Uncategorized

Nuwe publikasie: Die goeie vrou en ander mites (Corlia Fourie)

Tuesday, September 11th, 2018

Die goeie vrou en ander mites

Corlia Fourie

Omslag

Corlia Fourie se debuutbundel Die goeie vrou en ander mites is ’n versameling toeganklike, pretensielose verse met ’n sterk anekdotiese inslag. Die meeste daarvan is satiriese verse wat getuig van ’n fyn intelligente, deurdagte en genuanseerde beleweniswêreld. Die gedigte word in vyf afdelings verdeel. In die eerste afdeling “Die goeie vrou” vind die leser portretstudies van bepaalde vroue, die tweede afdeling “Tuis en uit” handel meestal oor huislike ruimtes, die derde afdeling “Die wye wêreld in” bevat meestal reisverse, die voorlaaste afdeling “Bloeityd” handel oor die digter se kinderjare en latere siekte (kanker) en die slotafdeling “Kierang en ander hebbelikhede” bevat verse wat sosiale kommentaar lewer op die breër gemeenskap.

OOR DIE OUTEUR   Corlia Fourie het as joernalis onder meer vir Die Burger, Beeld en Sarie gewerk voordat sy in die tagtigerjare fiksie begin skryf het. Van haar bekendste werk is die drama Moeders en Dogters wat deur KRUIK sowel as vir die radio en televisie opgevoer is, asook die kinderboeke Die wit vlinder, Die meisie wat soos ’n bottervoël sing en Die towersak en ander verhale. Vir dié drie boeke het sy etlike literêre pryse ontang. Twee kortverhaalbundels, en Liefde en Geweld, het ook uit haar pen verskyn. Laasgenoemde het in 1991 die ATKV-prys vir goeie, gewilde prosa ontvang. Onlangse boeke is die romans Alle paaie lei deur die Strand, Die geheime kamer en Tussen heinings. Tans is sy vryskutjoernalis en verhaalredakteur van Rooi Rose.

Hoewel Die goeie vrou en ander mites haar debuutbundel is, is die skrywer ’n gerekende stem in ons letterkunde. (R175.00 (BTW ingesluit), 2018, Protea Boekhuis; ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-0956-7. FORMAAT: 213 x 137 mm; Sagteband, 84 bls.)

Twee debuutbundels wat pas verskyn het (Pieter Odendaal & WL van der Merwe)

Thursday, August 30th, 2018

Doodmenslik

W.L. van der Merwe

Omslag

Willie van der Merwe se debuutbundel handel oor religieuse ontnugtering, geklee in vele vorme, en is ’n verkenning van die eksistensiele vakuum soos selde tevore in Afrikaans. Die titel sinspeel op die eenvoudige kwaliteite van die alledaagse mens aan die een kant, maar aan die ander kant op die fisiese en geestelike dood wat as goue draad deur die bundel loop. Die dualisme tussen skoonheid en weerloosheid word van meet af aan ondersoek en die gebroke werklikheid van die digter se ervaringswêreld word treffend verbeeld. Dit is ’n donker bundel vol swart humor, wat die weersin van erotiek en oorlog op skrydende en dikwels ironiese wyse verwoord. Dit eindig egter met ’n evangeliese optimisme: met van die mooiste liefdesgedigte wat nog in Afrikaans verskyn het.

OOR DIE OUTEUR:  Willem Lodewikus van der Merwe is op 20 Oktober 1957 gebore en word groot op ’n plaas naby Meyerton. Hy het vanaf 1975 by die Universiteit van Stellenbosch in teologie en filosofie gestudeer en het in 1990 sy doktorsgraad in filosofie behaal. Op universiteit is hy lid van D.J. Opperman se Letterkundige Laboratorium. In 1987 is hy as lektor aan die Universiteit van Stellenbosch aangestel. In 1998 is hy tot professor in filosofie aan die Universiteit van Stellenbosch bevorder en was van 2000–2003 departementele voorsitter. In September 2008 is Van der Merwe as professor in godsdiensfilosofie aan die Vrye Universiteit van Amsterdam aangestel. Hy het verskeie publikasies (boeke en artikels) oor taalfilosofie, godsdiens- en kultuurfilosofie publiseer. Hy woon in Utrecht, Nederland.

Sy verse word opgeneem in Nuwe stemme 3 en Groot verseboek (met André P. Brink as redakteur). Hy lees van sy gedigte voor in 2006 by Versindaba, en van sy verse word opgeneem in die geleentheidsbundel wat na hierdie fees saamgestel word. In 2005 lees hy by Zuid-Afrika Huis in Amsterdam in Nederland saam met Bernard Odendaal gedigte voor as deel van die “Week van die poëzie”. Sy vakkundige publikasies sluit in verskeie artikels in tydskrifte oor taalfilosofie, godsdiens- en kultuurfilosofie en hy maak ook bydraes tot gepubliseerde boeke. Metafoor is ’n boek oor filosofiese perspektief. Hy is redakteur van die boek Die tweede refleksie, wat ’n keur uit die werke van Johan Degenaar byeenbring. [Protea Boekhuis, 2018. PRYS: R170.00 (BTW ingesluit) VERSKYNINGSDATUM: Augustus 2018, ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-0895-9, FORMAAT: 213 x 137 mm,  Sagteband. AANTAL BLADSYE: 96]

.

.

Asof geen berge ooit hier gewoon het nie

Pieter Odendaal

Omslag

Asof geen berge ooit hier gewoon het nie is ’n opwindende en verweefde debuut uit ’n jong digter se pen. Met ’n eietydse en aktuele aanslag skryf Odendaal oor die politiek van verskil in ’n multikulturele samelewing, die natuur en ons ekologiese voetspoor, verganklikheid, menswees, die liefde, asook die onlangse studentepolitiek. Ten einde vra hy: Re mang? Wie is ons? En wie is hulle?

Biografie: Pieter Odendaal is ’n digter, vertaler, redigeerder en uitvoerende direkteur van InZync Poetry, ’n nie-regeringsorganisasie verbind tot die uitbreiding van veeltalige en multi-genre poësieplatforms in Stellenbosch en Kaapstad. Saam met Adrian van Wyk reël hy sedert 2011 die InZync Poetry Sessions, ’n maandelikse poësieaand in die hartjie van Kayamandi, asook die weeklikse INKredibles poësie werkswinkels vir ontluikende digters in en om Stellenbosch. Hy het ’n meestersgraad in Volhoubare Ontwikkeling en het reeds na Londen, Lagos en Brisbane vir sy verse gereis. Van sy gedigte is in die bundel Nuwe Stemme 5 opgeneem (2013), hy dien die afgelope drie jaar as Afrikaanse beoordelaar vir die Sol Plaatje Europese Unie Poësie Toekenning en is die mede-redakteur van Many Tongues (2013) en ConVerse (2018). Odendaal is tans besig met sy PhD in podiumpoësie as bevorderaar van weerstandigheid in sosio-ekologiese stelsels aan die Queensland University of Technology in Brisbane.  (Tafelberg, 2018. p. 112; Formaat: 198 mm x 130 MM; Bindstyl: Sagteband; ISBN-13: 9780624085614)

 

wegraak

ons stap êrens buite mcgregor
’n proteaplaas teen die hang van die berg
voor ons val en vleg plate klip saam tot vallei
granietlae vloei dronk oor mekaar
’n bank wolke kom ingesweef soos ’n gerug

ons gaan sit op die koppie
wat oor die wye langeberg uitkyk
greyton kruip agter die wit golf weg
die pieke word eilande in ‘n wasemsee
wat nou reeds aan ons ledemate kom lek
ons klim uit onsselwe uit
en asem die reukloosheid van waterdamp in
ons word uitgevee –

die skerwe aardkors om ons ken ook dié patroon:
hulle skraap tot teenaan die blou plafon,

retireer dan in slowmo

tot die grond weer gelyk word
en hier weer wolke kom lê
asof geen berge ooit hier gewoon het nie

(Uit: Asof berge nooit hier was nie. Pieter Odendaal. Tafelberg, 2018)

Hein Viljoen. Hersiene lemma (Plagiaat) op LTT

Friday, May 25th, 2018

Wat is plagiaat? Die pas hersiene lemma deur Ronél Johl daaroor in Literêre terme en teorieë (LTT) gee ‘n prikkelende ander kyk daarop en bevraagteken onder andere die metafoor van diefstal. Johl skryf ook:

“Die geskiedenis van die moderne literêre gebruik van die term wys dat dit sedert die agtiende eeu selektief in die kritiek aangewend word om groot skrywers se kreatiwiteit en oorspronklikheid aan te prys en mindere skrywers tot die vergetelheid te relegeer.”

Lees verder by

http://www.litterm.co.za/index.php/lemmas/33-p/1574-plagiaat-2.

Literêre terme en teorieë, ‘n omvattende ensiklopedie van literêre terme in Afrikaans onder redaksie van T T Cloete, het in 1992 by HAUM-Literêr verskyn. Dit is lankal uit druk, maar ons het dit  vanaf 2009 gedigitaliseer en dit is sedert 2015 gratis aanlyn beskikbaar by www.litterm.co.za. Die teks van die 2007-uitgawe van Van Gorp et al. se Lexicon van literaire termen maak, met die goedgunstige toestemming van die  outeurs, deel uit van LTT aanlyn. LTT is daarom ‘n onskatbare bron van literêre kennis en literêre begrippe in Afrikaans (en ook in Nederlands).

LTT word tans hersien en bygewerk danksy ‘n ruim finansiële toekenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Plagiaat is die jongste hersiene lemma wat geplaas word.

Kommentaar op Plagiaat en op LTT in die algemeen is welkom. Ek is veral op soek na medewerkers vir die verdere bywerking van LTT. As jy ‘n goeie stuk oor ‘n belangrike literêre begrip êrens in jou rekenaar (of laai) het, laat my weet. Dan kan ons dit vir LTT oorweeg. Ek kan ook vir jou ‘n lys van lemmas stuur waarvoor ons nog skrywers soek.

Hein Viljoen

hein.viljoen@nwu.ac.za

LTT webadres: http://www.litterm.co.za/index.php

 

Nuwe publikasie: Tussen die abjekte en die eteriese: ’n Keur uit die poësie van Michel Houellebecq

Wednesday, May 23rd, 2018

Tussen die abjekte en die eteriese: ’n Keur uit die poësie van Michel Houellebecq

Michel Houellebecq

Vertaal deur Henning Pieterse

Michel Houellebecq, wie se poësie as melankolies, pynlik selfbewus en bytend satiries teenoor die lewe en die verbruikersamelewing beskryf kan word, is al die “Baudelaire van die supermark”, of “Baudelaire gekruis met Philip Larkin” genoem. Benewens die liriese en melancholiese aard van sy werk, is talle van die sy gedigte ook uiters kompleks weens die diep en ryk filosofies-teologiese en kosmologiese idees wat dit onderlê.

Ek het op die rivier gedobber

Naby die Italiaanse karnivore

In die oggend was die gras vars,

Ek het koers gekry na die goeie.

 

Die bloed van klein soogdiere

Is nodig vir balans,

Hul beendere en hul ingewande

Is die voorwaardes vir ’n vrye lewe.

 

’n Mens vind hul weer onder die gras,

Jy hoef net die oppervlak te krap

Die plantegroei is manjifiek,

Dis so kragtig soos die graf.

 

Ek het tussen die wolke gedryf

Absoluut desperaat

Tussen die hemel en die slagting,

Tussen die abjekte en die eteriese.

OOR DIE OUTEUR

Michel Houellebecq (gebore Michel Thomas), wat in 1956 op die Franse eiland Réunion gebore is, is ’n kontroversiële en veelbekroonde Franse romanskrywer en digter. Vir aanhangers herinner sy werk aan die tradisie van literêre provokasie soos gevind by Markies de Sade en Baudelaire terwyl kritici soms sy werk as aanstootlik en gemaak-skokkend afmaak. Hoewel Houellebecq sy grootste bekendheid (en berugtheid) met sy romans verwerf het, is dit in sy poësie waar die spanning tussen die verhewe (eteriese) en verwerplike (abjekte) ten diepste ondersoek word. Houellebecq is in 2010 met Frankryk se hoogste literêre toekenning, die Goncourt-prys, vereer vir sy roman La Carte et le Territoire (in Engels vertaal as The Map and the Territory).

OOR DIE VERTALER

Henning Pieterse was reeds as kind bekoor deur die verse en klanke van digters soos Thomas Elliot, Breyten Breytenbach en Lina Spies. Henning is vanaf die begin van 2016 professor in die Departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die Universiteit van die Vrystaat. Al behaal hy in 1994 ’n doktorsgraad in taalkunde, is dit veral kreatiewe skryfkuns wat hom na aan die hart lê. Hy debuteer in 1989 as digter met die bundel Alruin wat bekroon word met die Eugène Marais- en Ingrid Jonkerprys. Hy publiseer verskeie akademiese artikels en resensies oor aspekte van die linguistiek, letterkunde en kreatiewe skryfkuns, lewer referate by verskeie nasionale en internasionale kongresse en fasiliteer meer as 150 werkswinkels oor skryfkuns landswyd. Hy was voorheen ook direkteur van die Eenheid vir Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Pretoria. Musiek is die ander groot liefde in sy lewe en hy het onder meer klavier en klarinet gespeel. Deesdae slaan hy tromme en speel ook die eiesoortige didjeridoe. Hy woon saam met sy lewensmaat, Karen Lazenby, en twee kinders in Bloemfontein.

[R295.00 (BTW ingesluit), Protea Boekhuis, 2018. ISBN (GEDRUKTE BOEK): 978-1-4853-0796-9, FORMAAT: 137 x 213 mm, Sagteband,  288 pp.]

Nuwe publikasie: weer-lig (Fransi Nieuwoudt)

Wednesday, May 9th, 2018

weer-lig

Fransi Nieuwoudt

 

Die Lichtenburgse kunstenaar en digter, Fransi Nieuwoudt, se nuutste bundel Weer-lig gaan binnekort die rakke tref. Hierdie metamodernistiese bundel is voorwaar besonders omdat dit ook van Nieuwoudt se eie kunswerke bevat. “Woord en beeld is interverweef,” sê sy. “Daarom is hierdie ‘n unieke en kunssinnige leeservaring.”

Die bundel spreek die positiewe sy van die transformasieproses in Suid-Afrika aan. Dit het ‘n sterk sintuiglike aanslag en oorspronklike beeldgebruik. Die titel sinspeel natuurlik op verskeie elemente van transformasie, soos onder andere die metaforiese blink toekoms wat Suid-Afrika inwag indien die betrokkenes die “ligte” sy van sake kan insien.  Dit spreek van hoop en versoening. Lig troef immers altyd die donker.

Nieuwoudt sê dat sy groot inspirasie uit Goethe se kleurteorie geput het. “Hy het nie donkerte gesien as die afwesigheid van lig nie. Lig en donker werk op mekaar in. Speel met mekaar en in daardie tussenspel verskyn kleur.”

Nieuwoudt is ook die skrywer van ‘n Vlerkslag van Kleur. Weer-lig word uitgegee deur Naledi en sal vanaf Mei beskikbaar wees by ww.naledi.online. (Naledi, 2018,  ISBN 978-1-928426-11-0)

.

Herdruk: Kitaar my Kruis (Adam Small)

Saturday, April 28th, 2018

 

Kitaar my kruis

Adam Small

(Herdruk)

 

Adam Small is een van enkele bruin Afrikaanse skrywers wat in die kanon van die Afrikaanse letterkunde opgeneem is. Hy was, met die gebruik van Kaaps, ’n voorloper van ’n hele generasie bruin Afrikaanse digters, wat ’n opbloei in protespoësie in die jare tagtig teweeggebring het.

In 2012 het die raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns die Hertzogprys aan Small toegeken vir sy drama-oeuvre, met spesifieke verwysing na Kanna hy kô hystoe wat as ’n hoogtepunt in die Afrikaanse dramatiese kuns beskou word. In 2009 is hy ook met die SA Akademie se Eeufeesmedalje bekroon vir sy hele oeuvre.

AGTERGROND

Kitaar my kruis is vir die eerste keer in 1962 deur H.A.U.M. gepubliseer, en die tweede uitgawe het sewe herdrukke beleef. In sy huldeblyk getiteld “Die Groot Small”, gelewer te Stellenbosch op 7 Maart 2006 (op LitNet beskikbaar), maak Steward van Wyk die volgende opmerkings oor Small se werk:

’n Deurlopende tema in Small se werk is die uitbeelding van die wel en wee van die onderdruktes en die werkersklasgemeenskap onder die beleid van apartheid. In die digbundels Kitaar my kruis en Sê Sjibbolet loods hy ’n fel aanval op kwessies soos gedwonge verskuiwing, rasseklassifikasie en -diskriminasie en aparte geriewe. Hy maak veral gebruik van satire om die onhoudbaarheid van die stelsel en die valse waardes van gesagsfigure uit te wys.

Small se identifikasie met sy karakters vind neerslag in sy gebruik van Kaaps – volgens hom ’n volwaardige taal waarin mense hul eerste skreeu en hul laaste doodsroggel gee. Wat in heelparty gedigte opval, is die gebruik van refreine en herhaling, wat as ’t ware die gemeenskap se vrese waarskuwings en aanklagte van die tyd eggo (Van Wyk, 2006). Verder is daar ’n sterk Ou Testamentiese inslag, maar ook talle verwysings na die geboorte en wederkoms van Christus. Volgens Van Wyk word dié gegewe op die lotgevalle van onderdruktes van toepassing gemaak, oa die geskiedenis van Moses en die Israelitiese volk onder Egiptiese slawerny: Soos Moses met sy staf, moet die digter met sy kitaar sy mense lei, maar omdat die taak so moeilik is, word die kitaar ironies ook sy kruis. Só lui die openingsgedig byvoorbeeld:

KÔ, LAT ONS SING

 

Vrinne

lat ons die Bybel oepeslaan

en lat ons daaryt lies –

o Allahoegste Gies

lat hierie woorde na onse harte gaan! –

yt die twiere boek van Mosas

yt die Exoras

yt die viere hoefstuk die ee’ste en die twiere verse –

o God

maak vi’ ons lig moet hierie woorde soes moet kerse! –

 

toe antwoord Mosas en hy sê: ma’ wat

as hulle my nie glo, nie aan my woorde vat

as hulle sê die Here het nie ga-appear aan my?

 

ma’ die Here sê vi’ hom: djy sal djou mense lei

wat’s in djou hand?

en Mosas sê: ’n staf

 

nou vrinne

dit was al wat hy gahad het

hierie man van God

’n staf

’n dooie stok

en boenop het hy nog gahakkel ok

 

ma’ die Here het toe lank moet hom gapraat

oor hoe hy moet daai kierie doodgaslaat

het die Egiptanaar

en Mosas het sy groote kop lat hang

en toe

toe skielak was daai selfde kierie in sy hand ’n slang!

 

nou vrinne

die Here het gabring

aan my sy wonnerwerke oek so

hy het gavra wat’s in my hand

en vrinne

in my hand was my kitaar

 

kô, lat ons sing

 

*

GENRE: Poësie  PRYS: R170.00 (BTW ingesluit)

VERSKYNINGSDATUM: April 2018, Herdruk,  Protea  Boekhuis

Boek: 978-1-4853-0965-9   FORMAAT: 137 x 213 mm  BINDING: Sagteband   AANTAL BLADSYE: 112

 

Nuwe publikasie: Bidsnoer (Pieter Fourie)

Thursday, March 8th, 2018

Bidsnoer

Pieter Fourie

Hierdie is ʼn opvolg van die nou reeds onontbeerlike en uiters suksesvolle digbundel Knapsekêrels. Dit bevat toeganklike gedigte vir alle lesers. • Wye dekking in gedrukte sowel as digitale media.

Die skrywer is ’n Hertzogpryswenner, asook een van die mees bekroonde en bekendste dramaturge in Afrikaans. Benewens skrywer is hy ook ’n ervare akteur, regisseur en toneelorganiseerder. Hy ontvang sy ere-doktorsgraad in 2011 aan die Universiteit van die Vrystaat. Hierdie bundel word ywerig ingewag deur gewone lesers sowel as akademici.

(Naledi, 2018. Prys: R 175.00, Sagteband, 128 p • 213 mm x 137 mm;  ISBN: 978-1-928426-06-6)

.

stad

(vir adam small)

.

beskaamd

vernederd

gekwes

in oop strook grond

oorleef

magteloos

gedwee

kerk

moskee

die ongeneesde wond

slagaar van distrik ses

(Uit: Bidsnoer. Pieter Fourie. 2018)

.

 

 

Nuwe publikasie: Openbare domein (Daniel Hugo)

Tuesday, March 6th, 2018

Openbare domein

Daniel Hugo

Openbare domein is Daniel Hugo se vyftiende digbundel en is toeganklike gedigte vir gewone lesers en letterkundiges. Hugo geniet wye mediadekking as digter, vertaler, resensent, rubriekskrywer, radiovoorleser en openbare onderhoudvoerder. Hugo is een van Afrikaans se voorste en gewildste digters. Hugo het al meer as vyftig werke uit Nederlands in Afrikaans vertaal; dit sluit in romans, digbundels, asook kinder- en jeugboeke. Hy is in 2014 en 2017 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns bekroon vir sy vertaling van onderskeidelik Tom Lanoye se Sprakeloos en Stefan Hertmans se Oorlog en Terpentyn.

Hugo het in 1987 sy doktorsgraad in die letterkunde aan die Universiteit van die Vrystaat ontvang vir sy ondersoek na die vernufsvers in Afrikaans. Na ʼn tydperk as lektor in Bloemfontein was hy twintig jaar lank radio-omroeper by RSG en daarna uitgewersredakteur by Protea Boekhuis. Deesdae is hy voltyds ’n vertaler en vryskut-taalpraktisyn. (Naledi, 2018. • R 175.00, Sagteband, • 114 p, 213mm x 137mm; ISBN: 978-1-928426-07-3)

.

.

Suidpunt

 

die wind waai noord – vanaf die stoep hoor ons

die arm buurt se geradbraakte brakke:

’n eindeloos godskryende geblaf

wat deur murg en been sny – ek verbeel my

ek hoor elke wurgketting wat ratel

en die fyn getjank wat uit dun kele

kom – slap Angelsaksiese sentiment,

maak ek my wys, en totaal onvanpas

hier waar ons suig aan brandsiek Afrika

se uitgeteerde, dorre tepellyf

.

(Uit: Openbare domein. Daniel Hugo, 2018.)

.