Uncategorized

Nuwe publikasie. Die Val (Johannes van Eeden)

Monday, November 26th, 2018

Die Val

Johannes van Eeden

Omslag

Die Val is unieke, verrassende poësie met min vergelykbare tekste in die Afrikaanse lettere.  ‘n Kort bundel met dringende verse en titulêre temas van verval wat die leser by intens persoonlike landskappe intrek. Beskikbaar in Afrikaans en Engels. Elke Afrikaanse gedig sluit ook die Engelse vertaling daarvan in. Hierdie bundel sal aanklank vind by en ‘n indruk maak op akademici sowel as alledaagse lesers.• The Fall is singular, surprising poetry with few comparable texts in Afrikaans literature.• A slim volume of urgent verse with titular themes of falling, drawing the reader into intensely personal landscapes. •

Johannes van Eeden is ‘n komponis, digter en entrepreneur. Hy het musiek en tale aan die Universiteit van Stellenbosch studeer en wen verskeie eerste pryse in komposisie, maar onderbreek sy studies om van loopbaan te verander. Voor Johannes die tegnologie-dienstegroep Humanstate in 2001 stig, begin hy ’n bemarkings- en verspreidingsmaatskappy met verteenwoordiging in 16 lande, sowel as ’n voorste kontemporêre musiekorganisasie. Johannes bly sedert 2009 in Villars-sur-Ollon, Switserland. (Naledi, 2018. R155. Sagteband, ISBN 9781928426196)

 

.

 

PEN Afrikaans. Outeursreg

Monday, November 26th, 2018

Beste lede en ondersteuners van PEN Afrikaans

Die verwikkelinge met betrekking tot die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg is uiters kommerwekkend, en PEN Afrikaans doen ‘n beroep op ons lede en ondersteuners om ’n petisie te onderteken teen die aanvaarding van die wetsontwerp soos dit tans staan. Dit is ‘n kwessie van dae voordat die wetsontwerp voor die Nasionale Vergadering sal dien om as wetgewing bekragtig te word.

Verskeie vooraanstaande skrywers – onder wie die Nobelpryswenner JM Coetzee, Breyten Breytenbach, Deon Meyer en Jacques Pauw – het reeds hulle kommer en skerp kritiek teenoor die wetsontwerp uitgespreek en ondersteun die petisie. Ook internasionaal word die verwikkelinge fyn dopgehou. Jennifer Clement van PEN International het ’n kort verklaring ter ondersteuning van PEN Afrikaans se protes uitgereik, en verskeie internasionale organisasies wat skrywers en uitgewers verteenwoordig (International Authors Forum, International Publishers Association en die International Federation of  Reproduction Rights Organisations) het reeds ’n ruk gelede deur middel van openbare verklarings hulle teenkanting teen die wetsontwerp gekommunikeer. Die aanlyn tydskrif Publishing Perspectives wat wêreldwyd aan onder andere skrywers, boekhandelaars en uitgewers versprei word, het sy uitgawe van 26 November aan Suid-Afrikaanse skrywers se teenstand teen die wetgewing gewy.

Die petisie is laatmiddag op Vrydag 23 November aanlyn beskikbaar gemaak vir ondertekening en tot dusver het byna 1 000 individue en organisasies dit geteken. Hulle sluit in skrywers en mense in die boekbedryf, sowel as regsgeleerdes, gewone lede van die publiek, plaaslike en internasionale organisasies. Ons het slegs enkele dae oor om soveel moontlik handtekeninge te kry voordat ons ons, gewapen met die ondersteuning uit die bedryf, tot die Parlement sal wend. Indien jy nog nie die petisie geteken het nie, doen dit asb, en versprei dit ook wyd aan almal wat wil hê dat skrywers se belange ten opsigte van kopiereg en die reg om ’n inkomste te verdien beskerm word.

Die petisie is hier beskikbaar.

Die stellingname en petisie is in samewerking met ANFASA aangepak. Ons nooi ook ander skrywersverenigings om by ons aan te sluit in hierdie protesaksie.

Vriendelike groete
Marga Stoffer
Voorsitter: PEN Afrikaans

Nuwe publikasie in vertaling: Mens dier ding, Alfred Schaffer

Monday, November 19th, 2018

Omslag

Mens dier ding

Alfred Schaffer

vert. uit die Nederlands deur Zandra Bezuidenhout

Inderwaarheid weet ons baie min oor die legendariese geskiedkundige figuur, Sjaka Zulu. Daar word dikwels na hom verwys as ’n gesaghebbende dog ongevoelige krygsman en strateeg – uitvinder van die kort assegaai. Maar sy lewe verteenwoordig ook dié van asielsoeker, vlugteling, digter, weeskind, ’n sieklike man wat wegkwyn weens ouderdom. ’n Slagoffer van kolonialisme. Kon hy regtig ’n gloeiende vuur met sy kaal voete uitdoof en was visvang sy stokperdjie? Het hy inderdaad skaak gespeel, en met ’n blitsige motorkar in voorstede rondgejaag? En op ’n goeie dag vir dood op die snelweg gaan lê?

          In dié vertaling van Alfred Schaffer se bekroonde Nederlandse bundel, Mens dier ding, ondersoek die digter die mite van Sjaka deur kort dagboekinskrywings, monoloë, herinneringe, briewe en dagdrome. Sjaka word vergestalt as ’n kleurryke figuur; die mites rondom sy geskiedenis word op die kop gedraai en ondermyn, en eindelik, soos almal van ons, word hy akteur in sy eie lewensverhaal.

          ’n Poëtiese kragtoer, en voorwaar ’n hoogtepunt ter plaatse dat dié vertaling (deur Zandra Bezuidenhout) eindelik in Afrikaans sal beskikbaar wees.

 

OOR DIE DIGTER

Die bekroonde Nederlandse digter Alfred Schaffer is in 1973 in Leidschendam gebore. Sy ma was van die Karibiese eiland Aruba, en sy pa was ’n Nederlander. Hy voltooi sy voorgraadse studie in Leiden en verwerf in 2002 sy doktorsgraad aan die Universiteit van Kaapstad. Daarna werk hy as redakteur by die uitgewery De Bezige Bij en later by die tydskrif Bunker Hill. Tans doseer hy Afrikaans en Nederlands aan die  Universiteit van Stellenbosch.

 

.

 

Nuwe publikasie: Die goeie vrou en ander mites (Corlia Fourie)

Tuesday, September 11th, 2018

Die goeie vrou en ander mites

Corlia Fourie

Omslag

Corlia Fourie se debuutbundel Die goeie vrou en ander mites is ’n versameling toeganklike, pretensielose verse met ’n sterk anekdotiese inslag. Die meeste daarvan is satiriese verse wat getuig van ’n fyn intelligente, deurdagte en genuanseerde beleweniswêreld. Die gedigte word in vyf afdelings verdeel. In die eerste afdeling “Die goeie vrou” vind die leser portretstudies van bepaalde vroue, die tweede afdeling “Tuis en uit” handel meestal oor huislike ruimtes, die derde afdeling “Die wye wêreld in” bevat meestal reisverse, die voorlaaste afdeling “Bloeityd” handel oor die digter se kinderjare en latere siekte (kanker) en die slotafdeling “Kierang en ander hebbelikhede” bevat verse wat sosiale kommentaar lewer op die breër gemeenskap.

OOR DIE OUTEUR   Corlia Fourie het as joernalis onder meer vir Die Burger, Beeld en Sarie gewerk voordat sy in die tagtigerjare fiksie begin skryf het. Van haar bekendste werk is die drama Moeders en Dogters wat deur KRUIK sowel as vir die radio en televisie opgevoer is, asook die kinderboeke Die wit vlinder, Die meisie wat soos ’n bottervoël sing en Die towersak en ander verhale. Vir dié drie boeke het sy etlike literêre pryse ontang. Twee kortverhaalbundels, en Liefde en Geweld, het ook uit haar pen verskyn. Laasgenoemde het in 1991 die ATKV-prys vir goeie, gewilde prosa ontvang. Onlangse boeke is die romans Alle paaie lei deur die Strand, Die geheime kamer en Tussen heinings. Tans is sy vryskutjoernalis en verhaalredakteur van Rooi Rose.

Hoewel Die goeie vrou en ander mites haar debuutbundel is, is die skrywer ’n gerekende stem in ons letterkunde. (R175.00 (BTW ingesluit), 2018, Protea Boekhuis; ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-0956-7. FORMAAT: 213 x 137 mm; Sagteband, 84 bls.)

Twee debuutbundels wat pas verskyn het (Pieter Odendaal & WL van der Merwe)

Thursday, August 30th, 2018

Doodmenslik

W.L. van der Merwe

Omslag

Willie van der Merwe se debuutbundel handel oor religieuse ontnugtering, geklee in vele vorme, en is ’n verkenning van die eksistensiele vakuum soos selde tevore in Afrikaans. Die titel sinspeel op die eenvoudige kwaliteite van die alledaagse mens aan die een kant, maar aan die ander kant op die fisiese en geestelike dood wat as goue draad deur die bundel loop. Die dualisme tussen skoonheid en weerloosheid word van meet af aan ondersoek en die gebroke werklikheid van die digter se ervaringswêreld word treffend verbeeld. Dit is ’n donker bundel vol swart humor, wat die weersin van erotiek en oorlog op skrydende en dikwels ironiese wyse verwoord. Dit eindig egter met ’n evangeliese optimisme: met van die mooiste liefdesgedigte wat nog in Afrikaans verskyn het.

OOR DIE OUTEUR:  Willem Lodewikus van der Merwe is op 20 Oktober 1957 gebore en word groot op ’n plaas naby Meyerton. Hy het vanaf 1975 by die Universiteit van Stellenbosch in teologie en filosofie gestudeer en het in 1990 sy doktorsgraad in filosofie behaal. Op universiteit is hy lid van D.J. Opperman se Letterkundige Laboratorium. In 1987 is hy as lektor aan die Universiteit van Stellenbosch aangestel. In 1998 is hy tot professor in filosofie aan die Universiteit van Stellenbosch bevorder en was van 2000–2003 departementele voorsitter. In September 2008 is Van der Merwe as professor in godsdiensfilosofie aan die Vrye Universiteit van Amsterdam aangestel. Hy het verskeie publikasies (boeke en artikels) oor taalfilosofie, godsdiens- en kultuurfilosofie publiseer. Hy woon in Utrecht, Nederland.

Sy verse word opgeneem in Nuwe stemme 3 en Groot verseboek (met André P. Brink as redakteur). Hy lees van sy gedigte voor in 2006 by Versindaba, en van sy verse word opgeneem in die geleentheidsbundel wat na hierdie fees saamgestel word. In 2005 lees hy by Zuid-Afrika Huis in Amsterdam in Nederland saam met Bernard Odendaal gedigte voor as deel van die “Week van die poëzie”. Sy vakkundige publikasies sluit in verskeie artikels in tydskrifte oor taalfilosofie, godsdiens- en kultuurfilosofie en hy maak ook bydraes tot gepubliseerde boeke. Metafoor is ’n boek oor filosofiese perspektief. Hy is redakteur van die boek Die tweede refleksie, wat ’n keur uit die werke van Johan Degenaar byeenbring. [Protea Boekhuis, 2018. PRYS: R170.00 (BTW ingesluit) VERSKYNINGSDATUM: Augustus 2018, ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-0895-9, FORMAAT: 213 x 137 mm,  Sagteband. AANTAL BLADSYE: 96]

.

.

Asof geen berge ooit hier gewoon het nie

Pieter Odendaal

Omslag

Asof geen berge ooit hier gewoon het nie is ’n opwindende en verweefde debuut uit ’n jong digter se pen. Met ’n eietydse en aktuele aanslag skryf Odendaal oor die politiek van verskil in ’n multikulturele samelewing, die natuur en ons ekologiese voetspoor, verganklikheid, menswees, die liefde, asook die onlangse studentepolitiek. Ten einde vra hy: Re mang? Wie is ons? En wie is hulle?

Biografie: Pieter Odendaal is ’n digter, vertaler, redigeerder en uitvoerende direkteur van InZync Poetry, ’n nie-regeringsorganisasie verbind tot die uitbreiding van veeltalige en multi-genre poësieplatforms in Stellenbosch en Kaapstad. Saam met Adrian van Wyk reël hy sedert 2011 die InZync Poetry Sessions, ’n maandelikse poësieaand in die hartjie van Kayamandi, asook die weeklikse INKredibles poësie werkswinkels vir ontluikende digters in en om Stellenbosch. Hy het ’n meestersgraad in Volhoubare Ontwikkeling en het reeds na Londen, Lagos en Brisbane vir sy verse gereis. Van sy gedigte is in die bundel Nuwe Stemme 5 opgeneem (2013), hy dien die afgelope drie jaar as Afrikaanse beoordelaar vir die Sol Plaatje Europese Unie Poësie Toekenning en is die mede-redakteur van Many Tongues (2013) en ConVerse (2018). Odendaal is tans besig met sy PhD in podiumpoësie as bevorderaar van weerstandigheid in sosio-ekologiese stelsels aan die Queensland University of Technology in Brisbane.  (Tafelberg, 2018. p. 112; Formaat: 198 mm x 130 MM; Bindstyl: Sagteband; ISBN-13: 9780624085614)

 

wegraak

ons stap êrens buite mcgregor
’n proteaplaas teen die hang van die berg
voor ons val en vleg plate klip saam tot vallei
granietlae vloei dronk oor mekaar
’n bank wolke kom ingesweef soos ’n gerug

ons gaan sit op die koppie
wat oor die wye langeberg uitkyk
greyton kruip agter die wit golf weg
die pieke word eilande in ‘n wasemsee
wat nou reeds aan ons ledemate kom lek
ons klim uit onsselwe uit
en asem die reukloosheid van waterdamp in
ons word uitgevee –

die skerwe aardkors om ons ken ook dié patroon:
hulle skraap tot teenaan die blou plafon,

retireer dan in slowmo

tot die grond weer gelyk word
en hier weer wolke kom lê
asof geen berge ooit hier gewoon het nie

(Uit: Asof berge nooit hier was nie. Pieter Odendaal. Tafelberg, 2018)

Hein Viljoen. Hersiene lemma (Plagiaat) op LTT

Friday, May 25th, 2018

Wat is plagiaat? Die pas hersiene lemma deur Ronél Johl daaroor in Literêre terme en teorieë (LTT) gee ‘n prikkelende ander kyk daarop en bevraagteken onder andere die metafoor van diefstal. Johl skryf ook:

“Die geskiedenis van die moderne literêre gebruik van die term wys dat dit sedert die agtiende eeu selektief in die kritiek aangewend word om groot skrywers se kreatiwiteit en oorspronklikheid aan te prys en mindere skrywers tot die vergetelheid te relegeer.”

Lees verder by

http://www.litterm.co.za/index.php/lemmas/33-p/1574-plagiaat-2.

Literêre terme en teorieë, ‘n omvattende ensiklopedie van literêre terme in Afrikaans onder redaksie van T T Cloete, het in 1992 by HAUM-Literêr verskyn. Dit is lankal uit druk, maar ons het dit  vanaf 2009 gedigitaliseer en dit is sedert 2015 gratis aanlyn beskikbaar by www.litterm.co.za. Die teks van die 2007-uitgawe van Van Gorp et al. se Lexicon van literaire termen maak, met die goedgunstige toestemming van die  outeurs, deel uit van LTT aanlyn. LTT is daarom ‘n onskatbare bron van literêre kennis en literêre begrippe in Afrikaans (en ook in Nederlands).

LTT word tans hersien en bygewerk danksy ‘n ruim finansiële toekenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Plagiaat is die jongste hersiene lemma wat geplaas word.

Kommentaar op Plagiaat en op LTT in die algemeen is welkom. Ek is veral op soek na medewerkers vir die verdere bywerking van LTT. As jy ‘n goeie stuk oor ‘n belangrike literêre begrip êrens in jou rekenaar (of laai) het, laat my weet. Dan kan ons dit vir LTT oorweeg. Ek kan ook vir jou ‘n lys van lemmas stuur waarvoor ons nog skrywers soek.

Hein Viljoen

hein.viljoen@nwu.ac.za

LTT webadres: http://www.litterm.co.za/index.php

 

Nuwe publikasie: Tussen die abjekte en die eteriese: ’n Keur uit die poësie van Michel Houellebecq

Wednesday, May 23rd, 2018

Tussen die abjekte en die eteriese: ’n Keur uit die poësie van Michel Houellebecq

Michel Houellebecq

Vertaal deur Henning Pieterse

Michel Houellebecq, wie se poësie as melankolies, pynlik selfbewus en bytend satiries teenoor die lewe en die verbruikersamelewing beskryf kan word, is al die “Baudelaire van die supermark”, of “Baudelaire gekruis met Philip Larkin” genoem. Benewens die liriese en melancholiese aard van sy werk, is talle van die sy gedigte ook uiters kompleks weens die diep en ryk filosofies-teologiese en kosmologiese idees wat dit onderlê.

Ek het op die rivier gedobber

Naby die Italiaanse karnivore

In die oggend was die gras vars,

Ek het koers gekry na die goeie.

 

Die bloed van klein soogdiere

Is nodig vir balans,

Hul beendere en hul ingewande

Is die voorwaardes vir ’n vrye lewe.

 

’n Mens vind hul weer onder die gras,

Jy hoef net die oppervlak te krap

Die plantegroei is manjifiek,

Dis so kragtig soos die graf.

 

Ek het tussen die wolke gedryf

Absoluut desperaat

Tussen die hemel en die slagting,

Tussen die abjekte en die eteriese.

OOR DIE OUTEUR

Michel Houellebecq (gebore Michel Thomas), wat in 1956 op die Franse eiland Réunion gebore is, is ’n kontroversiële en veelbekroonde Franse romanskrywer en digter. Vir aanhangers herinner sy werk aan die tradisie van literêre provokasie soos gevind by Markies de Sade en Baudelaire terwyl kritici soms sy werk as aanstootlik en gemaak-skokkend afmaak. Hoewel Houellebecq sy grootste bekendheid (en berugtheid) met sy romans verwerf het, is dit in sy poësie waar die spanning tussen die verhewe (eteriese) en verwerplike (abjekte) ten diepste ondersoek word. Houellebecq is in 2010 met Frankryk se hoogste literêre toekenning, die Goncourt-prys, vereer vir sy roman La Carte et le Territoire (in Engels vertaal as The Map and the Territory).

OOR DIE VERTALER

Henning Pieterse was reeds as kind bekoor deur die verse en klanke van digters soos Thomas Elliot, Breyten Breytenbach en Lina Spies. Henning is vanaf die begin van 2016 professor in die Departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die Universiteit van die Vrystaat. Al behaal hy in 1994 ’n doktorsgraad in taalkunde, is dit veral kreatiewe skryfkuns wat hom na aan die hart lê. Hy debuteer in 1989 as digter met die bundel Alruin wat bekroon word met die Eugène Marais- en Ingrid Jonkerprys. Hy publiseer verskeie akademiese artikels en resensies oor aspekte van die linguistiek, letterkunde en kreatiewe skryfkuns, lewer referate by verskeie nasionale en internasionale kongresse en fasiliteer meer as 150 werkswinkels oor skryfkuns landswyd. Hy was voorheen ook direkteur van die Eenheid vir Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Pretoria. Musiek is die ander groot liefde in sy lewe en hy het onder meer klavier en klarinet gespeel. Deesdae slaan hy tromme en speel ook die eiesoortige didjeridoe. Hy woon saam met sy lewensmaat, Karen Lazenby, en twee kinders in Bloemfontein.

[R295.00 (BTW ingesluit), Protea Boekhuis, 2018. ISBN (GEDRUKTE BOEK): 978-1-4853-0796-9, FORMAAT: 137 x 213 mm, Sagteband,  288 pp.]

Nuwe publikasie: weer-lig (Fransi Nieuwoudt)

Wednesday, May 9th, 2018

weer-lig

Fransi Nieuwoudt

 

Die Lichtenburgse kunstenaar en digter, Fransi Nieuwoudt, se nuutste bundel Weer-lig gaan binnekort die rakke tref. Hierdie metamodernistiese bundel is voorwaar besonders omdat dit ook van Nieuwoudt se eie kunswerke bevat. “Woord en beeld is interverweef,” sê sy. “Daarom is hierdie ‘n unieke en kunssinnige leeservaring.”

Die bundel spreek die positiewe sy van die transformasieproses in Suid-Afrika aan. Dit het ‘n sterk sintuiglike aanslag en oorspronklike beeldgebruik. Die titel sinspeel natuurlik op verskeie elemente van transformasie, soos onder andere die metaforiese blink toekoms wat Suid-Afrika inwag indien die betrokkenes die “ligte” sy van sake kan insien.  Dit spreek van hoop en versoening. Lig troef immers altyd die donker.

Nieuwoudt sê dat sy groot inspirasie uit Goethe se kleurteorie geput het. “Hy het nie donkerte gesien as die afwesigheid van lig nie. Lig en donker werk op mekaar in. Speel met mekaar en in daardie tussenspel verskyn kleur.”

Nieuwoudt is ook die skrywer van ‘n Vlerkslag van Kleur. Weer-lig word uitgegee deur Naledi en sal vanaf Mei beskikbaar wees by ww.naledi.online. (Naledi, 2018,  ISBN 978-1-928426-11-0)

.