marlise joubert

Marlise Joubert

Marlise Joubert is op Elim naby Levubu gebore. Sy voltooi haar skoolloopbaan op Warmbad (nou Bela Bela) in die Waterberge en verwerf ’n B.A. (Bibl.)- en Honneursgraad in Filosofie aan die Universiteit van Pretoria. Sy word bibliotekaresse by verskeie instansies. Na 16 jaar by die Departement Beeldende Kunste se biblioteek van die Universteit van Stellenbosch, werk sy vir vyf jaar in Protea Boekwinkel op Stellenbosch. In 1971 debuteer Joubert met die digbundel ’n Boot in die woestyn. Daarna volg nog sewe digbundels waarvan die jongste,  bladspieël, in 2015 by H&R verskyn het en ook genomineer word vir die Elisabeth Eybers Poësieprys in 2016. Sy het drie romans gepubliseer. Sy skryf ook verskeie radiodramas en is reeds vier keer bekroon in die RSG/Sanlam-radiodramakompetisies. Van haar kortverhale het in verskeie tydskrifte verskyn. Sy is ook die samesteller van In a burning sea, ‘n uitgebreide bloemlesing met 30 Afrikaanse digters se verse wat in Engels vertaal is. Sy skryf en skilder tans voltyds. Sy is ook die webmeester van hierdie webtuiste.  Lees meer oor Marlise Joubert se skilderkuns, asook skryfwerk op haar webtuiste.

Die volgende tekste het sedert 1971 verskyn:

’n Boot in die Woestyn, Perskor, 1971

Domus, Tafelberg, 1973

So ver en verder, Perskor, 1976

Klipkus, Tafelberg, 1978

Rode Granaat (Dutch translation of Klipkus), Anthos, Amsterdam, 1979

Ontruiming, Haum Literêr, 1986

Oranje Meraai, Tafelberg, 1996

Lyfsange, Protea Boekhuis, 2001

Ateljee van Glas, Protea Boekhuis, 2004

Versindaba 2006, (samesteller) Protea Boekhuis, 2006

passies en passasies, Protea Boekhuis, 2007

Versindaba 2007, 2008 & 2009  (samesteller) Protea Boekhuis.

splintervlerk, Protea Boekhuis, 2011

bladspieël, H&R,  2015
.

Vertalings/translations:

English translations of some Afrikaans poems

Nederlandse vertalings van enkele Afrikaanse gedigte

Verskeie vertalings van Engelse kinderboeke in Afrikaans.

Eikendal-blues 

i

die herfsoggend is opgevang

soos koel glas teen die wang

my beminde trek sy grys baadjie aan

my beminde bedek sy bors

met ‘n swart hemp

kristalblou is die lug die berge

roerlose versamelings van klip

en gister se fynbos vernis

ons koers na die wynplaas toe

om ‘n middagmaal te geniet

in die Bayede-restaurant –

Heil die Koning aan die rand

van ‘n neergevelde seisoen

ligte skadu’s beweeg deur die dal

en wingerde trek groen mantels

om die appelgeel skouers weg

op ‘n ander kontinent word die blare

deursigtig lemmetjiegroen

met weerlose naels krap hulle

teen die opmars van nog ‘n lente in

hier sit my lief en ek by ‘n wankeltafel aan

vlak by die gladde skild van ‘n dam

ons eet mossels en kabeljou

terwyl die grond iewers in die land

plek-plek versuip in bloed

Heil die Koning en die vyand

kan kom ons wag hom in

ii

die dam maak plotseling ‘n oog

in die middel oop gestippel

met spierwit eende hulle vere

saamgebondelde kussinkies van vrede

op ‘n ander kontinent

word die eerste voëls nou wakker

ek kyk na die eende op die swart dam

ek probeer om wys te word –

hulle dink nie aan die dood

of die dag van môre nie

hulle dink gewoon aan niks

my lief en ek praat oor dominante kulture

en die swig voor die swaard

terwyl hy kyk na ‘n jong paar wat lag

na toeriste of kelners met borde

die spel van kinders onvermoeibaar

tussen knoetserige eike deur

iii

ek sou die gedagtes oor ons droewige

verganklikheid wil uitwis ek sou wil

wys word en vry soos die drywende

eende met asems wat sáám kan swem

oor die donker koue van water

hoe sag my beminde in sy vel

hoe beeldryk die lyn van sy nek

hoe innig en verleë die boog van sy lip

op ‘n ander reis begin die blare uitglip

terwyl die berge blou vaandels rangskik

vlak bokant die vergeelde wingerd en niks

niks treur ooglopend

op hierdie dag nie –

neste roer in die wind

die wit refleksies in die dam

sleur ongesiens onder

‘n wilgerboom in

my beminde het ‘n swart hemp aan

só moet ek dit onthou –

agter hom die bleek rug

van ‘n wynkelder en die kleur

van herfs wat sandsuiker

die ylerwordende hare deur

op ‘n ander kontinent verblind

die blare die horison

Heil die Koning

en die vyand kan kom –

ons wag hom in

 

© Marlise Joubert. April 2011

(Uit: splintervlerk, Protea Boekhuis, 2011).

.

[in memoriam: lisbé]

“That’s when she stopped, she turned her face to the wind, shut her eyes -“

Jorie Graham

dit was nie nodig dat staal haar skraal lyf moes verskeur

dit was nie nodig dat soveel geweld herhaaldelik

moes inhamer nie –

sy het reeds gegroet voordat sy die inferno van bloed betree

voordat die geskroefde hand van ‘n moordenaar

haar in water gooi en vlug

sy het reeds afskeid geneem vóór die aankoms by haar huis

sy het reeds haar kinders voor skool gegroet

die kleur van die seun se hemp en die kleur

van sy wakende oog

reeds die skooljurk van haar dogter in dun

skouertjies teen verweer gestreel

reeds ‘n tree agteruit in haarself beweeg

terug in die breekskelet van ‘n droom

‘n stem wat sou roep

duskant die aardse kleed van die oggenson

sy het reeds gesterf

in die oomblik toe sy haar man op ‘n stasie groet

wat hom verder neem met niks behalwe

die gewig van herinnering

aan hulle

en háár veral

die geluk so naaldpunt dun gebalanseer

op elke horison wat teen die treinvenster glim

die berg wat nader groter word en met haar hart

in sy geheue so onverklaarbaar lig

soos asem op die tong kom lê

reeds was die afskeid daar

toe sy omdraai en huiswaarts keer

verdonker in die laaste magiese stilte van rus

wat sonder woorde sonder tyding sonder enige vermoede

vóórtydig

die klein avondmaal

van haar liggaam

skrikwekkend deurboor

(Uit: passies en passasies, Protea Boekhuis, 2007)

..

melkbosstrand

duine sit borselkoppe bymekaar.

luister, luister hoe raas hoe sloep

die branders lang stremsels melk aaneen.

die watervoëls swenk uit die wind

klap vlerke teen die somerskuim.

ongemerk skuif die duine hulle heupe weg.

veraf uit die mis wasem en breek

eers die drawwers dan die perde met ruiters.

en alles begin galop oor die strand teen ‘n son

wat sy brandende skip dieper laat sink.

goud kleur grys na rooskwarts jogurtwolk.

‘n hond sleep ‘n seewierarm op die sand.

links rys tafelberg op soos ‘n kasteel

uit die sirkelgragte vol dralende rook.

regs staan koeberg stil op kernkrag

sing atome onhoorbaar deur die lug.

uit die lappie uitgeduinde sand

voor ‘n wye huis stoot mielies orent.

word blare bokkomdroog gebroei.

‘n vrou pluk lang vingers groenboontjies af

braai die sondag-geelstert in suurlemoen

lag en drink vonkelwyn met ‘n perskegeur.

ek kyk na dowwe figure met kinders al slenterend

en honde in die louwarm skemer emmersvol

verspil teen huise reeds verlig. nog ‘n hings

breek ritmies deur en verdwyn opeens in room.

vensters en skuifdeure staar met vaal

glasoë terug. die dreuning van ‘n boot

versink. twee stoeltjies word opgevou.

koeberg splits donker af teen die maan.

minnaars omhels en kloof uiteen.

in tafelberg se kasteel blaas

iemand kerse dood.

(Uit: passies en passasies, Protea Boekhuis, 2007)

.

waarskuwings

ek moet jou waarsku teen die wind wat roer

die wind wat die hare van gordyne roer

ek moet jou waarsku teen die strooisel vere

wat die tarentale op ons werf kom los

ek moet jou waarsku teen die molle wat sappige wortels

kom vreet die molle wat nikssiende rondhoer

in die tonnels van ambrosia o ek moet jou waarsku

teen die skulpe van sterre wat in bome kom hang

want hulle blink verniet

ek moet jou waarsku

teen die maan se mistige oog

die son se roomwang teen jou gesig

ek moet jou waarsku teen die lam met sy rug na ons gekeer

met sy gebreekte poot en wolkop na die stoof gedraai

ek moet jou waarsku

teen die lam wat sy ore flap in die waaier van lug

teen die honde wat straataf draf sketterend jag na asblikkos

teen die swart lappe van voëls op die wasgoeddraad

ek moet jou waarsku

teen my kissie van roospapier

waarin al my juwele is die krabbers die hangers

en die ringe van topaas

ek moet jou waarsku dat alles niks beteken vir die liefde nie

minder as woorde minder as water minder as brood

want die liefde het net oë vir mekaar

liefde is sonder bril in mekaar

liefde is oë vasgewaai inmekaar

liefde is sonder alles omheen

liefde is ‘n dennewoud

liefde is ‘n beurende dennewoud

waar die boskapper

onverpoos kap

ek moet jou waarsku

Uit:  passies en passasies, Protea Boekhuis, 2007

Bookmark and Share