Posts Tagged ‘Joan Hambidge gedigte’

Joan Hambidge. Optelvers

Sunday, September 14th, 2014

Optelvers

 

‘n Katedraal en ‘n kerkhof

in Zagreb se stuifreën

bekyk op my reisplan.

Aljander aljander

so deur die bos:

zagrabiti bedui glo

om te “scoop”.

‘n Man met ‘n sambreel rooi

loop voor my kamera in:

ongenooid en ongevraag.

Agter my in die Bistro Capuciner

sit ‘n ouvrou alleen

met ‘n bos blomme

gekoop op die markplein

vir haar huis waarheen

sy waarskynlik sal terugkeer

om die sirkelroete van vrouwees

te voltooi nadat sy haar man

afgegee het aan die Aljanderbos,

haar kinders vertrek

het na ‘n vreemde plek

waar haar kleinkinders

die katedraal nou verloën.

Asof sy voel ek skryf oor haar,

verlaat sy hierdie gedig

en stap na die kerkhof.

Alles op reis het te make met tyd,

wagtyd, opruimtyd, vertrektyd …

Geduldig wag ek op die slot

voordat ek uiteindelik uit Zagreb

sal gaan, ‘n aangekomene,

nie vertrekkende.
 

© Joan Hambidge/ 2014

Joan Hambidge. Om ‘n uitskotvers oor die landskap van Kroasië te skryf

Wednesday, September 10th, 2014

Om ‘n uitskotvers oor die landskap van Kroasië te skryf

vir JdL

 

Met filmmaak beland

daar glo altyd footage

op die vloer

en fotograwe delete, delete, delete,

so weet ons,

tot die volmaakte foto

die oomblik

perfek vasvang.

Met die digkuns eweneens

‘n soeke na balans, na ewewig.

Ook hier land vele woordskaafsels

op die vloer en notaboeke,

sit vol idees, mank metafore,

indrukke wat nooit vers word nie.

In Dubrovnik herken

ek ander landskappe,

dieselfde indrukke,

wat nooit verder as herinnering

gekom het nie, blote inskripsie

in ‘n noteerboek of  opgawe

vir die taksman.

Waar eindig lewe en begin kuns?

“Wat nooit, wat nooit”, hoor ek

jou kritiseer …

“Waar o waar is die Russiese Roulet?”

Ek probeer weer:

In Dubrovnik op die Adriatiese see,

onthou ek ‘n terloopse inskrywing,

‘n obiter dictum,

op ‘n ander kontinent,

in ‘n vreemde tydsone

met reise wat oophand, gul

beelde uitdeel oor verlore liefdes

en verlore drome. Van Puerto Montt

tot Saigon telkens beelde opgetel …

Nou het die merry-go-round gestop,

en iewers weeklaag

‘n vals viool en trekklavier

op die dorpsplein met mure

om die stad en óm my hart.

Miskien, miskien omdat die vure

geblus geraak het …

Sal ons die lier

langs die paspoort

ophang of doodeenvoudig dig:

In Dubrovnik

nie meer

aan die mag

van die digkuns geglo?

 

 

© Joan Hambidge / 2014

 

Joan Hambidge. Puntdigte uit die Sloweense landskap

Tuesday, September 2nd, 2014

Puntdigte uit die Sloweense landskap

 

Elisabeth Eybers

 

Altyd in balans, in ewewig:

afgeweeg simmetries ‘n gedig.

 

DJ Opperman

 

Die swart kategese oor Dertig,

bly steeds leersaam en kragtig.

 

Sheila Cussons

 

Deur leed en gas gepuur:

‘n engel red jou uit die vuur.

 

NP van Wyk Louw

 

Jy speel Ovidius in Amsterdam;

later op die tuisfront nog eensaam.

 

Johann de Lange

 

Elke nag weg hoor ek die Dom se slae,

my rooi Mondaine glimmer verlange.

 

Ljubljana

 

© Joan Hambidge / 2014



Joan Hambidge. Brooklyn-brug

Wednesday, May 21st, 2014

Brooklyn-brug

 

Thy cables breathe the North Atlantic still.

Hart Crane

 

I too knitted the old knot of contrariety …

Walt Whitman

 

O Brooklyn-brug,

             veel besonge oorgang

van lewe na dood,

             jy staan opgeteken

in Walt Whitman

            en in Hart Crane.

Ook Jack Kerouac

            besing jou.

Maar dit

            is Majakofski

ver terug in 1925

            wat glo

jy sou selfs

            die Oordeelsdag

oorwin

             en oor die débris staan.

Hierna sal

             alles vervorm

en verwerk word

             met jou

as model.

             Daar was

so ‘n dag,

             genaamd 9/11,

toe jy weerstand bied,

            ook ‘n uitgang was.

Amateur-fotograwe

            kon

die vuur en rook en swael

            ópvang

vanaf jou onwrikbare posisie

             wyl

‘n boot geluidloos

             onder

deur jou vaar.

 

© Joan Hambidge / 2014



Joan Hambidge. Tweetalige woordeboek

Monday, May 12th, 2014

Tweetalige Woordeboek

 

Op ‘n Saterdagaand

lees ek oor die klaaglied

van Dawid oor Saul en Jónatan

in Die Tweede Boek van Samuel.

‘n Geskenk van my moeder,

‘n Bybel oorhandig op 11/9/68

met beste wense vir ‘n mooi toekoms.

My kinderhandskrif in blou balpunt

vertel van die gebed en smeking

opgeteken in Filippense 4:6.

Die wrede oorloë en die lot van Tamar

trope vir dié bloedskendige proses?

In die Tweetalige Woordeboek

van Bosman, Van der Merwe en Hiemstra,

in 1975 aangeskaf, soek ek vannag

na die regte woord vir demaskeer.

En nou? I.W. van der Merwe

is mos Boerneef, nes die digter hier

tweeledig en paradoksaal,

sowel afsydig as diep-gelowig,

vertroosting vind

in ‘n keertwending

van haar kenletter.

 

© Joan Hambidge /2014



Joan Hambidge. Blanche DuBois

Monday, March 10th, 2014

Blanche DuBois


Ek moes altyd genadebrood

eet, in die Flamingo-hotel

minnaars teenskunnig onthaal,

toe ek Belle Rève verloor.

Op soek na ‘n holte vir my voet

met vele vereboas,

vertrek ek na Stella,

my swangersus

in New Orleans.

Genagmerrie ek

oor ‘n lewe tus-

sen grense,

tussen tye:

ek onthou daardie skoot

in die donker nag

toe…

Ek is Blanche, Blanche DuBois,

‘n lenteboord,

ek is die Dame van die Kamelias,

ek is, ek is…

*

Altyd voor

altyd voor

spieëls

staan Blanche DuBois,

altyd weg van lig

van lig

‘n vlermuis

gevang

nes die soekligte

van waarheid

deur haar skyn…

*

Die brutale Kowalski

ek walg van sy

lyf en reuk

in die Elisiese

velde

tussen illusie

en ‘n gekraakte spieël

*

In ‘n donkernag ver-

geet sy die pinnommer

van Vodamail,

skakel in die nag

‘n vergete nommer,

ontdek ‘n vreemde selfoon

in haar sak ná ‘n nag

soekend  soekend na ‘n Blanche duBois

op ‘n “Streetcar named desire”…

*

Vivien Leigh en Cate Blanchett

word  één met Blanche:

“…I’ve always depended

on the kindness of strangers…”.

Droewe, melancholiese Blanche,

alkoholis en self-bedrieër,

met hierdie vers

verlos ek jou

van eensaamheid

en waansin:

nou speel ek vrolike

Weense walse

net vir jou net vir jou

word één met jou

soos ‘n gerekende aktrise

dansend dansend

wég van verguising

en verkragting.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© Joan Hambidge / 2014

 

 

 

 

 

Joan Hambidge. Philip Seymour Hoffman R.I.P.

Wednesday, February 5th, 2014

Philip Seymour Hoffman R.I.P.

 

Wie sou ooit kon raai

dat jý weerloos gevind

sou word met ‘n naald,

prikkende slang

om jou arm gedraai?

 

Of dat jy voete eerste

by jou rykmansapartment

nie die pers sou kon systap?

 

Jy was immers berug

om (self)konfrontasie,

besoeke aan ‘n rehab

om ‘n reputasie te red.

 

Die talentvolle Meneer Ripley

ruk jy aan stukke – hierna maak hy

van jou ‘n voetskrif;

in die laaste kwartet kyk jy

lodderoog in ‘n spieël

met ruwe wenkbroue

agterdogtig en slu.

 

Jy word telkens jou karakter:

lispelende, psigopatiese

Truman Capote

trap jy fyn fyn

na in die spoor.

 

Waar begin jy

en eindig hy?

 

Lewe, weet ons,

behels meer as boogie nights,

roem of faam ‘n blote sinekdogee.

As kind vertolk jy

Hompie Kedompie

en in die voetspore

van die grotes sou

jy gewis kon volg

met ‘n King Lear of ‘n Richard III.

 

Nou net jou ryk of nalatenskap

vir ‘n high of ‘n score:

“A horse, a horse, my kingdom for a horse!”

 

Verslawing ‘n blote benoeming

vir die beste ondersteunende akteur;

na die derde keer

genadeloos,

‘n laaste Oscar

oorhandig

sonder bedankingstoespraak

of applous.

 

 

© Joan Hambidge / 2014

Joan Hambidge. Maria

Thursday, January 30th, 2014

Maria

 

—The gossip in Milan was that Callas
had swallowed a tapeworm.

But of course she hadn’t.

The tapeworm
was her soul

 

– Frank Bidart

 

Als van die woord wálg

het sy verstaan, lintwurms

verslind om te verslank glo;

dog met die wagtyd

van die liefde anders gesteld:

haar understudy Jackie O

mooier, perfekter, slanker,

beslis geen Griekse tragedie.

In die operahuis van die hartstog

het die applous verstil:

note krioel teen dusketyd

iets soos ek-het-gelewe-vir-die-kuns?

Tosca beproef deur Scarpia,

Callas verneder deur Onassis.

Nou is die lyf weg,

maar haar stem,

die lyflose taal, draal

lank na die laaste noot…

 

 

 © Joan Hambidge / 2014