zandra bezuidenhout

Zandra Bezuidenhout

Zandra Bezuidenhout

Zandra Bezuidenhout is gebore en het grootgeword in die Strand. Sy studeer aan die Universiteit van Stellenbosch. Sy werk onder meer as vertaler, onderwyser en deeltydse dosent, en tans as vryskuttaalpraktisyn.

Later studeer sy verder aan die Universiteite van Stellenbosch en Leiden en in 2005 behaal sy ’n doktorsgraad in eietydse poësie van Afrikaans- en Nederlandstalige vroue. Sy publiseer ook kortverhale, artikels, rubrieke en resensies. Haar debuutbundel dansmusieke (2000) is met die Ingrid Jonkerprys bekroon en die tweede bundel Aardling verskyn in 2006 by Protea Boekhuis.

 

MET LEEDWESE

 

Ek het nie reg gemaak met jou nie Pa

wou nie dat jy by my in-kyk nie

het weggeskram van alle praat

en aan-raak met `n stywe rug vermy

die wig wat tussen ons sou  bly

tot met jou sterwe vroeg in Mei

toe jou gesig so naby was

wou ek verduidelik

in die halflig van `n dodekamer

dat ek bang was

dat jy my drif sou ken.

 

Ek het gesien hoe jy al-wetend kyk

jou oë tergerig as jy my toevallig teëkom

hoe ek in die gang jou blik ontduik

wanneer `n kêrel aanklop voor die dans

jy het geweet hoe ek al vroegaand liggies sweet

en dat die polsing van die trom en basviool

die glytoon van saksofoon

my oor die rand sou stoot

tot in die nag `n warm hand

die bandjies van my flambojante rok

laat glip oor die sonbruin skulp

van skouers en hals

tot alles kartelend oop was

hoe ek en hy uitasem

die ritme van die nag sou ry –

 

want jy was self `n sater van `n Pa

die tekens het jy immers

op jou vingerpunte saamgedra

voortaal en spel was vir jou mooi

ja jy het geweet

alles was uitgeknip om te verlei

ek het jou skrams gegroet

die geur van Worth-parfuum

het in die gang bly hang

toe jy so skuinskop

in die voordeur agterbly.

 

Ek het nie reg gemaak nie Pa

omdat jy naby was

en uit dieselfde seebamboes gesny.

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Mei 2011

 

 

REISDRONK

 

Om kwart-oor-ag

`n fluitjie en `n vlag

`n kruppel kondukteur

wat met die wa se eerste ruk

kaartjies met troebel oë knip.

Firgrove Faure flits die borde

Parow Goodwood Mutual Maitland

`n graftegordel vang die vroeë lig

die krematorium sal aanstons rook

fabrieke met gebreekte ruite

brokkel die dag

dan moer die stad jou sag

as treindeure by Woodstock klap

hyskrane kopspeel aan die hawekant

en `n klipkolos se onderbuik

hom aanvlei teen `n sissende perron.

 

Klein Babel van die Kaap kry lyf

die stasie ruik na kom en gaan

kruiers spreek in tale

smouse en predikers bedien die woord

aan reisdronk passasiers

wat desondanks die spoor kwytraak

voëlvry aanland op die breë weg

beur teen die wind

verby die twaalfuurknal

`n laan van luste vind

skaduryk vir dié wat ingaan

tussen duiwepare in `n tuin.

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Jan. 2011

 

 

 

MEMENTO

 

Teen laatlig tel iemand skulpe op

herken in perlemoer

die glans van oesters en alikruk

wat aanspoel uit `n voortyd

vol bloublasies en maalgate en wier.

 

Hoogwater stoot `n amber vrag

tot in die baai se skoot

verby die spleet

waar anemone soos loperige mane

swel agter glas.

 

In die omslag van die branding

saai ‘n vuurtoring by Simonstad

sy dobberspoor van lig;

kuslangs hou duin op duin

die nagloed vas.

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Maart 2010

 

 

 

SOMERLIEDJIE

 

proe ek pruime

proe ek Pêrel

droom ek `n oupa

met `n somerhoed

voel ek die middag

sagsuis deur die blare

hoor ek hoe pit na pit

klik teen die bodem

van `n warm blik

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Feb. 2010

 

 

 

WANNEER JY PRAAT

 

Wanneer jy praat, hoor ek

iets subtieler as jou woorde;

ek hoor die mikrotone

wat bewe tussen sillabes

en die ritmes wat skuil

in skaduwees

tussen jou sinne.

 

Intiem soos asem

raak jy my aan

wanneer jy praat.

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Feb.2010

 

 

 

FLIKKERGRAM

 

Weer probeer ek jou skryf

bultige een met die lang wit bene

voor wie ek my klein moes dink.

Al jare swerf jy oor toendras

waar spikkels klank

mekaar met dowe asems roep.

Kom nou, Pa,

laat die poollig jou oopspieël

voor jou ongepoetse kind

tot ys versplinter om die murg

wat ons albei vermoed.

Staan nader, dat ek jou hartlik kan groet.

 

 

 

MIDDELWÊRELD

 

In die legitieme niemandsland

van tussentyds vertoef

leef liminales sans plot en plan

op soek na nuwe narratiewe

en communitas  

 

tot anderkant inisiasie

die drempelwandelaar

hom grensend aankaart:

kreool op ‘n alternatiewe stasie.

 

©  Zandra Bezuidenhout. Julie 2009

 

 

 

BRIEF AAN OOSTENDE

 

Oostende, Oostende!

O wintergloed van gesteelde son

en sagte branding aan die kus;

verslawende loomheid van meeue

en mense met musse,

wandelende bene in rye

al skaduweënde op die promenade.

 

O lug, o flikkerende dag!

Oostende, in jou naam klink `n gedig

langs die boë en pilare van gaanderye

tussen skimme van vroue met pelse en brille

naas waardige here met wandelstok en hoed

genietende van vis en die vonkel van wyn

in geselskap van digters, musikante en skilders.

 

O dag van tintelende sfeer

aan ‘n hemelse hawe –

Oostende, Oostende,

gebaai in perlemoerlig van Vlaandere,

ek sien jou nog terug!

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Junie 2009

 

 

 

INTIEM

By ‘n tentoonstelling van Marlene Dumas

 

Kyk nou intiem: hoe spoel die skaamte

van die half-oop anemonemond

tot in die oog se loperige skulp hoe braamrooi drup

die drif van teenlig om tinte in en uit te sluit

voorspel van tepelblom loop oor in nagloed

van die wond staan transparant en fnuik

die lyn en dubbellyn van skaduwee

pryk pront in verf en ink wat vloei

en loflik klad om die geslag

 

kyk hoe week die kind se kyk

toe alles wasig was die speelgoedpop van vlees

wat lip en lyf vermoed kurwe en baie bloed

en dood

 

maar in Dumas: torso van dink

getransformeer tot lyf en labia.

 

                                 *

 

INTIEM

Bij een tentoonstelling van Marlene Dumas

 

Kijk eens intiem: hoe schaamte spoelt

om deze halfgeopende anemonenmond  

tot in de loopse schelp van elk oog braamrood  

het drift van tegenlicht zich druppelt om tinten in en uit te sluiten

voorspel van tepelbloem loopt over in de nagloed

van de wond staat transparant en fnuikt

de lijn en dubbellijn van schaduwen

prijkt pront in verf en inkt die vloeien  

en zich loffelijk kladdend rondom het geslacht    

 

kijk hoe teer het  kijken van een kind   

toen alles wazig was de speelgoedpop van vlees

die lip en lijf vermoedt rondingen en veel bloed     

en dood

 

maar in Dumas: torso van denken

getransformeerd tot lijf en labia.

 

 

© Zandra Bezuidenhout. Afr. & Nederlandse weergawe. Mei 2009.

 

 

 

RÊVERIE: MIDI

 

Veegsels wind wat blaai

in lokke van `n wilger

voel deur die langgras

vou die middag om uitgestrekte bene

van `n stoel en in die wingerd

skroei die somer tot aan die einder

waar in singtaal van sigeuners

stemme styg en draal

maar ingeskemer agter klip en vaalgroen luike

dryf die droom van kronkelmuurtjies, boorde

en `n pad wat swaai na Nîmes, Uzès of Avignon.

 

Sipresse klad die dag. Skadu’s staan

soos naalde na die noorde

tot vroegaand seelug oor die heuwels

die dagdroom blus.

`n Bries gaan teen die donker lê.

Die toppe van `n rankplant roer

as op `n klein terras by wyn en brood

ons aan mekaar se sagte lag vergaan

aan bonhomie en swaar aromas

lui soos die landskap lui is

hoe sinnelik verloop `n somer

in die hart van die Midi.

 

 

© Zandra Bezuidenhout, Maart 2009

 

 

 

Summer Holiday

 

dit was die jaar van Cliff Richard

seven singles jukebox die Beach Boys

en ons Kaliforniese klone almal seventeen

meisies draairoomysies in wit swembroeke

jongmans pronkvoëls op ‘n melkwit strand

bries van Brylcream en kokosolie

skouers dye twaalfuurblink gesmeer

lippe koraal-oranje langs flikkerwaters

dieper in die deining ons twee

wat skommel op ‘n binneband

met druppels son en water in ons wimpers

ons hare plaksels gladde seegras

bruingebrand en lieflik vir mekaar

tot ná die springgety

as in die aand die wind

ons afkoel in die duinesand

 

Uit: Versindaba 2006. Marlise Joubert (samesteller), Protea Boekhuis, 2006

Bookmark and Share