Nuuswekkers. Louis

Poësie by die Obama’s vanaand

Wednesday, May 11th, 2011
Barack & Michelle Obama

Barack & Michelle Obama

Luidens ‘n persverklaring van die Amerikaanse Wit Huis vind daar vanaand ‘n besonderse geleentheid plaas by die Obama’s in hul Wit Huis: “The President and Mrs. Obama will host a celebration of American poetry and prose by welcoming accomplished poets, musicians and artists as well as students from across the country to the White House next week. Participants include Elizabeth Alexander, Billy Collins, Common, Rita Dove, Kenneth Goldsmith, Alison Knowles, Aimee Mann and Jill Scott who will read, sing, and showcase the impact of poetry on American culture. The President will make opening remarks at this event held in the East Room, which will be pooled press and streamed live on www.whitehouse.gov starting at 7:00 p.m. ET.”

Verdermeer sal Michelle Obama, saam met Kenneth Goldsmith, vanaf 14:00 die middag ‘n slypskool aanbied vir honderde skoliere in die skryf van gedigte. Ook dié gebeure sal via die internet gevolg kan word.

Kenneth Goldsmith

Kenneth Goldsmith

Afgesien van bekende digters soos Billy Collins en Rita Dove op die program, is dit juis die insluiting van die konseptuele kunstenaar en digter, Kenneth Goldsmith, wat die winkbroue ietwat laat lig; veral omrede Goldsmith ‘n kontroversiële figuur is wat nou nie juis bekend is vir fatsoenlike eierdanse nie. Van hom het die Wit Huis se persverklaring die volgende te sê gehad: “Kenneth Goldsmith, who teaches in the Center for Programs in Contemporary Writing (CPCW) at the University of Pennsylvania and is a close affiliate of the Kelly Writers House, will be among the poets performing at the May 11 event. Kenny has been teaching a Creative Writing workshop called ‘Uncreative Writing’ for a number of years at Penn.” Ensovoorts.

Vir jou leesplesier volg twee gedigte uit sy bundel The Days onder aan vanoggend se Nuuswekker.

***

Sedert gister het Andries Bezuidenhout ‘n besonderse stuk oor Burgersdorp geplaas.

Lees en geniet.

Mooi bly.

LE 

 

Metropolitan Forecast

 

          D8 l the new york times tuesday, september 11, 2001

          Metropolitan Forecast

          today Less humid, sunshine

          High 79. Noticeably less humid air will filter into the metropolitan region on. Brisk winds from the northwest. High pressure building east from the Great Lakes will promote mainly sunny skies. Daytime readings will peak in the lower 80’s.

          tonight Clear, lighter winds

          Low 62. Skies will be clear overnight as high pressure crests near the Middle Atlantic Coast. Humidity will remain low, and temperatures will fall to around 60 degrees in many spots.

          tomorrow Mainly sunny

          High 76. Sunshine and just a few clouds will fill the sky. Breezes will turn and blow from the south ahead of a cold front approaching from Canada.

 

*** 

Islam

 

e2 the new york times, tuesday, september 11, 2001

          arts abroad

          Continued From First Arts Page

          On Islam, Mr. Houellebecq went still further, deriding his estranged mother for converting to Islam and proclaiming that, while all monotheistic religions were “cretinous,” “the most stupid religion is Islam.” And he added: “When you read the Koran, you give up. At least the Bible is

          Sexual tourism

          and inflammatory

          remarks about

          Palestinians.

          very beautiful because Jews have an extraordinary literary talent.” And later, noting that “Islam is a dangerous religion,” he said it was condemned to disappear, not only because God does not exist but also because it was being undermined by capitalism.

 

© Kenneth Goldsmith          

 

 

Om te ruik na boek

Tuesday, May 10th, 2011
Karl Lagerfeld

Karl Lagerfeld

Nou kyk, daar is min dinge wat lekkerder ruik as ‘n boek vars van die drukker af. Dit weet ons almal. Daarom was dit sekerlik net ‘n kwessie van tyd voordat iemand die winswaarde van dié feit sou wou ontgin … En wie anders as Karl Lagerfeld, die ikoniese modefat van wie dit al gesê is dat net sy liefde vir boeke sy welbekende passie vir die modewêreld oorskadu.

Volgens ‘n berig op Knak.be se webtuiste, beslaan Lagerfeld se boekversameling meer as 300 000 titels. Dan is hy boonop glo nie net versamelaar nie, maar ook uitgewer en eienaar van die boekwinkel 7L in Parys; met ‘n volgende winkel wat reeds vir New York beplan word.

Nou wil dit egter voorkom asof Lagerfeld só meegevoer is met sy boekpassie dat hy nou ook ‘n parfuum, genaamd Paper Passion gaan bemark. Dié parfuum, wat sal ruik soos ‘n pasgedrukte boek, word deur die Berlynse parfumeerder, Geza Schön, ontwikkel en sal in ‘n boekvorm verpak word.

Sjoe, wat’s volgende? Vroeër het ons al berig oor die boek as modieuse handsak en nou dít?!

Opwindende tye, inderdaad. En watter beter gedig is daar as DJ Opperman se “Sproeireën” vanoggend? (Vervang gerus die toepaslike woorde met ‘boek’. Dan maak alles sin. Of wat praat ek nou?)

***

In navolging op MM Walters se nuwe digbundel het ons vertalings van sy verse na Duits ontvang vanaf Robert Schall. Dit kan in die vertaalkamers gelees word. Andries Bezuidenhout het eweneens ‘n besonderse aanhaling van Manuel Vázquez Montalbán geplaas. By Wisselkaarten is daar nuwe beydraes deur Edwin Fagel, oor ‘Constellaties’ en Chris Coolsma oor hul onlangse besoek aan London; meer spesifiek oor Billy Collins se siening van Whistler en Goya se skilderkuns.

Geniet dit alles.

Mooi bly.

 

Sproeireën

My nooi is in ‘n nartjie,
my ouma in kaneel,
daar’s iemand … iemand in anys,
daar’s ‘n vrou in elke geur!

As ek ‘n stukkie nartjieskil
tussen my vingers buig of knak,
breek uit die klein sproeireën
wat geurend om my hand uitsak,
die boorde weer van Swartfoloos
en met nartjies om my heen
weet ek hoe dat ‘n vrou kan troos.

O my nooi is in ‘n nartjie,
my ouma in kaneel,
daar’s iemand … iemand in anys,
daar’s ‘n vrou in elke geur!

 

© DJ Opperman (Uit: Brink, AP. 2008. Groot Verseboek. Tafelberg)

 

 

 

 

 

‘n Opwindende jong Macedoniese digter

Monday, May 9th, 2011
Nikola Madzirov

Nikola Madzirov

Via ‘n skakel op Jan Pollet se nuwe webblad, lees ek ‘n onderhoud raak wat deur S.J. Fowler met die veelbekroonde jong Macedoniese digter, Nikola Madzirov, vir 3:AM Magazine gevoer is. Madzirov, wat in 1973 gebore is, se gedigte is nie net in meer as dertig tale vertaal nie, maar hy is ook al gunstig met internasionale reuse soos Vasko Popa, Czełav Milosz, Zbigniew Herbert en Adam Zagajewski vergelyk. Einste Zagajewski het hom soos volg oor Madzirov se digkuns uitgelaat: “Madzirov’s poems are like Expressionist paintings: filled with thick, energetic streaks they seem to emerge from the imagination and to return to it right away, like night animals caught in the headlights of a car.”

Inderdaad, ‘n wonderlike digter en ‘n besonder insiggewende onderhoud.

Remnants of another age

Remnants of another age

Neem byvoorbeeld die volgende opmerking oor die kwessie van stilte in die gedig: “Most important to me is silence. Not any silence but the silence that does not follow the punctuation, nor the rhythm of breathing. I regard telling stories as an essential gene in transferring the cultural and intellectual heritage, which is not to be found in any testament. It is an urge risen from the fear of forgetting, which is greater than the fear of death […] I discover poetry as a voice that belongs neither to the air nor to the blank paper, nor to the black ink of the pen or the printer. I like to retell, but not to report promises and testaments; I want to write, but not with my eyes or ears closed. As Jean Cocteau has put it: ‘The poet doesn’t invent. He listens’.”

En ook die volgende (erg poëtiese) beskouing rakende die digkuns: “Poetry is presence. And witnessing. As Carolyn Forché says, witness might be read as a public voice, but also a deeply intimate one. Into that space of inner and civilization voices, I move my body behind the poetic relocations, like an unexpected shadow from the street light that has just been switched. “

Gaan lees gerus die volledige onderhoud. Daar lê sommer heelwat pitkos in opgesluit; veral Madzirov se siening van ‘n nasionalistiese digkuns het ek besonder interessant gevind. As leesprikkel plaas ek sy vers “Shadows Pass Us By” onderaan. Hier kan nog gedigte van dié begaafde digter gevind word.

***

Sedert Vrydag het Andries Bezuidenhout ‘n skakel geplaas na David Kramer en die fracking-besigheid, en dan – ter ondersteuning van hul onderskeie bundels wat einde verlede by die boekwinkels afglewer is – is daar ook onder houde met M.M. Walters en Anne-Ghrett Erasmus om te geniet.

Mooi bly.

LE

 

Shadows Pass Us By

We’ll meet one day,
like a paper boat and
a watermelon that’s been cooling in the river.
The anxiety of the world will
be with us. Our palms
will eclipse the sun and we’ll
approach each other holding lanterns.

One day, the wind won’t
change direction.
The birch will send away leaves
into our shoes on the doorstep.
The wolves will come after
our innocence.
The butterflies will leave
their dust on our cheeks.

An old woman will tell stories
about us in the waiting room every morning.
Even what I’m saying has
been said already: we’re waiting for the wind
like two flags on a border.

One day every shadow
will pass us by.

 

© Nikola Madzirov

 

 

William en Kate se fotoboek verpletter alle produksierekords

Friday, May 6th, 2011
Omslag

Omslag

Nou ja, toe. Hier ter lande het die koninklike troukoors hom in wisselende mate laat geld, maar in die Britse koninkryk was William en Kate se rojale afhaak natuurlik bron van vreugde en feesviering. In navolging hiervan het die uitgewer Michael O’Mara alle publikasierekords laat spat deur ‘n skamele 72 uur na die jawoord gespreek is, reeds die boek op die rakke te hê.

Die boek William and Catherine: Their Lives, Their Wedding is deur die koninklike biograaf, Andrew Motion, geskryf. Luidens die berig by De Papieren Man het Motion sy boek gereed gehad met net die laaste hoofstuk, die troue self, wat nog bygevoeg moes word: “Honderd minuten na de balkonkussen koos Morton al de coverfoto en op de dag van het huwelijk werkte hij het slothoofdstuk af, met een verslag over het heuglijke evenement. Vervolgens werd de pdf naar Italië gestuurd, waar de drukpersen vrijwel meteen begonnen te rollen. De eerste lading van de oplage van 100.000 exemplaren arriveerden maandagnamiddag (2 Mei) in de Londense Waterstone’s in Charing Cross, welgeteld 72 uur na de laatste foto.”

Sjoe. Praat van die yster slaan terwyl hy nog warm is …

“Het bij elkaar puzzelen van het laatste hoofdstuk was een ander paar mouwen. Het ging weliswaar slechts om 2.500 woorden, maar we moesten wel 40 originele foto’s vinden. Niet de beelden die iedereen al kende,” het O’Mara glo gesê en bygevoeg: “In 1986 belandden we in het Guinness Book of Records met ons boek over het huwelijk van Andrew en Fergie. Dat lukte in 76 uur en geldt als snelst gemaakte kleurenfotoboek ooit. Niemand deed ooit beter, voor zover ik weet.”

Carol Ann Duffy

Carol Ann Duffy

En wat het Brittanje se poet laureate, Carol Ann Duffy, oor die troue te sê gehad? Haar agent, Peter Straus, is in die aanloop tot dié kroongeleentheid soos volg in The Sunday Telegraph aangehaal: “She doesn’t want to do it and I don’t think she will. I don’t think she’ll do the engagement or wedding as a royal poem.” Maar, strydig met alle verwagting het Duffy toe tóg ‘n gedig, “Rings“, geproduseer; ‘n gedig waarop Wendy Cope soos volg reageer het: “I would have respected her more if she had said no. However, Duffy’s poem evades pomp and sentimentality. She refrains from explicit mention of Prince William and Kate Middleton and by focusing on the image of the ring, Duffy skillfully avoids the sycophantic tendencies of past poet laureates.”

En Duffy se regverdiging vir haar gedig? “It seems timely to refresh and renew the unbreakable relationship between love and poetry,” het sy glo gesê.

Vir jou leesplesier volg die betrokke vers onder aan vanoggend se Nuuswekker.

***

Sedert gister het Andries Bezuidenhout ‘n skakel geplaas na ‘n interessante berig, terwyl Marlies Taljard ‘n tweede aflewering in haar reeks oor beeld en teks geplaas het. In dié bydrae het sy dit oor Johann Lodewyk Marais se gedig “Thomas Baines“.

En daarmee is die week tot niet. Ons hervat weer Maandag.

Mooi bly.

LE

 

 Rings

for both to say

I might have raised your hand to the sky
to give you the ring surrounding the moon
or looked to twin the rings of your eyes
with mine
or added a ring to the rings of a tree
by forming a handheld circle with you, thee,
or walked with you
where a ring of church-bells,
looped the fields,
or kissed a lipstick ring on your cheek,
a pressed flower,
or met with you
in the ring of an hour,
and another hour . . .
I might
have opened your palm to the weather, turned, turned,
till your fingers were ringed in rain
or held you close,
they were playing our song,
in the ring of a slow dance
or carved our names
in the rough ring of a heart
or heard the ring of an owl’s hoot
as we headed home in the dark
or the ring, first thing,
of chorussing birds
waking the house
or given the ring of a boat, rowing the lake,
or the ring of swans, monogamous, two,
or the watery rings made by the fish
as they leaped and splashed
or the ring of the sun’s reflection there . . .
I might have tied
a blade of grass,
a green ring for your finger,
or told you the ring of a sonnet by heart
or brought you a lichen ring,
found on a warm wall,
or given a ring of ice in winter
or in the snow
sung with you the five gold rings of a carol
or stolen a ring of your hair
or whispered the word in your ear
that brought us here,
where nothing and no one is wrong,
and therefore I give you this ring.

 

(c) Carol Ann Duffy

Pa en seun se ode aan perde

Thursday, May 5th, 2011
Jozef & Lodewijk Deleu

Jozef & Lodewijk Deleu

Die bekende Nederlandse digter en bloemleser, Jozef Deleu, het pas saam met sy seun, Lodewijk, ‘n voortreflike boek oor perde die lig laat sien. Wij, paarden bestaan uit 69 gedigte oor perde wat deur Jozef Deleu byeengebring is en foto’s wat deur Lodewijk geneem is. Dit is egter nie die eerste keer dat pa en seun saamwerk aan ‘n publikasie van hierdie aard nie; trouens, hul vorige boek Het huis herinnert zich mij het direk aanleiding gegee tot hierdie loflied aan perde van hulle: “Toen ik de foto’s aan het maken was van dat boek, belandde ik in The Old Horses Lodge, een asiel voor oude en verwaarloosde paarden in Laarne. De verhalen over deze dieren troffen me zeer”, het Lodewijk Deleu aan die beriggewer van Nieuwsblad gesê. “Tijdens het fotograferen werd ik vooral geprikkeld door de waardigheid en gevoeligheid van deze dieren. Zij bezitten eigenschappen die we ook mensen toedichten. En dat is meteen een van de hoofdredenen waarom ik de laatste jaren veel paarden fotografeer. Een andere belangrijke reden om met paarden te werken, is hun indrukwekkende vorm, kracht en schoonheid.”

Wij, paarden

Wij, paarden

Oor die onbegonne taak om maar net ‘n handjievol gedigte vir dié boek te mag selekteer, het pappa Jozef die volgende te sê gehad: “In dit boek werden 69 gedichten opgenomen. Dat is niet eens de helft van de gedichten die ik voor dit boek had geselecteerd. Kiezen was hier ook een beetje verliezen. Ik heb mooie gedichten kunnen selecteren uit onze hedendaagse Nederlandstalige poëzie. Ook van heel jonge dichters.”

Nou ja, toe. Soveel dae, soveel dinge. In Afrikaans bestaan daar natuurlik ook heelwat verse oor dié besonderse dier; één daarvan wat ek altyd sal geniet, is Marlise Joubert se gedig “Perde“. Vir jou leesgenot plaas ek dit onder aan vanoggend se Nuuswekker.

***

Gister het daar twee nuwe bydraes op die webblad verskyn: Andries Bezuidenhout vertel van hul onlangse soeke na water in Marquard en Bernard Odendaal resenseer die keur uit Wilhelm Knobel se gedigte, As die woorde begin droom.

‘n Lekker dag word vir almal toegewens.

Mooi by.

LE

 

perde

 

perde is konings van heuwels

en hawer van duine en torings van vuur

perde is konings met mantels van blou

oker amandel skimmel soos grou

swarter as oonde witter as talk

maanhaar verstroom in vleie van wind

 

perde is konings met keile en hoewe

wat ratel oor berge riviere en rif

savannas en kranse en skeure met drif

o konings van klip met hoewe in vaandels

wat klop ametis ametis

hoewe in steensimbaal

dolomiet dolomiet

 

robyn is die kykers van perde

robyn soos die sterre teen skemer

waar die stofwolk draai waar die sand

in kringe soos poeier verdwyn

 

bruin is die oë van perde

bruin soos die maas op modder

waar die son waterpansag

in die somer kom lê

 

perde is konings wat proes en galop

oor pleine en plato’s van mense

perde dra vragte van kinders en ridders

of oues van dae soos ‘n hut op die rug

perde runnik alleen en verruk in ritmiese bome

 

perde is visse in waterwoestyne

swiepend van links en na regs

en terug in die lug asof gode

hul koppe in nette wil vang

met hoewe in vaandels

wat klop ametis ametis

hoewe in steensimbaal

dolomiet dolomiet

 

perde is prinse wat die melkweg kantel

die oggend se as die stadige pas

perde is prinse en draf aan die hand

met spelende spiere wat dans deur die land

en klop ametis ametis

 

perde is vroue wat geheime in paaie ontdek

vroue met flanke wat glim in die sweet van die dag

kampeer tussen mane en sneeu tussen wasem en gras

wat kom lê in ‘n stal soos ‘n ster in ons pas

 

perde is konings en prinse en visse en vroue

perde is meer as salpeter van asem

 

© Marlise Joubert (Uit: passies en passasies, 2007: Protea Boekhuis)

 

 

Die naaktheid van Simone de Beauvoir

Wednesday, May 4th, 2011
Omslag

Omslag

Op haar weblog Kijken skryf Nicole Montagne ‘n interessante stuk oor naakfoto’s van bekende figure op die internet. In hoofsaak handel dit oor ‘n steelfoto wat in die 1950s deur die Amerikaanse skrywer Nelson Algren van Simone de Beauvoir geneem het terwyl sy in die badkamer besig was met dit wat dames meestal mee besig is wanneer hulle voor die badkamerspieël staan. (Dit was tydens De Beauvoir se besoek aan hom in Chicago.)

Tereg wys Montagne daarop dat naakfoto’s van bekendes niks ongewoon is nie, maar dat daar in bykans alle gevalle ‘n ‘boodskap’ of konteks is wat oorgedra word; iets waarmee hulle hulself dan as’t ware ‘klee’ aangesien die konteks ‘n mate van verwydering bring tussen foto en kyker. Daarteenoor, toe die Franse blad Le Nouvel Observateur enkele maande gelede hierdie foto van De Beauvoir op hul voorblad gebruik, is De Beauvoir, volgens Montagne volledig naak weergegee aangesien daar geen ‘boodskap’ of ‘konteks’ by betrokke is nie.

Montagne plaas haar weersin ook binne tydsbestel: “In die tijd (1950s) was het nog niet gangbaar dat schrijvers of kunstenaars zich naakt lieten fotograferen. Dat gebeurde natuurlijk wel, maar het was allemaal nog niet zo aan de orde van de dag. Nu is het ‘gewoner’. Want wie hebben we wel niet allemaal naakt gezien? Een hele rij actrices en zangeressen natuurlijk, met name in de Playboy. Maar ook schrijvers als Ilja Leonard Pfeijffer, Jan Wolkers, Heleen van Royen en Kristien Hemmerechts. Ze staan op covers van tijdschriften of op het omslag van hun eigen boek.”

Kristien Hemmerechts

Kristien Hemmerechts

Oor Kristien Hemmerechts, weduwee van die Vlaamse digter Herman de Coninck, se naakfoto het sy die volgende te sê: “Kristien Hemmerechts ten slotte, maakte de cover van Vrij Nederland onveilig toen zij naakt poseerde achter haar pamflet De man, zijn penis en het mes. Terwijl zij enkele jaren eerder in haar blootje het omslag van het Nieuw Wereld Tijdschrift nog sierde, teneinde de mensen te laten nadenken over hun obsessie met bloot […] Maar alles bij elkaar is dat toch ander bloot. Dat is een bloot met een statement, bloot met een missie […] De foto van Simone de Beauvoir daarentegen, die heeft geen enkele boodschap. Die is gewoon genomen door Nelson Algren, waarschijnlijk omdat hij dacht ‘knip, ik heb je’. En die foto is later per ongeluk in de publiciteit gekomen, althans niet voor de publiciteit gemaakt. “

En is tans voluit op die internet beskikbaar.

Die etiese aspekte wat hiermee vervleg lê, is enorm, maar op ‘n manier herinner dit tog ook aan wat Roland Barthes in sy essay oor striptease gesê het: “Woman is desexualised at the very moment when she is stripped naked […] Thus we see the professionals of striptease wrap themselves in the miraculous ease which constantly clothes them, makes them remote, gives them the icy indifference […]: their science clothes them like a garment.” (Uit: “Striptease“, in Mythologies, 1955: Vintage Press)

Maar wat van iemand wat sonder haar medewete afgeneem word en dan word dié foto vir geen ander rede gebruik nie as dat dit ‘n naakfoto is van een van die mees ikoniese (dog omstrede) figure in onlangse tye? En watter verweer bestaan daar teen sodanige uitbuiting wat geen ander doelwit voor oë het as beter verkope nie?

Miskien is dit juis dié berekendheid wat naak staan op die omslag van Le Nouvel Observateur en nié De Beauvoir nie.

Nietemin, vir jou leesplesier vanoggend volg T.T. Cloete se toepaslike vers “Marilyn Monroe foto in blou“, waarin daar ‘n pertinente verwysing na Simone de Beauvoir in voorkom, hier onder.

***

Gister is Heilna du Plooy se resensie van T.T. Cloete se nuutste bundel, Onversagdig, geplaas. En dan het Leon Retief ook sy blog oor die waarneming van voëls in Saskatchewan geplaas. En in die Brieweboks is daar ‘n spesiale uitnodiging wat van Leon de Kock ontvang is na die volgende InZync poësie-voorlesing by die AmaZink-restaurant in Kayamandi buite Stellenbosch. 

Pure leesplesier; so, geniet dit alles.

Mooi bly.

LE 

 

Marilyn Monroe foto in blou

een jonge dame draagt haar lippen op haar mond – PIERRE KEMP

dikskaamtelik skrylings sit Marilyn Monroe
in ‘n volstrek
leë blou
ruim vertrek

die spanbroek van plooilose blou materiaal
is ‘n vliesdun vel
wat alles wat binne is kaal
na buite egalig sag gestrek nerfeus vertel

asof dit by alles pas
– die kop hang geluidloos effens laggend agteroor –
hou sy ‘n leë glas in die linkerhand vas
wie luister kan goed in die volstrekte stilte hoor

hoe skaamtegroot die lippige mond
oop lag pront
pruilend nat rooi rond
gewelf soos ‘n gekoesterde soet kriewelige wond

vir die nakende detail in die bygesprek
– met ‘n omweg kan bysake die aandag trek
op hoofsake – is slegs die een skoen uitgetrek
elke besonderheid is op sy plek

deur die volstrekte stilte heen hoor groot
praat die deurgefluisterde skoot
oop en bloot
nakont vlesig groot

wat gloei onder die valsegte dubbele huid
juig deur alle lippe en wange uit
dat dit tuit dat dit tuit
uitjubelend gierig uitnodigend uit

vrouwees Simone de Beauvoir
is deur huid en deur haar
oop en openbaar
gekleed sigbaar

oog en oor laat hulle nie bedrieg nie
huid en haar weet nie van lieg nie

© TT Cloete (Angelliera. Tafelberg, Kaapstad. 1980.)

 

Die prestasie van Het Liegend Konijn

Tuesday, May 3rd, 2011
Omslag

Omslag

In ‘n tyd waarin literêre tydskrifte ‘n desperate stryd om oorlewing voer, (was daar ooit ‘n tyd toe dit nié die geval was nie, wonder ek meteens) staan die Vlaams-Nederlandse poësietydskrif Het Liegend Konijn sekerlik as uitsondering. Jozef Deleu, redakteur en selwers digter, het dié tydskrif, wat sesmaandeliks verskyn, in 2003 tot stand gebring met as enigste oogmerk ‘lezers in verwondering te brengen en hun nieuwsgierigheid op te wekken, precies zoals het konijn overkomt in het gelijknamige verhaaltje van Paul van Ostaijen waar het tijdschrift naar is vernoemd.‘

En steeds met die 29ste uitgawe wat pas verskyn het, is dit die geval. Volgens De Papieren Man: “Bij het eerste nummer van alweer de negende jaargang blijkt dat nog altijd een goed uitgangspunt. Het liegend konijn ziet er niet alleen prachtig uit, gedrukt op een zware kwaliteit papier en met een mooie opmaak, maar brengt, anders dan de meeste literaire tijdschriften, poëzie in pure, onverdunde vorm.”

Hierdie uitgawe beslaan 260 bladsye en bevat meer as 200 gedigte deur gevestigde, sowel as ontluikende digters. Onder die gevestigdes is daar name soos Pieter Boskma, Luuk Gruwez, Gerrit Komrij en Charlotte Mutsaers. Volgens De Papieren Man se beriggewer vorm die siklus van Willem van Zadelhoff (1958) ‘n besonderse hoogtepunt:  “Heden en verleden, leven en dood, woorden op papier en het lichaam dat ze beschrijven: dat alles loopt door elkaar, wanneer de dichter zich een gestorven dierbare herinnert:”

 en van geen vergeten willen weten desondanks
blind en doof voor alle tekens geen vogels aan de hemel
alleen haar verhaal in laat avondlicht fluisterend
en wetend dat onze jaren nooit de hare waren

Nog ‘n interessante verwysing is dié na Wesley Albstmeyer (1979), ‘n Nederlandstalige digter wat in Kaapstad gebore is. “Albstmeyer schrijft een gedicht dat letterlijk over ‘grenzen’ gaat, en zo ook heet. De dichter stelt zich voor een landschap te zijn met zachte grenzen die ongenaakbaar lijken/maar vloeibaar en zijdeachtig blijken / als je ze overschrijdt / die je vrees met terugwerkende kracht/belachelijk maken.” Iets wat natuurlik ook verband hou met die uitspraak wat Jozef Deleu in sy redaksionele oorsig maak:  “De grenzeloosheid van poëzie vormt haar kracht en haar mysterie, ook al denken we soms daaraan te kunnen ontsnappen.”

Inderdaad. En ‘n mens kan nie anders as om saam met De Papieren Man se beriggewer hande te klap vir ‘n uitmuntende prestasie nie: “Meerstemmigheid is het handelsmerk van het Konijn. Deleu laat zich bij zijn keuze leiden door zijn eigen gevoel, en dat werkt. Hoewel onmogelijk alles van je gading kan zijn, valt op dat er niks bij zit dat stijlloos is of zonder originaliteit. Het liegend konijn is een tijdschrift om te koesteren.”

Omslag

Omslag

Maar alvorens jy té mismoedig raak oor die gewaande onhaalbaarheid van ‘n soortgelyke inisiatief hier ter lande: Is dit nie presies dít wat die jaarlikse publikasie van die Versindaba-feesbundel bied in soverre dit gedigte van bykans ál die digters wat in daardie bepaalde jaar gepubliseer het, byeenbring nie? So – indien jy nog nie Versindaba 2010 onder oë gehad het nie, moet jy beslis ‘n plan maak.  Bernard Odendaal stel dit byvoorbeeld soos volg in sy resensie van dié bloemlesing: “‘n Mens neem dus met ‘n vleugie trots en ‘n skeutjie dankbaarheid ‘n publikasie soos Versindaba 2010 ter hand. Agtien digters, wat almal by vanjaar se indaba op Stellenbosch opgetree het, is met een of twee gedigte daarin verteenwoordig. Dit beteken dat meer as ‘n honderd digters nou in die ses jaar van die bestaan van dié poësiefees daaraan deelgeneem het, ongeveer almal wat tans as digters aktief is in die Afrikaanse literêre veld.”

En dít, liewe leser, is eweneens geen geringe prestasie nie.

Dit gaan immers goed met die digkuns wêreldwyd. Of wat praat ek nou?!

***

Vanoggend is daar twee nuwe bydraes om aan te kondig. Pieter Odendaal vertel van sy familie-belewenis tydens Familiedag verlede week, terwyl Andries Bezuidenhout dit weer het oor die Natte se argitektoniese visie (of gebrek daaraan).

Lekker lees en geniet die week wat uiteindelik op hande is.

Mooi bly

LE

 

Ongewone heenkome vir Franz Kafka se nagelate briewe

Monday, May 2nd, 2011
Poskaart

Poskaart

The Guardian berig dat die meer as 100 nagelate briewe en poskaarte wat Franz Kafka gedurende sy lewe aan sy lieflingsuster, Ottla, gestuur het, gesamentlik deur die Bodleian Biblioteek in Oxford en die Deutsches Literaturarchiv in Marbach aangekoop is tydens ‘n veiling vroeër vandeesmaand: “The letters have been on deposit in Oxford for 40 years but only for safe-keeping. About a year ago the owners, Kafka’s descendants, said they were minded to put the letters to Ottla up for sale and it became clear that the Bodleian would not be able to afford the full amount, hence the successful approach to Germany.”

Luidens The Guardian se beriggewer: “The man who made the approach to Marbach and spent much time working the phones fund raising was Richard Ovenden, the associate director and keeper of special collections at Bodleian Libraries. He said the joint purchase was ‘a cause for celebration for international scholarship’ which recognised ‘that the pursuit of academic collaboration crosses national boundaries.'”

Franz & Ottla

Franz & Ottla

Wat hierdie briewe aan sy jongste suster so spesiaal maak, is natuurlik die besonderse band wat Kafka met haar gehad het: “He had a very special relationship with her – less formal, more teasing, more loving.”

Die bedrag waarteen dié briewe en poskaarte van eienaar verwissel het, is egter nie bekend gemaak nie.

En intussen wag die wêreld nog steeds op die voorheen ongepubliseerde manuskripte van Kafka wat onlangs na ‘n regsuitspraak vir openbare kennisname beskikbaar gestel moet word deur die erfgename daarvan.

***

Sedert Vrydag het daar twee nuwe bydraes bygekom: Desmond Painter  skryf oor Turkye en meer spesifiek oor Mustafa Yizalan, ‘n Turkse digter. En dan is daar ook nog die onderhoud wat met Jasper van Zyl gevoer is oor sy debuutbundel, Die lewe tussen pikkewyne, wat pas verskyn het.

Ten slotte – geniet die ekstra rusdag. Môre is dit weer alle skouers aan alle wiele.

Mooi bly.

LE

 

 

  •