Gedigte

Nini Bennett. Kristal

Sunday, June 9th, 2019

Kristal

Kristalsaad en aluin.
In my gloei die geometrie van blomme.
Ek skiet vuurpyle diep
uit ‘n berg se oermoer,
dóér uit kieselaarde.
Ek rig galaksies van klip,
ek stip sneeuvlokkies
in kantpatrone. Ek is die dood
wat lewe, die profeet by die fontein;
hulle streel my, ‘n huisgod
vir dié wat sterf, my
breeklig van sout en water.
Want hulle dae vergaan
soos spieëls agter mirages, herhalend
in ‘n kringlied
om ‘n nooitvolprese aarde.

 

(© Nini Bennett. 2019)

Willie van der Merwe. Twee gedigte

Monday, June 3rd, 2019

Die Here is nie meer my herder nie

(vir Lucia, Psalm 23)

 

Die Here is nie meer my herder nie
want by jou kan niks ontbreek nie
jy lê my neer in groenweivelde
jou asem, jou  kus is waters van rus
jy verkwik my siel en lei my in die spore
van jou geregtigheid net om my ontwil
al gaan ek deur die dal van doodskaduwee
pleeg ek steeds onheil met jou
want jou nek en jou skouers vertroos my
jou borste berei die tafel voor my aangesig
my hoof is vet met olie
my beker loop oor
net goedheid en guns sal my volg
al die nagte van my lewe
en ek sal in jou tempel kom
tot in lengte van dae

*

 

my hart is ‘n fladderende duif

 

jy het my hart aangeraak

my hart is ’n fladderende duif

misplaas, onvanpas

paniekbevange teen die ruit

en die ruit is my borskas, jy weet?

 

toe ek streel oor jou voorkop en jou slape

het ek sagkens geloop met my vingers

oor elke letsel en ledemaat

eers met duimpie en toe met sy maat

en toe met langeraad

 

terstond het die duif genestel

grys en gespikkel, maar bronstig

en toe was dit te laat

 

jou voorkop, jou mond, jou gelaat

is ’n tempel, die tempel van Salomo

nee, die Taj Mahal, ’n bedevaartsoord

vir wie nie meer bid

 

ons moet die duif laat vlieg

hierdie hart van my moet vlerke kry

 

hoe doen ons dit?

.

©Willie van der Merwe / 2019

Zandra Bezuidenhout. Luister, Dokter

Wednesday, May 29th, 2019

LUISTER, DOKTER

 

Geagte dr. K.

 

Ek vertrou my liggaam aan jou toe.

Met moeite laat ek my skaamte in jou hande.

Luister asseblief en kyk my in die oë.

Begryp tog, of probeer

lyk of jy die skete, kwale en kommer

van ʼn sterfling ter harte neem.

Let goed op my woorde,

want ek formuleer versigtig

en my verhaal is gelardeer met feite, leidrade,

logies gerangskik en bondig geartikuleer

alles om jou diagnose te vergemaklik.

Jou gesig verrek geen spier nie, jou oë bly koel,

jy swyg terwyl jy sporadies notas maak.

Seker alles ou nuus vir jou

en dus vervelig en vermoeiend, gee ek toe.

Word wakker, dokter, maak oop jou mond

en sê “aah”,

antwoord my, brei uit en lewer kommentaar

al is dit met ʼn knik of pseudo-glimlag,

of lig jou wenkbrou net ʼn aks.

Dis nie opgeklitse stories nie, dokter,

nie een van ons het tyd vir twak nie.

En moenie dinge fabriseer om my te sus nie.

Is al die toetse, skanderings en verwysings

werklik nodig, of verryk jy jou kollegas?

Probeer ook my flou grappies snap

oor die absurditeit van die ontbloting,

maar jy sit sedig soos ʼn sfinks

in ʼn draaistoel voor jou imposante lessenaar

terwyl my organe roep en rebelleer.

Is dit ernstig, wil ek weet. Praat maar.

Ek betaal jou duur vir hierdie uur.

 

My liewe dokter K.,

gun my hierdie knippie gif:

“Ek dink jy is ʼn kwak!”

Gelate soos ʼn lam ter slagting

vereffen ek die rekening.

 

 

© Zandra Bezuidenhout / Aangepas 18 Mei 2018.

Willie van der Merwe. Bedevaartslied

Sunday, May 26th, 2019

 

Bedevaartslied

                                    (Psalm 121)

Ek slaan my oë op na jou skouers en jou nek
dan weer af na jou borste en jou dye
waar sal my hulp vandaan kom?
my hulp is in die naam van die Here
wat hemel en aarde gemaak het
want ek wil onheil pleeg
in sonde met jou leef
jou sonsteek gee bedags
jy moet so jags wees snags
dat jy nooit weer kan sluimer of slaap nie
Hy sal die skaduwee moet wees aan my regterhand
Hy sal jou ingange en jou uitgange moet beskerm
en behoed, van nou af tot in ewigheid

.
©Willie van der Merwe / 2019

 

Eunice Basson. Girivana

Friday, May 24th, 2019

Girivana

Nasionale Krugerwildtuin

 

Jaar na jaar, dagin, daguit, tuimel

en swik golwe kwelea’s oor ’n krip

waar die egpaar Kay veertig jaar gelede

in verwondering na daardie ewigheid sou sit

en staar, moontlik onder die trosvy

met beskuit en tee die stilte indrink –

luister na wespe tussen soetsuur vruggies

en besluit om juis dáár ’n windpomp

te skenk, waar hierdie reisiger onverwags

’n koperplaatjie van erkenning

teen ’n stomp gewaar, nouliks die woorde

kon uitmaak soos wat groenspaan jaar na jaar,

dagin, daguit aan vergetelheid stroop.

.

© Eunice Basson / 2019

Willie van der Merwe. Twee gedigte

Tuesday, May 21st, 2019

My Mona Lisa

my Mona Lisa
is nie van Da Vinci nie
sy was nog nooit eens in Florence
sy’s van Abjaterskop
daar doer in die Bosveld
maar lag Italiaans

jou Mona het skewe tone gehad
of hoe? waarom sien ons net haar strot?
my Mona loop soos ‘n tinktinkie
en waar sy loop word alles stil
tot voor die aangesig van God

luister hier Leonardo, jou Mona se handjies was pofferig
het sy gesukkel met haar vog?
ek vra dit maar vertroulik, man-tot-man
want mý Mona is atleties, ongelooflik sterk
sy kan ’n beer slag en bewerk
haar handjies staan vir niks verkeerd
sy kyk ook nie verveeld, sy glimlag breed
as ek haar mates meet

maar hoe kan ek haar teken Leo?
haar skouers is my toeverlaat
haar borste is kordaat
haar rug soos dié van ’n soldaat
haar lendene omgord met krygslus
haar heupe gretig en wagtend
op ‘n vlammende swaard

hoe skilder ek dit my vriend?
prego: graag jou raad!

.

 

soos ’n kewer

 

ek het jou so lief, my lief

dat ek tien duisend duiwe

sou loslaat om hemelwaarts te vlieg

net terwille van jou my lief

 

ek het jou so lief, my lief

dat ek honderde pikkewyne

sal vang en voer tot hulle bieg

dat almal net eenmaal kan paar

of ten minste net eenmaal per jaar

 

ek het jou so lief, my lief

so lief, dat ek omrol soos ’n kewer

kyk, my pote krap in die lug

 

©Willie van der Merwe / 2019

 

 

Charl-Pierre Naudé. ʼn Kruip-insek besin oor perspektief

Sunday, May 19th, 2019

                  Paul Klee. 
      Van 'n dorpstoneel met skemering

 

ʼn Kruip-insek besin oor perspektief

 

Ek stryk die wêreld weer plat

soos ʼn folio,

soos dit eens was.

 

Daarna mos deur die nuut

gearriveerde mense-

oog uitgevou tot

driedimensionele

blom,

piramides,

 

of huise-en-dorpskom

met voor- middel- én agtergrond,

 

en tot wyk,

 

tot die kaarteskommeling

van ʼn stadstafereel

met sy hutjies. Sulke opstaan-

papierkwakkies. Wel,

ék stryk dié aarde

 

weer plat. Na hoe dit was.

Met my goggablik.

 

Insek is ek en ek

kruip rond in die mensmuseum.

 

My kyk skeer oor ʼn toneel wat daar hang

gebaai in skemering;

verf op bord.

Deur ene Paul Klee.

Hy wat die dimensies kon inkatrol

tot streep, punt en kol.

 

Ek klou en gly, op en af, dwars en terug,

ʼn kakkerklak

op my enkele vlak

oor vloer, muur, plafon en dak.

 

My kunstenaars- oeroog prik

die gek ballon van perspektief

tot slegs getekende stringe daarvan oorbly.

 

Jou, mens,

se diepkykende konsertinasien

word danksy my gestroop

– van sy vakkies wat kan rek en krimp –

tot ingedrukte blik.

 

En ek Klee- Klee- klééf

oor vloer, muur en dak

 

sonder einde

aan vlak ná vlak ná vlak.

 

© Charl-Pierre Naudé / 2019

 

Clinton V du Plessis. Outobiografie

Saturday, May 18th, 2019

Outobiografie

 

Die taal was goed vir my

meer dan die Taal met sy (be)perk en (be)paal

só, lees my verhaal:

 

julle dáár,

kindertjies klein maar nie-bleek en onrein,

effe weg,

buite die kollig se kief binnekring

na agter

nog bietjie,

na buite

so ja

dáár. kant toe en klaar.

 

Jy moet ophou om te onthou

klink die refrein,

kyk net,

die toekoms van die Taal is ‘n betaalkanaal

die uitkoms, nuwe narratiewe

broeders, gebreinstorm

‘n ghoema hier, ‘n ghoema daar

en woerts jy’s binne-in die (nuwe) laer.

 

Die deur skreef oop

ek huiwer, die verlede sit aan my skoensole

vas,

soos klei,

soos modder,

soos gom –

steeds weier ek steeks om te (be)hoort

ongehoord moet my woord

bly.

 

Ek staan met die ketting en die slot:

ek bepaal nou, hiér is toegang streng voorbehou

en soos die ander digter, sweer ek

 

en geen n.g predikant

en geen n.b keurder

sal by my graf kom …

 

 

© Clinton V du Plessis. 2019