Uncategorized

Nuwe publikasie: Tussen die abjekte en die eteriese: ’n Keur uit die poësie van Michel Houellebecq

Wednesday, May 23rd, 2018

Tussen die abjekte en die eteriese: ’n Keur uit die poësie van Michel Houellebecq

Michel Houellebecq

Vertaal deur Henning Pieterse

Michel Houellebecq, wie se poësie as melankolies, pynlik selfbewus en bytend satiries teenoor die lewe en die verbruikersamelewing beskryf kan word, is al die “Baudelaire van die supermark”, of “Baudelaire gekruis met Philip Larkin” genoem. Benewens die liriese en melancholiese aard van sy werk, is talle van die sy gedigte ook uiters kompleks weens die diep en ryk filosofies-teologiese en kosmologiese idees wat dit onderlê.

Ek het op die rivier gedobber

Naby die Italiaanse karnivore

In die oggend was die gras vars,

Ek het koers gekry na die goeie.

 

Die bloed van klein soogdiere

Is nodig vir balans,

Hul beendere en hul ingewande

Is die voorwaardes vir ’n vrye lewe.

 

’n Mens vind hul weer onder die gras,

Jy hoef net die oppervlak te krap

Die plantegroei is manjifiek,

Dis so kragtig soos die graf.

 

Ek het tussen die wolke gedryf

Absoluut desperaat

Tussen die hemel en die slagting,

Tussen die abjekte en die eteriese.

OOR DIE OUTEUR

Michel Houellebecq (gebore Michel Thomas), wat in 1956 op die Franse eiland Réunion gebore is, is ’n kontroversiële en veelbekroonde Franse romanskrywer en digter. Vir aanhangers herinner sy werk aan die tradisie van literêre provokasie soos gevind by Markies de Sade en Baudelaire terwyl kritici soms sy werk as aanstootlik en gemaak-skokkend afmaak. Hoewel Houellebecq sy grootste bekendheid (en berugtheid) met sy romans verwerf het, is dit in sy poësie waar die spanning tussen die verhewe (eteriese) en verwerplike (abjekte) ten diepste ondersoek word. Houellebecq is in 2010 met Frankryk se hoogste literêre toekenning, die Goncourt-prys, vereer vir sy roman La Carte et le Territoire (in Engels vertaal as The Map and the Territory).

OOR DIE VERTALER

Henning Pieterse was reeds as kind bekoor deur die verse en klanke van digters soos Thomas Elliot, Breyten Breytenbach en Lina Spies. Henning is vanaf die begin van 2016 professor in die Departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die Universiteit van die Vrystaat. Al behaal hy in 1994 ’n doktorsgraad in taalkunde, is dit veral kreatiewe skryfkuns wat hom na aan die hart lê. Hy debuteer in 1989 as digter met die bundel Alruin wat bekroon word met die Eugène Marais- en Ingrid Jonkerprys. Hy publiseer verskeie akademiese artikels en resensies oor aspekte van die linguistiek, letterkunde en kreatiewe skryfkuns, lewer referate by verskeie nasionale en internasionale kongresse en fasiliteer meer as 150 werkswinkels oor skryfkuns landswyd. Hy was voorheen ook direkteur van die Eenheid vir Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Pretoria. Musiek is die ander groot liefde in sy lewe en hy het onder meer klavier en klarinet gespeel. Deesdae slaan hy tromme en speel ook die eiesoortige didjeridoe. Hy woon saam met sy lewensmaat, Karen Lazenby, en twee kinders in Bloemfontein.

[R295.00 (BTW ingesluit), Protea Boekhuis, 2018. ISBN (GEDRUKTE BOEK): 978-1-4853-0796-9, FORMAAT: 137 x 213 mm, Sagteband,  288 pp.]

Nuwe publikasie: weer-lig (Fransi Nieuwoudt)

Wednesday, May 9th, 2018

weer-lig

Fransi Nieuwoudt

 

Die Lichtenburgse kunstenaar en digter, Fransi Nieuwoudt, se nuutste bundel Weer-lig gaan binnekort die rakke tref. Hierdie metamodernistiese bundel is voorwaar besonders omdat dit ook van Nieuwoudt se eie kunswerke bevat. “Woord en beeld is interverweef,” sê sy. “Daarom is hierdie ‘n unieke en kunssinnige leeservaring.”

Die bundel spreek die positiewe sy van die transformasieproses in Suid-Afrika aan. Dit het ‘n sterk sintuiglike aanslag en oorspronklike beeldgebruik. Die titel sinspeel natuurlik op verskeie elemente van transformasie, soos onder andere die metaforiese blink toekoms wat Suid-Afrika inwag indien die betrokkenes die “ligte” sy van sake kan insien.  Dit spreek van hoop en versoening. Lig troef immers altyd die donker.

Nieuwoudt sê dat sy groot inspirasie uit Goethe se kleurteorie geput het. “Hy het nie donkerte gesien as die afwesigheid van lig nie. Lig en donker werk op mekaar in. Speel met mekaar en in daardie tussenspel verskyn kleur.”

Nieuwoudt is ook die skrywer van ‘n Vlerkslag van Kleur. Weer-lig word uitgegee deur Naledi en sal vanaf Mei beskikbaar wees by ww.naledi.online. (Naledi, 2018,  ISBN 978-1-928426-11-0)

.

Herdruk: Kitaar my Kruis (Adam Small)

Saturday, April 28th, 2018

 

Kitaar my kruis

Adam Small

(Herdruk)

 

Adam Small is een van enkele bruin Afrikaanse skrywers wat in die kanon van die Afrikaanse letterkunde opgeneem is. Hy was, met die gebruik van Kaaps, ’n voorloper van ’n hele generasie bruin Afrikaanse digters, wat ’n opbloei in protespoësie in die jare tagtig teweeggebring het.

In 2012 het die raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns die Hertzogprys aan Small toegeken vir sy drama-oeuvre, met spesifieke verwysing na Kanna hy kô hystoe wat as ’n hoogtepunt in die Afrikaanse dramatiese kuns beskou word. In 2009 is hy ook met die SA Akademie se Eeufeesmedalje bekroon vir sy hele oeuvre.

AGTERGROND

Kitaar my kruis is vir die eerste keer in 1962 deur H.A.U.M. gepubliseer, en die tweede uitgawe het sewe herdrukke beleef. In sy huldeblyk getiteld “Die Groot Small”, gelewer te Stellenbosch op 7 Maart 2006 (op LitNet beskikbaar), maak Steward van Wyk die volgende opmerkings oor Small se werk:

’n Deurlopende tema in Small se werk is die uitbeelding van die wel en wee van die onderdruktes en die werkersklasgemeenskap onder die beleid van apartheid. In die digbundels Kitaar my kruis en Sê Sjibbolet loods hy ’n fel aanval op kwessies soos gedwonge verskuiwing, rasseklassifikasie en -diskriminasie en aparte geriewe. Hy maak veral gebruik van satire om die onhoudbaarheid van die stelsel en die valse waardes van gesagsfigure uit te wys.

Small se identifikasie met sy karakters vind neerslag in sy gebruik van Kaaps – volgens hom ’n volwaardige taal waarin mense hul eerste skreeu en hul laaste doodsroggel gee. Wat in heelparty gedigte opval, is die gebruik van refreine en herhaling, wat as ’t ware die gemeenskap se vrese waarskuwings en aanklagte van die tyd eggo (Van Wyk, 2006). Verder is daar ’n sterk Ou Testamentiese inslag, maar ook talle verwysings na die geboorte en wederkoms van Christus. Volgens Van Wyk word dié gegewe op die lotgevalle van onderdruktes van toepassing gemaak, oa die geskiedenis van Moses en die Israelitiese volk onder Egiptiese slawerny: Soos Moses met sy staf, moet die digter met sy kitaar sy mense lei, maar omdat die taak so moeilik is, word die kitaar ironies ook sy kruis. Só lui die openingsgedig byvoorbeeld:

KÔ, LAT ONS SING

 

Vrinne

lat ons die Bybel oepeslaan

en lat ons daaryt lies –

o Allahoegste Gies

lat hierie woorde na onse harte gaan! –

yt die twiere boek van Mosas

yt die Exoras

yt die viere hoefstuk die ee’ste en die twiere verse –

o God

maak vi’ ons lig moet hierie woorde soes moet kerse! –

 

toe antwoord Mosas en hy sê: ma’ wat

as hulle my nie glo, nie aan my woorde vat

as hulle sê die Here het nie ga-appear aan my?

 

ma’ die Here sê vi’ hom: djy sal djou mense lei

wat’s in djou hand?

en Mosas sê: ’n staf

 

nou vrinne

dit was al wat hy gahad het

hierie man van God

’n staf

’n dooie stok

en boenop het hy nog gahakkel ok

 

ma’ die Here het toe lank moet hom gapraat

oor hoe hy moet daai kierie doodgaslaat

het die Egiptanaar

en Mosas het sy groote kop lat hang

en toe

toe skielak was daai selfde kierie in sy hand ’n slang!

 

nou vrinne

die Here het gabring

aan my sy wonnerwerke oek so

hy het gavra wat’s in my hand

en vrinne

in my hand was my kitaar

 

kô, lat ons sing

 

*

GENRE: Poësie  PRYS: R170.00 (BTW ingesluit)

VERSKYNINGSDATUM: April 2018, Herdruk,  Protea  Boekhuis

Boek: 978-1-4853-0965-9   FORMAAT: 137 x 213 mm  BINDING: Sagteband   AANTAL BLADSYE: 112

 

Nuwe publikasie: Bidsnoer (Pieter Fourie)

Thursday, March 8th, 2018

Bidsnoer

Pieter Fourie

Hierdie is ʼn opvolg van die nou reeds onontbeerlike en uiters suksesvolle digbundel Knapsekêrels. Dit bevat toeganklike gedigte vir alle lesers. • Wye dekking in gedrukte sowel as digitale media.

Die skrywer is ’n Hertzogpryswenner, asook een van die mees bekroonde en bekendste dramaturge in Afrikaans. Benewens skrywer is hy ook ’n ervare akteur, regisseur en toneelorganiseerder. Hy ontvang sy ere-doktorsgraad in 2011 aan die Universiteit van die Vrystaat. Hierdie bundel word ywerig ingewag deur gewone lesers sowel as akademici.

(Naledi, 2018. Prys: R 175.00, Sagteband, 128 p • 213 mm x 137 mm;  ISBN: 978-1-928426-06-6)

.

stad

(vir adam small)

.

beskaamd

vernederd

gekwes

in oop strook grond

oorleef

magteloos

gedwee

kerk

moskee

die ongeneesde wond

slagaar van distrik ses

(Uit: Bidsnoer. Pieter Fourie. 2018)

.

 

 

Nuwe publikasie: Openbare domein (Daniel Hugo)

Tuesday, March 6th, 2018

Openbare domein

Daniel Hugo

Openbare domein is Daniel Hugo se vyftiende digbundel en is toeganklike gedigte vir gewone lesers en letterkundiges. Hugo geniet wye mediadekking as digter, vertaler, resensent, rubriekskrywer, radiovoorleser en openbare onderhoudvoerder. Hugo is een van Afrikaans se voorste en gewildste digters. Hugo het al meer as vyftig werke uit Nederlands in Afrikaans vertaal; dit sluit in romans, digbundels, asook kinder- en jeugboeke. Hy is in 2014 en 2017 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns bekroon vir sy vertaling van onderskeidelik Tom Lanoye se Sprakeloos en Stefan Hertmans se Oorlog en Terpentyn.

Hugo het in 1987 sy doktorsgraad in die letterkunde aan die Universiteit van die Vrystaat ontvang vir sy ondersoek na die vernufsvers in Afrikaans. Na ʼn tydperk as lektor in Bloemfontein was hy twintig jaar lank radio-omroeper by RSG en daarna uitgewersredakteur by Protea Boekhuis. Deesdae is hy voltyds ’n vertaler en vryskut-taalpraktisyn. (Naledi, 2018. • R 175.00, Sagteband, • 114 p, 213mm x 137mm; ISBN: 978-1-928426-07-3)

.

.

Suidpunt

 

die wind waai noord – vanaf die stoep hoor ons

die arm buurt se geradbraakte brakke:

’n eindeloos godskryende geblaf

wat deur murg en been sny – ek verbeel my

ek hoor elke wurgketting wat ratel

en die fyn getjank wat uit dun kele

kom – slap Angelsaksiese sentiment,

maak ek my wys, en totaal onvanpas

hier waar ons suig aan brandsiek Afrika

se uitgeteerde, dorre tepellyf

.

(Uit: Openbare domein. Daniel Hugo, 2018.)

.

Nuwe publikasie: Vandag wil ek my blou skoene dra (Koos Kombuis)

Tuesday, March 6th, 2018

Omslag

Vandag wil ek my blou skoene dra

Koos Kombuis

Hierdie is Koos Kombuis se eerste gedrukte digbundel in meer as twintig jaar. Hy is van plan om enkele van die gedigte in hierdie bundel te toonset en dit dan, as promosie vir die bundel, te sing by die talle eenmanskonserte wat hy gedurig in Suid-Afrika doen.  Die bundel is lig en humoristies, met ʼn subtiele geestelike element. • Toeganklike poësie vir lesers in alle belangstellingsvelde.

Koos Kombuis is ’n bekende musikant asook skrywer van verskeie publikasies, onder andere ʼn outobiografie (Die tyd van kombi’s), rubriekbundels (Vêr in die wêreld, sushi) en digbundels (rock&roll.karoo).

Hy is ook ’n spotprenttekenaar vir onder andere Media 24. Daarby is hy ook die medestigter van ’n klere-reeks, “Kombuis Kat”. Sy skryfwerk en musiek is gewild onder mense van alle ouderdomsgroepe. Lees meer oor vorige digbundels hier: https://af.wikipedia.org/wiki/Koos_Kombuis

(Naledi, 2018. R 175.00,  • 56 , 213mm x 137mm; ISBN: 978-1-928426-08-0)

.

DIE 2018 INGRID JONKER-PRYS VIR ENGELSE POËSIE

Monday, November 20th, 2017

DIE 2018 INGRID JONKER-PRYS VIR ENGELSE POËSIE

Die Ingrid Jonker-pryskomitee nooi uitgewers of selfgepubliseerde digters uit om voorleggings te doen vir die Ingrid Jonker-prys vir Engelse poësie van 2018. Drie eksemplare van enige Engelse debuut-digbundel wat in die jare 2016 en 2017 verskyn het en volgens die reglement vir die Ingrid Jonker-prys in aanmerking kom, moet vir beoordeling gestuur word aan:

Die Ingrid Jonker-pryskomitee

Vir aandag Finuala Dowling

Sentrum vir Buitemuurse Studies

Die Universiteit van Kaapstad

Privaatsak

Rondebosch 7701

Kaapstad

Die prys word jaarliks beurtelings aan ʼn Afrikaanse of ʼn Engelse debuutdigbundel toegeken, die twee tale waarin Ingrid Jonker geskryf het. Die wenner ontvang ʼn kontantbedrag, afhanklik van die rente op ʼn belegging wat oorspronklik vir hierdie doel geskep is.

Die wenner van die vorige Engelse prys was Thabo Jijana, vir sy bundel Failing Maths and My Other Crimes (uHlanga Press).

Die sperdatum vir voorleggings is Woensdag 31 Januarie 2018. Inskrywings moet vergesel wees van ʼn brief met die kontakbesonderhede van die uitgewer en die digter, sowel as ʼn verklaring dat dit die digter se eerste gepubliseerde digbundel is met ʼn ISBN.

Vir die reglement, sien http://versindaba.co.za/2011/03/23/die-ingrid-jonker-prys/.

Navrae kan gerig word aan Finuala Dowling, konvenor van die Ingrid Jonker-prys vir Engelse Poësie: (finuala.dowling@uct.ac.za).

 

Nuwe publikasie: Die sin van die hut (Gilbert Gibson)

Thursday, November 16th, 2017

Die sin van die hut

Gilbert Gibson

Weer eens ’n verrassende, andersoortige digbundel deur dié talentvolle  en bekroonde digter van die Vrystaat.  Gibson  is reeds bekend vir die wyse waarop hy taal ondermyn, selfs benadeel, en so nuwe betekenisse  herskep/ontdek. Die bundel  bevat  baie liriese oomblikke tydens hierdie ontdekkingstog. Die hut bied net soos die taal beskerming, maar  die ‘ek’ wil ook daaruit  wegbreek en ontsnap.

Oor die skrywer: Gilbert Gibson  is in die Vrystaat  gebore en praktiseer as internis in Bloemfontein. Sy debuutbundel Boomplaats ontvang in 2006 die Protea-poësieprys. Hierop volg Kaplyn (2007),  Oogensiklopedie (2009),  vii ​(2013) en ​vry- (2015).  Vir lg. ontvang hy die Elisabeth Eybers-prys vir  poësie, die ATKV Woordveertjie vir poësie en ook ’n SALA-toekenning.

.

.

(drumpel)

Soos ’n wang oor ’n mond.
Neem jy stelling in teen die loopgrawe
van meubels wat oor die drumpel
bal en klou om later die res
van die huis met onrus te vul.
Buite blaf die honde jou
hande talm oor my hande.
Jou koel vingers die natuur van ’n leunstoel
wat uit die oorsprong
van kussings jou naels dof laat flikker.
In jou oë blink die vloer
en kalm dink ek dan kalm
geen onnodige roering roer

(Uit: Die sin van die hut, 2017)

(Human & Rousseau, 2017. Prys: R225; Bladsye : 80, Formaat : 234 mm x 152 mm, Sagteband. ISBN-13: 9780798176934 )

.