jelleke wierenga

Jelleke Wierenga

Jelleke Wierenga

Jelleke Wierenga woon op Montagu in die Wes-Kaap. Sy het die graad B.A. (Hons.) Kommunikasiekunde aan die Potchefstroomse Universiteit behaal. Sy is ‘n vryskut-taalpraktisyn en doen onder meer kopieskryfwerk, vertalings, boekredigering en boekuitleg. Sy het voorheen by Beeld, Sarie, Juta en die WNNR gewerk.Sy het ‘n hele klompie Afrikaans-handboeke op haar naam, het ‘n kinderverhaal gepubliseer, asook ‘n kortverhaal wat in verskeie bundels opgeneem is. Van haar gedigte is in Nuwe stemme 2, Karapaks, As die son kom oogknip en Woordreise gepubliseer. Haar debuutbundel, Bloot mens, het  in 2009 by Protea Boekhuis verskyn.

 


Die sondes van die vader

vir Helen Martins

 

As mens, tot pyn in staat, wil ek leef,

die uiterste mens, gesertifiseer mal.

– Wilma Stockenström *

 

Was jy maar dood Pa

respektabel kon ek jou begrawe

want dooies bly onder die kluite

en met vrot vleis slaap jy nie

 

newwermaaind

laat daar lig wees:

 

my politoerbliksonne glimlag geel

na die spieëls van harte en sterre

ontbrand tienduisende juwele lig

op plafonne mure kaste deure

 

saans steek ek die son aan

in my dosyne doppies glas

kaats die kleure oral

waar die gesplete hoef wag

 

maar te veel lig en kleur

kerf jou oë dof

om ’n leeftyd nog

die donker in te kyk

 

newwermaaind

laat daar lig wees:

 

die koplampe van die leeu weet

die uile dra dit in hul oë

die meerminne bewaar dit geskub

in hul sterte en die gasvroue

in die kleur van hul bottelrokke

die kamele herkou dit in hul hompe

 

elke kreatuur hier

die konings kamele die Kind

almal weet en

die toring van tyd

het tyd gehou van

die haan wat sy broek aftrek

 

sement is swaar

Pa swaar en glas

verpoeier die lig

 

ek lig die beker hoog

brandend na die Lig.

 

* Uit die gedig “Gesertifiseer”; Vir die bysiende leser, Wilma Stockenström. Reijger Uitgewers, 1970

 

© Jelleke Wierenga. Jan. 2011

 

 

 

Swart-wit skoolfoto

 

Nog taamlik vars van God af

skadu’s al onder jou oë:

Wangevoed van witbrood

en margarien met ’n botteltjie gekleur?

 

Tog, jou oë blink; donkerder

as vandag lyk hulle.

Was hulle blougroen?

Groenblou? Grougroen?

 

Stoot gal geel op

uiteindelik tot in die oë?

 

(Ma se oë het blouer

geword toe sy roep

die engele moet haar haal

maar jy was ook mos daar.)

 

Swart en reguit jou wenkbroue

nou dunner geboog

die mode neem jou onder hande

teen wil en weet

 

jou voorkop hoog en blink

met slim horinkies vol

van wil weet van wat

in die watte verpak is

 

jou hare skeefgeknip in geen styl nie

so was dit mos en sonwit punte

kort genoeg vir los wees

ferm weggevee met ’n knippie

 

die wit langmouhemp en kraag

hoe onprakties het Ma altyd gekla

moue opgerol halfpad teen die bo-arm

sterk en slank soos kind

 

en blou met wit speldekoppe

die oortrekrokkie met bootnek (is die hals genoem)

die sakkie links sonder sakdoek

o en die romp moes baie rygplooitjies hê

 

want dis selfgemaak en die moulose moue

sit knap as ek fyn kyk

sien ek aan die teenoorgestelde kant

van die sakkie stoot dit op of uit

 

maar dis so privaat en God weet

hoe het jy alles probeer wegskrop

wat skielik opstoot en uitgroei

oral skuldige skaam plekke

 

kón God maar nie ’n uitsondering maak nie?

sóú die wêreld wankel?

kón jy nie onder elf bly nie?

maar chauvinisties het Hy klaar gekies

 

vir Peter Pan sy eie soort

en Jesus was ’n man

Maria was maagdelik

Martha het bedien

 

maar hoor, kind, vandag gee ek jou

borsbelas absolusie vir jou opgroei

en deelname aan die goddelose

geslagtelike grap

 

dan verder:

 

vingertoppe gevou om die punt van ’n pen

oor ’n oop biblioteekboek:

hoe kon hulle jou so argeloos

poseer in die daad van doodsonde!

 

As agtergrond rye boeke

ag woorde woorde is daar

my kind wat grootmense eet

maar hulle word vet dom moeg

 

en depressief die of daardie

ses van die een

’n halfdosyn van die ander

vinkel of koljander

 

min of meer ongeveer

heen en weer

ons probeer

naastenby nietemin

 

en voorts:

 

jou neus knop téén die

fyn familielyn in toe al

en jy glimlag blink

toe-mond donkerlip.

 

My kind, hoe vol van weet

is jou horinkies al?

 

© Jelleke Wierenga. April 2010

 

 

 

Die dag breek

 

Die nagmasjinerie van paddas

en krieke wat kettingsaag

 

en die plons van

’n ster in die swart dam

 

’n saamgestelde geur van vars

vat kalm aan my gesig

 

vee die windklok

in die donker soet tyd

 

wat vinnig uitruis in die opgewektheid

van verbete voëls

 

die kraai van ’n uitgespaarde

haan en uit die grougeslaapte lakens

 

roer die monsters

na die lig.

 

 

Onversoenbare verskille

 

Wanneer die skille soos pampoene

van jou oë afpit

en elke vers killer word

en geen soen

’n brug baar

tussen ver en ver

en on- voor alles voegsel …

 

dan skei die liefde oor

onversoenbare verskille.

 

© Jelleke Wierenga.  November 2009

 

 

 

vir bb

 

intieme anonieme vriend,

vir hierdie oomblik onder jou hand

klop-klop my vier diepkamers

en in my lang bloedgange omhels ek

jou versuipte donker engel

 

in die swart wyn of asyn

wat uit jou vyf vriende

hondsgetrou drup en soms

stol tot drolle rol

ek in ontsettende vreugde

 

in jou woordtorinkie dig

dooldraai ek lig:

dít is die ondenkbare verskil: die sig

in en uit, want jou woordsaad skiet

soos sterre met sterte

 

in hierdie geknelde land

vou jou leë vertel-vel vér oop

en wyd wapper die tapyt

waarop ek hop vir ’n trip en ’n half

 

deur ’n duisend-en-een nagte

vir hierdie oomblik, vir altyd,

Woordvoël, sug en snak

jou vlugverslag

die oë op my vlerke oop

 

Uit: Bloot mens. Protea Boekhuis, 2009

 

Bookmark and Share