Posts Tagged ‘Benno Barnard’

Resensie: Die trouservies (Benno Barnard). Vert. deur Daniel Hugo.

Friday, July 26th, 2019

Resensie: Die trouservies (Benno Barnard). Vertaal deur Daniel Hugo. (Naledi, 2019, ISBN 978 1 928426 87 5)

Resensent: Nini Bennett.

Die ooreenkomste tussen die Nederlandse digter, Benno Barnard en sy vertaler, Daniel Hugo, is opvallend. Albei se vaders was predikante. Beide Barnard en Hugo het aanvanklik Teologie studeer. Hulle is amper ewe oud. Die digter en vertaler deel ’n liefde vir digterlike vakmanskap. In ’n onderhoud met Willem de Vries op Voertaal stel Hugo dit onomwonde: “Ek kan onbeskaamd verklaar dat Benno ’n geesgenoot is en dat ek sy poësie met groot plesier vertaal het”.

In Afrikaans het vroulike prosaskrywers soos Helena Hugo, Nicole Jaekel Strauss en J.M. Gilfillan oor porseleinservies geskryf (mens dink hier byvoorbeeld aan Helena Hugo se gewilde roman, Fyn porselein, waar hierdie servies as ’n tradisioneel vroulike onderwerp opgeëis word). Tog het Daniel Hugo reeds in 1983, tydens sy studieverlof in België, ’n digbundel getiteld Breekware vir die revolusie geskryf waarin hy sy bekommernis oor sy vaderland uitspreek. In beide Hugo en Barnard se verse figureer eetservies (of trouservies) as simbool van broosheid te midde van ’n dreigende maatskaplike bestel. Die titelgedig in Hugo se bundel klink só:

my vrou kies die fynste porseleinservies

wat triomfantelik tril as mens

dit tentatief met die vinger toets –

so vervul sy hier ’n lewenswens

.

versigtig word elke stuk in strooi verpak

SAL sal dit huis toe vlie

in rooi letters skryf ek op die krat

BREEKWARE VIR DIE REVOLUSIE

Benno Barnard was tot onlangs nog relatief onbekend aan Afrikaanse lesers. Hy is naas digter ook ’n dramaturg, essayis, reisskrywer en vertaler. Barnard het reeds verskeie bekronings vir sy werk ingeoes, onder meer die Frans Kellendonk-prys vir Het gat in de wereld (1996); die Geertjan Lubberhuizen-prys vir Uitgesteld paradijs (1987), en die Lucy B. en C.W. van der Hoogtprys vir Klein Rozendaal (1985).

Daniel Hugo, op sy beurt, is ’n bekende digter en vertaler wat reeds meer as 50 werke vanuit Nederlands, Vlaams en Engels vertaal het. Dit sluit in romans, digbundels, asook kinder- en jeugboeke. In 2014 en 2017 is Hugo deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns onderskeidelik vir sy vertalings van Tom Lanoye se Sprakeloos en Stefan Hertmans se Oorlog en terpentyn bekroon.

Reading a poem in translation is like kissing a woman through a veil, het Anne Michaels op ’n keer gesê. Daar is baie uitdagings wat ’n vertaler in die gesig staar: daar moet byvoorbeeld gewaak word teen ’n te letterlike vertaling van die bronteks. Die vertaalde gedig in die teikentaal moet uiteindelik oor ’n sekere vlotheid en leesbaarheid beskik; dit moet geloofwaardig wees. Wat verlore kan gaan tydens die vertaalproses, is versklank, kulturele weerklanke, meerduidighede, betekenisassosiasies en nuutskeppings. Sekere ‘vibrasies’ kan net deur die moedertaaloor opgevang word. Daarbenewens is dit moeilik (of haas onmoontlik) om sekere komponente van taal te vertaal, soos byvoorbeeld die visuele elemente in poësie, spreekwoordelike en idiomatiese taalgebruik, eksperimentele verse, onsinrympies, byname en onomatopee. Die vertaler se stem moet as’t ware ‘verdwyn’ uit die teks; tog is dit onafwendbaar dat die vertaler se stem sal deurskroei, aangesien hy in ’n simbiose tot die digter staan. Tydens die vertaalproses word sekere taalnuanses ingeboet, maar ánder weer teruggewen in die teikentaal. Daarom maak Daniel Hugo seker dat hy verse wat aldus hom vertaalbaar is, vertaal. Elke vertaalde bundel van Hugo is as’t ware ’n bloemlesing in die kleine; verse waarmee Hugo aanklank vind, saamgestel uit ’n keuseregister waarin die toetssteen vertaalbaarheid is.

Tydens die kritiese ontvangs van Het trouwservies (2017), Barnard se agtste digbundel, het resensente gewys op die outobiografiese refleksies in die digter se werk: hy skryf oor sy aangenome dogter, Anna, wat op agtienjarige ouderdom gesterf het in ’n motorongeluk; hy skryf huldeblyke aan sy vader, Willem Barnard (oftewel die digter Guillaume van der Graft), asook gedigte oor sy vrou, Joy. Professor Yves T’Sjoen wys in die nawoord op die persoonlike anekdotes en tragiek as dominante motiewe in Barnard se werk. Die digter is inderdaad ’n hutspot vol teenstrydighede: hy is sosiaal-krities ingestel, dog hunker hy na die klassieke; hy is erudiet, maar skryf in ’n gemaklike geselstrant; hy is ’n humoristiese moralis – en sy gedigte toon eienskappe van narratiewe poësie, maar hy verkies die dissipline van streng versbeheer (tersines). Johan Reyniers het in ’n resensie genoem dat Het trouwservies inderdaad ook ‘rouservies’ kan wees, so baie word daar in die bundel getreur.

Die trouservies (Hugo se seleksie/bloemlesing) van die betrokke verse is as volg gerubriseer: die eerste gedeelte heet “Die bowewêreld”, gevolg deur “Die trouservies”, en die derde en laaste gedeelte, “Gebed sonder end”. Die aantekening agter (deur Barnard), asook die nawoord (deur T’Sjoen, soos reeds genoem), verskaf nuttige addisionele inligting. Die publikasie is moontlik gemaak deur finansiële steun van die Nederlands Letterenfonds.

In die bundel verskyn die Nederlandse gedig op die linkerkantste en die Afrikaanse gedig op die regterkantste bladsy. Só, met die bronteks en vertaling langs mekaar, kan die leser heel gemaklik die vertalings vergelyk of waardeer in hulle oorspronklike baadjie, Nederlands.

Die openingsgedig, “Die Bowewêreld” (p. 3) se inleidende motto tref: Hij dacht terug aan haar woorden: “Je bent een goed mens.”

Hij geloofde het niet echt. Lyrische dichters

Hebben doorgaans, wist hij, een koud hart.

.

Czesław Miłosz, Orpheus en Eurydice

“De bovenwereld” het oorspronklik verskyn in Barnard se bundel, Krijg nou de lyriek; en in die aantekening agter in Die trouservies noem die digter die betrokke vers ’n ‘morfologiese eksperiment’. Die gedig se uitgesponne vorm is geïnspireer deur Guillaume Apollinaire se gedig, “Zone”. Barnard het eersgenoemde gedig se templaat oorgeneem, asook die oorspronklike strofe-indeling (insluitend die totale aantal reëls, die lukraakte rym en die afwesigheid van interpunksie). Die gedig is sewe bladsye lank en handel oor ’n anachronistiese beskrywing van Parys. Die hede en verlede vloei egter naatloos ineen; die gedig du voort in ’n dissosiatiewe afstandname van die spreker en die effektiewe herhaling van sinskonstruksies. “Jy is in jou taalskat op soek na die verlossende woord” (p. 5) suggereer reeds ’n Ars poëtikale versugting, ’n tema wat deur die bundel herhaal. En later in dié lange vers:

Soms oorval die benoudheid jou om nét met haar getroud te wees

Soms oorval dit jou by ’n toevallige gesig op straat soos vir ’n troebadoer

van die liefdespyn

Vyf-en-twintig jaar is iets anders as 25 sent

Sy is nogal lieftallig en julle is al so lank intiem

Joy, Barnard se vrou, is ’n persona in die bundel: huwelikstematiek wat in latere verse herhaal. Die gedig se slot, “Alles moet bly soos wat dit nooit was nie” dui op die ambivalensie wat so tiperend is van Barnard se poësie. Dit is enersyds heimwee na die verlede – én angst in die hede.

Die tweede gedeelte open met ’n motto van W.H. Auden:

And the crack in the tea-cup opens

A lane to the land of the dead.

 

Barnard beskou Auden as die grootste digter van die twintigste eeu en erken dat hy geskool is in die poëtiese denkwyse van sy voorganger. Die dood dien as bevestiging van die lewe; die verlede met sy voorvaders word deel van die kontinuum in die hede. Barnard skryf oor diverse onderwerpe: oor die onvolmaakte alledaagse, maar ook oor die dood en oor kuns. Hoewel sy verse speels en soepel mag voorkom, blyk sy bewondering vir digters van die Angel-Saksiese tradisie. Met uitsondering van die programgedig is alle gedigte verder in tersinevorm geskryf, wat die suggestie van vaste versvorm inhou – maar sonder om die narratiewe vloei of metriese kwaliteit van die verse prys te gee. “Die pissende vroutjie” (p. 21) is ontleen aan die gelyknamige ets van Rembrandt van Rijn (1631). Die gedig word deur kenners as erotiese voyeurisme beskou.

Jy sien my goed: jy kyk met welbehae deur my oë, sonder

die skaamte van ’n dame (…) (21)

“Pianoforte” (p. 27) is ’n besinning oor ’n okkerneutboom en ’n ou klavier (wat uit die boom gemaak is). Hierdie ‘reïnkarnasie’ van boom tot klavier speel deur verskillende historiese kontekste, byvoorbeeld 1910 se adel, die Wilhelminiese tydperk, asook die opkoms van Nazisme. In teenstelling met die spanning tussen Romantiek/modern in bovermelde vers, besing die spreker Robert Zimmerman, oftewel Bob Dylan as ’n digter vir die middelklas in die volgende gedig, “Bob Dylan” (p. 29), en ek haal strofes 4-5 aan:

O, gee ons ’n vers wat daar staan soos ’n burgerlike huis!

Goed, jammer, ek het uit my beurt gepraat. Wat ek wou sê:

jy kan nie sing nie, Zimmerman, en jy lieg

.

as jy sing. Natuurlik verag ek jou, jy is ’n produk

van die nog steeds neulende jare sestig, jy is ’n ikoon

van die narsisme en glo in ’n vrede wat altyd misluk.

Barnard se rym is nooit ‘toevallig’ nie, dis funksioneel. En Hugo, bedrewe digterlike vakman, rym in tandem daarmee saam. Oor rym sê Barnard immers in ’n gedig, “Goeie raad” (p. 33): “Jong, pasop vir die rym wat bedwelm!”

In “Al weer November” (p. 31) voer die digter-spreker ’n tweegesprek met die Self, ’n spel tussen die derde- en eerstepersoonsperspektiewe. Barnard het die gedig vir homself vir sy sestigste verjaardag geskryf. Dieselfde self-ironiserende trant blyk in “Sonnet CXIII”, wat op sy beurt ’n geestige toespeling op Shakespeare se Sonnet 113 is. Waar die Shakespeare-sonnet oor die verlies aan sig handel, kom selfspot en sinisme aan die bod in die Barnard-parodie. Soos in vorige verse probeer die digter wegdoen met digterlike clichés oor die huwelik – maar die gedig word opgevolg deur die erotiese “Ode aan Joy” (soos genoem, die digter se eggenote). Soos in die geval van “Die pissende vroutjie” word daar van dieselfde logika gebruik gemaak, naamlik dat die banale ’n voorwaarde is vir die verhewene. Strofes 3-5 gee ’n glimp op Hugo se soepel vertaling met sy voortstuwende enjambemente (p. 41):

daar is die angsaanjaende vroulike

van my saamduisel met die ronddraai

van jou hoë slinkse hakke, soos

.

die saamkanteling van my gedagtes

in enjambemente, of die omslaan

van my gevoelens in ’n hitsige verlange

.

deur die towerslag van formulering –

(…)

.

En die slotstrofe (p. 43):

                                                           (…) Maar

dink aan die skeurslag van jou maagdevlies:

wanneer Joy glimlag, breek die trouservies.

Die voorspel tot die seksdaad word ’n strewe na digterlike vakmanskap, wat op sy beurt gestalte vind in Hugo se netjiese vertaling, “die towerslag van formulering”.

Barnard het die vermoë om teenstrydighede sinvol te integreer, byvoorbeeld liefde en konflik, of liefde en verraad wat “Ode aan Joy” laat uitstaan as ‘n tipe universele ode oor ’n dekadelange huwelik. Die digter noem tydens ’n onderhoud dat breuke hom integreer. ’n Mens dink aan die barsies in ’n trouservies waarmee pare metafories met verloop van tyd saamleef. Oor die verband tussen vorm en inhoud in sy poësie laat die digter hom só uit: “Taalschoonheid is meer dan louter esthetica. In navolging van Witold Gombrowicz koester ik een bepaalde opvatting over de verhouding tussen vorm en inhoud. Heel simpel in feite: je krijgt alleen maar een interessante inhoud als je ook een interessante vorm kunt creëren.” Die aanbod van Barnard se gedigte in gedissiplineerde tersinevorm – die simbiose van vorm en inhoud – kan moontlik dui op ’n omdigting van ’n gebroke bestaanswerklikheid na iets volkome, ’n poëtikale wêreld waarin breuke en barsies tydelik opgehef word.

Soos in “Sonnet CXIII”, probeer die spreker weer korte mette maak van digterlike clichés in “Dit is ’n vreemde somer” (p. 47). Die mitologisering van somer kom abrup tot ’n einde met ’n premature ejakulasie en die besef dat die mens uitgelewer bly aan sy biologiese funksies.

In “Die rendezvous” (p. 51) herhaal dieselfde gevoel van anomie as in die openingsgedig; dié keer is die stad Brussel.

Die derde gedeelte van hierdie bloemlesing, “Gebed sonder end” bestaan uit ’n kragtoer van tien gedigte wat as ’n essay aangebied word. Die slotreël van elke gedig vorm beurtelings die beginreël van elke volgende gedig. Hierdie afdeling is geskryf vir Barnard se seun, Christopher, op sy agtiende verjaardag.

 Punte van kritiek, en ek haal aan, p. 51:

.

Op die volgende hoek lyk ’n mosselrestaurant

.

heeltemal vreemd: ’n kelner lig in twee tale

– “Mense is molluske” – die verbygangers in.

Mens kan jouself afvra of ’n kelner van “molluske” sal praat (vir slakke), alhoewel mens ook begrip het dat die vertaler iets van die oorspronklike klankwaarde wou behou. By tye voel die leser dat ’n ‘teksgetroue’ vertaling (soos in hierdie geval) bloot ’n eufemisme is vir ’n té letterlike, op-die-woord-af-vertaling wat nog nie uit die bronteks se korset losgekom het nie. Maar dan weer: weeg die leser die wins en verlies van taalnuanses tydens die vertaalproses teen mekaar op, dan bly die volgende staan: die digter Benno Barnard is ’n vonds, en danksy Daniel Hugo is sy poësie nou toeganklik vir Afrikaans-lesers.

Yves T’sjoen. Benno Barnard in Afrikaans

Sunday, June 30th, 2019

Benno Barnard in Afrikaans

Zondagochtend, bij het ochtendkrieken, reis ik van Pretoria naar Bloemfontein. De hele week heeft aldaar het Vrystaat Kunstefestival plaats. Het programma is bijzonder geschakeerd, zelfs overdadig. Naast film en theater zijn er boekpresentaties, muziekoptredens, literaire gesprekken. Te veel om op te sommen. Er staan ook Nederlandse en Vlaamse schrijvers geprogrammeerd. Saskia de Coster, Annelies Verbeke en Wytske Versteeg zijn te gast op uitnodiging van SASNEV en de Nederlandse en Belgische ambassade (Vertegenwoordiging van de Vlaamse regering). Uitgeverij Naledi, steeds meer gericht op Vlaamse en Nederlandse schrijvers, houdt de door Daniel Hugo vervaardigde Afrikaanse vertaling van Benno Barnards jongste bundel Het trouwservies (2017) boven de spreekwoordelijke doopvont. De Afrikaanse editie, Die trouservies, bevat naast de brontekst ook het lange gedicht waarmee Krijg nou de lyriek (2015) opent. Het was voor mij een privilege de totstandkoming van de vertaling van dichtbij te hebben bijgewoond. Daniel Hugo werkte aan de Universiteit Gent niet alleen aan de vertaling van Het verdriet van België (1983), voorwaar een huzarenstuk van literaire en culturele vertaalkunst. Van zijn aanstelling als vertaler in residentie (oktober-november 2018) maakte hij gebruik Benno Barnards poëzie te bestuderen – en vooral ook enkele prozatitels te lezen zoals Eeuwrest (2001), Een vage buitenlander (2009), Dagboek van een landjonker (2013), Mijn gedichtenschrift (2015). Ik kon een gesprek regelen tussen schrijver en vertaler – een eerste gesprek dat niet de indruk gaf een nieuwe ontmoeting te zijn. Aan het vertaalwerk ligt esthetische affiniteit met teksten en een poëtica ten grondslag, in dit geval ook tussen twee literaire figuren die in andere taalgebieden en literaire systemen naam en faam hebben verworven en elkaar vanaf het eerste moment begrepen.

Ter plaatse deed Hugo een ontdekking: de dichtkunst van Marc Tritsmans. Stapels met bundels uit mijn privébibliotheek gaf ik te leen zodat de eminente vertaler en dichter zich kon vergewissen van de klassieke en parlandogedichten van Tritsmans. Ik mag hier in alle stilte onthullen dat uitgeverij Naledi ook de vertaling van Tritsmans’ jongste uitgave Het zingen van de wereld (2017) binnenkort presenteert.

Aan de indrukwekkende bibliografie met boektitels uit de Nederlandstalige literatuur worden van de hand van Daniel Hugo binnen de paar maanden twee uitgaven toegevoegd. Niet dat het lang van tevoren was gepland. In dit geval koos de vertaler zelf de bronteksten en hij gaf zijn genereuze uitgever te kennen die gedichten beslist in het Afrikaans, voor een Zuid-Afrikaans lezerspubliek, te willen aanreiken. Aldus is geschied. Het is heel bijzonder dat de Barnard-vertaling in Bloem wordt gepresenteerd in aanwezigheid van schrijver en vertaler. Een literaire boekpresentatie in aanwezigheid van de betrokken actoren is behalve een feest voor de letteren en wederzijdse verstandhouding altijd een belangrijk moment in de promotie van het kleinood. Als auteur van het nawoord van het Zuid-Afrikaanse boek mag ik deelgenoot zijn van het evenement. Het siert de festivalorganisatie dat in het al drukke programma tijd is ingeruild voor Nederlandstalige literatuur, ook in vertaling dus. Ik kijk alvast uit naar de respons op het boek, boek-esthetisch met zorg en overgave op de markt gebracht door uitgever Johan Coetzee en redacteur Anita Froneman.

Bert Bevers. Dagboek van een landjonker

Wednesday, October 16th, 2013

 

Dagboek van een landjonker

 

door Bert Bevers

 

In Dagboek van een landjonker verzamelt Benno Barnard blogberichten, ergernissen, invallen en reisimpressies die hij gedurende een half decennium vastlegde.

Benno Barnard is een meesterlijk schrijver. Van een taal die voor de gemiddelde Moderne Nederlander net zo antiek oogt als die van Vondel. Barnard wordt niet boos. Hij ontsteekt in een vlammende koleire. Nederland verhuftert niet. Het is een land waar de voorbije decennia een indrukwekkende vergroving van de omgangsvormen te zien hebben gegeven. Barnard droomt niet. Hij dwaalt door het paleis van Morpheus.

Barnard en ik hebben het nodige gemeen. We voeren een zelfde paspoort, schelen slechts vier dagen in leeftijd, hebben onze initialen gemeen, zijn allebei dichter, en wonen allebei reeds sedert de vorige eeuw in België omdat het in onze ogen qua beschaving in ons geboorteland van kwaad naar erger gaat. Dat geboorteland heet Nederland. En niet Hólland. Ik ben Nederlander (meer bepaald Brabander). En geen Hóllander. Juist omdat Barnard zich over het grote geheel genomen altijd zo zorgvuldig uitdrukt, stoort me het gemak waarmee hij de naam Holland en het adjectief Hollands gebruikt.

“Een beangstigend incident met salafisten. Ik zou een lezing geven aan de universiteit van Antwerpen, over christendom en islam. Ze zaten er met enige tientallen en verhinderden schreeuwend en dreigend dat ik zelfs maar begon.” Zo luidt een notitie uit 2010. Natuurlijk was dat niet netjes van die salafisten, maar waarom verbaasde het incident me niet? “Benno, Benno,” dacht ik al toen de lezing nog maar werd aangekondigd. Want hoe had hij die gedoopt? Leve God, weg met Allah! Dat mag, maar dan moet je ook niet verbaasd wezen als zoiets een reactie uitlokt. De auteur heeft af en toe zeker iets uitdagends, zoveel moge duidelijk zijn. Ook wat collegae betreft neemt hij geen blad voor de mond (hetgeen zeker in Vlaanderen geen evidentie is). Een citaat: “U brengt de weinige jaren van uw miezerige leven in een tranendal door. Met een beetje pech komt u ter wereld in Somalië, of mogelijk trouwt u per ongeluk met Kristien Hemmerechts […].” Die zal daar niet blij mee zijn. Elders is (naar aanleiding van een interview met dat drietal in Vrij Nederland) Herman Brusselmans ‘een langharige met een genitale obsessie’, Tom Lanoye ‘een fluitketeltje’ en Kristien Hemmerechts ‘een voormalig naaktmodel’ (Lanoye is wel ‘de enige van de drie die een paar goede boeken heeft geschreven’): “Hun politieke platitudes beantwoorden aan alle voorschriften van het Politbureau. Het woord ‘boerkaverbod’ valt. Pavlov knipt met zijn vingers, en ogenblikkelijk noemt de pratende pop Kristien dit Vlaanderen ‘rechtser dan rechts’.”

Met afschuw beziet hij de uitholling van het onderwijs (“Domme kinderen bestaan niet meer, want die zijn door links afgeschaft.”), de verfoeilijke spellingswijzigingen, de allengs toenemende leeghoofdigheid bij de leidinggevenden van de openbare omroep en het woelende mensdom (‘dat voornamelijk uit idioten bestaat’) tout court.

Soms zit hij er in al zijn stelligheid ronduit naast. Zo vermeldt hij (op bladzijde 94) tussen neus en lippen door dat het nazisme een sterke katholieke component had, terwijl het beetje verzet van communisten of protestanten kwam. Als katholiek wens ik hierbij aan te tekenen dat joden die in Nederland onderdoken in gemeenten waar veel katholieken woonden, meer kans hadden te overleven dan joden die in gereformeerde gemeenschappen een schuilplaats zochten.

Dit gezegd zijnde: het jodendom is een rode draad door het hele boek heen. Barnard krijgt er maar geen genoeg van de zegeningen ervan te bezingen. Dat mag, maar overdaad schaadt. Je krijgt het idee dat de landjonker zich in een persoonlijk gesprek onmiddellijk als verdediger van onze Hebreeuwse vrienden op zal werpen als je nog maar de eerste lettergreep hebt uitgesproken van jodelen, van jodium, of van jozefshuwelijk.

Heel vaak ben ik het hartgrondig met Benno eens: “De Hollanders kennen geen Nederlands meer. En dus dwepen ze met het Engels, dat ze nog niet kennen. […] Volgens het hoogmoedige ras der linguïsten is er niets aan de hand: er grijpt een ‘normale taalevolutie’ plaats. En dus vinden wij het ook normaal dat boeken van een eeuw oud, of nog jonger, ‘hertaald’ worden. Kinderen krijgen op het steengruis van ons ingestorte onderwijs een bewerkte Max Havelaar te lezen, een verknoeide Kleine Johannes, binnenkort Couperus, en ik zwijg nog van de kinderboeken. Zo drukken wij ons provincialisme aan de borst; zo snijden we het continuüm van onze beschaving door, met als gevolgd dat er niets meer gecontinueerd wordt, behalve de stralende stompzinnigheid van de jaren zestig. […] Een negentiende-eeuwse Engelse of Franse tekst – Hardy, Flaubert of gewoon de krant van toen – is over het algemeen goed te volgen, wat mede komt doordat de Engelse en Franse traditionalisten besloten hebben dat Engelse en Franse schoolkinderen die teksten moeten lezen, zodat ze gedwongen worden het ouderwetse contemporain te maken.” En dan zitten we hier in Vlaanderen opgescheept met een minister van onderwijs die het Nederlands onderwijssysteem (lees: gewoon iedereen een diploma geven) wil kopiëren. Je zou van minder uit je krammen schieten.

Tussen de bedrijven door is de auteur soms ook simpelweg ronduit complimenteus voor bepaalde dichters (het gedicht Overzees van Koenraad Goudeseune bijvoorbeeld ‘heeft een toon waar ik van houd’; Hendrik Carette schrijft ‘geweldige hexameterachtige verzen’). Hij worstelt met de vraag of hij nu conservatief of progressief is, hij heeft meer met geloof dan hij vroeger dacht, en zijn jeugdherinneringen worden steeds sterker. Vooral die aan de tijd die hij als jongetje in Engeland doorbracht. De reisnotities uit het Verenigd Koninkrijk zijn daarvan doordesemd.

Door de dagen, maanden en jaren heen zijn ook prominent aanwezig zijn (inmiddels overleden) vader en de door hem hartstochtelijk beminde kinderen Christopher en Anna. En zijn vrouw natuurlijk. Zij kijkt door zijn pose heen. Hij is eerlijk: “Ik wek gewoonlijk de indruk een man about town te zijn, maar ik speel die rol alleen maar, juist om mijn diepgewortelde verlegenheid te verbergen. Ja, ik ben vreselijk verlegen, en doodsbang voor groepen mensen, zeker als die mensen ook nog eens boeken schrijven of kunst maken.”

Laat de verlegen landjonker maar schuiven, daar in zijn buitenhuis in Sint-Agatha-Rode. Dagboek van een landjonker is een fascinerend logboek. Ik heb het in één ruk uitgelezen.

 

Dagboek van een landjonker, Benno Barnard, Uitgeverij Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2013, ISBN 978 90 450 2520 9