Versindaba
~ ‘n Kollektiewe weblog vir die Afrikaanse digkuns ~

My puriteinse siel is in beginsel gekant teen iets wat baie geraas maak, baie geld kos, gevaarlik is en ook dikwels onprakties. Sien my dus nie as ’n groot aanhanger van motorfietse nie. Tog word ek geleidelik gewen vir ’n rit af en toe, solank dit iewers heen is en nie net om draaie te gooi nie. Toe die wolke Saterdagoggend dus ’n bietjie ooptrek, toe vat ons die tweewielpad Vrystaat toe. Dis die middel van Paasnaweek en die paaie is stil. Ek kan maar terugsit en vir die wolke kyk. Parys hier kom ons.

   Daar’s ’n liedjie, weet nie wie dit sing nie, The ballad of Lucy Jordan:

… At the age of thirty seven

she realised she’d never ride

in a sports car through Paris

with the warm wind in her hair …

Wel, daar ry ek toe, op die ouderdom van sewe en dertig, deur die strate van Parys.

   Ons eintlike bestemming was Vredefort – die meteoriet, die koepel, die klippe. Wat kan ek sê? Ons was in Vredefort. Ons het gedink ons sien die middelpunt van die koepel en die berge daaromheen. Want Vredefort het skynbaar vrede met toeriste. Daar was ’n klein bruin bordjie met ’n i vir informasie…

   Om terug te kom na die motorfietse. Dis nou nie iets wat my digterlike wiele laat draai nie, maar twee Afrikaanse digters kry dit goed reg. Hier is Sheila Cussons (uit Die swart kombuis (1978)):

Die motorfiets

Verlepte geel laphoede van pampoene

loer nuuskierig paprand

tussen bebaarde dissels deur

waar honde-pie en kakiebos meteens

orenter staan van voorgevoel:

’n afbeensprinkaan hink die dorpspad

agterna, wat rinkhalsnekgerek

doer in die verte iets bespeur –

en als is stilte, hitte, langoor-husse bang gespits…

en dan, o heerlikheid, dan spat

die lug in bloubordskerwe uitmekaar

en honde-pie, pampoene, dissels gryp

vervaard laphoede, pluime en bosgasies vas

want links, regs, knal – o oordeelsdag –

’n flou-van-word verruklikheid –

dan poep-poep-poep die Ding

al dowwer weg en daal die rus

maar weer half valerig neer soos as.

En meer onlangs, Gilbert Gibson (uit oogensiklopedie (2009)):

hoe ’n motorfiets snags verby

ek luister in die donker hoe ’n

motorfiets op die N1 verby, die nag

om die geluid gehul soos olie om ’n rat.

en ’n pols oor die versneller gebuig, die hand

gesper, die wiele deur hul eie skaduwee gejaag, ’n

veraf lyn uit die horison teen aankomende verkeer geëts,

die roete van hier tot in die uiterste ewigheid en die wind kom

om die lyf soos ’n regverdige regter, in die koue van die ooppad

geknus. die motorfiets raak dan stil. en jaag verder uit die voortslaap

weg, die stippelstreep in die middel van die pad gedwaal tot niks. die rooi

van die remlig swem in donker lugspieëlings, in vals fokus van die onsiende

oog. ek luister in die donker. ek luister die donker. ek luister weer deur donker.