Hilda Smits. Amerikaanse gedigte as skepe (of meubelstukke)

Soos in my vorige blog genoem het ek besluit om my HAT woordeboek af te stof met die voorneme om my Afrikaans te verbeter in Nashville. Hier waar enorme motors soos vreesaanjaende tenks op Nashville se enkele brawe voetgangers afjaag, en waar die hoender binnekort ‘n uitgesterfde spesie gaan wees. Ek het die afgelope paar maande met ‘n paar Amerikaanse skrywers kennis gemaak, al dan vir nadoodse ondersoeke, en in die proses my woordeboek nader gesleep om hulle beter te bekyk.

Daar is iets aan ‘n goeie gedig wat die trein van jou gedagtes soos ‘n dief infiltreer, en jou dan die res van die dag oor die spore van die brein sleep. Jou dwing om te luister tot daar waar die binneste hart van die gedig klop. Daar is iets aan ‘n gedig wat ‘n gedig is, en so  het ek besluit om enkele van hierdie skepe, en by tye slegs van hulle onderdele, te laat anker val in Afrikaans. Ek hoop van harte dat niemand verdrink het gedurende die proses nie. Die Russiese digter, Yevgeny Yevtushenko,  het gesê,  “Translation is like a woman. If it is beautiful, it is not faithful. If it is faithful, it is most certainly not beautiful”. Ek is bevrees my vertalings is nie faithful nie, en so by voorbaat my apologie aan Boyle, Stevens, Williams, Cummings en Eliot. Die proses het ‘n bietjie gevoel soos om meubels in ‘n huis met vele kamers rond te skuif. By tye het die toilet haarself skielik oorbluf in die kombuis gevind, of het die TV blind en beroerd in die tuin te stane gekom. Eksperimente, eerder as suiwer vertaling. Tog, wat ‘n wonderlike manier om woorde te mag herkou.

 

Kay Boyle, Summer (uittreksel)

 

III

Wind, tendinous, drifting dark and subtle in the channel, indolent, with one arm stroking the shore. Reeds follow the movement, flowing to light, following the mystery of muscles liberated under flesh. Wind fingering the rain and the melon flowers…the black-horned fungus growing under rye.

© K.Boyle, 365 Days, 1921.

III

seningrig is die lang arm van die wind drywend

in die donker water

slu strelend oor die sagte kurwes

van die strand.

hier volg die oë van riete elke beweging roer

die soepel spiere

van die sand in bevryding tas die wind na

die reën soos ‘n beminde

vloei alles na lig

hier groei die swart horings van swamme onder rog

 

Thirteen ways of looking at a blackbird, Wallace Stevens (uittreksel)

 

Lees die volle gedig hier: http://www.poetryfoundation.org/poem/174503

 

I

twintig stom sneeupieke slegs

die oog van die swartvoël roer –

 

II

ek het soos ‘n boom

drie breine drie swartvoëls

 

IV

‘n man en ‘n vrou is een ‘n swartvoël

‘n man en ‘n vrou is een ‘n

 

V

ek weet nie wat ek verkies nie,

die skoonheid van infleksie

of die skoonheid van insinuasie

die swartvoël se fluit,

of die oomblik daarna

 

XII

die rivier vlieg

op land  in water

die swartvoël vloei

op land in water

 

William Carlos Williams, Between walls.

Lees die gedig hier: http://www.poetryfoundation.org/poem/180087

 

die vlerke

van die hospitaal

waar niks sal groei nie

ou kole waarin die gebroke

stukke van ‘n groen bottel      gloei

 

E.E. Cummings, [i carry your heart with me(i carry it in]

Lees die gedig hier: http://www.poetryfoundation.org/poem/179622

 

ek dra  jou hart met my (ek dra dit in]

ek dra jou hart met my (ek dra dit in

my hart) ek is nooit daarsonder nie (oral

waar ek gaan, gaan jy my skat, en wat gedoen

word deur my alleen is te danke aan jou, my liefling)

.                                                                                       ek vrees

geen lot nie (want jy is my lot, my lief) ek wil

geen wêreld hê  nie ( jy is my wêreld, my waarheid)

en dit is jy is die betekenis van watookal ‘n maan nog altyd was

en watookal ‘n son altyd sal sing is jy

 

hier is die diepste geheim wat niemand ken nie

(hier is die wortel van die wortel en die kiem van die kiem

en die lug van die lug van ‘n boom wat die lewe genoem word;

wat hoër groei as wat die siel kan hoop of die denke kan verberg)

en hierdie is die wonder wat die sterre afsonder

 

ek dra jou hart (ek dra dit in my hart)

 

T.S. Eliot, Rhapsody on a windy night (uittreksel)

 

Lees die volledige gedig hier: http://www.poetry-archive.com/e/rhapsody_on_a_windy_night.html

 

twaalf uur. al langs die uithoeke

van die straat gevange in ‘n maan

sintese wat inkantasies fluister

verdwyn die vloere van die geheue

en al sy verligte gange

elke divisie en elke eksaktheid elke

straatlamp wat ek verbysteek

slaan soos ‘n fatalistiese drom

deur die donker ruimtes

skud die middernag se  hande

die geheue soos ‘n besete man

‘n dooie geranium skud

 

 

 

Bookmark and Share

6 Kommentare op “Hilda Smits. Amerikaanse gedigte as skepe (of meubelstukke)”

  1. Gert :

    “I carry your heart” is een van die mooiste freakin gedigte wat daar is.

    Sien jy kans om Walt Whitman se “Leaves of Grass” aan te pak.

    Veral hierdie deeltjie – my eie cosmic statement

    I know I was even there,
    I waited unseen and always, and slept through the lethargic mist,
    And took my time, and took no hurt from the fetid carbon.

    Long was I hugged close — long and long.
    Immense have been the preparations for me,
    Faithful and friendly the arms that have helped me.

    Cycles ferried my cradle, rowing and rowing like cheerful boatmen,
    For room to me stars kept aside in their own rings,
    They sent influences to look after what was to hold me.
    Before I was born out of my mother generations guided me,
    My embryo has never been torpid, nothing could overlay it.

    For it the nebula cohered to an orb,
    The long slow strata piled to rest it on,
    Vast vegetables gave it sustenance,
    Monstrous sauroids transported it in their mouths and deposited it with care.
    All forces have been steadily employed to complete and delight me,
    Now on this spot I stand with my robust soul.

  2. Gisela Ullyatt :

    Pragtige gedigte wat jy gekies het, Hilda.
    Gert, ek wonder of Whitman, die Kaptein van alle kapteine, hoegenaamd vertaalbaar is? Dalk nie heeltemal onmoontlik nie, maar ‘n helse uitdaging vir enige vertaler wat sy/haar sout werd is.

  3. Hilda Smits :

    Dankie, Gisela.

    Gert- voorwaar ‘n pragtige Whitman gedig. Dankie vir die uittreksel. Ek gaan myself voorneem om ‘n bietjie Whitman hierdie week te lees, en sal kyk of daar iets is wat ek vir jou kan vertaal.

  4. Gert :

    Whitman is die grootste van die grotes.

    Touch jonk was het hy lang ongetitelde gedig geskryf (I celebrate myself…) wat hy in later jare “song of myself” genoem het.

    Dit is koue rillings stuff. As jy dit, of iets daarvan vertaal sal ek jou ewig dankbaar wees.

  5. Hilda :

    Gert, ek het nie van Whitman vergeet nie!

  6. Gert :
  •