Posts Tagged ‘Tuin van digters’

Yves T’Sjoen berig oor Tuin van Digters

Saturday, September 17th, 2016

index

Hoe dichters spreken. Over taal en ideologie

Gisteren mocht ik in Wellington deelgenoot zijn van Tuin van Digters. Dit jaar heeft van 16 tot 18 september de vijfde editie plaats in het sfeervolle en met witte poëzieballonnen versierde Breytenbachsentrum. Het festival waar de Afrikaanse poëzie centraal staat, is voor deze lustrumviering uitgebreid tot een driedaagse bijeenkomst.

Theo Kemp, organisator van de Tuin en bestuurder van het centrum, is er ook nu weer in geslaagd een rijk gevarieerde setlist samen te stellen. Naast een symposium over poëzie, meer bepaald over “slow poetry”, “vinnige poësie” en “difficult poems”, zijn er tal van muzikale optredens, poëzievoordrachten en een toneelvoorstelling. Ik smaakte het optreden van Jitsvinger en de Nederlandse rapper Akwasi, de slam poetry van de Vlaming en “bekvegter” Martijn Nelen, het optreden van toneelgezelschap Kaleidoskoop van het Breytenbachsentrum met dichtregels en flarden van “bruin skrywers”, van PJ Philander en Adam Small tot Ronelda Kamfer. De tuin, die bij mij herinneringen oproept aan de poëziezomer van Watou, is een ontmoetingsplek voor schrijvers, academici en lezers. Vooral de ongedwongen atmosfeer en het aanstekelijke enthousiasme voor de Afrikaanse dichtkunst zijn me van vorig jaar bijgebleven en vind ik nu terug in de Akkoord- en Woordtent.

Wat me vooral bijblijft van de eerste festivaldag, is het gesprek dat ’s avonds plaats had. Zonder een agenda introduceerde Desmond Painter een gezelschap van ongeveer dertig dichters, een mix van uiteenlopende stemmen, van jong en wat ouder, van zwart, bruin en wit, van schrijvers met uiteenlopende poëtica’s en esthetische opvattingen. Enkele schrijvers presenteerden hun debuutbundel die net uit is, andere meer gevestigde namen gingen samen met hen in gesprek. Zonder onderwerp, zonder vooropgesteld doel. De open discussie, die aanving met de cruciale vraag waar de wijn bleef, ging al snel over de positie van het Afrikaans – en bij uitbreiding van de Afrikaanse literatuur – in het hedendaagse politiek ontwrichte en economische lijdende Zuid-Afrika. Het is intussen bekend dat elk vertoog over literaire aangelegenheden in het Afrikaans bij maatschappij en politiek uitkomt. Het met animo geleverde debat, gelet op het staccato en de decibels duidelijk met engagement gevoerd, ging onder meer over de afbrokkelende infrastructuur van het Afrikaans, de tanende rol van universiteiten voor het behoud en de promotie van een taal, de rijkdom van een taal met alle variëteiten, tonen en kleuren. Anderhalf uur nam het soms heftige maar ook met humor en plaagstoten gevoerde gesprek in beslag. Alfred Schaffer merkte aan het eind vanuit zijn meer afstandelijke positie op dat er door sprekers toch vooral over verschillen is geredetwist en dat raakvlakken, wat betrokkenen met elkaar verbindt, nauwelijks aan bod was gekomen. En dat de mensen in dit land wel andere katten te geselen hebben. Het land verglijdt in de chaos, gaat gebukt onder corruptieschandalen en vele mistoestanden, een meerderheid van zijn bevolking lijdt gore armoede. Huizen moeten worden gebouwd, er moet in sociale voorzieningen worden geïnvesteerd. En dan is er, op een ander en minder prioritair plan, de prangende taalkwestie. Afrikaans ligt onder vuur en wordt dezer dagen als wetenschapstaal gecontesteerd. Nochtans zijn er volgens “de sensus” of dus de telling van 2011 meer dan zeven miljoen moedertaalsprekers en nog eens zo’n vier miljoen Zuid-Afrikanen die Afrikaans als tweede of derde taal gebruiken. De literaire productie van het Afrikaans scheert hoge toppen en er zijn tal van kunstenfestivals waar de cultuurtaal wordt gecelebreerd en een publiek forum wordt geboden. Het gesprek onder dichters handelde dus niet over de stand van de Afrikaanse poëzie, nieuwe literaire ontwikkelingen, esthetische paradigma’s. Er woedt geen strijd van geesten met als inzet de eigen plaatsbepaling in het Afrikaanse poëzielandschap. Het open debat meanderde heerlijk ongecontroleerd, zonder orkestmeester of vaste banen, naar een monding waar taal en ideologie onlosmakelijk met elkaar vervloeien.

Voor een buitenstaander met een Europese achtergrond is het confronterend maar ook intrigerend dit schouwspel te mogen beleven. Hoewel, een schouwspel was het niet echt. Hier hebben geen vrijblijvende discussies plaats over poëticale voorkeuren zonder dat ook politiek en ideologie een rol van betekenis krijgen. Ik hoorde bijna amechtige oproepen voor een nieuwe Afrikaanse taalbeweging, voor een fonetisch Afrikaans (schrijven zoals er wordt gesproken), apologieën voor de veelkleurigheid van een taal met onder meer een warme pleidooi voor het zogeheten Afrikakaaps. De avond vulde zich niet met vrijblijvend geouwehoer, geen literaire vendetta’s of steekspelen van literaire kongsi’s. Zelfs een buitenstaander kon aan zijn koude tenen voelen – helaas letterlijk te nemen – dat hier met bezorgdheid maar ook gedreven door combattiviteit wordt gesproken. Dat een discussie over taal meer is dan een triviaal onderwerp onder schrijvers. Ik beluisterde gisteren politieke discussies die verder reikten dan een nationalistische discours of een louter op taal gericht vertoog. Afrikaans, de derde taal van Zuid-Afrika, krijgt het aan universiteiten en verder in het land zwaar te verduren. Het wurgkoord van apartheid hangt rond deze taal. Schrijvers die de taal hanteren en door haar spreken, voelen zich geroepen ervoor op te staan, in hun diversiteit “saam te staan”. Het zal vooral de kracht van het woord zijn die het lot van het Afrikaans zal bezegelen. Spreken alle Zuid-Afrikanen over drie decennia Engels, is nog geopperd. Als ik de referaten en de poëzievoordrachten beluister, de vele gedichten lees in deze Tuin van Digters, de nieuwe Afrikaanstalige literaire boekpublicaties aanschouw en mensen hoor “gesels” in en over het Afrikaans, dan weet ik dat zoveel taalbewustzijn, liefde en overlevering deze moedertaal van vele Zuid-Afrikaanse sprekers – en niet alleen van de bezoekers van Wellington – niet snel onbetekenend zal maken. Of zoals de gisteren jarige Breyten Breytenbach het mij meldde en zo pregnant weet uit te drukken: het gaat tenslotte over de “saam-mekaar-andersmaak” van gemeenschappen. In dat gesprek ligt het bestaansrecht van een taal. Daar staat immers het Breytenbachsentrum voor zoals uit een opschrift van Breytenbach mag blijken, opgehangen in de inkomhall.

(c) Yves T’Sjoen / 17 September 2016

‘n Tuin vol digters vier fees

Wednesday, August 13th, 2014

Binne die bestek van enkele jare het die Breytenbach-sentrum op Wellington sy jaarlikse poësiefees, genaamd Tuin van Digters, gevestig as sekerlik een van dié glanspunte op die poësieliefhebber se kalender. En vanjaar se fees, wat presies oor ‘n maand, op 13 en 14 September, gaan plaasvind, is werklik iets wat nié gemis moet word nie; veral vanweë die verskeidenheid van aktiwiteite wat aangebied gaan word. (Kyk ook na die volledige program onderaan die bladsy).

Vir die duur van die fees is daar byvoorbeeld die kunsuitstalling (Vers & Verf) waaraan van ons vernaamste visuele kunstenaars gaan deelneem. Volgens die sentrum se progra, die volgende: “Die opdrag was eenvoudig: elke skilder moet verse uitbeeld op ’n 30 x 30-grootte doek. Die resultaat is ’n indrukwekkende groepsuitstalling waarin die wisselwerking tussen vers en verf (of ander mediums) die kyker oorbluf. Die werke is bekostigbaar en hou goeie beleggings in vir kunsliefhebbers.” Kunstenaars wie se werke te siene sal wees, is Johann Louw, Henk Serfontein, Angus Taylor, Keith Dietrich, Sandra Hanekom, Rae Goosen, JP Meyer, André du Toit, Ingrid Winterbach, Colleen Gericke, Gerrie van Tonder, Joshua Miles, Helen Vaughan, Shany van der Berg, Wim Rautenbach en Liekie Fouché.

Daarteenoor is Ukusela eKapa, of dan Slurp Kaapstad Op, is ’n amptelike World Design Capital 2014-projek, wat deur die keramiek-kunstenaar, Hennie Meyer, en die argitek, Janine de Waal, met groot opwinding deur Kapenaars ontvang word.

Nog ‘n kunsitem op die program is Digby Digters; ‘n uitstalling wat bestaan uit die werke van Dimitri Engelbrecht, een van die opkomende Wellingtonse kunstenaars wat ingeskakel het by die Breytenbach Sentrum se opleidingsprojekte in die visuele kunste, onder die mentorskap van Tessa Louw. In hierdie uitstalling is van Dimitri se lewensgetroue sketse van bekende Afrikaanse digters te sien én te koop. Dimitri sal ook tydens die Tuin van Digters in die uitstallokaal werksaam wees.

Die program vir Saterdag, 13 September, begin om 09:30 met die huldeblyk “Verse in my vingers” wat ter viering van Breyten Breytenbach se 75ste verjaardag saamgestel is. Die program is nie net deur Juanita Swanepoel saamgestel nie, maar sy het ook die regie behartig. Kunstenaars wat hieraan deelneem, is Johann Nel, Waldemar Schultz, Hugo Theart, Eugenie Wiggens en Laurinda Hofmeyr.

Om 11:00 kan nadergestaan word Diek Grobler, Lina Spies en Danie Marais se aanbieding van Filmverse, ’n visuele bloemlesing waarin twaalf gekose gedigte die inspirasie was vir ’n reeks van kort animasiefilms. Klassieke gedigte, asook die werk van kontemporêre digters, word gebruik vir hierdie boeiende proses waarin ’n dialoog tussen woord en beeld geskep word. Elke animasiefilm word vergesel van ‘n eie klankbaan waarop die gedig onder andere voorgelees word. Diek Grobler wys tydens hierdie sessie van die animasiewerk en gesels saam met digters oor die fassinerende manier hoe gedigte visueel lewe kry.

Om 12:00 begin ‘n reeks gesprekke oor bepaalde bundels wat vroeër vanjaar verskyn het. Eerste aan die beurt is dit Danie Marais wat met Alfred Schaffer gaan gesels oor sy bundel “Solank verlange die sweep swaai”; om 15:00 is Louis Esterhuizen in gesprek met Daniel Hugo oor sy bundel “Die afwesigheid van berge” en laastens, om 16:00, Andries Bezuidenhout wat oor sy bundel “Die veelvuldige gebruike van huishoudelike items” met Melt Myburgh in gesprek gaan wees.

Ander belangrike items dié betrokke Saterdag, is “Mengelmoes Digters” wat om 13:00 aangebied word: “Die Breytenbach Sentrum bied vir die afgelope jare met groot sukses ’n digters-slypskool aan vir voornemende digters, onder leiding van Diana Ferrus. Hierdie jong digterstemme, hoofsaaklik van Wellington en die Paarl, sal gehoor word tydens die Tuin van Digters.  Hul verse word aangevul deur die polsende rymkletse van die alombekende Hemelbesem, asook die nuwelinge Rhyme Author en Rimestein.” Aldus die program.

Die dagprogram word op ‘n besonderse manier afgesluit met twee poëtikale musiekitems, synde “Katalekte” (om 18:30) en “Slaaptyd in die suburbs” (om 20:00). In 2013 het Breyten ‘n seleksie van die gedigte uit die bundel “Katalekte” opgeneem saam met Schalk Joubert en Ronan Skillen as musikale regisseurs en komponiste. Met die lewendige uitvoering van hierdie opnames tree Schalk Joubert saam met die perkussiespeler, Ronan Skillen, en Laurinda Hofmeyr (klavier) op. Die vertolkings en voorlesings sal deur o.a. Antoinette Kellerman, Toast Coetzer, Vicky Davis en ander behartig word.

Slaaptyd in die suburbs” word aangebied deur Roof Bezuidenhout (stem en kitaar), Brixton Barnard (stem en baskitaar), Kapelaan Pat Plank (lead kitaar) en Louis Graham (tromme). Volgens die programnota’s het Roof Bezuidenhout die volgende oor hul musikale bydare tot die Tuin van Digters-fees te sê gehad: “Ons is nou never-has-beens wat ʼn comeback moet maak.”

Sondag beloof eweneens om ‘n opwindende program vir die poësieliefhebber te bied. Die eerste item begin reeds om 11:00 wanneer Daniel Hugo, Amanda Strydom en Janine Neethling die ontslape heer van ons letterkunde, Hennie Aucamp, op ‘n besonderse manier gaan vereer. Volgens die programnota’s sal Daniel Hugo meer oor Aucamp se digwerk vertel en ook enkele verse voorlees, terwyl Amanda Strydom oor sy invloed op haar loopbaan sal gesels en van sy getoonsette werke sing.

Stokoud en splinternuut”, wat om 14:00 begin, is ‘n musiekprogram wat deur David Kramer en Schalk Joubert aangebied word. Volgens die programnota’s, die volgende: “David Kramer vier ’n leeftyd van liriekskryf en keer weer terug na intieme, akoestiese konserte – presies hoe hy in die laat sewentigerjare begin het. David sing van sy splinternuwe liedjies waaraan hy tans werk, maar die gehoor kan ook uitsien na van sy stokou werke wat aan hom tereg die reputasie besorg het as een van die gewildste sangers en liriekskrywers in Suid-Afrika.”

En asof hierdie fees nie reeds uit genoeg hoogtepunte bestaan nie, word die verrigtinge om 17:00 in die Goodnow-saal afgesluit met die volgende: “Die derde Tuin van Digters sluit af met hierdie klassieke musiekuitvoering waarin Boerneef besing word. Hierdie konsert is nie net ’n afsluiting van ons fees nie, maar ook ’n afskop van ons klassieke musiekreeks wat die Breytenbach Sentrum vanjaar vir die eerste keer in die asemrowende Goodnow-saal aanbied.” Musiekkunstenaars wat by die program betrek is, is o.a. André Serfontein (tenoor), Bennie van Eeden (klavier) en Geoffrey Armstrong (violis); met Johann Nel, Sanet Taljaard en Alma Nel as stemkunstenaars. Die musiek van “Boplaas sing Kro-taal” is deur Pieter de Villiers en Louis van Rensburg verskaf.

Kaartjiespryse is soos volg:

Naweekpakket: R250 (sluit alle aanbiedings in).

Toegang vir 13 September: R180 (sluit alle aanbiedings in vir 13 September)

Toegang vir 14 September: R120 (sluit alle aanbiedings in vir 14 September)

Besprekings kan via e-pos gedoen word by Jeanne-Mari Gerber, of telefonies deur 021-8732786 te skakel.

Hoe ook al – maak tog net absoluut seker dat jy nie dié vreugde misloop nie.

Besoek gerus die amptelike webtuiste vir meer inligting.

♦ Gedurende 12-14 September kan boekklubs heerlik ontspan in die Kaapse Wynland van Wellington by ‘n boekklubnaweek wat ook die Tuin van Digtersfees insluit.

Volledige Program

TUIN VAN DIGTERS

BREYTENBACH SENTRUM

13 & 14 September 2014

 

VERS & VERF

Met werke deur Johann Louw, Henk Serfon­tein, An­gus Taylor, Keith Dietrich, Sandra Hanekom, Rae Goo­sen, JP Meyer, André du Toit, Ingrid Winterbach, Colleen Gericke, Gerrie van Tonder, Jo­shua Miles, Helen Vaughan, Shany van der Berg, Wim Rautenbach en Liekie Fouché

Die opdrag was eenvoudig: elke skilder moet verse uitbeeld op ’n 30 x 30-grootte doek. Die resultaat is ’n indrukwekkende groepsuitstalling waarin die wissel­werk­ing tussen vers en verf (of ander mediums) die kyker oorbluf. Die werke is bekostigbaar en hou goeie beleggings in vir kunsliefhebbers.

Breytenbach Galery.

13 September | 9:00 – 17:00

14 September | 9:00 – 17:00

 

UKUSELA EKAPA

Met Hennie Meyer en Janine de Waal

Ukusela eKapa, of dan Slurp Kaapstad Op, is ’n amptelike World Design Capital 2014-projek, wat deur die keramiek-kunstenaar, Hennie Meyer, en die argi­tek, Janine de Waal, met groot opwinding deur Kapenaars ontvang word. Nou kom maak hulle ook ’n draai by die Tuin van Digters – en word jy uitgenooi om ’n spesiale handdruk te kom gee vir ’n klei-beker. Hierdie beker sal uiteindelik deel uitmaak van ’n groot­skaal­se uitstalling later in die jaar. Alles vir ’n goeie doel en deur klei-handdrukke, kom ons nader aan me­kaar.

Breytenbach Galery.

13 September | 11:00 – 12:00

 

DIGBY DIGTERS

Met werke deur Dimitri Engelbrecht

Dimitri is een van die opkomende Wellingtonse kuns­te­naars wat ingeskakel het by die Brey­ten­bach Sen­trum se opleidingsprojekte in die visue­le kunste, onder die mentorskap van Tessa Louw. In hierdie uitstalling is van Dimitri se lewens­getroue sketse van bekende Afrikaanse digters te sien én te koop. Dimitri sal ook tydens die Tuin van Digters in die uitstallokaal werk­saam wees – kom kyk gerus hoedat hy met fyn pot­lood­lyne al nader kom aan die digters wat hy uitbeeld.

Glaslokaal.

13 September | 9:00 – 17:00

14 September | 9:00 – 17:00

 

VERSE IN MY VINGERS

Afr. Geen o/14

Regie en samestelling: Juanita Swanepoel

Met Johann Nel, Waldemar Schultz, Hugo Theart, Eugenie Wiggens en Laurinda Hofmeyr.

In November 1975 sê Breyten Breytenbach tydens sy verhoor in die Paleis van Justisie in Pretoria: “Ek voel, ek wéét ek het nog baie gedigte in my vingers en skilderye in my oog”. By ’n ander geleentheid weer: “Wat my betref – ek wil probeer skryf vir hiér, vir nóú. Ek wil in my werk so na moontlik probeer kom aan die verbygaande – nie die ewige nie, dié was altyd daar. En die ewige sê niks. Dis die verby­gaan­de wat seer maak, die plaaslike”. Verse in my vingers, destyds spesiaal saamgestel vir die Brey­ten­bach Sentrum, word vanjaar herleef vir Breyten se 75ste verjaardag.

13 September | 9:30 | 90 min.

 

FILMVERSE

’n ATKV-produksie in samewerking met Fopspeen Moving Pictures

Met Diek Grobler, Lina Spies en Danie Marais

Filmverse bied ’n visuele bloemlesing waarin twaalf gekose gedigte die inspirasie was vir ’n reeks van kort animasiefilms. Klassieke gedigte, asook die werk van kontemporêre digters, word gebruik vir hier­die boei­en­de proses waarin ’n dialoog tussen woord en beeld geskep word. Elke animasiefilm word vergesel van ‘n eie klankbaan waarop die ge­dig onder andere voor­ge­lees word. Diek Grobler wys tydens hierdie sessie van die animasiewerk en gesels saam met digters oor die fas­si­nerende manier hoe gedigte visueel lewe kry.

13 September | 11:00 | 50 min.

 

SOLANK VERLANGE DIE SWEEP SWAAI

Met Danie Marais en Alfred Schaffer

Danie Marais se derde digbundel, Solank verlange die sweep swaai, is ‘n mymerende, soms prewe­len­de, plek-plek tierende besinning oor die Suid-Afri­kaans­e middelklas-weergawe van die menslike toes­tand. Dit gaan oor die “roaring 40’s” en die eers­te onheil­spellende tekens van middeljarigheid, oor eg­skei­ding, enkelvaderskap, ontnugtering, ‘n ge­lief­de ma wat by die dood omdraai en die skrik­wek­kende rele­vansie van gruwelrolprente en pop­kul­tuur. Danie gesels met Alfred oor hierdie aan­gry­pen­de werk en feesgangers kan ook uitsien om bietjie te luis­ter na die musiek wat hierdie bundel gevorm het.

13 September | 12:00 | 50 min.

 

MENGELMOES DIGTERS

(Moontlik gemaak deur die ATKV en LW Hiem­stra Trust)

Met voorlesings deur Diana Ferrus, Danhouse, Gaireyah Fredericks, Nazlee Jeppie, Annelize Laban, Fiona Fertyn, Sophia Oliphant, Ashley Fortuin, Chantelle Hartebeest, Iola Craill, Charmaine Moosaen Adriaan Williams. Optredes deur die befaamde rym­klets­ers Hemelbesem, Rhyme Author en Rimestein.

Die Breytenbach Sentrum bied vir die afgelope jare met groot sukses ’n digters-slypskool aan vir voor­nemen­de digters, onder leiding van Diana Ferrus. Hierdie jong digterstemme, hoofsaaklik van Welling­ton en die Paarl, sal gehoor word tydens die Tuin van Digters.  Hul verse word aangevul deur die pols­ende rymkletse van die alombekende Hemel­besem, asook die nuwelinge Rhyme Author en Rimestein.

13 September | 13:00 | 90 min.

 

DIE AFWESIGHEID VAN BERGE

Met Louis Esterhuizen en Daniel Hugo

Louis Esterhuizen gesels met Daniel Hugo oor sy nuutste bundel, Die Afwesigheid van berge. Dié bun­del handel oor ’n alleman se reis onderweg na die dood – die gedagtevlugte, die besinnings, die fanta­sieë waartoe die bewussyn geskok word. Maar die spreker is sterwend in hiérdie land. Trouens, hierdie land sing dikwels saam in die liedere, in re­frei­ne wat die slagspreuke, clichés en jargon is van nie net ’n nuwe Suid-Afrika nie, maar van ’n nuwe teg­nologiese era. ’n Persoon­like bundel, maar ook ’n aktuele een. Kom luister na hierdie insiggewende ge­sprek tussen twee deurwinterde digters.

13 September | 15:00 | 50 min.

VEELVULDIGE GEBRUIKE VAN HUISHOUDELIKE ITEMS

Met Andries Bezuidenhout en Melt Myburgh

In Andries Bezuidenhout se tweede bundel word twee werklikhede wat op die oog af nie raakpunte het nie, naas mekaar geplaas. Aan die een kant is daar die groter ruimte van die Suid-Afrikaanse stad en platteland, en aan die ander kant die intieme ruimte van die huis, veral die kombuis, gevul met verskillende toestelle. In albei hierdie ruimtes is ver­an­dering aan die werk. Die slo­pen­de werking van die geskiedenis bring verval, af­son­dering en ver­la­tenheid in stad en dorp mee; in die kombuis is die verandering geheimsinniger, soms meer sinister, en wonder die spreker oor die sameswerings van huishoudelike toestelle teen hulle gebruikers. Kom luister hoe Melt en Andries gesels oor gedigte, kombuise en ander ruimtes.

13 September | 16:00 | 50 min.

 

GEDIGTE SONDER GRENSE

(Ondersteun deur NB-uitgewers)

Met Marion Holm

Marion Holm lees van ons mooiste gedigte in Afri­kaans voor en maak poësie so lekker en toeganklik soos ’n bord goeie boerekos.  Bring jou gunsteling-ge­dig,  of een wat jy self geskryf het, saam en kom lees dit ook voor.

13 September | 17:00 | 45 min.

KATALEKTE

Met o.a. Schalk Joubert, Ronan Skillen, Laurinda Hofmeyr, Antoinette Kellerman, Toast Coetzer en Vicky Davis.

Katalekte vorm ’n drieluik met Breyten Brey­ten­bach se vorige twee bundels, Die wind­vanger en Die beginsel van stof. In 2013 het Breyten ‘n se­lek­sie van die gedigte uit die bundel op­geneem saam met Schalk Joubert en Ronan Skillen as musikale regisseurs en komponiste. Saam vorm hulle ‘n beeld­skone en hip­notiese musikale reis waar woorde en klank jou nader bring aan die rykheid van die taal. Met die lewendige uitvoering van hierdie opnames sal Schalk Joubert saam met die meesterlike per­kus­siespeler, Ronan Skillen, en Laurinda Hofmeyr op klavier optree. Die vertolkings en voorlesings sal deur o.a. Antoi­net­te Kellerman, Toast Coetzer, Vicky Davis en an­der gerekende digters en ak­teurs behartig word.

13 September | 18:30 | 60 min.

SLAAPTYD IN DIE SUBURBS

Met Roof Bezuidenhout (stem en kitaar), Brixton Barnard (stem en baskitaar), Kapelaan Pat Plank (lead kitaar) en Louis Graham (tromme)

“History stops where the suburbs begin,” skryf die digter Denis Hirson. Tien jaar na hul vorige album, Spergebied, is die Brixton Moord & Roof Orkes terug met Slaaptyd in die suburbs, ʼn album met twaalf nuwe snitte. In die tien jaar tussen-in het die groep hervorm, opgebreek en toe weer her­vorm, maar die lede was ook besig met ander pro­jekte, soos solo-albums, digbundels en skil­de­rye. Toast Coetzer het die Brixton Moord & Roof Orkes beskryf as “kind of like Koos du Plessis had he ever heard Nirvana” en Pieter Rede­ling­huys het op­ge­merk: “Afrikaanse rock het liriek­skry­wers soos hier­die nodig”. Mariana Malan skryf die groep se “aan­slag wys kennis en begrip van poësie en kombineer dit op unieke wyse met die musiekgenre wat hulle gekies het”, terwyl An­go­la Badprop sê hulle “is ouens wat weet hoe om te jol, maar ook weet wat hulle uit hul musiek wil hê.” Roof Bezuidenhout self: “Ons is nou never-has-beens wat ʼn comeback moet maak.”

13 September | 20:00 | 80 min.

MEESTER AUCAMP

Met Daniel Hugo, Amanda Strydom en Janine Neethling

Hennie Aucamp het ’n blywende impak op die Afri­kaans­e letterkunde gemaak. In hierdie pro­gram bring ons hulde aan Meester Aucamp, wat nie net vir ons met van die beste Afrikaanse kortverhale en kabarette agterlaat nie, maar ook ’n skatkis vol verse. Daniel Hugo vertel meer oor Aucamp se digwerk, lees enkele verse voor, terwyl Amanda Strydom gesels oor sy invloed op haar loopbaan en van sy getoonsette werke sing.

14 September | 11:00 | 60 min.

 

STOKOUD EN SPLINTERNUUT

Met David Kramer en Schalk Joubert

David Kramer vier ’n leeftyd van liriekskryf en keer weer terug na intieme, akoestiese konserte – pre­sies hoe hy in die laat sewentigerjare begin het. David sing van sy splinternuwe liedjies waar­aan hy tans werk, maar die gehoor kan ook uit­sien na van sy stokou werke wat aan hom tereg die reputasie besorg het as een van die gewildste sangers en liriekskrywers in Suid-Afrika.  Kom be­leef die le­gen­de in die intieme atmosfeer van die Breytenbach Sentrum.

14 September | 14:00 | 70 min.

 

BOPLAAS SING KRO-TAAL

(Moontlik gemaak deur die Rupert Musiekstigting)

Met o.a. André Serfontein (tenoor), Bennie van Eeden (klavier), Geoffrey Armstrong (violis) asook Johann Nel, Sanet Taljaard en Alma Nel as stem­kuns­tenaars. Musiek deur Pieter de Villiers en Louis van Rensburg.

Die derde Tuin van Digters sluit af met hierdie klas­sieke musiekuitvoering waarin Boerneef besing word. Hierdie konsert is nie net ’n afsluiting van ons fees nie, maar ook ’n afskop van ons klassieke musiekreeks wat die Breytenbach Sentrum vanjaar vir die eerste keer in die asemrowende Goodnow-saal aanbied. Die volledige program vir dié reeks is op ons webwerf beskikbaar.

Goodnow-saal

14 September | 17:00 | 50 min.

 

EEN STOP

Alle vertonings, behalwe as dit andersins aangedui word, sal in die tent in die vierkant van die Brey­tenbach Sentrum aangebied word. Dit stel be­soe­kers in staat om te parkeer en alles rustig en gerief­lik op een plek te kan geniet.

Tydens die Tuin van Digters kan jy ook uitsien om die digters se bundels te koop, asook tweede­handse boeke, lekker verversings in ons t-winkel en in die Bôrdienghuis Teater te geniet, kosse en drankies te geniet, asook om geskenke en ander kreatiewe produkte te koop. 

 

WELLINGTON TOERISME

Skakel met die Wellington Toerisme-kantoor by info@wellington.co.za om jou te help met jou verblyfbesprekings en ander inligting oor ons dorp en omgewing te bekom.

 

KAARTJIEPRYSE  

Naweekpakket: R250

(sluit alle aanbiedings in)

Toegang vir 13 September: R180

(sluit alle aanbiedings in vir 13 September)

Toegang vir 14 September: R120

(sluit alle aanbiedings in vir 14 September)

BESPREKINGS

Bespreek jou kaartjies per e-pos by Jeanne-Mari Gerber: besprekings@breytenbachsentrum.co.za

VERDERE NAVRAE

Breytenbach Sentrum, 14 Burgerstraat, Welling­ton.

Skakel ons by 021-8732786 of per e-pos na info@breytenbachsentrum.co.za

Volg ons op twitter, facebook en hou ons webwerf, www.breytenbachsentrum.co.za, dop vir die nuutste inligting oor die Tuin van Digters 2014.

VERBLYFBORG

Met dank aan Cummings Gastehuis. Kontak hulle gerus by 021 873 3474 of stuur ’n e-pos na mattievisser@wellington-accommodation.com en kom kuier die naweek saam met ons.

DONATEURS

ATKV, Die Dagbreek Trust, Distell Stigting, Drakenstein Munisipaliteit, Het Jan Marais Nationale Fonds, LW Hiemstra Trust, Naspers, NB-uitgewers, Rupert Musiekstigting.

 ***

Persverklaring: Digters uitgenooi na Tuin van Digters

Thursday, July 25th, 2013

 Digters uitgenooi na Tuin van Digters

Die Breytenbach Sentrum bied op 14 September 2013 die tweede Tuin van Digters op Wellington, waartydens ’n verskeidenheid digters sal kom gesels en van hul nuutste werke voorlees. In een van die sessies word alle digters genooi om te reageer op ’n gedig van Marlene van Niekerk.

Vroeër vanjaar het Van Niekerk die gedig “Mud School” aan die basiese minister van onderwys, Angie Motshekga, geskryf wat in die Mail & Guardian gepubliseer is. Dié gedig volg nadat afgevaardiges – waaronder die skrywer Njabulo Ndebele en die aartsbiskop van die Anglikaanse Kerk, Thabo Makgoba – die haglike omstandighede van die sogenaamde modderskole in die Oos-Kaap beleef het. In die Sunday Independent van 12 Mei 2013 nooi Makgoba die publiek uit om druk te plaas op Motshekga en die regering om dringend aandag te skenk aan die verwaarlosing van ons skole.

Die Breytenbach Sentrum nooi nou alle digters uit om op Van Niekerk se onderstaande gedig te reageer en om dan hul gedigte van saam-protesteer, of dan teenkanting, te kom voorlees. Belangstellendes moet teen 2 September 2013 ’n gedig e-pos na Theo Kemp by theo@breytenbachsentrum.co.za om te kan deelneem. Die Tuin van Digters sluit nie net voorlesings in van digters soos Wilma Stockenström, Clinton V du Plessis en Tom Gouws nie, maar ook optredes deur Hemelbesem, ’n woordkunsprogram, Die 100 gewildste Afrikaanse gedigte met Stian Bam, Tinarie van Wyk Loots, Nicole Holm, Waldemar Schultz en Kyle Seconna. Die dag sluit af met musiek deur Gert Vlok Nel, Laurinda Hofmeyr, Albert Frost, Schalk Joubert, Nicole Holm en Vernon Swart.

Die volledige program is beskikbaar by 021-8732786 of per e-pos info@breytenbachsentrum.co.za.

Hier heel onder verskyn die program ook.

 

Mud school

 

(For the children of the Eastern Cape, twenty years after Freedom)

Minister Motshekga, your name is mud. Let’s see

what we can do with you. We can fire you and make

of you a brick, and add you to our school, maybe

as the corner stone. In rain you’ll turn into a turd.

We’ll skip over you and laugh. We can smear

you thickly on our walls and watch you crumble

in the summer wind, we’ll use your flakes to learn

subtraction until there is nothing  left to reckon with.

We can bake a cake with you and pretend we ‘re eating

lunch, or mould you to a wafer to serve us as a thin,

melting sacrament. We can press you in a frame

to form a wet slate and write this poem on you

with a twig and send  the president a truck of sun-

baked tiles to read until he weeps. But maybe he

will only grin and say, why complain?  Look where I

have gotten to with only standard six, I hold an honorary

doctorate from Beijing! Mrs Mud, we could erect for you

a headstone  in every school and every morning march

around it chanting, till it falls down like the walls of Jericho.

But will it help if the element is air, or song, or pristine hope?

Mud is a multi-purpose substance, Minister, we can fling

it in your face, if you would show it to us, but you rarely come.

A grateful word for rhyming, too, this mud that is your name,

for chewing on, like a dumb beast on its cud, until one day – 

having baked, skipped, eaten, written, reckoned,

ruminated, marched, prayed and chanted in its medium,

inhabited its frailty and studied well its force –we mix our blood

in it, and turn it into rock, and fan it into flame and furl

it into smoke and shout and tread under our feet the very buds

of spring, the things you should have nurtured,

the flowers of fresh learning, that we should have been.

 

–          Marlene van Niekerk

 

 

TUIN VAN DIGTERS  14 SEPTEMBER 2013

BREYTENBACH SENTRUM

Program

 

Woord & beeld – 30 x 30

 Met kunswerke deur Hanneke Benade, Willie Bester Hardy Botha, Anton Brink, Estelle Marais, Keith Dietrich, Jan du Toit, Sharle Mathews, Diane McLean, Henk Serfontein, Jaco Sieberhagen, Annette Snickers, Sue Tatham, Pienaar van Niekerk, Shany van den Berg, Clementia van der Walt en Ingrid Winterbach. Met hierdie groepsuitstalling is uiteenlopende kunstenaars gevra om hul gunsteling Afrikaanse gedigte op ’n 30 x 30-doek uit te beeld. Die uitstalling duur tot 13 Oktober 2013.

Breytenbach Galery.  9:00 – 17:00. Gratis.

 

Die 100 gewildste Afrikaanse gedigte

Samestelling en spelleiding deur Juanita Swanepoel. Met Stian Bam, Tinarie van Wyk Loots, Nicole Holm, Waldemar Schultz en Kyle Seconna. Leserskring, in samewerking met By en RSG, het ‘n bloemlesing en CD bekendgestel met die 100 gewildste Afrikaanse gedigte, soos deur ‘n openbare stemming gekies. Met hierdie aanbieding verpak ‘n bekroonde geselskap al dié gunsteling gedigte in ‘n reis deur die Afrikaanse poësie-skatkis. Van Jonker tot Krog, Totius tot Letoit, Opperman tot Small, Marais tot Eitemail.

Bôrdienghuis Teater, 9:30, 75 min. R60. Bespreek by 021-8732786, info@breytenbachsentrum.co.za

 

In die skadu van soveel bome

Met Hennie Nortjé

In Hennie Nortjé se debuutbundel, In die skadu van soveel bome, waarmee hy met die Eugène Marais-prys bekroon is, word ’n fyn ewewig gehandhaaf tussen emosie en intellek in weloorwoë, delikate woordkuns. Dit is verstegnies vaardige en deernisvolle gedigte waarin die bome van Suid-Afrika beelde word vir menswees en psigiese ervarings. Fyn natuurwaarneming, trefseker woordkeuses en speelse humor, ook satire, maak van die bundel ’n boeiende verkenning van die menslike psige en ons verhouding tot die natuur. Hennie gesels  oor sy reis op soek na die uitsonderlikste bome en gedigte.

Onderste lokaal, 11:00. 45 min. Gratis. 

 

Rangeer

Met Clinton V du Plessis & Erns Grundling

Rangeer is Clinton V. du Plessis se sewende bundel – en die gedigte hierin beweeg soos ’n  stoomtrein deur die verskillende landskappe:  of dit nou oor ’n politieke wil­der­nis wil vertel, oor die oppervlakkige moderne stads­bestaan of die leë behoeftes van die vlees. En ook in die saamgesels met die Afrikaanse letterkunde herken jy jouself op verskillende stasies – ’n Noupoort, ’n Kookhuis, ’n De Aar.  

Breytenbach Galery. 12:00. 30 min. Gratis.

 

Taalportret – Van die Kaap tot die Karoo

Samestelling en regie: Sophia Passerini.

Artistieke ontwerp: Marinda du Toit.   

Met die Breytenbach Sentrum se drama-studente: Glemorene van Rooyen, Gretchen Arendse, Edroy Kyster, Jamie-Leigh Ephraim, Justine Krieling, Davon Nontas, Hizel Riffel, Jonathan Fransman, Joslin Arendse, Raymile Small, Mané-Lee du Plessis, Shar-Nell Swarts, Hildry Jacobs, Ishwill Jacobs, Chimene Jacobs, Shu-Aib Isaacs, Eunique Agenbach, Chante van der Berg, Ebrahim Steenberg,  Ashlynn Vaughan en Jessica Titus. Ons pragtige land, sy herkoms en uiteenlopende karakters word uitgebeeld deur middel van die digkuns, sketse en sang.  Bekende skrywers se werk word voorgedra wat nie net heimwee sal oproep nie, maar ook die voorreg van Afrikaans-wees vier.

Vierkant. 12:30. 30 min. Gratis.

 

 Leliebloem se digters

 Onder leiding van Thérèse Hulme en Renée van den Berg.

 In 2012 het die Breytenbach Sentrum, in samewerking met die Music Therapy Community Clinic (MTCC), ‘n Poësie en Liriek- projek geborg as deel van die jeugprogram van die Leliebloem Jeugsentrum in Athlone. Hierdie groepie jong digters het sedertdien ander geïnspireer om ook te begin skryf!  Vanjaar neem elf jong vroulike digters van verskeie jeugsentrums op die Kaapse Vlakte deel in hierdie program van gedigte-voorlesings en sang, begelei deur marimba, kitaar, trom en klavier.

Bôrdienghuis Teater. 13:00. 45 min. Gratis.

  

Heuningland 

 Met Tom Gouws en Willem Pretorius

Tydens hierdie gesprek sal die landskapkunstenaar, Willem Pretorius, en die digter, Tom Gouws, ons inlig oor hulle simbiotiese werkservaring met die skep van Heuningland.Tom sal vertel hoe die skildery hom prikkkel om pen op te tel en Willem sal vertel hoe die gedig hom inspireer  om kwas op doek te sit. Besigtig gerus ook die meegaande uitstalling.

Breytenbach Galery. 13:30. 45 min. Gratis.

  

Hemelbesem & die Wellington-digters 

Met Hemelbesem en digter-voorlesings deur Edroy Kyster, Fiona Fertyn, Merle Dannhouse, Theresa Carstens, Nazlee Jeppie, Gaireyah Fredericks, Annelize Laban en Madelein Adams.  Hemelbesem is een van die gewildste en produktiefste Hip-Hop kunstenaars in Afrikaans.  Met sy skerp lirieke en aansteeklike ritmes sal hy sorg dat jy nie vir lank stilsit nie. Sy optrede word voorafgegaan deur voorlesings deur die opkomende digters in ons skryfskool, wat deur die ATKV geborg word, en aangebied word deur Diana Ferrus.

Vierkant. 14:00. 60 min. Gratis.

 

Hierdie mens  – Wilma Stockenström

Met Joan Hambidge en Wilma Stockenström

Sedert Spesmase in 1999, is Hierdie mens Wilma Stockenström se eerste digbundel in 14 jaar. Die toon­aard is verfrissend speels en lig, die verse meesal kort en gestroop tot die essensie. Dis toeganklike verse, gekenmerk deur ’n ironiese inslag, en fokus op momentopnames van die later lewe. Louise Viljoen skryf oor hierdie verse dat dit “so konkreet is dat jy voel of jy aan hulle kan vat, so bevatlik in hul eenvoud dat jy hulle byna intuïtief verstaan; tog is hulle gevul met ’n gedagtewêreld so ruim soos die heelal.” Joan Hambidge gesels inleidend oor Wilma Stockenström se gedigte, terwyl Wilma van haar gedigte sal voorlees. 

Bôrdienghuis Teater, 15:30. 30 min. Gratis.

 

Nuwe stemme 5

Met Riana Barnard, Loftus Marais; voorlesings deur Desmond Painter, Joan-Mari Barendse en Gerhard Bothma. 
Die Nuwe stemme-reeks is ’n opwindende projek waarmee Tafelberg-Uitgewers publikasiegeleenthede skep vir jong digters. Die bundelreeks het met die verloop van slegs ’n paar jaar reeds ’n instelling geword. Vanjaar is daar opnuut bekende en opwindende name opgeneem. Kom luister na hierdie nuwe stemme se verse en hoe die samestellingsproses van die bundel gewerk het.

Breytenbach galery. 16:00. 45 min.

 

Beste Angie

Marlene van Niekerk skryf die gedig “Mud School” wat vroeër vanjaar in die Mail & Guardian gepubliseer is. In hierdie gedig gooi sy modder na die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga, oor die verwaarlosing van ons land se skoolstelsel. Ons nooi alle digters uit om op Van Niekerk se gedig te reageer en om dan hul gedigte van saam-protesteer, of dan tee-praat, te kom voorlees. Indien jy ’n gedig op die hart het, kontak Theo Kemp by theo@breytenbachsentrum.co.za Die gedig “Mud School” is ook op navraag beskikbaar.

Breytenbach Galery. 17:00. 45 min. Gratis.

 

Onherroeplik
Met Gert Vlok Nel, Laurinda Hofmeyr, Albert Frost, Schalk Joubert, Nicole Holm en Vernon Swart. Voorlesings deur o.a. Carina Stander, Clinton V du Plessis, Diana Ferrus, Loftus Marais en Marius Crous. Die enigmatiese Gert Vlok Nel se debuutbundel, Om te lewe is onnatuurlik, en sy eerste CD, om beaufort wes se beautiful woorde te vergeet, kan tereg beskou word as ’n belangrike baken in die Afrikaanse digkuns en musiek. Na bykans 14 jare se maer jare, verras Gert Vlok Nel met ’n tweede album, Onherroeplik. Hy tree by die Tuin van Digters op saam met die volle span musici wat aan die CD se opname gewerk het. ’n Uitsonderlike ervaring wat aangevul word met digters-voorlesings.

Vierkant. 18:30. 90 min. R100. Bespreek by 021-8732786, info@breytenbachsentrum.co.za

 

Kuier die hele dag

Al die lokale is op die Breytenbach Sentrum-perseel. Tussendeur die sessies wil ons jou graag uitnooi om saam te kuier en ons te ondersteun: 

  • The Book Traders bied die beste tweedehandse en versamelaarswerke teen billike pryse.
  • Protea Boekwinkel is spesiaal hier om al die digters se nuutste werke, asook CD’s, te verkoop.
  • Loer in by die kunswinkel, Kardoes, maak ’n draai by die Kreasie Stasie-kunsskool en die pottebakkerystudio, Earth Butter.
  • Besigtig die lapkunswerke in die digterstuin, gemaak deur ons tekstiel- en naaldwerkstudente en koop van hul kreatiewe boeksakke.
  • Die Bôrdienghuis Teater se kontantkroeg is die hele dag beskikbaar en sal uitgesoekte kosse verkoop. En moenie vergeet om tee te kom drink in die T-aansluiting nie.

 

 Vir meer inligting

 Kontak die Breytenbach Sentrum: Burgerstraat 14 (h/v Burger en Malherbe, info@breytenbachsentrum.co.za, 021-8732786. Die program is onderhewig aan veranderinge wat op ons webwerf www.breytenbachsentrum.co.za aangebring sal word.

 

Donateurs

ATKV, Dagbreek Trust, Drakenstein Munisipaliteit (wyk 18), Het Jan Marais Nationale Fonds, IDT, LW Hiemstra Trust, Naspers Voorsittersfonds.