Posts Tagged ‘Gedigte Melanie Grobler’

Gedigte. Melanie Grobler

Tuesday, November 29th, 2016

die doekvoet denkpad

1

Potloodtekening 2016, Elizabeth Miller-Vermeulen

 

 

Scarring dictates the poetical process and evokes the poet’s
deepest and greatest longing for wholeness.

Ashral Jamal

 

 

            MY BROER SE NAAM

 

1.

Ek het die droom

in ’n blikkissie bewaar en saam

met sy geskrifte teen die berghang begrawe

 

in die nag begin dit skielik sag te reën

heelnag soek ek deur die laaie na my

boetie se naam

 

nou loop hy deur my slaap

en stap dan verder aan

 

onthou hy ook die verbeelde water

die verlore rimpelings op die plaasdam

en die treurende laatherfsreën.

 

 

2.

Ek verbeel my ek hoor die eggo’s

boetie, ouboet, boeta, broertjie

‒ die name van bome

sterre en sy vriende; hulle loop saam

deur die weerstandige hoofstraat

 

verby straatbome in die stil vuur van herfs

’n kraai vlieg verby en later ’n meeu

verby ’n markplein waar seuns

donkerblou albasters in die rooi stof skiet

 

draai af in ’n nou stegie

met vele inkwinkels met prente

teen die muur

vroue wat swem

deur die blou golwe

 

na die soom van ’n donker oseaan

waar walvisse verdwaal

en hul wanhopig bulk

in waterswaar wagkamers.

 

 

4.

Maar vir jou vra ek of jy my broer gesien het

sy transparante gesig in die daglig

sy voete verlore in die donker nag

het jy hom sien leun teen die maanlig

gesien hoe sy formules verander in krone van die wind

ruisende vlerke wat vlieg oor die verkoolde veenland?

 

 

5.

Kom tog, geliefde broertjie

vir ’n laaste lopie

kom, ek neem jou na die seder

aan die einde van die aarde

kom luister na die skugter roep

van die bamboesbosduif.

 

 

 

JOSEPH BEUYS 

 

1.

Geklee in sy ou onderbaadjie en vilt hoed

leef Joseph Beuys in ’n boomryke plek

waar hy hom oopstel vir die geluid van voëls

 

aandagtig luister hy, steeds gedagteloser

na die geluid van voëls, die wind en die blare

 

na die insekte bogronds en wildehase ondergronds

die haas wat sy hopie grond boontoe stoot

 

Beuys het uit die hok van hase gekom

om die donker gange van die haseryk

vir oulaas in diepte te verken.

 

 

2.

In sy doodsoomblik sien hy

grys ou vroue met vlerke aan die

skouerblaaie lok hom na

die apokaliptiese gange

in die diepste van die Karoo

 

die pad wat hy stap

word water na sand

van sand na sneeu

 

op sy graf

’n stil meer

sonder rimpeling

van ’n enkele seil. [i]

 

 

DIE DOEKVOET DENKPAD

 

Waarom beweeg sy hande soos donker vlerke

waarom deursoek sy oë die suisende stilte

 

waarom luister hy na die galmende

momente diep in die niet van riete

 

wie onthou die vilt hoed, die winterjas

wie luister na die gebabbel van dagbreek

 

wat oor sy lippe stroom. Wie, vra ons

sien die skemer in die sjamaan se oë.

 

In sy hart dra hy ’n kaart

van die terugvouende ysvlakte

 

in hierdie uitgebreide haseryk

ontvlerk die graafdiere se blou asems

die man se siel

 

nogtans strompel hy verder

om lyflik te voel hoe alle remlyne

van die gehurkte self uitgevee word.

 

 

 

DIE DOEKVOETJIE

Riverene Rabbit Thinking Path

Riverene Rabbit Thinking Path

 

Die sagte asems van mense wat verbykom

om bo in die werf van water te gaan sing

sê dat huise met plat dakke verbrand is

’n vertwyfeling en ’n verkwyning

van reënwaters van die doolhof van vore

reeds verkleur die verskimmelde

doekvoetjies, die graafdiere

in ondergrondse labirinte

die sagte asem van mense

wat verbykom om bo in die

werf van water te gaan sing. [ii]

 

 

DIE AREND EN DIE SLANG

The Snake Eagle Thinking Path

The Snake Eagle Thinking Path

 

Daar word vertel van pelgrims wat glo

dat vraagstelling die mens lei na antwoorde

soos reisigers se dors, hul na die water neem

is daar die siening dat reisigers verslaaf raak

aan die labirint

dis juis die momentum van stap

die stil paaie en die leë komme

van die gedagtes wat vernuwing bring.

en die wat lig ontvang

as hul die denkpad voltooi

nie kan nie verdra, om tot stilstand te kom nie. [iii]

 

 

 

            Waarom beweeg die hande nog

 

Maar waarom beweeg die hande nog

in fladderings van donker vlerke

waarom deursoek ons oë die suisende stilte

van die heelal

waarom luister ons na ’n rigtinglose roep

van die voël diep in die niet van riete?

 

Wie onthou die kleur van haar winterjas

wie luister na die gebabbel van dagbreek

wat oor haar lippe stroom

waar moet sy nog leef om meer te weet

die lakens van die bed het reeds die

nag se koue vergeet

en sy hang dag ná dag in die skroeiende

gedig   wat haar vlerke skroei

sodat die hart kan sing.

 

——————————–

 

[i]    As Post Tweede Wêreldse Oorlog kunstenaar en deel van die Duitse Fluxus beweging, het Joseph Beuys saam met ander kunstenaars soos Anselm Kiefer, die trauma van die na-oorlogse tydperk probeer verwerk. Beuys, as kunstenaar sjamaan, het suggereer dat die uitvoering van die kunswerk in die openbaar, Performance Art, ’n helende uitwerking op beide die toeskouers en die kunstenaar mag bewerkstellig. Een van sy belangrikste werke met simbole was die wilde haas (the Hare). Die simboliek van die graafdier in die vorm van die haas verklap baie oor die naoorlogse Duitsland; die erfenis wat verlore is, hoe om die verlies te herontgin en te herontdek, is almal resonansies wat die Haas vir Beuys oproep. Volgens Beuys was dié simbool belangrik omdat die graafdier homself in die aarde inbou; it incarnates itself in the earth: that alone is important. Na ’n lang siekbed sterf Beuys en het toe self graafdier geword.

https://en Wikipedia.org/wiki/Joseph_Beuys The _artist_as_shamaan

https://en Wikipedia.org/wiki/ How_to_Explain_Pictures_to_a_Dead_Hare

[ii]    #Riverene Rabbit Thinking Path. A Site_Specific Land Art Karoo Geoglyps project. Photo by Lance Foster. Environmental awareness via Google Earth. Rabbit = konyn. Pharos. Afrikaans-Engelse Woordeboek.

LOXTON 104.5 x 90 2016

[iii]    The Snake Eagle Thinking Path. A Sitespecific.org.za/karoo–geoglyph. Photo by Gustav Ludick of Aerial Pictures SA. Environmental awareness via Google Earth.

Snake Eagle Thinking Path. Matjiesfontein. https!//www.youtube.com/watch?=z1MET-gcPn4

MATJIESFONTEIN 170m x 58m 2015

Melanie Grobler. Maria se huis

Monday, March 7th, 2016

Maria se huis

 

Hierdie vierkantige see; hierdie stukkie sink

wat rippel deur die gloed van hitte; hierdie wasgoed

wat rippel in die wind; hierdie sandvlakte waar die hane kraai

lang soel nagte wat deur die heelal frommel

modderstegies waardeur sy loop; hierdie droewe klank

van voete wat val, bendes uit Babylon met vlymskerp messe

styf teen hul smal lewens gedruk;

hierdie stuk sinkplaat op pad van die verdoemenis

die Suidoos tel dit op en waai dit weg

seil in die wind, ’n vlieënde guillotine

wat roes op haar drome sprinkel.

 

Hierdie, die enigste dak wat Maria kan koop.

 

 

© Melanie Grobler / 2016

 

Melanie Grobler. Sal jy my môre nog liefhê?

Sunday, August 28th, 2011

Sal jy my môre nog liefhê?                                

                                    vir Amy Winehouse

 

Eenkant, enkel en alleen op ʼn straathoek

staan ʼn jong vrou geklee in ʼn glanshempie

met ʼn lae hals, nou swart romp

swart hare opgehoop in ʼn byekorf van ouds

 

dis duidelik dat sy op iemand wag

 

elke nou en dan gee sy ʼn tree of twee na links

of draai dwingend na agter

buig haar een been om nou rompie

of die swart lyn van haar sykous reg te trek

 

dis duidelik dat sy op iemand wag

 

toe vir een vlietende oomblik lig sy haar regter arm

hoe mooi die oksel skoongeskeer vir die minnaar

hoe mooi die wit borste en die glanshempie

die sterk bene op hoë stiletto sandale

 

dis duidelik dat sy vir iemand wink

 

met neusvleuels sensueel oopgesper

ruik sy die pyn op retinas van daglopers

en flikker die bries van die oomblik

weer deur haar fladderende vingers

 

dis duidelik dat sy vir iemand wink

 

in ʼn warmbloedige contralto skreeu sy

vir haar minnaar oorkant die straat

sal jy my môre nog liefhê! of ek is joune!

maar voordat hy antwoord, sterf hul liefde.

 

© Melanie Grobler, 2011