Yves T’Sjoen. Breytenbach, Van Heerden en Universiteit Leiden.

220px-keizersgracht_141

Keizersgracht 141

 

Breytenbach, Van Heerden en Universiteit Leiden. Bijzondere activiteiten van Gents Centrum voor Afrikaans in Zuid-Afrikahuis

Yves T’Sjoen

Het is intussen genoegzaam bekend dat het Gentse Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika (Universiteit Gent) tal van activiteiten initieert waarbij culturele en academische instituties in binnen- en buitenland betrokken worden. Recent zijn banden gesmeed met de Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans (SBA) en het Suid-Afrikaanse Sentrum voor Nederland en Vlaandere (SASNEV) in Pinelands (http://www.litnet.co.za/sasnev-en-gents-centrum-voor-afrikaans/). Een constructief gesprek in Het Pand (Gent) met de heer Jan Mutton, oud-ambassadeur van België in Zuid-Afrika, heeft het pad geëffend voor gedegen samenwerking en overleg. Zo zal het Gentse onderzoekscentrum actief participeren in een internationaal symposium dat volgend jaar ter gelegenheid van Eugène Marais’ tachtigste overlijdensjaar bij SASNEV is gepland. Recent presenteerde mevrouw Marlène le Roux namens SBA de plenaire en zeer gesmaakte openingslezing tijdens het derde congres voor het Afrikaans aan de Universiteit Gent (http://www.litnet.co.za/derde-gentse-colloquium-het-afrikaans/).

Breyten Breytenbach aan de Keizersgracht 141

In de Lage Landen kan de coöperatie met de Vlaams-Zuid-Afrikaanse Cultuurstichting (Brussel) en het Zuid-Afrikahuis in Amsterdam worden genoteerd. VZAC heeft onlangs voorgesteld de zomercursus voor Zuid-Afrikaanse studenten voortaan in Gent te organiseren en die ook te willen financieren. Naast de Zomercursus Nederlandse taal en cultuur, georganiseerd door het Universitair Centrum voor Talenonderwijs (Gent) en de Taalunie, komt nu ook de zomerschool voor Zuid-Afrikanen naar de Universiteit Gent. Ook de Week van de Afrikaanse roman, op instigatie van Ingrid Glorie en een werkgroep, krijgt in 2017 een volwaardig Gents luik naast de lezingen en de voorstellingen in Amsterdam.

Het Gentse universitaire centrum voor Afrikaans is volgende dinsdag 22 november met maar liefst vijftig Vlaamse studenten te gast in het pand aan de Keizersgracht 141C. Bij monde van de directeur Guido van den Berg en de medewerkers Isabelle Vermeij en Corine de Maijer is enthousiast gereageerd op het voorstel een werkbezoek te brengen aan het gerenoveerde huis. De onderzoeksgroep van de UGent contacteerde voor deze gelegenheid doctor honoris causa van mijn alma mater, de meester Breyten Breytenbach. Het is een bijzonder voorrecht en een hele eer Breyten Breytenbach volgende week in het Zuid-Afrikahuis te kunnen verwelkomen. Ten behoeve van studenten en docenten zal hij in gesprek gaan met de oud-directeur van uitgeverij Meulenhoff en vertaler Laurens van Krevelen. Uit Die singende hand stelt Van Krevelen een bloemlezing samen die voor een Nederlandstalige lezerspubliek is bestemd. Het is alvast uitkijken naar de vertaling in het fonds van Podium. Het belooft een bijzondere gebeurtenis te worden, zonder overdrijven een landmark in de publiekswerking van het Gentse Centrum en wellicht ook van het Zuid-Afrikahuis. Een volgende keer nodigen we Adriaan van Dis uit die nu verhinderd is. Er worden tijdens de visite topstukken uit de imposante boekencollectie geëxposeerd en Gentse studenten krijgen toelichting bij de historiek en de werking van het huis. Dat het evenement niet onopgemerkt voorbij gaat, mag blijken uit de genereuze steun die door de heer Axel Buyse, Vertegenwoordiger van de Vlaamse Regering in Nederland, is toegezegd. Onze studenten en collega’s worden met spijs en drank verwelkomd en zullen zich het bezoek en de gesprekken met Breyten Breytenbach en Laurens van Krevelen blijven heugen. Met vereende krachten worden jonge mensen die kiezen voor het opleidingsonderdeel Afrikaans: taal- en letterkunde in hun opleiding in Gent enthousiast gemaakt voor een taal en voor de rijke literaire productie die in het Afrikaans tot stand komt. Het recordaantal belangstellenden voor Afrikaans dit academiejaar is wellicht het gevolg van de inspanningen die het Gentse Centrum zich getroost.

Interuniversitaire samenwerking Leiden-Gent

Deze week bereikte mij het verblijdende nieuws dat de universiteiten Leiden en Gent op het gebied van de Afrikaanse taal- en letterkunde voortaan zullen samenwerken. De volgende dagen worden nog enkele meer detaillistische punten doorgepraat. Beide opleidingscommissies, van de Universiteit Leiden en de Universiteit Gent, spraken het voornemen uit aan studenten- en docentenuitwisseling te doen. Sinds het emeritaat van Zuid-Afrikakenner en mijn aimabele collega dr. Eep Francken worden in Leiden Zuid-Afrikaanse academici uitgenodigd om een blokcursus en gastlezingen aan te bieden. In het voorjaar van 2017 is Etienne van Heerden te gast, zo liet prof. Yra van Dijk weten, en later is het de beurt aan een belangrijk dichter writer in residence. Het is vanzelfsprekend aan de Leidse collega’s die naam te gelegener tijd publiek te maken. De samenwerking tussen Leiden en Gent bestaat erin de gastdocent ook voor een lezing uit te nodigen naar Gent. Bij speciale gelegenheden reizen de Leidse studenten naar de Universiteit Gent, bijvoorbeeld ter gelegenheid van de vierde Mandela Lecture die in het najaar van 2017 door Tom Lanoye en Antjie Krog (onder voorbehoud) wordt verzorgd. En omgekeerd worden Gentse studenten in Leiden verwelkomd voor activiteiten die de collega’s daar op het getouw zetten. Over PhD-onderzoek en andere academische onderzoeksactiviteiten wordt eerstdaags gepraat. Hoe dan ook zal op die manier een cruciale as tot stand komen in de Lage Landen die gericht is op onderwijs over en onderzoek naar het Afrikaans en de Afrikaanstalige literatuur in Nederland en België.

Nu dat interuniversitaire overleg het beoogde resultaat oplevert, heeft de afdeling Internationalisering via de opleidingscommissie Taal- en letterkunde laten weten financiële middelen ter beschikking te stellen voor Zuid-Afrikaanse studenten en docenten die in Gent colleges willen bijwonen en/of onderzoek doen. Het Gentse Centrum zal dankbaar gebruikmaken van die opportuniteit door kandidaten aan te bevelen, bij de bevoegde facultaire/universitaire instanties te pleiten en zelf de nodige faciliteiten te voorzien.

Etienne van Heerden in Leiden en Gent

Etienne van Heerden

Etienne van Heerden

Op een moment dat Afrikaans op universitaire campussen in Zuid-Afrika in de verdrukking staat en zich almaar moet legitimeren, trachten wij in alle bescheidenheid en met de middelen die ons ter beschikking staan een hart onder de riem, of dus in het Afrikaans een riem onder het hart te steken. Alle engagementen kunnen bijdragen tot een vruchtbare transnationale en intercontinentale dialoog met Afrikaans als gedeelde passie. Binnenkort spreek ik tijdens het colloquium van het Gents Afrika Platform over het Gentse Centrum en in het bijzonder de samenwerking met de Universiteit Stellenbosch en andere partners in het Zuid-Afrikaanse academische landschap. Op die manier wordt ook de universitaire goegemeente hier te lande en elders in Afrika geïnformeerd. Het GAP is een ondernemende onderzoeksgroep met tal van partners op het Afrikaanse continent. Het Centrum voor het Afrikaans kan in het licht van méér productieve vormen van samenwerking als een voorbeeld van good academic practice worden beschouwd. De Engelstalige tekst plaats ik begin december online via LitNet Neerlandinet. Ik ben zeker dat Etienne van Heerden via dat elektronische platform onze activiteiten op de voet volgt. We zullen hem dan ook graag, na het genereuze aanbod van de collega’s in Leiden en na tussenkomst van collega en Sartonmedaillist 2016 Steward van Wyk, als eminente gast ontvangen in Gent in het voorjaar van 2017.

 

(c) Yves T’Sjoen / November 2016

Bookmark and Share

Een Kommentaar op “Yves T’Sjoen. Breytenbach, Van Heerden en Universiteit Leiden.”

  1. Yves, baie dankie vir die interessante nuus. Miskien kan die studente hier op
    Versindaba oor die hoogtepunte – uit hulle sig – van Breyten Breytenbach aan
    die Keizersgracht 141 berig?