Posts Tagged ‘Oekraïne’

Waldemar Gouws. Putin en Zuma en nog ander kaalkoppe eet saam

Sunday, September 6th, 2015

p9752014_p_v7_aa

Putin en Zuma en nog ander kaalkoppe eet saam

As ek Zuma en Putin wil plaas in die sikliese konteks van Jan Rabie se surrealistiese poёtiese gelykenis “Drie kaalkoppe eet tesame” (21, 1956) kan enigeen van ons sekerlik dink aan die naam van ‘n derde ene, ‘n politiese, of finansiёle figuur – een wat politici kan manipuleer – om vandag ‘n (eietydse) Rabie-opset mee te voltooi. Die restauranttoneel van die verhaal is welbekend: drie baie dik kaalkopmans by ‘n tafel verorber gereg na gereg, wat algaande almal in die eetplek verstom. Hul mega-aptyt, gepaard met woeste ongeduld, oortref die Gargantuaanse speel-speel. Mettertyd word dit duidelik dat daar menslike snitte vleis op hulle borde is.

“Die omstanders hyg van walging, maar die drie kaalkoppe gewaar daar niks van nie. Hulle eet met ontstellende wellus, en vergeet selfs [soos wat my ma ook eerste sou gemerk het] om die strome vet wat oor hulle wange loop, af te vee. Hulle gun hulself geen verposing tussen elke nuwe stuk mensvleis nie; hulle monde maal soos groot vleismeulens.”

Uiteindelik verorber die drie mekaar ook en ‘n volgende sessie is Nietzscheaans in die vooruitsig.

Dis opmerklik hoeveel ram- en ooipokkers hul grafies skaamteloos gedra in die politieke magsgestoeltes. Met skaamteloos betrek ek implisiet ‘n veronderstelde etiese samelewingsnorm. Maar nieteenstaande sulke verwagtings, bly die spieёls, geproduseer uit die gekniehalterde lewenskwaliteit, die kortgeknipte vryhede en selfs uit hele verlore lewens van medeburgers, besig aan die mure en teen die plafonne van die selfsugtigstes om beeld na selftevrede beeld vol gloriestories op te gooi. Die baie selfbewuste kykers het mos gearriveer!

Twee verwysings wat ek opgemerk het verlede week in die koerant na Putin se Rusland, kan ons ongemak met Suid-Afrika se om-die-harde-hals-val verhouding met Moskou nog ‘n verdere paar menslike kerwe verhoog. Eerstens is berig dat twee Oekraïners, Oleg Sentsov en Alexander Kolchenko, in Rostov deur ‘n Russiese militȇre hof tot onderskeidelik twintig jaar (in ‘n hoё-sekuriteitsstrafkolonie) en tien jaar gevangenisstraf gevonnis is vir “terreuraanvalle” in die Krim. Die Krim is die Oekraïnse skiereiland in die Swart See wat laas jaar deur Rusland geannekseer is. Dat die aanklag teen die twee polities van aard is, en nie krimineel gegrond nie, lyk onbetwisbaar. Sentsov is ‘n bekende Oekraïnse filmregisseur. Hy en Kolchenko het saam in die traliehofhok met die arm om mekaar se skouers die Oekraïnse volkslied aangehef tydens vonnisoplegging. “’n Verhoor deur die besetter kan per definisie nie regverdig wees nie,” het die president van Oekraïne, Poroshenko, ter ondersteuning van die twee aangeklaagdes gesȇ.

Dancing in Odessa

Sȇ Oekraïne en jy sȇ ook Odessa. Die Odessa van die digter Ilya Kaminsky en sy bundel Dancing in Odessa, (2004) met hier een van sy tekste:

Dancing in Odessa

   In a city ruled jointly by doves and crows, doves covered the main district, and crows the market. A deaf boy counted how many birds there were in his neighbour’s backyard, producing a four-digit number. He dialled the number and confessed his love to the voice on the line.

   My secret: at the age of four I became deaf. When I lost my hearing, I began to see voices. On a crowded trolley, a one-armed man said that my life would be mysteriously linked to the history of my country. Yet my country cannot be found, its citizens meet in a dream to conduct elections. He did not describe their faces, only a few names: Roland, Aladdin, Sinbad.

Is dit in Odessa waar Putin die een of ander tyd met ‘n jakkalsdraffiedans trag te spog, soos wat Hitler sy triomfantelike baltshop (glad nie hopscotch nie) gedans het destyds in Parys na die Nazi-besetting van Frankryk? Teoreties kan Putin aan bewind bly tot in 2024 (d.w.s. twee sesjaartermyne na 2010) met baie tyd vir sy diep-skadelike magsmanewales. En hy kan met reg die “Neighbourhood Bully” genoem word, om ‘n satiriese Bob Dylan lied se titel van sy Infidels album (1983) te gebruik.

Dat Oleg Sentsov sy vonnis in ‘n Russiese strafkolonie moet uitdien, herroep die plek waar Nadezhda Tolokonnikova haar tweejaar-vonnis in Strafkolonie 14, by Partsa in Mordoviё, duisende kilometer van Moskou, moes uitdien, nadat sy en Maria Alyokhina in Augustus 2012 skuldig bevind is aan “vandalisme” en “opstokery van godsdienstige haat” na ‘n veertig sekonde betoging in Rusland se beroemdste katedraal van die Ortodokse Kerk (die Patriarg van Moskou is ook ‘n oud KGB-medewerker en ondersteuner van Putin). Tolokonnikova is lid van Pussy Riot, die aktivistiese groep wat teen Putin se outokratiese regeerstyl en sy derde termyn as president van ‘n outoritȇre Rusland , asook teen globale kapitalisme optree. Gevra oor Pussy Riot se vonnis, het Putin op 12 Oktober 2012 gesȇ: “Die hof het hulle ‘n dubbeltjie gegee. Ek het niks hiermee te doen nie. Hulle het daarvoor gevra, en dit gekry.” Hierdie versetsgroep het ook die huidige verskynsel van globale kapitalisme gedekonstrueer en die lewendige verband met Stalinisme blootgelȇ. (Anders as die onvertaalbare name van The Beatles en die Rolling Stones, kan mens seker probeer om Pussy Riot as Koekie Oproer [of Uitspattigheid] te vertaal. Koekie Onlus is regtig oksimoronies benard). As ek self ‘n band op die been sou bring, sal die band se naam dooier wees – die verset teen onreg moet openlik op die verhoog uitbroei. Met elke optrede dus nóg opstandelinge.

Waarvoor beywer Pussy Riot hulle? “We’re on the side of those who don’t offer final answers or transcendent truths. Our mission rather, is the asking of questions… We count ourselves among those rebels … who hold that the only truth lies in perpetual seeking,” het Tolokonnikova in ‘n brief aan Slavoj Zizek geskryf. En verder haal sy die Russiese denker uit die negentiende eeu, Berdyaev, aan: “… truth is no extraneous thing; it is the way and the life. Truth is spiritual conquest; it is known in and through freedom.” Teenoor hierdie idee staan die geloof van die onderhoofbewaarder van Strafkolonie 14, Lt.-Kol. Kupriyanov: “You should know that when it comes to politics, I am a Stalinist” (in Comradely Greetings: The Prison Letters of Nadya and Slavoj, 2014). “So ‘n bek moet blue label kry. En ‘n vakansie in die wildtuin. Stryk die renostervelle vir spesiale gaste oop vir sy helikopter,” sal lede van die Nasionale Uitvoerende Komitee sekerlik sȇ.

Tweedens (die eerstens is so belangwekkend, en uitgerek, dat ek amper van die tweedens vergeet het) dus waaroor ek tweedens verlede week in die koerant gelees het, is dat ‘n ekonomienavorser dit bevestig het (28 Augustus vanjaar) dat elke enkele Russiese ministeriёle aankondiging en vooruitskatting sedert Desember 2014 m.b.t. die stand van Rusland se ekonomie heeltemal verkeerd was, d.w.s. pure bog. Die krisis is nou hoёr as die geїdealiseerde Kremlinmure, want dis die dat Putin sy biljoenȇrvriend, Timchenko (een van die min of meer tien vertrouelinge van Putin wat die land feodaal regeer volgens Nadezhda Tolokonnikova) afgevaardig het om by die Chinese om ekonomiese hulp te gaan vra ten spyte van lg. se geregverdigde wantroue in die spekskiet Russiese regering. Nou, my eerste kennismaking met ‘n miljoenȇrfiguur en die se voorgestelde oormaat aan lewensmiddele, was danksy Peter Blum se uitwysing van ‘n ou miljoenȇr in sy gedig “Die miljenȇr se kombuis” (Steenbok tot Poolsee: Verse, 1955). Hierdie ou miljoenȇr is klaarblyklik nie deel van die kaalkopkliek onderdrukkers nie. ‘n Kaapse kok beskryf sy werkgewer se kombuis aan ‘n vriend:

Tsaaina en messegoed tot anie nok,

Fridzidȇrs volgaprop met piekfyn vleis,

Eiers, vrugta en groentes oppie ys,

En die jele karkas van ‘n soort bok.

 

… Ennie kjeller’s die ena kroeg –

whisky en brannewyn, dzien en muskedil.

Toe sȇ ek, “Wragtie, dié baas is gaseёn!

 

Ga’ hy nou patie skop? Daa’s oorganoeg

om twintag ouens ‘n week lank te laat smul.”

“Nei,” sȇ hy, “Die baas eet altyd alleen.”

‘n Mens wonder oor die moontlike eksklusiewe verstandhouding tussen die plesierige landsleier Jakob (Boggelkop) Zuma en Putin t.o.v. die oprigting van R-triljoen se kernkragsentrales hier te lande. (Ek het die boggelkopwoord in Breyten Breytenbach se bundel Lotus, 3.13 [1970] gevind, in ‘n on-Zuma verband, bygesȇ. Die Engelse ekwivalent, “hunchhead,” slaan wel ‘n semantiese slaggie, maar dis al, qua Zuma).

Kyk mens kursories na Zuma se kop, selfs by fakkellig saans, of m.b.v. die ekonomiese LED’s, is die duimafdrukke van Putin daarop duidelik merkbaar – die Suid-Afrikaanse leier is dus (frenologies?) onder die invloed van Putin, sowel as almal van ons, Suid-Afrikaners, by implikasie (Putin-pionnetjies, wat iets heel anders as bv. Giotto se bruin monnikkies is).

Waldemar Gouws

Waldemar Gouws

Leon Retief. Oor kerke en ikone

Friday, March 7th, 2014

про церкви і Ікони

(PRO TSRKVEH E IKONEH)

OFTEWEL: OOR KERKE EN IKONE

[Foto bo: Oekraïnse kerk in Saskatoon, Kanada]
 

The Master Builder 1926

“Unless the Lord built the house,

they labour in vain who built it.” (Psalm 127)

 

How lovely is your dwelling place

O Lord of hosts!

Like those Ukrainian churches of northern Alberta

that stand on high places in the countryside,

their great domes gleaming quicksilver in the sun;

a confirmation of

a thousand years of

Byzantine Christian tradition.

 

White, orange, yellow,

they stand out against the cobalt prairie sky,

brilliant as Christ,

the Light of the World.

Like great ships they cruise

toward eternity.

 

Their builder was an unlettered man and a drunk.

He had no blueprints,

so he stowed the plan for each church in his head.

 

Every morning

he’d arrive at the building site with a jar of moonshine.

And taking a smooth scrap of lumber

he’d sketch out the day’s work

for his carpenters.

Then he’d fade into the woods

for a ration of homebrew.

 

Emerging at lunch,

he’d assess the work, encourage his crew

and recede back into the bush

for a further sip and a nap;

after which he’d work with his men

till quitting time.

 

Though he worked by eye,

never measuring

and mostly drunk,

he cut the flawless circle for the central dome,

launched the cooperage for its windowed drum,

and formed the ribs for its hemisphere

of heavenly space.

All these he set over the perfect cube

of the New Jerusalem

coming down out of heaven from God

prepared as a bride adorned for her husband.

 

Now when we enter these tabernacles

framed by that drunkard

we’re heartened to ask

to dwell in the house of the Lord

all the days of our lives

that we might gaze upon the beauty of the Lord

and contemplate his temple.

 

© Harvey Spak

Smith, Brown, Jones, Campbell en O’Brien is sulke algemene vanne, nie net in die prêries nie maar ook elders in Kanada dat mens nie eers twee keer daaroor nadink nie. Dan is daar natuurlik ook vanne soos Majid, Ramadan, El-Hadi, Mandalupa, Carretero, Cheddie, Oyenubi, Adewumi, Li, Yip, Botha en van der Merwe (wat hier uitgespreek word as van de Meeh) en so voorts. Hierdie land is ʼn ware hutspot van nasionaliteite en kulture – en dan praat ek nie eers van Frans-Kanadese nie – en is waarskynlik een van die beste voorbeelde van multikulturalisme in die Weste, ʼn fenomeen wat na my mening nie sonder sy probleme is nie maar dit nou daar gelaat. Nie lank na ons aankoms in 2008 het ek dikwels ook in aanraking gekom met mense met vanne soos Sevchenko, Boyko, Shevchuk, Bondarchuk, Yatsenko, Yuzuk, Radiuk en so aan. By navraag het ek vasgestel dat al hierdie vanne, en baie wat soortgelyk is, hul oorsprong in die Oekraïne het, ʼn land waarvan ek maar bitter min geweet het.

Oekraïnse immigrante, op soek na vryheid en ekonomiese welvaart, het in die 1890’s in betekenisvolle getalle in Kanada begin arriveer alhoewel daar onbevestigde gerugte is dat die eerste mense vanaf hierdie land reeds hier arriveer het na die oorlog tussen Amerika en Kanada in 1812. Arm, dikwels ongeletterd maar harde werkers en destyds meestal landbouers het baie van hulle aanvanklik in die prêries met sy wrede klimaat gaan vestig. Volgehoue immigrasie oor die daaropvolgende dekades het meegebring dat hul getalle gegroei het tot sowat 1 200 000 en hul invloed is deesdae te sien in elke sfeer van die Kanadese samelewing. Vandag is hulle die derde grootste etniese groep in Kanada en hierdie land huisves tans die grootste populasie Oekraïnsprekendes buite die Oekraïne self en Rusland.

Dit wil my voorkom asof immigrante vanaf Engelssprekende lande baie vinnig in die groter Engels-Kanadese gemeenskap verdwyn en min oorhou van die spesifieke kultuur van die land van herkoms van hul ouers of grootouers. Ongetwyfeld hang dit af van die land van waar hulle vandaan kom, hoe lank hul ouers of voorouers al hier is sowel as die mate van ooreenstemming tussen die religieuse en sosiale struktuur in die land van herkoms en die situasie in Kanada. Ten spyte van die verskille in taal en kultuur tussen Kanada en die Oekraïne het immigrante van daardie land egter baie goed aangepas en is daar op die oog af nie enige merkbare verskil tussen hulle en Kanadese wat uit huis uit Engelssprekend is. Nogtans, in hul binnekamers het baie van hulle ʼn sterk band met hul kulturele agtergrond – hul taal, die Oekraïnse Katolieke en Ortodokse kerke (meer daaroor later) sowel as ander kulturele aktiwiteite soos danse en letterkunde.

Oekraïnse kerk interieur

Oekraïnse kerk interieur

Die trajek van mens se lewe kan soms onverwagte en aangename interseksies tot gevolg hê.  So ʼn jaar of drie gelede het ek ʼn inskrywing vir Versindaba gelewer oor die prêriedigter Andy Suknaski, die kind van Pools en Oekraïnse ouers. Ek het die stuk vertaal en gestuur aan Glen Sorestad, wie se gedigte ek ook al hier geplaas het. Later ontvang ek heel onverwags ʼn e-pos van Harvey Spak, dokumentêre filmmaker, digter, jagter, skrywer van ikone en gemeenskaplike vriend van Glen en Andy Suknaski.

Harvey Spak

The Field

 

To live your life is not as simple as to cross a field.

And to cross a field is to die.

Every death is of consequence.

Notice its legalities.

A doctor must pronounce a person dead

to make it legal.

A suspicious death must be

investigated by police.

A coroner must call an inquest.

Human death is cloaked in officiousness.

But the death of a deer

crossing Adam’s pea field

and felled by a shot

from my rifle

is of no import;

except for the deer

and for me.

To the deer it was the substance

of searing pain from a torn heart and lungs.

For me it signified a sense of

accomplishment.

It added up to the sweet smell

of thick yellow fat

beneath the skin of the doe’s belly;

the earthy perfume

of blood and viscera

spilled out on yellow stubble.

All these things accompanied

by a musical score

of croaking ravens and

yapping coyotes who’ve

smelled the deer’s blood

on the sharp morning air.

How sweet the flesh of this

elegant creature

slain

in a pea field.

To live your life is not as simple as to cross a field.

Soos Harvey  aan my verduidelik  het, mense wat ikone maak verkies om te sê dat hulle dit skryf en nie skilder nie omdat die agtervoegsel “grafie” in die woord ikonografie afgelei is van die Griekse woord vir skryf. Nou ja, wie is ek om te stry? Spak is in aanvraag as ikoonskrywer en het al 123 ikone geskryf. Hier is twee.

Ikoon van die profeet Elia

Ikoon van St. Michael

Dalk net eers ʼn kort stukkie oor die geskiedenis van die Oekraïne. In 988 het Vladimir die Grote, die prins van Kyiv, in die huwelik getree met die dogter (of moontlik suster) van die Bisantynse keiser Basil II, op voorwaarde dat hy en die hele populasie van Rus Oekraïne tot die Christendom bekeer. Vladimir het sy woord gestand gedoen maar in die elfde eeu het daar ʼn skeuring plaasgevind. Christene in die ooste het hulself as Ortodoks bestempel en hulle onder die beskerming van die patriarg van Konstantinopel geplaas. Christene in die weste het getrou gebly aan die pous en hulself Katolieke Oekraïniërs genoem alhoewel die liturgie, tradisies, kuns en argitektuur van beide groepe steeds teruggevoer kan word na Bisantium, die Oostelike Romeinse ryk wat in die vierde eeu deur Konstantyn die Grote tot stand gebring is.

Toe Konstantinopel in 1453 deur die Turke ingeneem is het die patriarg van Moskou sy stad as die nuwe Rome proklameer, die Tsaar beskou as die nuwe Christelike keiser en die Rooms-Katolieke kerk en pous bestempel as die hoer van Babilon. Baie Oekraïnse Christene het egter getrou gebly aan Rome en was glad nie daarmee gediend om onder die hiel van die Russiese patriarg hul godsdiens te beoefen nie. Rome het dit besef en in die ooreenkoms van Brest-Litovsk in 1596 (dit moet nie verwar word met die ooreenkoms van Brest-Litovsk van 1917 nie) is hulle uitgenooi om weer met Rome te herenig. Rusland het net mooi niks hiervan gehou nie en hul militêre mag gebruik om meeste biskoppe te dwing om aan die Russies-Ortodokse kerk getrou te bly. ʼn Paar dosyn biskoppe in die Westerse deel van die Oekraïne het egter voet by stuk gehou en hul nasate is vandag versprei deur die wêreld, bekend as die Oekraïnse Katolieke kerk.

Hierdie Katolieke kerk het natuurlik ook in die Oekraïne bly voortbestaan maar in 1944 het Stalin die Oekraïnse Katolieke biskoppe en hul volgelinge begin uitmoor omdat hy als wat Westers was wantrou het en hul kerkgeboue is aan die Russiese Ortodokse kerk oorhandig. Diegene wat gelukkig genoeg was om te oorleef is ʼn eenvoudige keuse gegee: sluit aan by die Russiese Ortodokse kerk of word tereggestel. Dit het natuurlik gebeur nadat Stalin tussen 1934-1936 ongeveer sewe miljoen mense in die Oekraïne doelbewus aan verhongering laat sterf het. Tussen 1944 en 1989 het die Oekraïnse Katolieke kerk net ondergronds bestaan en tot vandag nog weier die patriarg van Moskou om daardie kerk te erken. Mens kan dus verstaan dat baie Oekraïniërs nie juis lief vir die Russe is nie en dat hulle in groot getalle hul land verlaat het. Meeste van die wat verhuis het na Kanada, die VSA en Brasilië was afkomstig van die Westerse deel van hul land, dus Katolieke Oekraïniërs en hul kerk het in daardie lande floreer. Omdat die Oekraïne op ʼn stadium van haar geskiedenis deel was van Austro-Hongaarse ryk was hierdie kerk in die diaspora ironies genoeg tot aan die einde van die Eerste Wêreld-Oorlog onder die beskerming van keiser Franz Josef.

Hier is Harvey in sy eie woorde aan my: “Where do I stand in all of this? My grandparents emigrated from Western Ukraine in 1900. They took homesteads in northern Alberta. They wanted woodland for fuel and timber. Thus they had to clear and burn before they could cultivate the land. It was a hard life, but better than life in Ukraine. My mother and father were born in Canada. I remember life on the homesteads from when I was a boy. I grew up in a village in northern Alberta. My father was a sheet metal worker and a plumber. My mother kept house. We lived a rural life and we were poor for starters, but life became financially better as the years went by. We spoke Ukrainian at home and I learned English when I went to school. I think my poems speak of my origins and the people and the situations I knew. We were and are Christian people tied to the religion, traditions, language and art of our forefathers; in spite of ourselves. We are tied inexorably to our geography, to the land, the seasons, seeking beauty and love in all things.”

 

Some Thoughts in the Two Hills Country Cemetery

“Eternal Memory!

Dream comrade dream

About a better life and freedom

About a victorious battle

A dream of working people.”

 

This is the epitaph of a young man

from a local communist family

who was accidentally shot.

It happened in 1934

while he was playing

in some Marxist amateur theatrical

at the Labour Temple.

The property master made a mistake.

He removed the lead shot

from a 12 gauge cartridge and replaced it

with a wad of crumpled newspaper.

When another actor levelled the shotgun

at the young man and fired,

the wad of newspaper

tore a hole in his stomach.

Ihor, a TV cameraman, who was born and raised

in the Soviet Ukraine, laughs at the epitaph.

“What nonsense! Only Marxists could write such nonsense!

These atheists pretend there’s an after-life.

Look here, etched in the headstone,

The Gates of Paradise opening to reveal a Red Star

with Hammer and Sickle in its bosom.

Absurd! Marxists bleating about Eternal Memory.

Eternal Nothingness might be more their style.”

Me, I rather liked the epitaph,

and the iconography

Perhaps the Marxists didn’t abandon hope after all.

There’s an apocryphal story

in contemporary Orthodox Tradition

which says that Stalin on his death bed,

summoned a holy priest

to hear his confession.

Sadly, after the priest granted absolution

to the man of steel, Beria had him shot.

I like this story.

It teaches us something

about the ineffable mercy of God.

Egypt

Accordingly, task masters were set over the Israelites to oppress them with forced labour. The Egyptians reduced them to cruel slavery making life bitter for them… (Ex 1.11)

 

We were deer hunting that November morning,

in the sand hills and jack pine

somewhere south of the river

and our old 1972 Plymouth Fury

hit a rough patch in the dunes and began to spin out.

And you said: “Son, we’re in the desert here

just like the Israelites in Egypt.

Get us out!”

I’ve been watching your body come apart.

Four years ago, when you were 86,

gangrene blackened your toes

and your right leg was taken off below the knee,

then two weeks later, because the circulation

could not be restored, the surgeons

cut once more, this time at mid-thigh.

But you came back with resolve.

After four months of physiotherapy

you gained weight and got stronger.

And they strapped on a stainless steel leg

and you began to walk.

First with the help of a walker

while Ibo, the Nigerian physiotherapist

with the ritual scars on his cheeks,

urged you on.

“Now I’m the slave driver,” he said

as he made you sweat up and down

the corridors of the long term care wing.

Then Mother died in her bed

while you were in the cafeteria having lunch,

and a black cloud of grief overtook you,

setting the course for your dissolution.

You spurned Ibo’s therapy sessions.

Your eyes began to fail.

One by one your gold crowned teeth broke away.

When your one good knee failed

and you could no longer transfer yourself

from bed to wheelchair without falling

they nailed you to your hospital bed,

and you entered into the bitterness of captivity

and the slavery of a new Egypt.

One day just before Christmas,

when we were in the cafeteria for lunch,

you confessed that food

had acquired the taste of ashes.

So your body instinctively began to feed on itself,

reducing the muscles of your arms, legs and pelvis

until you looked like an Auschwitz man.

A skeleton with skin.

A skeleton with fire in its eyes

forced to depend on others

for a sip of water or a spoonful of food.

A skeleton whose face I’d shave each morning

and anoint with Aqua-Velva.

A skeleton who in a hushed voice

would ask the day of the week.

On one such day while I read to you from

the Easter Liturgy in Old Slavonic:

“All who have been baptised into Christ

have put on Christ”

you leaned forward on your elbows

took three breaths and were taken out of

the bitter captivity of Egypt.

And at that moment, the demented woman

in the wheelchair outside your room

began to sing:
“Alleluia! Alleluia! Alleluia!”

The nurses hurried to take your pulse

and found none.

With great kindness

they cleaned you up and wrapped you

in a fresh hospital gown.

When they left, a profound silence

filled the room and an inexplicable peace

settled upon you.

So I lit a candle before your icon of Christ

and read the psalms.

And as the word of your death spread

the housekeeping ladies and the maintenance men

came into your room to embrace me

and pay their respects.

“Your dad was a great man,” said one.

“He was my buddy,” I answered.

So I waited for my sister and her husband to come

To see you once more before the undertaker arrived.

“When Israel was a child I loved him

and I called my son out of Egypt.

He will follow behind the Lord;

he will be roaring like a lion –

how he will roar

and his sons shall come speeding from the west;

they will come speeding from Egypt like a bird

speeding from Assyria like a dove,

and I will settle them in their homes

it is the Lord who speaks.” (Hosea 11:1, 10-11)

 

The Black Prince (Uittreksel)

You heard about that guy in Andrew, Jackson’s his name.

He had a girlfriend, a half breed girl from Mundare.

Blond hair, nice boobs.

Well, Jackson finds out she’s entertaining in her bed,

that young Perpeletza.

He’s the one recently charged with impaired driving.

His court dates were in Vegreville but he didn’t show up

because he was in hospital with ammonia.

Now Jackson’s pissed about Perpeletza’s

visits so he rigs a booby trap: a loaded shotgun at his front door

with a string and pulley system leading to the door knob.

Perpeletza means partridge in Ukrainian,

so you could say Jackson’s partridge hunting.

Now when Jackson’s gone, the half breed girl, she lets Perpeletza

into the house through the bedroom window.

They have a good fuck and call the police.

The Mounties charge Jackson with attempted murder.

That Jackson’s a two time loser ain’t he?

Harvey het ʼn baie treffende dokumentêre film oor Andy Suknaski gemaak. Dit is die moeite werd om te kyk en nie te lank nie. Dit is te vinde by onderstaande skakel, maar net eers ʼn woord van waarskuwing: die skakel lei nie direk na die film nie maar na die webwerf van die National Film Board of Canada. Om die film te sien, tik “Wood Mountain Poems” in die hokkie maar moet dan nie op die vergrootglasteken kliek nie, druk net “enter” op jou rekenaar.

www.nfb.ca

My thanks to Harvey Spak for the information about the Ukraine and the Ukrainian community in Canada.

(© Leon Retief)