Gedigte oor terreur. (Esterhuizen, Deben, Van Steenberge, Gentjens, Du Plessis, Bredenkamp)

stream_img
(Digters kan verse instuur in Afrikaans, Vlaams en Nederlands,
aan Versindaba om hier geplaas te word)

 

Louis Esterhuizen:

.

Ooggetuies

Niemand zeugt für den Zeugen

Paul Celan

 

Na afloop van die terreurdaad definieer die oog

die daad. Na die donderslag, rook en vlam, die skouspel

van huilendes, dooies

en bloed.

 

Die kamera’s en eindelose onderhoude,

want so-of-so het verantwoordelikheid aanvaar –

Maar wat bly, is die moeder,

vroeër,

 

op pad weg van die samedromming in die terminaal,

met ‘n kermende peuter aan die hand,

en die selfdoder onderweg na die hoogste

konsentrasie

 

van mense wat hoop hulle is betyds vir die vlug

elders heen. Vir ‘n flitsmoment,

die oogkontak tussen dader en slagoffer.

 

Die kind wat tot in alle ewigheid

nooit sal ophou huil nie.

 

(c) Louis Esterhuizen / Maart 2016

***

.

Bert Deben:

.

Collateral damage

 

Ze hield met beide handen nog

de buikwand bij elkaar

 

omdat een man zo dom werd gemaakt

te geloven dat er een god bestaat

die jonge maagden aanbiedt

aan wie zich opblaast met een bom

in een warenhuis of een kazerne

of aan de ingang van

iemands anders hun moskee

 

omdat een jongeman

probleemloos via internet

aan wapens kon geraken om in zijn hoofd

een strijd te voeren met de wereld

en na jaren niets te zijn geweest

opeens verandert in wereldnieuws

door in een school zijn klasgenoten

met kogels te doorzeven

 

omdat een zelf verkozen president

de macht ten allen tijde wil behouden

en het volk het zwijgen op wil leggen

met mortiergranaten

geleverd door een land als dat van ons

 

omdat een hoopje vrijheidsstrijders

al lang niet meer strijdt

voor de vrijheid

maar alleen voor het eigen gelijk

onder het mom van

onze waarheid zal de uwe zijn

 

of omdat er jaren later

in een veld, in een bos, naast een weg

nog steeds landmijnen verborgen liggen

uit een vuile oorlog

die nooit gewonnen werd

 

omdat er in een oorlog

alleen maar verliezers zijn.

 

© bert deben

11 november 2013, Wapenstilstand

***

.

Kris Van Steenberge:

 

het land

 

het land neerleggen

tussen as en scherven

kermend bang ontdaan

 

het woorden influisteren

die niemand nog begrijpt

nauwelijks te geloven

 

het minzaam wikkelen

in vlaggen van verlangen

om morgen weer te hijsen

hoog en fier

en nimmer te bezwijken

voor een vreemd

lafhartig dier.

 

© Kris Van Steenberge. Maart 2016

***

.

Alex Gentjens:

 

Brussel

 

Ik huil in zwart-geel-rood

Mijn ogen vallen dood

Ik ben van Brussel teruggekomen

Waar nu alleen maar tranen stromen

 

Geen metro rijdt meer door de stad

Wallonië en Vlaanderen liggen plat

Ik heb mijn land gebeld vandaag

Maar gesprekken zijn vervaagd

 

Ik heb mijn mensen opgeroepen

Om uit veiligheid hun naam te roepen

Als ik hun stemmen heb gehoord

Zijn zij in Brussel niet vermoord

 

© Alex Gentjens. 2016

***
.

Clinton du Plessis:

.

Breaking news

Die dood styf teen sy lyf:
versteek vasgegespe
of diskreet in rugsak gepak
totdat hy die knop
van die ontsteker druk
en sy hart ophou klop
sy liggaam aan flarde geruk
flenters mens:

‘n strooibiljet vir verset,
‘n vlugskrif op die laataandnuus.

.

© Clinton du Plessis. 2016

***

.

Marie Bredenkamp:

 

lament van die nag

wie is jy: djihad van die nag
met jou spykerbomplan
vir die breek van die dag

hoe lyk die binnekant
waar jy wraak perpetueer
in jou hart en jou hand
in watter hool broei jou onheilige lis
die vuur wat jy stook
oor ‘n gewaande twis
kaïn het na abel ‘n klip geklits
dawid vir goliat
van veraf met ‘n kettie geblits
altyd was dit een-op-een
oog-vir-‘n-oog tand-vir-‘n-tand
maar jý kom met obskure motief
waar menigtes onbedag
aankom en vertrek
van ‘n beskutte en openbare plek –
waar steel jy die lydsaamheid
word van sagte teikens en vrede
die dief
jy detoneer spykers om jou lyf
om dood en verminking
fusillerend
oor vrouens en kinders te skryf

hoe ónheilig die oomblik
jou godgegewe liggaam
tentakels en skrapnel
word van die sogenaamde suicide bomb
hoe papbroekig dié een
wat hom ‘n martelaar roem
en in stukkies verguis
in die hiernamaals kom

gekwets en gekneus
lê ‘n lughawe in stof
‘n treinstasie
se dak ingeplof

wie is jy: djihad van die nag
met jou spykerbomplan
vir die breek van die dag

.

© mce 23/03/2016

***

 

Bookmark and Share

9 Kommentare op “Gedigte oor terreur. (Esterhuizen, Deben, Van Steenberge, Gentjens, Du Plessis, Bredenkamp)”

  1. ‘n Ou een van Szymborska:

    The Terrorist, He Watches

    The bomb will explode in the bar at twenty past one.
    Now it’s only sixteen minutes past.
    Some will still have time to enter,
    some to leave.

    The terrorist’s already on the other side.
    That distance protects him from all harm
    and well it’s like the pictures:

    A woman in a yellow jacket, she enters.
    A man in dark glasses, he leaves.
    Boys in jeans, they’re talking.
    Sixteen minutes past and four seconds.
    The smaller one he’s lucky, mounts his scooter,
    but the taller chap he walks in.

    Seventeen minutes and forty seconds.
    A girl, she walks by, a green ribbon in her hair.
    But that bus suddenly hides her.
    Eighteen minutes past.
    The girl’s disappeared.
    Was she stupid enough to go in, or wasn’t she.
    We shall see when they bring out the bodies.

    Nineteen minutes past.
    No one else appears to be going in.
    On the other hand, a fat bald man leaves.
    But seems to search his pockets and
    at ten seconds to twenty past one
    he returns to look for his wretched gloves.

    It’s twenty past one.
    Time, how it drags.
    Surely, it’s now.
    No, not quite.
    Yes, now.
    The bomb, it explodes.

  2. Vertaling deur Adam Czermiawski.

  3. Desmond :

    Uit Paul Simon se Boy in the Bubble:

    It was a slow day
    And the sun was beating
    On the soldiers by the side of the road
    There was a bright light
    A shattering of shop windows
    The bomb in the baby carriage
    Was wired to the radio

    These are the days of miracle and wonder
    This is the long-distance call
    The way the camera follows us in slo-mo
    The way we look to us all
    The way we look to a distant constellation
    That’s dying in a corner of the sky
    These are the days of miracle and wonder
    And don’t cry baby don’t cry
    Don’t cry

  4. Desmond :

    Uit Bruce Springsteen se Paradise:

    Where the river runs to black
    I take the schoolbooks from your pack
    Plastics, wire and your kiss
    The breath of eternity on your lips

    In the crowded marketplace
    I drift from face to face
    I hold my breath and close my eyes
    I hold my breath and close my eyes
    And I wait for paradise
    And I wait for paradise

  5. Desmond, Peter Gabriel se weergawe van “Boy in the Bubble” is vir my pragtig, meer soos ‘n treurlied en toepaslik vir hierdie tye.

  6. Peter Gabriel se opname van Boy in the bubble: https://m.youtube.com/watch?v=NTjHIGsN2jA

  7. Desmond :

    Andries, nou dat jy Peter Gabriel noem; op die onderwerp van terreur, hier’s een van sy songs:

    Family Snapshots

    The streets are lined with camera crews
    Everywhere he goes is news
    Today is different
    Today is not the same
    Today I make the action
    Take snapshot into the light, snapshot into the light
    I’m shooting into the light

    Four miles down the cavalcade moves on
    Driving into the sun
    If I worked it out right
    They won’t see me or the gun

    Two miles to go, they’re clearing the road
    The cheering has really begun
    I’ve got my radio
    I can hear what’s going on

    I’ve been waiting for this
    I have been waiting for this
    All you people in TV land
    I will wake up your empty shells
    Peak-time viewing blown in a flash
    As I burn into your memory cells
    ‘Cos I’m alive

    They’re coming ’round the corner with the bikers at the front
    I’m wiping the sweat from my eyes
    -It’s a matter of time
    -It’s a matter of will
    And the governor’s car is not far behind
    He’s not the one I’ve got in mind
    ‘Cos there he is – the man of the hour, standing in the limousine
    “I don’t really hate you
    -I don’t care what you do
    We were made for each other
    -Me and you
    I want to be somebody
    -You were like that too
    If you don’t get given you learn to take
    And I will take you.”

    Holding my breath
    Release the catch
    And I let the bullet fly

    All turned quiet – I have been here before
    Lonely boy hiding behind the front door
    Friends have all gone home
    There’s my toy gun on the floor
    Come back Mum and Dad
    You’re growing apart
    You know that I’m growing up sad
    I need some attention
    I shoot into the light

  8. Bernard Odendaal :

    Daardie Peter Gabriel-rendisie van “Boy in the bubble” gaan ek nie gou vergeet nie, Andries. Dankie vir die klikskakel.

  9. Maria Snyman :

    Ek kry die volgende gedig van die Irak-Amerikaanse digter, Dunya Mikhail nou op Poetry Foundation – dit kom uit haar bundel Poetry (2014):

    My Grandmother’s Grave

    When my grandmother died
    I thought, “She can’t die again.”
    Everything in her life
    happened once and forever:
    her bed on our roof,
    the battle of good and evil in her tales,
    her black clothes,
    her mourning for her daughter who
    “was killed by headaches,”
    the rosary beads and her murmur,
    “Forgive us our sins,”
    her empty vase from the Ottoman time,
    her braid, each hair a history —

    First were the Sumerians,
    their dreams inscribed in clay tablets.
    They drew palms, so dates ripen before their sorrows.
    They drew an eye to chase evil
    away from their city.
    They drew circles and prayed for them:
    a drop of water
    a sun
    a moon
    a wheel spinning faster than Earth.
    They begged: “Oh gods, don’t die and leave us alone.”

    Over the Tower of Babel,
    light is exile,
    blurred,
    its codes crumbs of songs
    leftover for the birds.

    More naked emperors
    passed by the Tigris
    and more ships . . .
    The river full
    of crowns
    helmets
    books
    dead fish,
    and on the Euphrates, corpse-lilies floating.

    Every minute a new hole in the body of the ship.

    The clouds descended on us
    war by war,
    picked up our years,
    our hanging gardens,
    and flew away like storks.

    We said there isn’t any worse to come.

    Then the barbarians came
    to the mother of two springs.
    They broke my grandmother’s grave: my clay tablet.
    They smashed the winged bulls whose eyes
    were sunflowers
    widely open
    watching the fragments of our first dreams
    for a lifetime.

    My hand on the map
    as if on an old scar.

    *

    Ek hou veral van die reël: “They drew circles and prayed for them”.

    Haar eerste bundel in Engels is getiteld The War Works Hard (2005). Vergelyk Poetry Foundation se biografie van haar.