Uncategorized

Nuwe publikasie: Nuwe vrese (Willem van der Merwe)

Tuesday, June 11th, 2019

Nuwe vrese

Willem S van der Merwe

Die ontnugtering en nostalgie van die middeljare word hier in alle erns met humor en trefsekere taalgevoel verwoord. Die gedigte is ryk aan intertekstualiteit en slim woordspeling, vars en toeganklik vir alle oopkop lesers. Ou vrese word besweer en nuwes sinies en liries besing.

Van der Merwe is die troebadoer van die triestigheid, die hofnar van die huwelik, die digter van die droefheid en deernis, die filosoof van die suburbs, die bedrewe goëlaar met beeldspraak en meerduidigheid, die slinkse smokkelaar met intertekste.

Biografie:

Willem S. Van der Merwe was 24 jaar oud toe sy debuutbundel, Son-dig, in 1985 die lig gesien het.  Hierdie is sy tweede bundel. Hy woon en werk tussen Suid-Afrika en Hong Kong, waar hy ‘n videoproduksiebesigheid bestuur.

 

Uittreksel uit die gedig Moenie my pluk nie, ek pluk my moer, p11:

.

robbeneiland lê soos ’n roof

teen die blink horison

my seer lê vlak vandag

b(r)aaiers lê in die son:

somer is liefde, somer is sweet

somer is rose en sommer vergeet

.

[Naledi, 2019, R220, ISBN ….; 213 X 137 mm. 82 pp]

.

 

Sylvia Geist. Vertaling in Afrikaans

Monday, June 10th, 2019

Sylvia Geist. Vertalings in Afrikaans deur Charl-Pierre Naudé

*

Verheldering

 

Die swart van sy laaste skilderye was geen

voorbode nie, verklaar sy dogter. Haar hare,

wat direk uit sy laat palet spruit, was ʼn verfborselstreep

só met donker deurweek dit kon die pad na Texas teer,

 

iets wat my trek sedert my eerste voordagse vertrek:

Vier jaar oud, op ʼn ysblou motorsitplek, met my

slaaprooi jakkie aan, wagtend op die vreemde.

ʼn Ferweelomboorsel het die nag buite die Fiat-venster

 

en die draaisels van my beginlewe saam geraam. Ek het

vervloei tot deel van die pad en die muur van woude. Die

merels het in my geheue vergestalt, verdonkerd

op die padpale van ʼn Texas, plek van steenoue denneheuning,

 

op ʼn verfdoek wat die swart uit die vroedag-bedroefde,

vormlose dinge suig en afsluk soos lopende suiker,

om  ʼn kapel se binnekant merelswart uit te voer,

by die bron, in Texas, waaruit merels sing.

.

(kapel: Die Mark Rothko-kapel. Vert. van ’n gedig van Sylvia Geist (Duitsland, gebore 1963, Berlyn, deur Charl-Pierre Naudé)

 

*

 

Klärung

 

Keinesfalls sei das Schwarz der letzten Gemälde

ein Vorbote, so seine Tochter. Ihr Haar ist direkter

Nachfahre der späten Palette, ein Strich so satt,

dass er bis nach Texas reicht. Wohin es mich zog,

 

seit ich zum ersten Mal aufbrach vor Tagesanbruch,

vierjährig, auf dem eisblauen Sitz in schlafrotem

Pullover und in Erwartung, nicht wissend wessen.

Eine Kordel hielt die Nacht im Fenster des Fiat

 

und die Strähnen vom Anfang zusammen. Ich floss

ein in den Asphalt und die Wand, den Wald, Amseln

zeichneten sich ab im Gedächtnis und dunkelten nach

auf den Masten in Texas, das ein Land aus steinaltem

 

Tannenhonig war, eine Leinwand, die das Schwarz

aus den morgentraurigen, formlosen Dingen sog,

es schluckte wie geschmolzenen Zucker, einer Kapelle

aus Amseln zum Futter, da wo die anfangen in Texas.

 

 

(© Sylvia Geist)

Twee nuwe publikasies: Brisant (Hein Viljoen) & Alchemie van my muse (Pieter Hugo)

Saturday, June 1st, 2019

Brisant

Hein Viljoen

omslag

Hierdie bundel is ‘n postmoderne spanningsverhaal in epiese digvorm in die voetspore van moderne tekste soos Awater en The Waste Land. Dit vertel die verhaal van die verset van ‘n baie gewone man teen sy mislukkings en teen die magte wat sy lewe beheer – ‘n verset waarin hy hom gaandeweg laat verlei om ‘n bomplanter te word. Die sentrale temas van liefde, verraad en vergelding word uitgespeel in ‘n ryk intertekstuele verwysingsveld.

Biografie: Hein Viljoen is die skrywer van twee vorige digbundels. Waterkristal verskyn in 1982 en Holtrom en groot kabaal in 2007, naas ’n aantal gedigte in Literator en op Versindaba. Hy is afgetrede professor in Afrikaans en Nederlands by die Noordwes-Universiteit. Hy is medeskrywer van Alkant olifant (1988), ’n inleiding tot die literatuurwetenskap, en ook twee bundels opstelle, nl. Storyscapes (2004) en Beyond the threshold (2007). In 2013 het ’n derde bundel opstelle verskyn, nl. Crossing borders, dissolving boundaries  (2013). (Naledi, 2019. Sagteband, R220; ISBN 978-1-928426-66-0)

 

.

 

Alchemie van my muse

Pieter Hugo

Omslag

Alchemie van my muse is ‘n veelvlakkige debuut oor die lewe, die liefde en die lettere waarin die spel met die tradisie van die digkuns ontgin word. Die digter besin oor digterskap en tree postmodernisties in gesprek met ander digters soos Louw, Kirsch, Boerneef, gert vlok nel, e.a.  Daar word satiries gekyk na die posisie van Afrikaans. Die liefde word weerloos besing en oor besin, met nostalgie, humor en pyn.

Biografie: Pieter Hugo was een van die debutante in Nuwe stemme 4 van 2010. Van sy gedigte het ook al verskyn in New Contrast, Nuwe verset, Toulopers, Sterkykers en as strokiesgedigte in Rapport. Hy was voorheen ‘n onderwyser en ‘n gemeenskapsontwikkelaar. Hy woon tans in Kaapstad en dien op die bestuur van die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens.  (Naledi, 2019. Sagteband, R220; ISBN 978-1-928426-73-8)

OGGENDLIED

.
Skemeroggend op die balkon
vryf ek my oë in ongeloof:

Die stad lê nog liggies en slaap
al vloek die hadedas reeds in gebroke
gregoriaanse gesange heelpad Bo-Kaap toe
van waar ’n paar muezzins verbete probeer paai.

.
Ver vanuit die vlakte begin die dag
onverbiddelik meganies
om den brode grom.

(Uit: Alchemie van my muse. Pieter Hugo, 2019)

.

.

Basil du Toit. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, May 28th, 2019

Basil du Toit. Vertalings in Afrikaans, deur Helize van Vuuren.

 

KLIPGATGROT, WALKERBAAI

 

Kuslyne het hul voedsel-

vondse afgeskud, hul in soutkomme vasgevang

vir gety-ure, hul aan stekelrige rotse

vasgesuig onder kalsiumdeksels;

 

dis ‘n verdeling van mondjiesvol

vir geduldige rapers met nette en

lemme; skeppend en skurend versamel

hul die snotterige oes, ryk aan

 

marine olies, positiewe soute, suiwerende

sure; verganklike geslagte gaan so verby,

gevoed op die nimmerrustende branding,

hierdie gekonsentreerde dieet, ure van vryheid.

 

Hulle het gedryf oor die neerslag, ape

wat hul metodes verplaas het

van vyebome na seekuste – hand

tot mond, maag tot brein, vet tot slaap.

 

Kultuur was klimaat – ‘n mistige see-

waas, rustigheid; ‘n groeiende omvang

van afvalhope (voëlbene en visbene,

arikreukelkolke en mosselkappies en

 

perlemoenskulpe) het hul rykdom bevestig;

‘n opgewonde gebabbel het uit grotbekke

geborrel na die daal van die nag –

met kletsende enkelskulpe

 

het die jagters hul wêreld teruggedans

na feesmakers in die vuursirkel, herstellend

aan ‘n hele dag se skitterende ervaring

deur die wonderbaarlike niks van hul stemme –

 

die reuk van see-afval op die dryflyn,

die sien van ‘n druppende walvisstert hoog gelig

agter die branders, die knopperige

rollende ruggraat van ‘n suidelike walvis.

 

– Basil du Toit (Stilet 29, Maart 2017)

 

____________

KLIPGAT CAVE, WALKER BAY

 

Coastlines have shed their culinary

pickings, trapping them for tidal

hours in salty basins, clamping them

under calcium caps to prickly rocks;

 

it is a distribution of mouthfuls

for patient scavengers with nets and

blades; scooping and scouring they

gather the snotty harvest, rich in

 

marines oils, positive salts, purging

acids; ephemeral generations passed

thus, stoked on neverceasing surf,

this concentrated diet, hours of leisure.

 

They drifted over the deposits, apes

who had transferred their methods

from fig trees to sea shores – hand

to mouth, belly to brain, fat to sleep.

 

Culture was climate – a misty marine

haze, tranquillity; a spreading girth

of middens (bird bones and fish bones,

whelk whorls and mussel bonnets and

 

limpet hoods) attested to their wealth;

excited babbling bubbled out of

the openings of caves after nightfall –

with chattering ankle-shells

 

the hunters danced their world back

to feasters in the fire circle, restoring

a whole day’s bright experience

by the miraculous nothing of their voices –

 

the smell of sea-trash in the driftline,

sight of a dripping fluke lifted high

beyond the breakers, the knobbly

rolling spine of a southern whale.

 

– Basil du Toit (Stilet 29, Maart 2017)

———

 

Tilburgs wevershuisje

Saturday, April 27th, 2019

Lente, literatuur & liefde in een oud Tilburgs wevershuisje

 

 

Nuwe Publikasie: Verslag (Clinton V du Plessis)

Thursday, April 25th, 2019

Verslag

Clinton V du Plessis

Hierdie “Verslag” is die digter, Clinton V du Plessis, se tiende en laaste Afrikaanse digbundel. Hy besin oor sy lewe, en lewer in drie afdelings, getiteld Lewe, Werk en Dood, kommentaar op ʼn bestaan in hierdie land. (Roepman Uitgewers, 2019, R200,00, Sagteband, 228mm x 152mm ISBN 978-0-620-83540-4, pp 128.) Die bundel kan by  clintonvduplessis@gmail.com bestel word.

O, droewe en wye land

.

Kyk, Poppie (3), gee weer voor sy is dood beweer

 hy onder eed:

“dit het minstens 20 keer gebeur.”

Michael  (5),

het gespartel, toe verdrink

in ’n puttoilet, op skool.

In die Manenberg,

dáár waar die gun rule,

was Clayton (12) in die pad

van ’n verdwaalde koeël.

Só kan ons aanhou tel

en vertel van die hel

om hiér net kind te probeer wees.

.

[Uit: Verslag, deur Clinton V du Plessis. 2019]

Nuwe publikasie: Stof en ster (Pieter Fourie)

Wednesday, April 17th, 2019

Stof en ster

Pieter Fourie

Deernisvol verken die digter in hierdie bundel ʼn denkbeeldige gemeenskap met herkenbare karakters. Die gedigte verbeeld samehorigheid en verlies in ʼn spektrum van komiese en dramatiese emosies.  Polsend van liefde en die lewe, deurspek met legendes en mites, word die dorpie in sy tydlose volheid vertoon. Uiteindelik vind die leser in die karakters se universaliteit sy of haar eie kleurvolle menswees terug.

Oor die outeur:

Die skrywer is ‘n Hertzogpryswenner, asook een van die mees bekroonde en bekendste dramaturge in Afrikaans. Benewens skrywer is hy ook ‘n ervare akteur, regisseur en toneelorganiseerder. Hy ontvang sy ere-doktorsgraad in 2011 (dieselfde jaar as Desmond Tutu) aan die Universiteit van die Vrystaat. Sy vorige twee digbundels is Knapsekêrels (2017) en Bidsnoer (2018).

Hierdie bundel word ywerig ingewag deur gewone lesers sowel as akademici.  [Naledi, 2019, R220, Sagteband, ISBN 978-1-928426-70-7]

*
smiddae sit willem stoepsluimer
knip ’n uiltjie en wag die skemer in
die leë bed laat hom snags koud
sy liewe bet was net dertig jaar oud

vannag kyk hy sterre en mymer

triljoene korrels kalkskerfiegruis
sleep breed ’n wit uitspansel oop
hang dynswit ’n spikkelwindseil
wat deur alle eeue die dag in loop

(Uit: Stof en ster. Pieter Fourie. Naledi, 2019)

 

.

 

Nuwe publikasie: die jaar toe pa… (Hannes Visser)

Wednesday, April 17th, 2019

.

Die jaar toe Pa …

Hannes Visser

Dit is die jaar 1967. ‘n Tienjarige seun in ‘n disfunksionele mynwerkershuis op die Wesrand is aan die woord. Met gestroopte verse vertel hy van die mense wat instaan en help om sin te gee aan wat om hom gebeur. Deur hierdie gedigte ervaar die leser die absurditeit van die staatsstelsel in die 60’s asook die wyse waarop ‘n kind sin maak van wat in die grootmenswêreld aangaan. Sewe van die gedigte is verlede jaar in die bundel Nuwe Stemme 6 opgeneem en het uiters positiewe reaksie ontlok.

Hannes Visser behaal ‘n Onderwysdiploma en het in Roodepoort sy eerste onderwyspos beklee. Hy het in 2012 saam met 11 ander digters die bundel Boksemdais 2 uitgegee en al verskeie pryse by die Bloemfonteinse skrywersvereniging se landwye kompetisies gewen. In 2013 het hy eersteplek in die kortverhaalafdeling gewen sowel as tweede plek in die poësie-afdeling. In 2017 wen hy tweede plek in prosa-afdeling – kortverhale en in 2018 ‘n eerste plek in poësie-afdeling in ‘n landswye kompetisie. Hy is tans die redakteur van die Oudtshoorn Courant.   (Naledi, 2019. R220, Sagterband, ISBN 978-1-928426-65-3)

Vrydag 5 Mei

 

ma speel ’n plaat

van jim reeves

adios amigo en

distant drums en

pa speel saam

op sy kitaar

 

oom flip sê

jim reeves is nie

dood in ’n vliegtuig

soos die mense sê nie

hy is ’n kommunis

agter die ystergordyn

 

pa sê fok jou

hy was ’n goeie man

hy is kimberley jim

en hy was al hier

 

(Uit: die jaar toe Pa. Hannes Visser. Naledi, 2019)

.