Nie net is Wislawa Szymborska (86) een van die mees gewilde en geliefde wenners van die Nobelprys vir Letterkunde (1996) nie, maar haar bundelverkope is sodanig dat dit besonder goed vergelyk met die beste romanverkope in Pole. Interessant genoeg is haar reputasie wêreldwyd gebaseer op ‘n besonder klein oeuvre: rondom 250 gedigte. Maar in haar 86ste lewensjaar verras sy ons met ‘n nuwe digbundel, Tutaj, wat pas in Nederlandse vertaling met die titel Hier verskyn het. Die vertaling is gedoen deur Karol Lesman en die bundel word deur De Geus uitgegee. Sover ek kon vasstel het dié gedigte nog nie in Engels verskyn nie.
Ter viering van dié besonderse digter plaas ek graag die (lang) titelgedig hieronder. Nog verse is te lees op Athenaeum se webblad.
***
Nog ‘n lang gedig wat vandag op die webblad verwelkom kan word, is Allen Ginsberg se beroemde gedig “Howl”. Johann de Lange het die vertaling gedoen. In sy voetnoot tot die vertaling, sê Johann die volgende: “Ek het hierdie vertaling in 1997, sowat ‘n jaar voor Ginsberg se dood, begin en dit is nog steeds ‘n werk onder konstruksie. Die vertaling van poësie is eintlik ‘n onbegonne taak & om Ginsberg se legendariese & uiters idiosinkratiese gedig in Afrikaans te probeer weergee, is onmoontlik. Ek hoop nietemin ek het daarin geslaag om plek-plek ‘n glimmering van die oorspronklike vas te vang en lesers ‘n gevoel te gee van ‘n grootse, werklik tydlose, rewolusionêre gedig. ‘n Profetiese gedig wat vandag nog net so relevant is as toe dit geskryf is in 1955.”
Gaan lees gerus die volledige vertaling hier.
***
Op sy blog het Andries Bezuidenhout nog ‘n aflewering in sy reeks oor historiese Johannesburg geplaas; asook nuus van Karel Schoeman se “Hierdie lewe” wat so pas ‘n belangrike prys in Frankryk gewen het.
Lekker lees aan alles, en onthou: die Versindaba is op hande! Maak seker dat jy jou kaartjies betyds bespreek … Inderdaad is dit ‘n geleentheid wat jy nié wil mis nie.
Mooi bly.
LE
Hier
Ik weet niet waar nog meer,
maar hier op aarde is genoeg van alles.
Hier maakt men stoelen en verdriet,
schaartjes, violen, tederheid, transistors,
stuwdammen, grappen, kopjes.
Misschien dat elders van alles meer is,
alleen ontbreken daar om bepaalde redenen schilderijen,
kinescopen, noedels, tranendoekjes.
Hier is een overvloed aan plekken met omgeving.
Op sommige kun je bijzonder gesteld raken,
ze op jouw manier benoemen
en behoeden voor het kwade.
Misschien zijn elders soortgelijke plekken,
alleen vindt niemand die mooi.
Misschien als nergens anders of zelden ergens
heb je hier een eigen romp,
en daarbij de nodige attributen
om bij kinderen van anderen die van jezelf te voegen.
En verder handen, benen en een verbaasd hoofd.
Onwetendheid hier is aldoor in de weer,
telt voortdurend iets, vergelijkt, meet,
trekt daaruit conclusies en wortels.
Ik weet het, ik weet wat je denkt.
Niets hier is blijvend,
want voor eeuwig en altijd in de macht der elementen.
Maar zie – elementen raken snel vermoeid
en moeten soms lang rusten
tot de volgende keer.
En ik weet wat je nog meer denkt.
Oorlogen, oorlogen, oorlogen.
Maar ook daartussen doen zich pauzes voor.
Geef acht – de mensen zijn slecht.
Plaats rust – de mensen zijn goed.
Op geef acht produceert men woestenijen.
Op plaats rust worden in het zweet des aanschijns huizen gebouwd
en raken snel bewoond.
Het leven op aarde is tamelijk goedkoop.
Voor dromen bijvoorbeeld betaal je hier geen cent.
Voor illusies – pas als je ze kwijt bent.
Voor het hebben van een lichaam – alleen met dat lichaam.
En alsof dat nog niet genoeg is
draai je zonder kaartje mee in een carrousel van planeten,
en samen met haar, zwart, in een storm van melkwegstelsels,
door tijden zo duizelingwekkend,
dat niets hier op aarde daar zelfs maar van trillen kan.
Want kijk maar eens goed:
de tafel staat waar hij stond,
op de tafel ligt een briefje, zoals daar neergelegd,
door het open raam een vleugje van enkel lucht,
en in de muren geen vervaarlijke spleten,
waardoor je nergens heen zou kunnen waaien.
© Wislawa Szymborska (Uit: Hier, 2009: De Geus)