk ek nou! Nie verwag mense – sommige mense – uitsonderlike mense – lees en onthou so wyd nie.

  26. charl-Pierre Naude :

    Mense, dit was nou ‘n interessante gesprek. Dank aan Waldemar, die Instigator (Monsignor Instigator kan dalk ‘n kerklike titel wees in ‘n parallele heelal?), wat die opstel geskryf het – en aan al die kommentare.

    Koos, ek het jou kommentaar ook geniet, komende van jou is dit ʼn verrassing. Ek stem nie met jou saam nie, maar daarsonder sou hierdie gesprek nie sy persoonlikheid gehad het nie.

    Ek verstaan jou punt oor die heiligheid van die Katedraal. Maar mens moet tog die vervloeibaarheid van betekenisse – ek wil byna sê die heilige vervloeibaarheid daarvan – ook die vervloeibare betekenis van “heiligheid” self, as synde ‘n begrip wat deur die waas van menslike feilbaarheid verstaan word – verreken? (Vergewe my as ek die pot mis sit, of die mot mis -is. )

    In elk geval, dames en here wat hier lees, Koos v d Riet is na my wete die eerste teologie-gegradueerde van die Kweekskool van die Universiteit Stellenbosch wat destyds op gewetensgronde geweier het om nasionale diensplig te doen in diens van apartheid. Hy het dit gedoen lank voordat andere dieselfde paadjie geloop het, en hy het ʼn voorbeeld gestel. Vir hierdie moedige daad is Vader Van der Riet, soos hy deesdae bekend staan, uit die Kweekskool geskors en kon hy nooit as NG predikant die kansel bestyg nie – ‘n kerk wat vandag (noudat Vader Koos se soort denke veilig is) waarskynlik WAT sou gee om iemand van sy kaliber en integriteit in die geledere te hê. Koos van der Riet het toe besluit om sy bediening, en sy denke oor die onsêbare dinge, in diens van die Ordokse Kerk deur te bring. In elk geval, so vervloei ons verbintenisse en verwantskappe, dikwels oor dinge buite ons beheer.
    Van der Riet kritiseer nie dade soos Pussy Riot s’n goedsmoeds “van buite” nie. Hy self is ʼn gewetensbeswaarder van suiwer alooi.

    Koos, ek het nie jou toestemming om hierdie inligting bekend te maak nie. Maar wanneer dit kom by die skroomlose opstaan in die naam van integriteit, het ek ewe veel agting vir jou en vir Breyten, en andere soos julle. En, net hier, loop jou en my oortuiging uiteen: Ek het isngelyks agting vir die dapper vroue in Pussy Riot.

    Hier iewers, in hierdie gesprek, skuil baie belangrike toppieks

    Maar nou moet ek sê, ek verstaan nie Koos se “gewegkyk” (as ek dit so mag noem) wanneer dit by Pussy Riot kom nie. Hulle sʼn is beslis nie ‘n kerklike styl nie, ja wel, toegegee. Maar dit was vir my persoonlik ‘n baie betekenisvolle en uiters moedige optrede. Ek bedoel moreel-polities. Dit was uiters dapper.

    Hulle moes min of meer gevoel het soos jy destyds gevoel het, dan nie, Koos? Die dames het dalk ‘n titseltjie spulsheid aan hulle, sommiges sal dit aanvallig vind, ander nie; maar dit is nie die wesensaspek van hul optrede nie. En daardie optrede is tog nie sonder meer verdoembaar vanuit ‘n religieuse oogpunt gesien nie, of is ek die kluts kwyt? Soms moet mens die “duiweverkopers” tog uit die tempel verjaag? Dis jammer mens kan hulle nie uit die Kremlin verja nie?

    Ek begryp ook dat jy verwys na profesieë en baie diep beteken-dinge wat vir jou en baie ander mense – wat die geheimenisvolle wisselwerking van menslike geslotenheid-met-Illuminering betree het – baie kosbaar is. Maar die “Ongrypbare” en onomskryfbare word tog nog steeds deur mense geïnterpreteer? Moet mens hierdie feit – ʼn tragiese feit, dalk, maar een wat tog sentraal staan in die meeste religieuse bewusynsisteme – meer tromp-op verreken nie, Koos, veral as daar ongemaklike inligting na ʼn mens se kant toe kom wat ten hemele skrou? Ek bedoel: Kan ʼn mens wegkyk van al die tekens wat daarop dui dat Poetin se regime moorddadig is? Dis tog nie minder erg as sommige dinge wat in apartheid se tyd by ons gebeur het nie? Dis dalk nog erger. Kan iemand soos jy, iemand van jou gewetenskaliber, jou gesig daarvan wegdraai? Ek vra maar net.

    Maar nou ja, dankie vir die gesels.
    Met respekte,
    Groetnis,
    Charl

  27. beste Charl, Waldemar en Breyten,
    in antwoord op die kwelvrae: as opium-van-die-volk-verbruiker (ek kan die gebruik daarvan baie sterk aanbeveel -hemel op aarde!) word ons geleer om op prinse nie te vertrou nie, maar ook om billik te wees (Bv. die vorm van Zuma se kop het niks het die prys van eiers te doen nie en Poetin se KGB loopbaan is ontersake: geheime dienste is ‘n noodsaaklike euwel; dit hang net af hoe jy dit doen); dus gee ek mense die voordeel van die twyfel, tensy ek onomstootlike bewyse van moorddadigheid het. Wie het Boris Nemtsov laat vermoor? Die media was gou om te se (kappie op die e) dis Poetin, maar agterna het dit geblyk meer ingewikkeld te wees. Daar is ook iets soos “false flag operations” – die Rooi Brigade en ander partye is dekades lank blameer vir ontploffings wat eintlik deur Westerse agentskappe gepleeg is om die Kommuniste te diskrediteer. So wie weet regtig wie vir wie vermoor in hierdie spel? Elkeen glo maar wat hy wil, net soos met vlug MH17 (ek het daardie debat baie noukeurig gevolg, in detail). So is daar verskeie moontlikhede i.v.m. die moord op die joernaliste. Ek weet gewoon nie of Poetin sulke opdragte sou uitdeel nie. Ek is bv. steeds geneig om te glo dat ons eie Pres De Klerk van destyds nie tot so iets in staat sou wees nie, ondanks baie mense se vermoedens tot die teendeel. Dis ‘n gut feeling wat ‘n mens oor iemand het, en natuurlik kan ‘n mens verkeerd wees. As ek onomstootbare feite tot die teendeel ontvang, is dit ‘n ander saak. Moet ek dus nou by voorbaat inval by die demonisering van Poetin, wel wetende dat demonisering gewoonlik bombardering voorafgaan?
    Ek kyk gereeld na sy lang onderhoude en lang toesprake en het min twyfel dat hy oneindig redeliker is as sy konkurrente in die Weste. Hy het ten minste nie deelgeneem aan die verwoesting van Afghanistan (behalwe deur deurgang aan die VSA se troepe te verleen), Irak, Libie, Sirie, Jemen ens. nie (deeltekens asb.). Hy word gedemoniseer omdat hy, anders as sy voorganger Jeltsin, ‘n einde gemaak het aan die stroping van sy land, of altans so lyk dit vir my.
    Die Russe gee hom tans 95% goedkeuring, so wat maak ons opinies oor hom dus saak?

    Oor die Riot- meisies: goed, hulle vind Poetin aanstootlik, maar hulle het nie rekening gehou met die ommekeer in godsdienstige gevoelens wat tans in Rusland plaasvind nie. ‘n Deense joernalis het daaroor en oor hulle berig:

    http://russia-insider.com/en/russia-and-west-have-swapped-spiritual-and-cultural-roles/ri9514

    Die Russe het nog ‘n besef van “heilige terrein” en kan insien dat dit nie die aangewese plek vir so ‘n demonstrasie is nie. Hulle het immers reeds die ontering van kerke deurloop tydens die Sowjet-tydperk toe die “opium-hole” in ysskaatsbane, bioskope, KGB-kantore, perdestalle en varkhokke omskep is, en wat het die Kerk nou gedoen om die vertoning te verdien? Vodka verkoop? Is ons nou Puriteins? Duisende kerke moet herstel word sodat die Goddelike opium-van-die-volk verbruik kan word deur diegene wat die onmeetlike waarde daarvan ontdek het. Daar was altyd in Tsaristiese tye ‘n soort simbiose tussen Kerk en Staat, en tans vind iets soortgelyks plaas: die Kerk weet goed dat die Staat en staatshoof nie altyd onbesproke is of kan wees nie, maar probeer waar moontlik saamwerk ter wille van die welsyn van die samelewing. Tans probeer hulle saam om die aborsie-slagting van die mees weerloses (dws. die ongeborenes) te keer. En die staat gee bv. weer geleentheid vir Godsdiensonderrig, want hulle het gesien wat die gevolg van goddeloosheid is. Ek dink bv. daar was vanuit kerklike kringe tereg protes teen die verbranding van EU-ingevoerde kos wat onlangs plaasgevind het.
    So ek kyk ook maar die kat uit die boom wat prinse betref, en weet dat dit dikwels ‘n geval van “The lesser evil” is, maar ek weet ook dat demonisering ‘n gevaarlike speletjie is. Want Rusland kan bomme terugwerp, van allerande fabrikaat. Terloops, die VSA het ‘n “Nuclear First Strike Doctrine” in onlangse jare ontwikkel en missiele in Pole installeer, kwansuis teen Iran gerig, bid jou aan. Dit sal uiters jammer wees as hulle die fout sal maak om dit toe te pas, want dit sal die einde van die beskawing beteken. Terloops, Charl, die Kweekskool het destyds na protes uit die klas hul besluit oor my omgekeer en ek was wel geligetimeer. Die protes het egter heilige terrein respekteer en was eerder in die vorm van getuigskrifte (wat ek hoop om nooit te lees nie).
    groete
    Koos/Kobus/Jacobus/whatever

  28. Jacobus van der Riet :

    beste Charl, ek het by verdere nadenke besef dat daar ook ‘n ander oorweging deurspeel in my reaksie op die demonisering van Pres. Poetin. Dit gebeur mos dikwels dat ‘n bevolking hom agter sy leier skaar wanneer die land aangeval word, hoe bedenklik die leier ook al mag wees. Hitler is deur baie Oekrainiers as bevryder gesien, om begryplike redes, maar die meerderheid Russe het hulle agter Stalin geskaar en die inval beveg en hom Stalin selfs vereer na die oorlog vir sy rol (hy het daarin geslaag om hom as dapper voor te stel as was hy dit miskien nie, en as die argitek van die oorwinning al was hy ‘n swak strateeg), ook al was hy in so vele opsigte ‘n monster. Wanneer die Moederland aangeval word, gebeur dit dat mense geledere sluit agter ‘n leier, uit patriotisme, al is die leier nie onbesproke nie, want die alternatief word as erger beleef. Tans is Rusland ongetwyfeld die teiken vir ‘n Kleur-rewolusie en regime-verandering en selfs iets erger, omdat Poetin nie die heerskappy van die Slegs Een Onontbeerlike Moondheid aanvaar nie. Die eintlike teiken is natuurlik China, maar Rusland is die “stepping-stone to China”. Daarom skaar die mense hulle agter hom. Ek het vanwee my verslawing aan die opium-vir-die-volk ‘n groot liefde vir daardie land en ander Ortodokse lande en wanneer ek hulle bedreig sien, soos destyds met die Kosovo-skande van Clinton, betoon ek solidariteit. En dan kan dit gebeur dat ek oogklappe dra. As ek sou sien dat Zuma die teiken is vir verwydering omdat hy ons by BRICS betrek het, kan ek dit oorweeg om hom te steun, nie omdat ek hom persoonlik bewonder nie, maar omdat ek nog minder van die neo-koloniale moondghede hou. So dis nogal kompleks. In elk geval sal die moordenaars van joernaliste wel hul dag voor die eintlike Regterstoel kry. Is Mandy Rossouw, die oopvlekker van Nkandla, werklik aan natuurlike oorsake dood? Wie sal ooit weet? Intussen probeer ‘n mens die groter prentjie verstaan, wel wetende dat alle menslike oordele feilbaar is, myne veral! En ook ek is soms onbillik, ja.

  29. Jacobus van der Riet :
  30. Waldemar Gouws :

    Beste Kobus, die verskille tussen ons is hemelsbreed (byvoorbeeld, anders as jy, gebruik ek hemel slegs in sy tweedimensionele verband). Rasionalisasie behoort ‘n private oefening te bly.

    Hoe gesond lyk die ou Boesmangebruik van die beswymingsdanse vir geestelike verligting nie nou vir my nie – geen eksklusiewe dogma of leerstelling of gekonstrueerde heilsgeskiedenis nie. Nie een relikwie (‘n stukkie hout, ‘n tepel van Franciskus) of heilige in sig nie. Nie dáárdie platform vir probleme nie. Die Russe met hul abakusse sou hierby baat kon vind, dink ek.

    Met my verwysing na Zuma se kale kopvorm, wou ek nie net spot of aanstoot gee nie: indien jy nie die metonimiese verband tussen misvormde kranium en misvormde denke raaklees nie, wonder ek hoe jy die beeldspraak hanteer in die geskrifte wat vir jou heilig is – ek dink aan konsepte soos vader, seun, bloed, brood, vyeboom.

    Jou afmaak van Poetin se KGB-verlede as irrelevant (‘n tyd in sy lewe toe hy berug geword het vir die plesier wat hy daaruit geput het om mense, veral ander mans, te verskreeu, emosioneel omtrent apoplekties, en te intimideer en te laat ly) is ook problematies vir my. Hoe ver kan die reduksie gevoer word? En sou jy, ter wille van konsekwentheid, bereid daartoe wees om jou eie verlede – met veral die geїndoktrineerde, kategismusformule-aspek daarvan, op te skort?

    Lees gerus Nietzsche se Ecce Homo. Volgens Freud had Nietzsche ‘n deurdringender kennis van homself as enige ander mens wat ooit geleef het of wat waarskynlik nog gaan leef. Ek volstaan hiermee.

  31. Maria Snyman :

    Opium van die volk? Vir my, wat geneem word uit vrees vir die moeilike vryheid waarna Levinas en Sussman verwys – Sussman se artikel “Pulsations of Respect, or Winged Impossibility: Literature with Deconstruction” (2008) is een van die treffendste dinge wat met my in my lewe gebeur het – dit kan net gelees/geskryf word (soos die a in différance, of die klip in Différance), elkeen vir hom/haarself.

    Edmund Jabès, in Derrida se “Edmund Jabès and the Question of the Book” (‘n mens sou ook kan sê die vraag is: “Wat is poësie?” Die antwoord?: Wat (outomaties/[hiperbolies]logies) in boeke/totaliteite [sou moes] gebeur [het], want):

    All letter form absence
    Thus God is still the child of his name.

    Soos Derrida Jabès ook vroeër aanhaal:

    “My name is a question … Reb Eglal” […] “Without my texts, I am more anonymous than a bedsheet in the wind, more transparent than a windowpane”

  32. Maria Snyman :

    How can I say what I know
    with words whose signification
    is multiple?

    Jabès, in Je bâtis ma demeure.

    “It is “by the simplicity of its essence” that “the thought of Being makes itself unknowable for us” – Derrida (Writing and Difference, 1978:169), wat Heidegger aanhaal in “Violence and Metaphysics”.

    Opium, pharmakon, pharmakos – “A pharmakós (Greek: φαρμακός, plural pharmakoi) in Ancient Greek religion was the ritualistic sacrifice or exile of a human scapegoat or victim” (Wikipedia) …

  33. Maria Snyman :

    Jakobus, ek het uiteindelik gaan loer na die artikel wat jy aanbeveel (en soos ek my studente leer omtrent akademiese tekse, van agter begin en myself baie tyd gespaar):
    “remembrance, hope, redemption, and utopia” = “alienation and negation of the world”, EN JA, inderdaad, logies, VICE VERSA.

    D.w.s., magte wat kragte meet, gesien dat magte niks anders is as verskille tussen magte nie, à la Nietzsche volgens Derrida in Différance. En nou moet mens (ten minste) The Birth of Tragedy {from the Spirit of Music} (waarin Dionysos SE MUSIEK maar net bly wen) weer gaan lees … EN jouself natuurlik toelaat om te sien wat jy lees en lees wat jy sien (vergelyk Spurs/Éperons … style, bruggies, aanhitsers … Pussy Riot/Koekie Oproer [of Uitspattigheid]/Koekie Onlus/Kietsiekanades/Onlusknopers – KatteMaaiers? (uitgelate speel, plesierig wees, jolyt hou; luidrugtig te kere gaan; rinkink, ravot, baljaar, (rond)jakker, jol, karjol, kat(t)erjak, lawaai, raas/larwe van verskeie vliegfamilies v.d. orde Diptera)?

    “Such abundance. We are gorged, engorging, and gorgeous.” – uit “Life is beautiful”, in Dorianne Laux se Smoke (2000) (Poetry Foundation, Poem of the Day, 12 September)

    “Take the fly, angel
    of the ordinary house, laying its bright
    eggs on the trash, pressing each jewel out
    delicately along a crust of buttered toast.”

  34. Charl-Pierre Naude :

    Koos, ongelukkig is die tyd teen my en kan ek nie in besonderhede op jou interessante skrywes reageer nie. Maar ek wil, ook by wyse van volstaning, twee opmerkings maak wat sylangs maar tegelyk sentraal aansluit by wat jy sê.
    Ek self glo nie dat die modaliteit van ʼn gesprek rondom “waarheid” (of dit nou ʼn gesprek is wat die godsdiens betrek, of nie) en die modaliteit van ʼn gesprek rondom “feit”, en “historiese feit” of aktualiteit, met mekaar verwar moet word nie. Ek dink dis verskillende modaliteite van betekenis, wat mekaar glad nie eens noodwendig nodig het om te bestaan nie!
    Hierdie verskil in modaliteit is miskien juis die punt waarop ʼn fundamentalistiese en ʼn meer verwikkelde religiebelewing (soos byvoorbeeld ‘n belewenis waarin waarheid as onoorkomelik metafories van aard) van mekaar uiteenloop.

    En omdat betekenis – in hierdie geval morele en spirituele betekenis – nie vir sy betekenis afhanklik is van historiese feitelikheid nie (myns insiens), is dit ook nie noodlottig geanker in ʼn bepaalde tyd se beskouing van daardie betekenisse nie.

    Ek glo dat religieuse leiers van alle godsdiense en praktyke hul volgelinge moet help om hierdie meer kreatiewe houdings te ontwikkel. Anders is dit soos om aan te dring op ‘n lewe van donkiekarre in ‘n tyd van stralervliegtuie.

  35. Maria Snyman :

    Onlusknopers en Rusland en amnesie. Onthou ek ewe skielik vandag ‘n ontdekking wat ek ‘n paar jaar gelede in Suid-Korea gemaak het – sy is bekend as “hot for words” (soos ek meen digters ook is): https://www.youtube.com/watch?v=5N-GOPuAhf0.
    Webmeester, as u dink my oordeel het my in die steek gelaat, sal ek verstaan (en u sal seker ook verstaan hoekom) – ^^ (Oosterse glimlaggie).