Andries Bezuidenhout. There is no rhyme and reason to this

Dis nogal aardig om kameelperde en sebras teë te kom as jy werk toe ry. Dis nou by die Groenkloofnatuurreservaat, waar ek verby ry voor ek Pretoria se institusionele, modernistiese konstruksies sien as ek met die pad langs tot by die Fonteinesirkel ry. UNISA se skip het teen een van die koppies op die rotse geloop en ʼn reuse sokkerbal hang aan ʼn toring.

Soms kan ek nie help om te wonder of ek werklik sien wat ek sien nie. Kameelperde en reuse sokkerballe om torings. Was daar acid in my oggendkoffie?

Ek lees ʼn rukkie gelede Frank Westerman se boek Engineers of the Soul: In the footsteps of Stalin’s writers.  Dis uit Nederlands vertaal en het vroeër hierdie jaar eers in Engels verskyn. (Duitsers en Franse is vinniger uit die blokke as dit kom by die vertaling van Nederlandse boeke, lyk dit my.)

Nietemin, vir iemand wat kom van waar ons kom, waar die letterkunde ook in die politieke spervuur van totalitêre heersers gestaan het, is die boek werklik uitstekende stof tot nadenke, maar ook vermaak – so tussen die historiese en persoonlike tragedies deur. Dit laat ʼn mens heeltemal anders na die Gariepdam (eens, lank gelede, die HF Verwoerddam) kyk. Ook die besproeiingskemas langs die Gariep- en die Vaalrivier. Meer as dit wil ek nie hier sê nie; lees die boek!

Een van die meer komiese dele van die boek is waar Bolsjewistiese kulturele beamptes die Russiese letterkunde aan die resensies van werkers en kleinboere onderwerp. Inwoners van ʼn stedelike kommune het die volgende oor ʼn gedig van Boris Pasternak geskryf:

“There is no rhyme and reason to this. The poem cackles like a plucked chicken. Terrible.”

“What’s written here is pure garbage, shit,”

“I don’t have anything against Pasternak. But his poem is so disgusting it actually made me ill.”

“The words are Russian, but they don’t mean anything… They swarm around your head like mosquitoes, buzz-buzz-buzz.”

Dit laat ʼn mens dink aan die tannie wat die vloekwoorde in Etienne Leroux se boeke getel het en haar bevindinge in ʼn brief in die koerant gepubliseer het.

Helaas, regeringsensors neem sulke opinies heel ernstig op.

Aanhalings uit:

Frank Westerman. Engineers of the Soul: In the footsteps of Stalin’s writers (Harvill Secker, 2010), p. 63.

Bookmark and Share

Een Kommentaar op “Andries Bezuidenhout. There is no rhyme and reason to this”

  1. Bibi :

    Ek ry elke oggend verby ‘n trop takbokke. Die regte-egte Rudolph-the-red-nose-soort wat iemand van e^rens af ingevoer het. Behalwe vir dese bokke is daar ook ‘n kamp vol wit leeus, maar hulle is te ver om te sien. Maar net die weet hulle is daar maak die pad werk toe vol opwinding. Dit gaan baie pret wees as hulle eendag ontsnap.

    Ek hoor gereeld dat die mal realiteit van lewe in Suid-Afrika fiksie “redundant” maak. Nou wonder ek of sulke jukstaposisies (soos werk en wildernis) ook digkuns die doodskoot toedien?

  •