Foto’s: breekwater teen die vergeet

Konstruksiewerker tydens vakansie in Kaokoland. 1973

Konstruksiewerker tydens vakansie in Kaokoland. 1973

Vanoggend kondig ons die eerste plasing aan in ons nuwe inisiatief genaamd Fotobeeld. En dit is die foto’s wat ons van Piet van Rooyen ontvang het. Maar waarom met so ‘n inisitaief begin op ‘n webtuiste soos Versindaba? Veral gesien in die lig van die Russiese digter,Yevgeny Yevtushenko, se uitspraak: “A poet’s autobiography is his poetry. Anything else can only be a footnote.”

Dit is wel so.

Maar ons leef in snelveranderende tye; verandering wat in ons spesifieke omstandighede ook dikwels met geweld en verguising gepaard gaan. En as dit so is dat ‘n digter by uitstek die getuie van sy tyd is, en dat ‘n digter se gedigte dan eintlik die emosionele landskap van hul skepper karteer, wil ek Yevtushenko graag  antwoord by monde van Paul Celan uit laasgenoemde se gedig “Aschenglorie“: Niemand / zeugt für / den Zeugen.” (Niemand getuig vir die getuie nie.) Of selfs ook met die volgende slotreël uit nog ‘n gedig van Celan (uit die gedigtereeks Atemwende): “Die Welt ist fort, ich muss dich tragen.” (Die wêreld is daarmee heen, ek moet jou dra.)

Is ek nou onnodig morbied? Miskien wel. Die feit is, dat wanneer jy op ‘n fotobeeld soos die van Piet van Rooyen af lees, jy onder die indruk kom van ‘n lewe wat in sy totaliteit geleef is. In sý leefwêreld, maar ook binne ‘n bepaalde tydskonteks. En watter emosies lê nie in dié momente opgesluit nie?! Neem nou byvoorbeeld die foto’s in Album 2 wat in die Kaokoveld en Okavango geneem is in 1973 & 1977; die geskiedenis wat spesifiek dáárdie foto’s agterlê, is enorm. En dit verdien om bewaar te word, is dit nie?

Dit sê immers: Ek was dáár, en ek het dít gedoen. Kyk, hier is ek.

Foto’s. Ons breekwater teen die vergeet.

Dankie vir al die opgewonde reaksie wat ons ontvang het met die aankondiging van dié inisiatief. Ook vir diegene wat meer skepties was; die feit is: Indien ons nie bereid is om ons eie getuienis te bewaar nie, is daar niemand anders wat dit as belangrik genoeg sal beskou om te doen nie.

Daarom – ons wag op jou foto’s indien jou gedigte op hierdie webblad staan.

Laat hulle ‘n gesig voeg by die woorde wat jóú lewe is.

As toegif vanoggend, die gedig uit Piet van Rooyen se verskamer onder aan die Nuuswekker.

***

Afgesien van bogenoemde, is daar vanoggend net een nuwe plasing om aan te kondig: Desmond Painter se stuk oor die ontmoeting tussen Sigmund Freud en Gustav Mahler in Leiden.

Lekker kyk, en veral: lekker lees.

LE

 

tafereel

 

uit oorblyfsels van droë stoppellanderye

tussen wit-geblertsde tele-pale

vloek gekwesde kraaie kras

op NG-dominees wat vuisskud

met stompneus-haelgewere

 

in ‘n eensame buurt vir barmhartiges

sluip nonne onder kaalgeskeerde koppe

vol skuld en kommunale hoop

amegtig van toegesluite deur tot deur

 

ons self sit met ons mede-kriminele

en skink ons grimmige glasies wyn

die lewe is ‘n maer lokasie-brak

wat grommend tussen tande kwyl

 

skoppend tussen benewelde vingers

elk se opgewarmde resies-kokkerot

in dun harnasse van garedraad

 

waar hul met wye pote

padvat oor ‘n tafelblad

diepgekerf in elke stukkie splinterhout

sit hindernisse van ou-vergete momente

van half-vervulde luste, wrewel, boete, haat

 

ons kloek moedig aan met skril stemme

oorwinning is soet, verliese suur:

tussen hoedende elmboë by elk

knusgepak sy hopie dertig silwerlinge

 

ons strydwaens jaag verwoed

in die swart gewaad van geestiges

deur moerasse van spoeg en kwyl

en plassies uitgestorte wyn

 

ons stoele kier op dun pote

terwyl ons diep uit mae lag

onder vloerplanke en agter toegetrekte ruite

piep-verskriklik skarrel rotte

in die donker doolhof van ‘n drein

 

moeg en mistroostig kom die refrein:

bedelaars steek mekaar met lemme

om laaste korsies brood

iewers in die bouval van’n kerk

steek ‘n swerm bye woedend

‘n spirits-versuipte boemelaar dood

 

 

© Piet van Rooyen. Junie 2009.

 

 

Bookmark and Share

Comments are closed.

  •