Versindaba
~ ‘n Kollektiewe weblog vir die Afrikaanse digkuns ~

Dirk van Bastelaere, Erwin Jans & Patrick Peeters

In die nuutste uitgawe van die Poeziekrant (Nommer 2, Maart-April, Jaargang 33) lees ek dat daar omtrent ‘n geskrop in die hoenderhok ontstaan het rondom die publikasie van Hotel New Flanders - 60 jaar Vlaamse poëzie: 1945 - 2005 (Poeziecentrum, Gent). Die samestellers van dié omvattende bloemlesing (752 bladsye, 672 gedigte, 266 digters), is Dirk van Bastelaere (digter), Erwin Jans (dramaturg) en Patrick Peeters (kritikus). Hulle word tans heftig gekritiseer oor die relatiewe prominensie wat hulle aan bepaalde digters gegee het volgens die aantal gedigte per digter wat opgeneem is. Sug. Is daar ooit iets nuuts onder die son?! Nietemin, hul werkwyse was heel eenvoudig (altans, só het hulle gedink …): Die digters is in vyf kategoerieë ingedeel, elk met ‘n stertoekenning.

Van vyfsterdigters is daar dan soveel as nege gedigte opgeneem. Verdermeer is daar ‘n bepaalde kriterium of riglyn gestel by elke kategorie; so moet die digter genoegsaam “vernuwend” wees ten einde vir vyfsterstatus te kwalifiseer. Die gevolg is dat daar in bepaalde gevalle meer gedigte van ‘n digter met enkele bundels op sy kerfstok opgeneem is, as van digters met ‘n veel meer uitgebreide oeuvre wat slegs vir vier of drie sterre kwalifiseer. Dit het uiteraard aanleiding gegee tot ‘n hele debat oor die kwessie van “vernuwing”. Kan ‘n digter met net een of twee bundels agter sy naam, byvoorbeeld, as “vernuwend” beskou word? Volgens die kritici van die bloemlesing is daar eers daadwerklik vernuwing ter sprake wanneer ’n mate van groepering, of navolging, rondom ‘n bepaalde digter se werk ontstaan het.

Nietemin, dié relletjie het my toe meteens laat besef hoevéél “vernuwende” stemme daar in Afrikaans is wie se totale statuur (tans) nog net op een of twee digbundels gebaseer is: Marlene van Niekerk, Gert Vlok Nel, HJ Pieterse, Gilbert Gibson, Charl-Pierre Naudé, Danie Marais, en natuurlik die twee debutante Ronelda Kamfer en Loftus Marais. Indien ons dan spesifiek na ons eie geblikte Verseboek kyk, wil dit voorkom asof die samesteller tóg daarin kon slaag om meer van ‘n balans tussen produksie en vernuwing te vind; ten spyte van die kritiek wat uit bepaalde oorde geopper is. Maar hoe gemaak met een van ons ware vernuwers wat nie tot bundel wíl kom nie?! Kom aan, Toast, die volk vra na jou!

‘n Lekker naweek vir almal en onthou - Nuuswekker sal Maandag weer hervat.

Intussen kan jy gerus by Facebook of Twitter ‘n draai maak ten einde aan te sluit by ons woelinge dáár.

Mooi bly.

LE

Dis nou die voorlesing deur Ronelda Kamfer en Loftus Marais, wat uiteindelik ʼn draai kom maak het in Johannesburg. ʼn Paar jaar gelede wou Antjie Krog weet hoekom die energie in Afrikaanse rockmusiek nie ook in die digkuns voorkom nie. Wel, ek skat daardie energie is nou witwarm en selfs dalk sterker as in musiek. Vergeet van kitaar feedback (danksy Vincent Pienaar weet ons die Afrikaans daarvoor is “kringfluit”), die aarde dreun van die lugdrukbore (verskoning aan Loftus).

Die boekwinkel was stampvol en ek het ʼn hele paar skrywers, akteurs en digters opgemerk – Harry Kalmer, Johan Myburg, Jo Prins, René Bohnen, Leon de Kock, Kleinboer, Kirby van der Merwe, David Minnaar, om maar ʼn paar te noem. (Ag, soms moet ʼn mens maar ʼn bietjie skaamtelose name dropping doen. Dis vir ʼn goeie saak.) Corina van der Spoel het vir Ronelda en Loftus om die beurt laat lees, volgens temas. Dit was soos goeie kabaret. Jy lag die een oomblik en die volgende oomblik voel jy skuldig omdat jy gelag het. Toe alles afgehandel blyk te wees is Loftus deur Marianne Fassler teruggeroep om haar gunsteling gedig uit sy boek te lees.

Ek het ʼn ruk gelede ʼn onderhoud met Philip Larkin gelees waarin hy heel negatief oor die voorlesing van gedigte in die openbaar is. ʼn Gedig gaan ook oor hoe dit op papier uitgelê is en punktuasie, sê hy. En ʼn mens kies gewoonlik maar jou meer toeganklike gedigte om by sulke geleenthede voor te lees. Volgens Larkin kan dit tot vervlakking lei. Voorlesings kan dus nooit vir die geskrewe woord op papier instaan nie.

Maar die feit dat iemand met Loftus se boek in haar hand gesit het en gekom het om hom te hoor lees, wys dat die interaksie tussen lees en luister nogal dinamies is. Baie mense het ook bundels gekoop.

Dis tog lekker as soveel mense op ʼn yskoue herfsaand, ʼn weeksaand, uit die huis kom om na gedigte le luister. Vanoggend moes ek ʼn olierige ontbyt eet om daarvan te herstel.

Vir ‘n meer uitvoerige verslag en ‘n paar foto’s, gaan kyk gerus hier.