Philip de Vos: Wolfgang Gottlieb Mozart

Wolfgang Gottlieb Mozart of Wolfgang Amadeus Mozart. Maak dit werklik saak?
 
What’s in a name?
that which we call a rose
by any other name would smell as sweet.
 
Reeds doerietyd het Juliet hierdie woorde laat een aand op haar balkon in Verona geprewel, en net hard genoeg vir die heer Shakespeare om te hoor en dit gou-gou met ‘n gansveer neer te pen voordat dié woorde die vergetelheid in verdwyn en voordat Juliet kon voortgaan met haar mymeringe.

 En dit laat my tog wonder: was Shakespeare regtig reg? Waarom klink die volgende dan so vreemd?

Daai pienk kakkerlak ruik darem lekker.

teenoor

Ek gril my dood: Daar kom daardie roos alweer. Trap hom pap of spuit hom poegaai met Doom.

So ’n naam-omruilery laat my nogal dink en juis as gevolg van stukkies trivia wat ek gedurende onlangse navorsing oor Mozart op afgekom het.

Mozart is gedoop op 28 Januarie 1756, ’n dag na sy geboorte en in die doopregister in die St. Rupert-katedraal in Salzburg staan die volgende name volgens destydse Katolieke kerkgewoontes in Latyn geskrywe:

Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus

 

 

Sy vreemde tweede naam Chrysostomus, verwys na 27 Januarie, die dag van die heilige St. Chrysostom.

Die interessante deel is egter sy laaste naam Theophilus wat vertaal kan word as Geliefde van God en dit is hier waar ons eintlike storie begin.

Skaars 12 dae na Wolfgang se geboorte skryf die trotse vader Leopold aan sy vriend Johann Jakob Lotter:

“Ek moet jou ook inlig dat op 27 Januarie om agtuur in die aand het my geliefde vrou geboorte geskenk. Die nageboorte moes verwyder word en sy was ongelooflik swak. Maar nou, goddank is beide sy en die baba wel. Ons seun se name is Joannes Chrisostomos, Wolfgang, Gottlieb.”

Verskillende name is aan Mozart gedurende sy leeftyd toegeken, maar die naam Wolfgang Amadeus soos ons hom vandag ken was nie een daarvan nie.

Die gebruik van name destyds het dikwels afgehang van die taal.

In Italië was Ludwig von Beethoven, bekend as Luigi von Beethoven en in Frankryk as Louis von Beethoven. Maar ek kan my nie juis indink dat Giuseppi Verdi gedurende die laat negentiende eeu in Engeland miskien bekend kon staan as Joseph Green nie.

Maar hoe het Wolfgang Mozart self sy briewe onderteken?

 

In ’n brief van 31 Oktober 1777 teken hy grappendewys: Joannes Chrisostomus sigismundus Wolfgang gottlieb Mozart en so ook op 14 Februarie 1778 Wolfgang gottlieb Mozart. (Let wel na gottlieb wat met ’n kleinlettertjie geskrywe is.)

 

Wolfgang se eerste briewe is geskrywe in 1770 gedurende sy reis na Italië saam met sy vader. Dikwels was dit slegs ’n naskrif tot een van van sy pa se briewe.

 

 

So sluit hy grappenderwys ’n brief van 10 Februarie 1770 af: Wolfgang in Germania, Amadeo in Italia De Mozartini .

In ’n ander brief noem hy homself sommer: Wolfgang de Mozart, Baron von Hochental.

In ’n brief aan sy suster Nannerl noem hy homself Franz von Bloedneus en in ’n stuitige brief aan sy niggie Maria Thekla as Sauschwanz. Wolfgang Amadè Rosenkranz (5 Nov 1777)

En ook ander onsinnighede kom later voor soos op 31 Januarie 1778 toe hy sy van agterstevoor spel as TRAZOM en in ’n latere brief homself Mozart Romatz noem.

Maar sy heel geliefde tekennaam was Wolfgang Amadè, ’n naam wat hy vir 14 jaar lank vanaf 1777 tot met sy dood in 1791 gebruik.

 

 

Segs in een enkele brief spot hy in ’n naskrif en gebruik hy die naam Amadeus: Johannes Chrisostomus Wolfgangus Amadeus Sigismundus Mozartus

 

 

En lees mens sy laaste briewe van 1790 en 1791 gebruik hy later slegs die enkele woord Mozart en só ook het hy sy heel laaste brief ondertteken.

 

 

Wolfgang het dus in sy leeftyd algemeen bekend gestaan as Wolfgang Amadè Mozart en so staan dit ook in ’n teaterprogram van Zauberflöte in 1791

Herr Wolfgang Amadè Mozart

Kapellmeister und Kammer-Compositeur

 

 

Op 5 Desember 1791 sterf hy en die Doodsregister van die St stephen-katedraal staan daar vir die heel eerste keer geskrywe: Herr Wolfgang Amadeus Mozart

Maar miskien sou hy self maar net soos in sy laaste briewe bekend wou staan as Mozart, maar vandag is daar nes met die name Marilyn en Elvis en Garbo slegs één AMADEUS.

 

 

Hier is ’n versie wat ek ’n klompie jare gelede geskryf het:

 

 

 
WOLFGANG AMADEUS

 

Wolfgang Amadeus

your lovely tunes they play us

everywhere – both near and far

I-pod, concert hall and car.

Can anything be finer

than your little Eine Kleine?

Your years on earth were five times seven.

Bet they play your tunes in heaven.

Meanwhile, buddy – cheerio!

I’ll hear you on my Stereo.

Bookmark and Share

Een Kommentaar op “Philip de Vos: Wolfgang Gottlieb Mozart”

  1. Lewies Botha :

    N.a.v. die rolprentplakaat van “Amadeus” in jou blog, wat ‘n verruklike fliek is dit nie.

  •