Vertalings

Paul Celan. Vertaling in Afrikaans (Corona)

Monday, June 11th, 2018

Paul Celan. Vertaling in Afrikaans deur Helize van Vuuren

.

vir Marlise J.

(wat daarvoor gevra het)

en vir Breyten B.

(vir inspirasie met die moeilike beginreël)


Corona

 

Die herfs het sy blaar so mooi uit my hand geëet: ons is vriende.

Ons dop tyd uit die neute en laat dit loop:

die tyd kruip terug in sy dop.

 

In die spieël is dit Sondag,

dromend word geslaap,

die mond praat waar.

 

My oog sak na my geliefde se geslag:

ons kyk mekaar aan,

ons sê die donkerte,

ons het mekaar lief soos roes en herinnering,

ons slaap soos wyn in die mossels,

soos see in die bloedstraal van die maan.

 

Ons staan omhels in die venster, bekyk vanuit die straat:

dit is tyd, dat hul weet!

Dit is tyd, dat die klip ryp word vir bloei,

dat die onrus ‘n hart slaan.

Dit is tyd, dat dit tyd word.

 

Dit is tyd.

 

Paul Celan uit Mohn und Gedächtnis, 1952; vert. Helize van Vuuren, Junie 2018

_________

Corona

.
Aus der Hand frißt der Herbst mir sein Blatt: wir sind Freunde.
Wir schälen die Zeit aus den Nüssen und lehren sie gehn:
die Zeit kehrt zurück in die Schale.

Im Spiegel ist Sonntag,
im Traum wird geschlafen,
der Mund redet wahr.

Mein Aug steigt hinab zum Geschlecht der Geliebten:
wir sehen uns an,
wir sagen uns Dunkles,
wir lieben einander wie Mohn und Gedächtnis,
wir schlafen wie Wein in den Muscheln,
wie das Meer im Blutstrahl des Mondes.

Wir stehen umschlungen im Fenster, sie sehen uns zu von der Straße:
es ist Zeit, daß man weiß!
Es ist Zeit, daß der Stein sich zu blühen bequemt,
daß der Unrast ein Herz schlägt.
Es ist Zeit, daß es Zeit wird.

Es ist Zeit.

 

.

Paul Celan uit Mohn und Gedächtnis, 1952

 

 

George Seferis. Vertaling in Afrikaans

Sunday, May 20th, 2018

George Seferis – vertaling deur Helize van Vuuren

*

 

Ons son

            

Die son was myne en joune; ons het dit gedeel.

Wie ly agter die goue sy, wie gaan dood?

Slanend op haar droë bors, het ‘n vrou uitgeroep: ‘Lafaards,

hulle het my kinders gevat en flenters geskeur, jul het hul

doodgemaak

turend na vuurvliegies in die skemer met ‘n snaakse blik,

verlore in blinde gedagtes.’

Die bloed was aan’t verdroë op ‘n hand vergroen deur ‘n boom,

‘n vegter aan’t slaap, vasklouend die lans wat lig gewerp het

teen sy sy.

 

Dit was ons s’n, die son, ons het niks gesien agter die goue

borduursel

toe het die boodskappers gekom, vuil en uitasem,

stotterend aan onverstaanbare woorde

twintig dae en nagte op die barre grond slegs met dorings

twintig dae en nagte met die buike van die perde

aan’t bloei

en nie ’n oomblik se rus vir reënwater drink.

‘Rus eers en praat dan’ het jy gesê, deur die lig

verblind.

Hulle het gesterf, prewelend ‘Daar is geen tyd’, rakend aan enkele strale

van die son.

Jy’t vergeet dat niemand rus.

 

‘n Vrou het geskreeu ‘Lafaards’, soos ‘n hond in die nag.

Eens moes sy mooi gewees het soos jy

met ‘n nat mond, are polsend onder die vel,

van liefde.

***

Die son was ons s’n; julle het alles gehou, jy wou

my nie volg.

En dit was toe dat ek uitgevind het van die dinge agter

die goud en die sy:

ons het geen tyd. Die boodskappers was reg.

 

.

George Seferis – uit Logbook I, 1940.  [vert. Helize van Vuuren, Mei 2018]

             ______

 

Hier eindig die werke van die see, die werke van liefde.

Hulle wat eendag hier sal lewe waar ons eindig –

as die bloed sou verdonker in hul geheue en

oorloop –

laat hul ons nie vergeet nie, die swak siele daar tussen die affodille,

laat hul die slagoffers se koppe draai na Erebus:

 

Ons wat niks had sal hul leer van kalmte.

 

Desember 1933-Desember 1934

George Seferis – uit Mythistorema, 1935 [vert. Helize van Vuuren, Mei                                                                                                                   2018]

_____________________________________________

 

Ingeborg Bachmann – vertaling in Afrikaans

Friday, March 30th, 2018

Ingeborg Bachmann – vertaal deur Helize van Vuuren

.

Aan die son

Veel mooier as komete se vurige gang
en veel verrukliker om te sien as elke ander gesig,
omdat jou en my lewe elke dag aan haar kleef, is die son.

Mooi son, wat opgaan, blywend werk
en afrond, allermooiste in die somer, as ‘n dag
aan see verdamp en glinstering spieël, ‘n vlies
oor jou oë trek, tot jy uitgeput, uiteindelik verdwyn.

Sonder die son vlug ook die kuns in versluiering,
aan my verskyn jy nie meer, en die see en die sand,
van skadu’s beslaan, vervliet onder my ooglid.

Mooi lig, wat ons warm hou, bewaar en wonderbaarlik sorg
dat ek weer sien en dat ek jou weer sien!

Niks mooier as ‘n stok in die water en ‘n voël daarop
wat dink oor haar vlug, met daaronder ‘n kolking vis –
geverf, gevorm, gebore met ‘n sending lig,
om die buitelyne te sien van ‘n gevierendeelde weiland
en die duisend berge van my land,
asook die blou rok oor jou lyf. Asook jou rok, klokvormig-blou.

Mooi blou, waarop poue lopend oorbuig na mekaar,
blou van vertes, seuns van geluk, draers van my gemoed,
blou van einder-toeval! En my begeesterde oë
open wyer en blink en brand sig tot wond.

Mooi son, mees aanbedene van alles stoflik,
bo maan of sterre, bo snags se komete-vuur,
slegs vir jou sal ek my weerloos maak,
en gou, eindeloos tevergeefs, gedurig
jammer en kla oor my oë se finale verlies.

 

Ingeborg Bachmann (vert. H.v.Vuuren, ter herinnering aan sonaanbidder, Barend J. Toerien, gebore 29 Maart 1921.)
Bachmann lees: https://www.youtube.com/watch?v=J8e0Xj7cdBM

 

Paul Celan – Vertaling in Afrikaans

Thursday, January 25th, 2018

Paul Celan – gedigte vertaal deur Helize van Vuuren

.

A. Laatwerk-vertalings

 

Singbare res – die buitelyn

daarvan, wat klankloos

deur die sekelskrif heen breek,

eenkant, by die sneeuplek.

 

Werwelend

onder komete-

vuur

die ligmassa, waarop

die verduisterde klein

hartslaaf aandryf

met die

verjaagde vonke.

 

– Ontvoogde lippe, noem dan

dat iets gebeur, nog altyd,

digby jou.

 

  • Paul Celan “Singbarer Rest” (uit Atemwende 1967; vert. H.van Vuuren 22 Januarie 2018)

 

*

 

Singbarer Rest – der Umriß

dessen, der durch

die Sichelschrift lautlos hindurchbrach,

abseits, am Schneeort.

 

Quirlend

unter Kometen-

brauen

die Blickmasse, auf

die der verfinsterte winzige

Herztrabant zutreibt

mit dem

draußen erjagten Funken.

 

Entmündigte Lippe, melde,

daß etwas geschieht, noch immer,

unweit von dir.

 

  • Paul Celan “Singbarer Rest”. Uit Atemwende 1967.

___________________________________________________________

 

Lippe, swelweefsel van die jy-nag

 

Asimptotiese gestaar beklim,

vorm die verbinding,

naai sig hier vas -;

Toevaartsverbod, swart-tolgeld.

 

Daar hoort nog vuurvliegies te wees

 

  • Paul Celan (Uit Fadensonnen Vert. H van Vuuren 31 Julie 2017)

 

*

 

Lippen, Schwellgewebe der Du-Nacht:

 

Steilkurvenblicke kommen geklettert,

machen die Kommissur aus,

nähn sich hier fest -;

Zufahrtsverbote, Schwarzmaut.

 

Es müßte noch Leuchtkäfer geben.

 

 

Paul Celan. Uit Fadensonnen 1968.

 

___________________________________________________________

.

B. Vroeër werk-vertaling

 

Tuiskoms

 

Sneeuval, digter en digter,

duifkleurig, netsoos gister,

sneeuval, asóf jy steeds slaap.

 

Wydverspreid die lae wit.

Daaromheen, eindeloos,

die sleepspoor van die verlorene.

 

Daaronder, geborge,

stulp boontoe

dit wat die oë so seermaak,

heuwel na heuwel,

onsigbaar.

 

Op elkeen,

behuis in sy hede

’n in-stomheid-verglyde ek:

houterig, ’n paaltjie.

 

Daar: ’n gevoel

aangewaai deur ’n yswind,

wat sy duif-, sy sneeu-

kleurige vaandel vasbind.

.

Paul Celan. Uit Sprachgitter 1959. (Vert. H. van Vuuren 15 Mei 2017)

*

Zbigniew Herbert – Vertaling in Afrikaans

Monday, October 23rd, 2017

Zbigniew Herbert – Vertaal in Afrikaans deur Helize van Vuuren

.

Beskamende drome

 

Metamorfoses af na geskiedenis se bronne

na ’n kinderparadys verlore in ’n druppel water

 

vlugte agtervolgings langs muistonnels

insek-ekspedisies na die binneste van ’n blom

’n skielike wakkerskrik in ’n wielewaalnes

 

of ’n vinnige gehol oor die sneeu in ’n wolfvel

en op die kransrant ’n harde gehuil na die volle maan

skielike angs voor  ’n wind met die doodsreuk

 

’n hele sonsondergang in die horings van ’n hartebees

slang se spiraal-vormige droom

die vertikale nagwaak van die tongvis

.

al dié dinge is geskryf in die atlas van ons lywe

en gedruk in ons skedelgrot soos voorouerkiekies

en so prewel ons die alfabet van ’n vergete tong

 

ons dans in die nag voor beelde van diere

geklee in vel skubbe vere en skulp

eindeloos die litanie van ons sondes

 

goeie geeste minag ons asseblief nie

ons het te lank gedwaal oor oseane en sterre

neem ons uitgeput bo ons kragte ín in die kudde

 

Zbigniew Herbert – “Shameful dreams” (in Report from a besieged city, 1983)

(vertaal H. van Vuuren, 19 Oktober 2017)

___________________________________

 

Shameful dreams

 

Metamorphoses down to the sources of history

of childhood’s paradise lost in a drop of water

 

flights pursuits along passageways of mice

expeditions of insects to a flower’s interior

a sudden awakening in the nest of an oriole

 

or a quick sprint across the snow in a wolf’s skin

and by a cliff edge a great howl to the full moon

sudden terror when a wind carries a killer’s smell

 

a whole sunset in a deer’s antlers

the snake’s spiral-shaped dream

the vertical vigil of the flatfish

 

all this is written down in the atlas of our bodies

and printed in our skull-rock like ancestral portraits

and so we recite the alphabet of a forgotten tongue

 

we dance at night before statues of animals

dressed in skin scales feathers ocean shells

infinite is the litany of our crimes

 

beneficent spirits do not spurn us

we’ve wandered too long across oceans and stars

take us wearied beyond our strength into the fold

 

Zbigniew Herbert – “Shameful dreams” (in Report from a besieged city, 1983)

 

Hanna Arendt. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, September 5th, 2017

Hanna Arendt. Vertaling uit Duits in Afrikaans deur Helize van Vuuren.

 

Droom

 

Swewende voete in patetiese gloed.

Ekself,

ook ek dans,

bevry van die swaarheid

in die donker, in die leegte.

Gedronge ruimtes van vergange tye,

deurskrede wydtes,

verlore eensaamhede

begin om te dans, te dans

 

Ekself,

ook ek dans.

ironies uitgemeet,

ek het niks vergeet,

ek ken die leegte,

ek ken die swaarheid,

ek dans, ek dans

in ironiese gloed.

  • Hanna Arendt (vert. HvV, 22 Aug 2017)

 

*

 

[Geen woord breek die donker]

 

Geen woord breek die donker –

geen God hef die hand –

waarheen ek ook kyk

in die toringende land.

Geen vorm, wat sig oplos

geen skadu, wat sweef.

en immer nog hoor ek dit:

Te laat, te laat.

  • Hanna Arendt (vert. HvV 22 Aug 2017)

*

Traum

 

Schwebende Füsse in pathetischem Glanze.

Ich selbst,

Auch ich tanze,

Befreit von der Schwere

Ins Dunkle, ins Leere.

Gedrängte Räume vergangener Zeiten,

Durchschrittene Weiten,

Verlorene Einsamkeiten

Beginnen zu tanzen, zu tanzen

 

Ich selbst,

Auch ich tanze.

Ironisch vermessen,

Ich hab nichts vergessen,

Ich kenne die Schwere,

Ich tanze, ich tanze

In ironischem Glanze

  • Hanna Arendt

Fernand Florizoone – Vertaling in Afrikaans

Thursday, May 4th, 2017

Fernand Florizoone – vertaal deur Hans du Plessis

 

HOTAZEL

(Koksijde, Fernand Florizoone)

.

Volstrys en akkeldis

skryf Hotazel innie sand,

ennie son breek dae

in troppe lammerse yt,

Klaas Skawagter bêre hom hoed,

oener oerdyne sand

vee bokklokke die dae

oor onse kalari weg,

in ou strate vannie tyd

spryt spriete dyngras yt,

en vylskemer flytie wind

’n waterslang.

 

dag loop op nag se rig

dies wat kom en dies wat gan

dié keer aljimmers trig

 

***

 

KOKSIJDE

Een kokkel en een zee

schrijven in het zand Koksijde,

de zon waait de dagen open

in een schaakspel baadsters,

de laatste paardenvisser

hangt zijn net te drogen,

onder acht eeuwen zand

luidt de abdij het getij

over het land,

op de zandeeuwen

priemt jonge helm duingras

en achter het duin zingt de wind

een zeemeermin.

 

Eb en vloed,

wie kwam

komt altijd weer.

 

Fernand Florizoone

Uit: De grens is geen begrenzing (1978)

Joachim Ringelnatz. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, April 11th, 2017

Joachim Ringelnatz  (1883 – 1934) – Vert. in Afrikaans deur Robert Schall.

JOACHIM RINGELNATZ

Uit: Die Schnupftabakdose: Stumpfsinn in Versen und Bildern (1912)

 

 

Drieledige alliansie

 

Eendag vreet weer wat hulle kan

ʼn wolf, ʼn beer, asook ʼn man.

Oplaas was niks oor om te eet,

toe het die drie mekaar gevreet:

Die wolf die beer, die beer die mens,

en hy die wolf – boep staan die pens!

Wat oorbly: Stank van sous-nat snoete,

klomp blou-lig liggies, drie pap broeke.

Dít was die boedel van die drie.

Die een se naam was ANC.

 

 

Es trafen sich von ungefähr

Ein Wolf, ein Mensch, sowie ein Bär,

Und weil sie lange nichts gegessen,

So haben sie sich aufgefressen.

Der Wolf den Menschen, der den Bär,

Der Bär den Wolf. – Es schmeckte sehr

Und blieb nichts übrig als ein Tuch,

Drei Haare und ein Wörterbuch.

Das war der Nachlass dieser drei.

Der eine Mensch, der hieß Karl May.

 

 

(c) Joachim Ringelnatz (Hans Gustav Bötticher; 1883 – 1934)