Posts Tagged ‘‘Liever niet’ antwoordt de liefde’

Janita Monna. Niet de liefde, maar de eenzaamheid

Friday, May 2nd, 2014

 

Rodaan Al Galidi – ‘Liever niet’, antwoordt de liefde

 

Vraag een willekeurige toerist wat hem naar Nederland brengt, en de kans is groot dat hij zal antwoorden ‘the flowers’. Vraag zomaar een jongen (of meisje) waarmee hij zijn liefde toont aan zijn geliefde, en de kans is aanzienlijk dat hij zal zeggen: met een roos. Nederland en bloemen horen even sterk bij elkaar als liefde en rozen.

De relatie van schrijver Rodaan Al Galidi met beide is dubbel. Hij kwam ooit vanuit Irak als asielzoeker in het land van de Keukenhof terecht, raakte verstrikt in de bureaucratie, werd moedeloos toen hij zakte voor zijn inburgeringsexamen, maar publiceert – en veel – in het Nederlands, en vaak over de liefde.

Wat Nederland en de liefde gemeen hebben, brengt Al Galidi in nieuwe bundel samen. ‘Liever niet’, antwoordt de liefde laat zich lezen als een bos bloemen: alle gedichten in kregen een bloemennaam als titel. De liefde neemt de gedaante aan van tulp, krokus, ranonkel en van distel en berenklauw. Kleurig, teer, met stekels of zelfs giftig.

Er mag dan een duidelijk concept aan de bundel ten grondslag liggen, Al Galidi dicht vooral uit gevoel. En in deze gedichten is een diepe droefheid voelbaar. Een droefheid die nog weet heeft van verlangen en van liefde, maar die, juist op momenten dat de liefde zich manifesteert of de geliefde lijfelijk aanwezig is, zich ten volle de tijdelijkheid en kortstondigheid van alles realiseert – de paradox is een veelvoorkomende stijlfiguur. In weerwil van de titel is het dan ook niet de liefde die overheerst, maar de eenzaamheid.

 

Ik zocht je in woorden die nog wachten,

in de winter die langer is dan de tijd,

in de as van de liefde,

in de kou van de eenzaamheid,

 

Dat besef van onbereikbaarheid geeft de poëzie een wat gelaten toon. Al neemt dat niet weg dat de dichter zijn bloemen met lyrische taal omwindt. Op momenten benaderen zijn sensitieve regels soms de extatische hoogten, als de liefdeslyriek in het Bijbelse Hooglied. ‘Met mijn verlangen/ beeldhouwt jouw jurk je naaktheid.’

De maatschappijkritische toon die in eerder werk de kop op kon steken, is op het eerste gezicht verdwenen, net als de soms wrange absurditeit die zijn poëzie licht hield. In ‘Liever niet’, antwoordt de liefde, is er vrijwel geen ruimte meer voor grapjes. De wereld is een introspectieve, behangen met abstracties – waarvoor Al Galidi bij tijd en wijle mooie concrete beelden weet te vinden: ’En de nacht/ slaat de pagina die mijn raam aan het lezen was om.’

Al is het ogenschijnlijk lichtvoetige slotgedicht in proza over een ‘kleine liefde’ en een ‘grote eenzaamheid’ die uiteindelijk beide op straat komen te staan, maar moeilijk anders te lezen dan als bittere allegorie.

 

BOSVOGELTJE

 

Ik zocht je in wat in mij nog leeft,

in alles wat droom was

en is gebroken

op de trap van het lichaam,

in de diepe zucht, in de vreugde.

Ik zocht je in woorden die nog wachten,

in de winter die langer is dan de tijd,

in de as van de liefde,

in de kou van de eenzaamheid,

in mijn hand, in mijn broekzak, in mijn huid.

Ik zocht je

en heb je niet gevonden.

 

De armen van mijn dagen

wachten om je minuut te omhelzen,

de deur

wil je binnenkomst zijn,

maar

voor de tijd, de ruimte en de liefde

ben ik niet genoeg

om jou te vinden.

 

Rodaan Al Galidi – ‘Liever niet’ antwoordt de liefde. De Bezige Bij Antwerpen, 48 pagina’s, 19,99 euro, isbn 9789085424857

 

Deze recensie verscheen eerder in Trouw.

 

Interview met Rodaan Al Galidi op Vimeo.