Piet van Rooyen

Piet van Rooyen

Piet van Rooyen

Piet van Rooyen is op 17 Julie 1953 in Vryheid in Natal gebore. Hy studeer aan die Universiteit van Stellenbosch  en word in 1982 as dosent in Ontwikkelingstudies aangestel word. In 1983 behaal hy’n PhD-graad aan dié universiteit. In 1989 vestig hy hom in Namibië  en aanvaar ’n pos by die Boesmanstigting naby Tsumkwe in die destydse Namibiese Boesmanland, of N//oaq!’ae, waar hy jag, leef en spoorsny. Hy is tans professor in politieke wetenskap aan die Universiteit van Namibië en boer deeltyds met arabierperde, wild en beeste op sy plaas naby die Gamsberg. Van Rooyen debuteer reeds in 1973 as digter met Draak op die Erf (HAUM). Sy volgende digbundel, Rondom ‘n Boorvuur, verskyn in 1983. Daarna publiseer hy verskeie prosawerke, waaronder die Die Spoorsnyer (1994) waarvoor hy die Tafelberg/Sanlam/De Kat-romanprys en die CNA-debuutprys ontvang, en Die olifantjagters waarvoor hy die MNet-prys ontvang. Sy jongste digbundel is Kwansuis wat in 2008 verskyn. Kyk ook na Piet se Fotobeeld.

 

sigeuner

 

my destydse sigeunermeid

reis nou die wêreld vol

sonder karavaan of perd

met rooi kopdoek en rooi geruite rok

 

ek kry jou e-briewe met die nuus

jy pas stout kinders op in london

in parys stoot jy omies met dementia

snags heen en weer van pot na bed

 

jy voorspel die toekoms in florence

was skottelgoed vir geld in spanje

slaap kaal op griekse strande

 

en ek jan tuisbly

 

dink jy partymaal

in al jou verre reise

so plek-plek darem aan my

 

© Piet van Rooyen. Feb. 2011

 

 

groen koringlande

 

kom meisie gee my jou hand

die weer is wonderlik vandag

en die lug is besonder blou

 

kom net ons twee alleen

gaan huppelkind speel

so hand aan hand

daar ver in die koringland

 

doer waar die are soos golwe

oor die horison verdwyn

gaan ek jou langs my

in die diepsee plattrek

 

ek het my kompas en sekstant

moenie bang wees nie

ons sal nie verdwaal nie

dit belowe ek jou

maar wel

gaan ons behoorlik verdrink

 

en nie eens die ribokke sal weet nie

 

© Piet van Rooyen. Feb. 2011

 

malman

 

een namiddag betrap ek onverwags

‘n vreemde wese by my waterkrip

met baard en wilde wenkbroue

dis wrintiewaar die grotman self

 

hy steek met hande-viervoet vas

maar glimlag tog met breë tande

dieselfde aand hoor ek hom hard

uit die bek van sy hol spelonk

op god en op die geeste skree

 

die gekheid van die malles

verskrik my nie die minste nie

dis om die absoluut-gesondes

die sogenaamd-normales

dat ek my wydste draaie loop

 

© Piet van Rooyen. Jan. 2011

 

blomme

 

jy vra my ewe kwaai-gebelg

hoekom ek dan nooit kom kuier nie

 

maar in ‘n sonkol in my tuin

staan ‘n rare spesie aalwyn

wat net om die elke drie jaar blom

 

hoe kan ek die plek

so onbemand verlaat

as ek elke oomblik haastig

op my eie blombelofte wag

 

© Piet van Rooyen. Feb. 2011

 

 

mondstuk

 

waarom moet die tong lusteloos wees

waarom altyd die woorde se gatte wil lek

woordsuiker is sleg vir die tande

 

as mens die kleur van die blomme behoorlik wil sien

moet die ore oop bly vir die geruis van die stilte

dan mag die mondspiere nie aan die kakebene rem nie

die ore nie blikners ry op die malperde van die kieste nie

 

stil mense vind ek altyd meer ingedagte

dis omdat hulle nog ongespeend

met diep teue aan die aarde suig

 

© Piet van Rooyen. Feb. 2011

 

 

lugreis

 

ek beveel gerus die lugreis aan

dis veral op aardse lughawens

waar mens homo sapiens betrap

elk met mombak en koffertjie

na iewers elders heen op pad

dis hier waar mens terminaal

kan merk hoe evolusie werk 

 

© Piet van Rooyen. Feb. 2011

 

om te reis

 

vir die reisiger is dit gepas

om aan te hou reis

nie kop te gee aan traagheid nie

 

jan wandelaar met stok-en-moed

met lang treë deur bossieveld en woud

gehugte stede dorpe boereplase

seë woestyne of die poolstreke

 

eendag sal die plek

waarna jy so voetig soek

uit newels of mirage verskyn

dan eers kan jy knapsak neersit en rus

 

maar tot die uitspan aanbreek:

aanstryk swerwer!

 

 

© Piet van Rooyen. Feb. 2011

 

laatnag in ‘n koue stad

 

fabrieke rook pypdun asems

die nag hang ysig skerp geslyp

ek suig diep aan my sigaar

en woel my digter in my jas

 

iewers by ‘n poegaai kroeg

lag dowwe stemme van studente

ek hoor die donker klop-klop-klop

van my afgemete voetstappe

op teer en koue kieselstene

 

asof van onder vame water

sien ek my twee-drie skaduwees

oopflerts met dun arms

langer rek en korter krimp

swemmers in poele lamplig

 

 

soveel dinge plotseling

 

plotseling – skielik – eensklaps

‘n voorwerp wat in water val

‘n dier wat duik

‘n plons

 

soveel dinge is plotselinge

spoedbetrappers van tyd

 

as dit te laat is mag jy dink

ek het dit sien kom

maar as dit opduik

is dit klaar verby

 

‘n man met digte borshare

maar seepglad op die boude

 

voor jy ‘boe!’ of ‘ba!’ kan sê

tot jou verlies

tot jou verdriet

‘n vingerklap te laat

‘n plotseling te laat

 

soveel dinge plotseling

 

 

maan-bobbejaan

 

‘n mannetjies-bobbejaan

dronkgevreet aan gus maroelas

sien die maan vroegaand

in ‘n waterpoel blink

 

tot daar sal ek kan vlieg!

 

om die maan te kan vang

o om die maan te vang

op blou boude skuifelend nader

knobbel-kneukels

piel-in-die-sand

stert sekelstert agterna

 

uit takke van kremetart ‘n uil grootoog

hoe-hoe?

 

sprong kordaat

duik tentatief

o gonna o gits

 

daar’s ‘n bobbejaan in die maan

 

© Piet van Rooyen. Jan. 2011

 

 

hond

 

watter rare ding

is hond-se-smoel

hond dra gepas

sy ewige frons

 

met tong en gekwyl

drup hy sy bietjies-bietjies

uitbundigheid net soms

andersins altyd

so vreeslik swaarmoedig

 

‘n swaai van die stert

sy flentertjies vreugde

kyk bietjie mooi

as jy weer hond ontmoet

in ‘n hond se gesig

lê ‘n ganse wêreld

se moeite en verdriet

 

© Piet van Rooyen. Jan. 2011

 

  

 

tafereel

 

uit oorblyfsels van droë stoppellanderye

tussen wit-geblertsde tele-pale

vloek gekwesde kraaie kras

op NG-dominees wat vuisskud

met stompneus-haelgewere

 

in ‘n eensame buurt vir barmhartiges

sluip nonne onder kaalgeskeerde koppe

vol skuld en kommunale hoop

amegtig van toegesluite deur tot deur

 

ons self sit met ons mede-kriminele

en skink ons grimmige glasies wyn

die lewe is ‘n maer lokasie-brak

wat grommend tussen tande kwyl

 

skoppend tussen benewelde vingers

elk se opgewarmde resies-kokkerot

in dun harnasse van garedraad

 

waar hul met wye pote

padvat oor ‘n tafelblad

diepgekerf in elke stukkie splinterhout

sit hindernisse van ou-vergete momente

van half-vervulde luste, wrewel, boete, haat

 

ons kloek moedig aan met skril stemme

oorwinning is soet, verliese suur:

tussen hoedende elmboë by elk

knusgepak sy hopie dertig silwerlinge

 

ons strydwaens jaag verwoed

in die swart gewaad van geestiges

deur moerasse van spoeg en kwyl

en plassies uitgestorte wyn

 

ons stoele kier op dun pote

terwyl ons diep uit mae lag

onder vloerplanke en agter toegetrekte ruite

piep-verskriklik skarrel rotte

in die donker doolhof van ‘n drein

 

moeg en mistroostig kom die refrein:

bedelaars steek mekaar met lemme

om laaste korsies brood

iewers in die bouval van’n kerk

steek ‘n swerm bye woedend

‘n spirits-versuipte boemelaar dood

 

 

© Piet van Rooyen. Junie 2009.

 

Bookmark and Share