Uncategorized

Nuwe publikasie: Vandag is boordensvol (Pablo Neruda) Vert. deur De Waal Venter

Wednesday, July 10th, 2019

Omslag

Vandag is boordensvol

Vertalings uit die werk van Pablo Neruda deur De Waal Venter

 

Die Spaanse digter Pablo Neruda is ’n reus op die verhoog van die wêreldletterkunde. De Waal Venter, Afrikaanse digter en skrywer, bring met hierdie wye keuse van vertalings die sorgsame en elementele wêreld van Neruda met groot toewyding aan die Afrikaanse leser.

  • Die woorde van ʼn digter en ʼn vertaler het mekaar hier gevind. Die Afrikaanse gevoels- en dinkwêreld word met hierdie bundel vertalings deur de Waal Venter eindeloos verruim.
  • Hierdie is ’n tydlose werk, toeganklik en leesbaar met ’n vars inslag!

 

De Waal Venter het jare lank in die reklamebedryf as kopieskrywer en vertaler gewerk. Hy het in Spaans ’n verwantskap met Afrikaans ontdek wat duideik tot die Afrikaanse leser spreek. ‘n Radiodrama uit sy pen,  Die werklike Buys Buys word in 1985 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns bekroon met ’n Erepenning vir Afrikaanse Radiohoorspele. Dit word ook met die Idem-prys bekroon as die beste radiodrama van die jaar. Sy jongste digbundel, Oop sirkel, verskyn in 2017. Hy het ook verskeie kortverhale, kinderverhale, jeugverhale, TV-reekse, lirieke en verhoogdramas geskryf.  [Naledi, 2019. Sagteband, ISBN 9781928426851, prys R220, 114 p]

.

8 Septiembre

Hoy, este día fue una copa plena

8 September

Vandag, hierdie dag was boordensvol,
vandag, hierdie dag, was ’n geweldige golf,
vandag was dit die hele aarde.

Vandag het die stormsee
ons opgelig in ʼn soen
so hoog dat ons gesidder het
vir ʼn weerligstraal
en, ineengestrengel, het ons neergedaal
om weg te sink, nog steeds vervleg.

Vandag het ons liggame enorm geword:
gegroei tot die eindes van die aarde
en rollend gesmelt
tot ʼn enkele druppel
van was of ʼn meteoor.

Tussen my en jou het ʼn nuwe deur oopgegaan
en iemand, nog steeds sonder gesig,
het daar op ons gewag.

.

.
Tus pies
Cuando no puedo mirar tu cara
miro tus pies.

Jou voete

Wanneer ek nie na jou gesig kan kyk nie
kyk ek na jou voete.

Jou voete met benige boë
jou harde klein voete.

Ek weet hulle dra jou,
en dat jou lieflike gewig
gelig word op hulle.

Jou middel en jou borste,
die dubbele pers
van jou tepels,
die holtes van jou oë
wat pas weggevlieg het,
jou breë vrugtemond,
jou bos rooi hare
my klein toring.

Maar ek is lief vir jou voete
juis omdat hulle geloop het
op die aarde en op
die wind en op die water
tot hulle hier by my uitgekom het.

[Uit: Vandag is boordensvol]

Nuwe publikasie: Die trouservies (Benno Barnard) vert. deur Daniel Hugo

Thursday, July 4th, 2019

Omslag

Die trouservies

Benno Barnard

Vertaal deur Daniel Hugo

Benno Barnard is ‘n veelsydige Nederlandse skrywer wie se werk poësie, prosa, essays, toneeltekste en vertalings insluit. Binne en buite, verlede en hede, liefde en dood, die persoonlike en die openbare skep ’n tematiese rykdom en ’n boeiende estetiese spanning in sy werk.  Die verse self vertoon ‘n vaste vorm wat weens die digter se tegniese vernuf klinkklaar soos water vloei.

Benno Barnard se uitsonderlike stem is nou ook in Afrikaans hoorbaar danksy Daniel Hugo se teksgetroue maar soepel vertaling. In ’n nawoord plaas prof. Yves T’Sjoen hierdie gedigte in ‘n breër literêre en maatskaplike konteks.

Daniel Hugo het al meer as vyftig werke uit Nederlands in Afrikaans vertaal; dit sluit in romans, digbundels, asook kinder- en jeugboeke.  Hy is in 2014 en 2017 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns bekroon vir sy vertaling van onderskeidelik Tom Lanoye se Sprakeloos en Stefan Hertmans se Oorlog en Terpentyn. Deesdae is hy voltyds ’n vertaler en vryskut-taalpraktisyn. [Naledi, 2019. Sagteband, 104p. Prys R220.  ISBN 978-1-928426-87-5]

Pianoforte

Sien u daardie Europese meubelstuk by uitstek, okkerneut,
kandelare, gebou deur Stephan Hain in Krefeld
vir die statiese, Wilhelminiese, sonnige salon

van ’n morsdood dame in ’n reeds lank vergane japon?
Ek bedoel omstreeks 1910 en terstond sien ek so ’n stywe
mevrou met ’n goewernante, ’n poësiealbum

en heimwee na haar meisiedae; en ongetwyfeld druk die eksbruid
se vingers die vrees vir haar opdringerige eggenoot
saans in die vorm van die noodsaaklike dromerigheid uit.

Nou staan daardie ding in my woonkamer en swyg,
net so dood soos die boom waarvan hy gemaak is. Maar
sien u nie ook ’n voormalige Duitstalige provinsiestad,

Tjernowitz of so iets, met kastaiinglanings, ’n byna reeds
ekspressionistiese son, ’n okerkleurige skoolgebou,
bedaarde antisemitisme, jong digters – die hele

wêreld wat nog uitgewis moet word, voor die troepe kom,
die konvooie, die kornette met hul praatjies en, onder ’n snor,
’n melodie uit die negentiende eeu; voor die nag toesak

en die reën val en die modder styg en die kollaborateur swaai
aan ’n boom wat nie in ’n klavier verander nie? Hoor tog hoe
die kadense van die kontinent hul saans uit oop somervensters stort!

[Uit: Die trouservies.]

Nuwe publikasie: Chrisalis (Christo van der Westhuizen)

Wednesday, July 3rd, 2019

Omslag

Chrisalis                                      

Christo van der Westhuizen

Chrisalis is die indrukwekkende debuut van ‘n digter wie se taal- en versvernuf die leser meevoer en meermale ook ontroer. In hierdie fyn afgewerkte gedigte word die grens tussen teks en werklikheid telkens getoets. Soos’n skoenlapper uit sy papie breek, so kom die digter self te voorskyn uit die chrisalis van sy vers. –Daniel Hugo

Dit is verse waarin realiteit self op sy kop gekeer word en waar die alledaagse vreemd gemaak word.- Johann de Lange

Biografie: Voor hy hom as kopieskrywer bekwaam het, was Christo van der Westhuizen voorheen onderwyser, taalpraktisyn, joernalis, boekeresensent en senior dosent in literatuurwetenskap, mediastudies en bemarking. Hy behaal sy D Litt aan Unisa. As bemarker is sy werk plaaslik en internasionaal bekroon – hiervan is sy konseptuele bydrae tot die AVBOB Poetry Project (wat uitgeloop het tot die publikasie van I wish I’d said) in 2018 deur M&M Global in Londen aangewys as die beste veldtog internasionaal in die sektor finansiële dienste. Christo is die medestigter en uitvoerende hoof van die Et al Groep. (Naledi, 2019; R230, Sagteband. 104 p, ISBN 978-1-928426-95-0)

.

Persvrystelling : Ingrid Jonker-prys: Kortlys 2019

Friday, June 14th, 2019

Persvrystelling :  Ingrid Jonker-prys: Kortlys 2019

Die kortlys vir die Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse debuutdigbundels wat in 2017 en 2018 gepubliseer is, is pas bekend gemaak. Die prys word jaarliks beurtelings aan ʼn Afrikaanse of ’n Engelse debuutdigbundel toegeken – die twee tale waarin Ingrid Jonker geskryf het.

ʼn Rekordgetal van sewentien bundels is voorgelê en die kompetisie was besonder straf. Die volgende bundels verskyn op die kortlys (in alfabetiese volgorde volgens die digters se vanne): Corné Coetzee se Nou, hier, Pieter Odendaal se Asof geen berge ooit hier gewoon het nie en Jolyn Phillips se Radbraak.

Die wenner word op 1 Julie bekend gemaak en die prys word in September by die Breytenbach-sentrum in Wellington se Tuin van Digters oorhandig.

Aangesien die beoordelaars van die prys volgens die reglement gepubliseerde digters moet wees, is dit ’n prys van digters aan digters. Vanjaar is die beoordelaars Zandra Bezuidenhout, Martjie Bosman en Ronelda Kamfer.

Ronel de Goede is die sameroeper van die Ingrid Jonker-komitee. Die ander komiteelede is Finuala Dowling, Vincent Oliphant, Kobus Moolman en Marius Crous. Danie Marais, vorige voorsitter, tree as adviseur op.

Kontakpersoon: Ronel de Goede (Foster): rf@sun.ac.za

Nuwe publikasie: Nuwe vrese (Willem van der Merwe)

Tuesday, June 11th, 2019

Nuwe vrese

Willem S van der Merwe

Die ontnugtering en nostalgie van die middeljare word hier in alle erns met humor en trefsekere taalgevoel verwoord. Die gedigte is ryk aan intertekstualiteit en slim woordspeling, vars en toeganklik vir alle oopkop lesers. Ou vrese word besweer en nuwes sinies en liries besing.

Van der Merwe is die troebadoer van die triestigheid, die hofnar van die huwelik, die digter van die droefheid en deernis, die filosoof van die suburbs, die bedrewe goëlaar met beeldspraak en meerduidigheid, die slinkse smokkelaar met intertekste.

Biografie:

Willem S. Van der Merwe was 24 jaar oud toe sy debuutbundel, Son-dig, in 1985 die lig gesien het.  Hierdie is sy tweede bundel. Hy woon en werk tussen Suid-Afrika en Hong Kong, waar hy ‘n videoproduksiebesigheid bestuur.

 

Uittreksel uit die gedig Moenie my pluk nie, ek pluk my moer, p11:

.

robbeneiland lê soos ’n roof

teen die blink horison

my seer lê vlak vandag

b(r)aaiers lê in die son:

somer is liefde, somer is sweet

somer is rose en sommer vergeet

.

[Naledi, 2019, R220, ISBN ….; 213 X 137 mm. 82 pp]

.

 

Sylvia Geist. Vertaling in Afrikaans

Monday, June 10th, 2019

Sylvia Geist. Vertalings in Afrikaans deur Charl-Pierre Naudé

*

Verheldering

 

Die swart van sy laaste skilderye was geen

voorbode nie, verklaar sy dogter. Haar hare,

wat direk uit sy laat palet spruit, was ʼn verfborselstreep

só met donker deurweek dit kon die pad na Texas teer,

 

iets wat my trek sedert my eerste voordagse vertrek:

Vier jaar oud, op ʼn ysblou motorsitplek, met my

slaaprooi jakkie aan, wagtend op die vreemde.

ʼn Ferweelomboorsel het die nag buite die Fiat-venster

 

en die draaisels van my beginlewe saam geraam. Ek het

vervloei tot deel van die pad en die muur van woude. Die

merels het in my geheue vergestalt, verdonkerd

op die padpale van ʼn Texas, plek van steenoue denneheuning,

 

op ʼn verfdoek wat die swart uit die vroedag-bedroefde,

vormlose dinge suig en afsluk soos lopende suiker,

om  ʼn kapel se binnekant merelswart uit te voer,

by die bron, in Texas, waaruit merels sing.

.

(kapel: Die Mark Rothko-kapel. Vert. van ’n gedig van Sylvia Geist (Duitsland, gebore 1963, Berlyn, deur Charl-Pierre Naudé)

 

*

 

Klärung

 

Keinesfalls sei das Schwarz der letzten Gemälde

ein Vorbote, so seine Tochter. Ihr Haar ist direkter

Nachfahre der späten Palette, ein Strich so satt,

dass er bis nach Texas reicht. Wohin es mich zog,

 

seit ich zum ersten Mal aufbrach vor Tagesanbruch,

vierjährig, auf dem eisblauen Sitz in schlafrotem

Pullover und in Erwartung, nicht wissend wessen.

Eine Kordel hielt die Nacht im Fenster des Fiat

 

und die Strähnen vom Anfang zusammen. Ich floss

ein in den Asphalt und die Wand, den Wald, Amseln

zeichneten sich ab im Gedächtnis und dunkelten nach

auf den Masten in Texas, das ein Land aus steinaltem

 

Tannenhonig war, eine Leinwand, die das Schwarz

aus den morgentraurigen, formlosen Dingen sog,

es schluckte wie geschmolzenen Zucker, einer Kapelle

aus Amseln zum Futter, da wo die anfangen in Texas.

 

 

(© Sylvia Geist)

Twee nuwe publikasies: Brisant (Hein Viljoen) & Alchemie van my muse (Pieter Hugo)

Saturday, June 1st, 2019

Brisant

Hein Viljoen

omslag

Hierdie bundel is ‘n postmoderne spanningsverhaal in epiese digvorm in die voetspore van moderne tekste soos Awater en The Waste Land. Dit vertel die verhaal van die verset van ‘n baie gewone man teen sy mislukkings en teen die magte wat sy lewe beheer – ‘n verset waarin hy hom gaandeweg laat verlei om ‘n bomplanter te word. Die sentrale temas van liefde, verraad en vergelding word uitgespeel in ‘n ryk intertekstuele verwysingsveld.

Biografie: Hein Viljoen is die skrywer van twee vorige digbundels. Waterkristal verskyn in 1982 en Holtrom en groot kabaal in 2007, naas ’n aantal gedigte in Literator en op Versindaba. Hy is afgetrede professor in Afrikaans en Nederlands by die Noordwes-Universiteit. Hy is medeskrywer van Alkant olifant (1988), ’n inleiding tot die literatuurwetenskap, en ook twee bundels opstelle, nl. Storyscapes (2004) en Beyond the threshold (2007). In 2013 het ’n derde bundel opstelle verskyn, nl. Crossing borders, dissolving boundaries  (2013). (Naledi, 2019. Sagteband, R220; ISBN 978-1-928426-66-0)

 

.

 

Alchemie van my muse

Pieter Hugo

Omslag

Alchemie van my muse is ‘n veelvlakkige debuut oor die lewe, die liefde en die lettere waarin die spel met die tradisie van die digkuns ontgin word. Die digter besin oor digterskap en tree postmodernisties in gesprek met ander digters soos Louw, Kirsch, Boerneef, gert vlok nel, e.a.  Daar word satiries gekyk na die posisie van Afrikaans. Die liefde word weerloos besing en oor besin, met nostalgie, humor en pyn.

Biografie: Pieter Hugo was een van die debutante in Nuwe stemme 4 van 2010. Van sy gedigte het ook al verskyn in New Contrast, Nuwe verset, Toulopers, Sterkykers en as strokiesgedigte in Rapport. Hy was voorheen ‘n onderwyser en ‘n gemeenskapsontwikkelaar. Hy woon tans in Kaapstad en dien op die bestuur van die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens.  (Naledi, 2019. Sagteband, R220; ISBN 978-1-928426-73-8)

OGGENDLIED

.
Skemeroggend op die balkon
vryf ek my oë in ongeloof:

Die stad lê nog liggies en slaap
al vloek die hadedas reeds in gebroke
gregoriaanse gesange heelpad Bo-Kaap toe
van waar ’n paar muezzins verbete probeer paai.

.
Ver vanuit die vlakte begin die dag
onverbiddelik meganies
om den brode grom.

(Uit: Alchemie van my muse. Pieter Hugo, 2019)

.

.

Basil du Toit. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, May 28th, 2019

Basil du Toit. Vertalings in Afrikaans, deur Helize van Vuuren.

 

KLIPGATGROT, WALKERBAAI

 

Kuslyne het hul voedsel-

vondse afgeskud, hul in soutkomme vasgevang

vir gety-ure, hul aan stekelrige rotse

vasgesuig onder kalsiumdeksels;

 

dis ‘n verdeling van mondjiesvol

vir geduldige rapers met nette en

lemme; skeppend en skurend versamel

hul die snotterige oes, ryk aan

 

marine olies, positiewe soute, suiwerende

sure; verganklike geslagte gaan so verby,

gevoed op die nimmerrustende branding,

hierdie gekonsentreerde dieet, ure van vryheid.

 

Hulle het gedryf oor die neerslag, ape

wat hul metodes verplaas het

van vyebome na seekuste – hand

tot mond, maag tot brein, vet tot slaap.

 

Kultuur was klimaat – ‘n mistige see-

waas, rustigheid; ‘n groeiende omvang

van afvalhope (voëlbene en visbene,

arikreukelkolke en mosselkappies en

 

perlemoenskulpe) het hul rykdom bevestig;

‘n opgewonde gebabbel het uit grotbekke

geborrel na die daal van die nag –

met kletsende enkelskulpe

 

het die jagters hul wêreld teruggedans

na feesmakers in die vuursirkel, herstellend

aan ‘n hele dag se skitterende ervaring

deur die wonderbaarlike niks van hul stemme –

 

die reuk van see-afval op die dryflyn,

die sien van ‘n druppende walvisstert hoog gelig

agter die branders, die knopperige

rollende ruggraat van ‘n suidelike walvis.

 

– Basil du Toit (Stilet 29, Maart 2017)

 

____________

KLIPGAT CAVE, WALKER BAY

 

Coastlines have shed their culinary

pickings, trapping them for tidal

hours in salty basins, clamping them

under calcium caps to prickly rocks;

 

it is a distribution of mouthfuls

for patient scavengers with nets and

blades; scooping and scouring they

gather the snotty harvest, rich in

 

marines oils, positive salts, purging

acids; ephemeral generations passed

thus, stoked on neverceasing surf,

this concentrated diet, hours of leisure.

 

They drifted over the deposits, apes

who had transferred their methods

from fig trees to sea shores – hand

to mouth, belly to brain, fat to sleep.

 

Culture was climate – a misty marine

haze, tranquillity; a spreading girth

of middens (bird bones and fish bones,

whelk whorls and mussel bonnets and

 

limpet hoods) attested to their wealth;

excited babbling bubbled out of

the openings of caves after nightfall –

with chattering ankle-shells

 

the hunters danced their world back

to feasters in the fire circle, restoring

a whole day’s bright experience

by the miraculous nothing of their voices –

 

the smell of sea-trash in the driftline,

sight of a dripping fluke lifted high

beyond the breakers, the knobbly

rolling spine of a southern whale.

 

– Basil du Toit (Stilet 29, Maart 2017)

———