Posts Tagged ‘Willem Roggeman gedigte’

Willem Roggeman. Canto voor Bert Schierbeek

Saturday, December 28th, 2013

Canto voor Bert Schierbeek*

 

Met een andere stem, geleend voor dit gedicht,

lees je deze lange endecha, dit treurdicht, voor

Bert Schierbeek, met een mond halfvol Spaans.

De stem heeft nu andere afmetingen gekregen en

de adem legt de langste versregels neer op de tong.

Want de verleden tijd zit voor altijd in ons verloren.

 

Op het eiland Ibiza ziet hij de eerste vage tekenen

van de fabel hoe het dier een mens heeft getekend.

Met de Manolito, een  oud bootje met gasoliemotor,

vaart hij naar het zuiden, het eiland Formentera,

waar hij een wit huis zal bouwen naast vijgebomen.

Want de verleden tijd zit voor altijd in ons verloren.

 

In de ruime woning met het ouderwetse portiek

aan de Koninginneweg te Amsterdam-Zuid,

waar je twee maanden in de logeerkamer verblijft,

schiet hij vaak in een schurende lach die stokt,

waarna een lange stilte volgt terwijl zijn gezicht

blijft lachen en de rimpels zich vermenigvuldigen.

 

Een verzamelaar van stemmen, en dus ook van woorden

die onophoudelijk gulzig stromen uit ontelbare monden

en een beeld opbouwen van de alles omvattende wereld

maar ook van die kleine borrelende wereld van het ik.

Zijn woorden bereiken nu eindelijk hun bestemming.

Want de verleden tijd  zit voor altijd in ons verloren.

 

Het opdringerige wit op vele bladzijden komt overeen

met de relevante stilten in de muziek van John Cage.

Hier dringt de buitenwereld luid binnen in de tekst.

Zijn schrijven vormt een vuist vol gebeurtenissen.

Een brekende bamboestengel levert een Zen-ervaring op:

kijk, de verleden tijd zit voor altijd in ons verloren.

 

Woorden zijn er om opgeschreven te worden.

Typografie als bestanddeel van het schrijven.

Nochtans zal een stoel zich nooit herkennen

in het woord stoel. Poëzie schiet hier tekort.

Het Spaanse volk dat lacht en ongelukkig blijft,

de verleden tijd zit voor altijd in ons verloren.     

 

© Willem Roggeman / 2013

* BERT SCHIERBEEK (1918-1996) : Nederlandse experimentele schrijver, die behoorde tot de groep van de Vijftigers, samen met o.m. Gerrit Kouwenaar, Remco Campert en Lucebert. In 1951 publiceerde hij de succesvolle experimentele roman “Het boek ik”, waarin geen verhaallijn voorkwam en die vooral bestond uit associaties van woorden en gedachten. Tot zijn bekendste werken behoren “De gestalte der stem” (1957) en “Het dier heeft een mens getekend”  (1960). Hij schreef niet alleen experimenteel proza, maar ook dichtbundels, toneelwerken en het  essay “De tuinen van Zen” (1959). Ook werkte hij vaak samen met kunstschilders als Karel Appel en Lucebert, die zijn boeken illustreerden. Hij overleed op 77-jarige leeftijd in Amsterdam. (W.R.)

 

Willem Roggeman. De ademhaling van de zee

Tuesday, December 17th, 2013

De ademhaling van de zee

 

Zoals jij en de zee telkens weer in elkaar

overvloeien, schuift het duister gefluister

van de golven in al je donkere spelonken

die lonken naar wat het ogenblik vraagt.

 

Dit is de hoorbare cadans, de macabere dans

op de aangespoelde melodie waarin de geest

driftige sirenen zingend zichtbaar worden.

 

En toch ben je nog steeds niet te herkennen

in het tij, noch in de smeekbeden van de wind

die de namen van de kinderlijke kardinalen

uiterst voorzichtig neerlegt op de horizon.

 

© Willem M. Roggeman / 2013

 

 

Willem Roggeman. Twee gedigte (Tijdsbesef; Lichaamstaal)

Sunday, December 8th, 2013

Tijdsbesef

 

Het gevoel dat de tijd pas nu begint,

 

dat vroeger alles tegelijkertijd gebeurde

in een nu dat eindeloos werd uitgerekt

terwijl het nu ons nu voortdurend ontglipt.

 

Aandacht, tragische heren van de kunst,

vertraag toch dit sidderende mensenleven,

zo kort en pijnlijk, met daarna de dood

waaraan nooit meer een einde zal komen.

 

Vreemd groen vreet aan dit slapend huis,

met zijn bewoners uit de loog geborsteld

als ouderwets gezeefd licht op een gletsjer

of als het rood dat roest op het grijze lint

 

van de autoweg die het dorp even aandeed.

In de kerk klept een eenzame klok stil voor

het slachtoffer van deze vrede voorstelling.

 

Dan zet de tijd zich aarzelend in beweging.

 

*

 

Lichaamstaal

 

                                    voor Louise

 

 

Ik teken een stoel

en je gaat erop zitten.

 

Ik noem de naam van de zon

en je knippert met de ogen.

 

Ik droom van een tafel

en je schuift bij om te eten.

 

Ik zeg het woord water

en je spoelt er je mond mee.

 

Ik bedenk iets over liefde

en je glimlacht naar mij.

 

Ik wijs naar een onbeslapen bed

en je onderdrukt een geeuw.

 

Ik roep iets naar de hemel

en je ontplooit je vleugels.

 

Ik neem een foto van je

en je ogen houden de tijd vast.

 

Ik sluip naar je slapend lichaam

en raak gevangen in je ademhaling.

 

Ik lees een boek en op elke bladzijde

vormen de letters telkens weer jouw naam.

 

Ik vertel de dag luidop over jou

en jij verdwijnt stil in de nacht.

 

Ik verstop je in een donker landschap

en je wordt een rivier van licht.

 

Ik kijk op naar de maan

en zij heeft jouw gezicht.

 

 

 © Willem Roggeman / 2013 

 

Willem Roggeman

WILLEM M. ROGGEMAN. Vlaams dichter en kunstcriticus, geboren in Brussel. Werd vooral beïnvloed door de beeldende kunsten en staat hierdoor buiten de heersende literaire stromingen.  Publiceerde dichtbundels, een paar romans, toneel en essays over literatuur en over schilderkunst. Zijn meest recente dichtbundels zijn “Hier wonen de woorden” (2012) en “Notities voor een poëtica van de tijd” (2013). In 2014 verschijnt de bundel “Heidens retabel”.Roggeman is geregeld te gast op internationale poëziefestivals in het buitenland. Hij publiceerde artikelen over beeldende kunst en kunstenaars in onder meer “Kunstbeeld” te Amsterdam en “Kunst en Cultuur” van het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel. Dichtbundels verschenen in vertaling in Bulgarije, Canada, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Ierland, Italië, Macedonië, Polen, Rusland en Servië. Gedichten werden in Argentinië, Estland, Litouwen, Spanje, Verenigde Staten en Zuid-Afrika opgenomen in literaire tijdschriften en bloemlezingen. Gedichten werden ook in het Catalaans gepubliceerd. Componisten hebben muziek geschreven bij zijn gedichten. Kunstschilders hebben zijn verzen in beeld gebracht. Poëzie verscheen zowel in het Nederlands als in andere talen op posters, grammofoonplaten en CD’s. Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_M._Roggeman