Posts Tagged ‘Afrikaanse gedigte oor N.P. van Wyk Louw’

N.P. van Wyk Louw 50. Helize van Vuuren (Vertaling in Engels)

Friday, March 20th, 2020

 

 

 

Five love-poems from N.P. van Wyk Louw’s Tristia and other poems, preludes and fugues 1950–1957 (Human & Rousseau, 1962/1973)

 

 

Becoming nude

 

Down now the dark-red jacket glides,

first from the left and then the right shoulder,

then over the dark head the grey jersey slides

and in their bra the small breasts come alive

 

then her crossed hands shoot up past armpit bushes

quickly crossed, and in an instant drop

the ribbons and the two white nests

while over their dale the tiny twin peaks quiver

 

as she crosses again the arms a-shiver

takes the shoulder knobs, and above the rose-red

nipples and six white bridges of the ribs

the sun-brown of her elbows trembles

 

linen-pieces hang empty on a chair

and barely sway; shoes fall one by one,

with many stirrups the stockings come away

and before me in the light brief you stand

 

then the whole of you emerge, brown with white,

the rounded muscles of the thighs around the black.

 

***

 

He searches for the ideal woman: the “eternal mistress”,

she “who does not want to marry” and become a “dairy”,

she who “will not see the man as

a breakfast-ticket or insurance policy”:

the boy-girl, the girl-boy,

freed of the biological,

with the more-or-less little breasts

depending on what needs to be accentuated:

jock-strap or bra.

He sits and sniffs, now,

mostly, and writes, and rubs sweat across his bald pate;

and his club fills up at twelve o’clock

with old gentlemen each on his own coming to enquire

– with indirect remarks (never questions!) –

whether one of the members has ever caught

the vague indirect mistress entrapped in truth.

 

***

 

Farewell in Brown

 

Now I want to see you in a kind of mediterranean

clarity, one last time: walking in sneakers or string sandals

over a sun-sealed beach;

or up in a warm street where buses struggle uphill,

stop at hotels, wait for lights.

 

Come, I will offer you the last, the

bright shining respect, that

which shines from inns where there is birthing,

shimmers out also from lonely tasks

which in the shrine (help me, St. Joseph!)

of work are being completed:

 

̵  Allow me the word! Oh You, bless the word:

You, before whom as Path-grader

Gabriel with tiny rainbow-feathers

came to lay in your ear the Other Word

for contemplation later. Allow me the word:

 

earthy words (oh Beloved like earth):

allow her, she who never has had rest, now to rest:

(brown as brown people, brown as umbrian

pain-inducing terra-cotta, brown, yes,

like the baked earth from near Siena –)

 

brown skin from a cheap alley – this too may –

of Amsterdam, and the brownness of the world

near the market of this Old Barcelona

where cantaloupes and watermelons

and young constables stare at each other.

 

(Oh “brown”, which You: Lord and God, blessed

in your brown son of a jew who in Galilee

had to walk a footpath, and sat against the mountain

and talked, and in the ship there

from afar could make a great noise heard.)

 

Lovely, small, woman: in the radiant reverence

which I, walking, attentively, offer you: take:

the white water of Tarragona, the naked

and the white of the mediterranean

almost-not-knowing, wind-skew knowing full-well.

 

***

 

We cannot talk: not you with me:

because in my sour love

your words flounder like drowning flies;

I not with you: where I talk

I know that each word of mine

is awaited behind the doors

of your ear, throttled

by your quiet hatred. Not us, neither

psychologists, nor psychiatrists can break

open the salt crust of the desert.

Only a godhead could succour:

make the desert turn green again

which has deposited its arid, parched

verneukpan-like mud in us;

cause water to break out in the dry pan

and wedge crowbars under

my logical intellectuality.

 

***

 

She will never come. Do not listen.

Do not wait. Expect nothing.

Unlearn to expect. Unlearn waiting.

Unlearn listening. Unlearn.

 

  • Translated from the Afrikaans by Helize van Vuuren

 

 

More English versions of Afrikaans poems, as translated by Helize van Vuuren, are available at: https://www.academia.edu/37429762/A_Collection_of_Afrikaans_poems_with_English_translations_HvV

_2019.

 

 

N.P. van Wyk Louw 50. Bernard Odendaal

Friday, March 13th, 2020

 

 

 

Valsbaai

Die geloof aan die onsterflikheid van die kuns is die voltooide waansin

van die persoonlikheidsverafgoding[.] (N.P. van Wyk Louw)

 

“In die baai het die wind gaan lê,”

haal sy, daar op die balkon voor ons slaapkamer, uit die bloute aan.

“Maar niks en niemand bid teen die vrees vir die vrees

soos in daai gedig wat jy so graag van hier

kom opsê nie.” Sy beduie hoog oor my kop heen

waar ek met haar gieter onder in die tuin staan:

Kaappunt se kant toe, lyk dit, dan om en anderkant toe, tot in Hangklip se buurt.

“’n Yslike inham oseaan wat vonkel,” sê sy dan.

“ʼn Kil, stil geskitter. Reusediadeem halfedelsteen.”

 

Sy kyk my nou vol trane aan;

dan weer op. “Gister het die boeing ’n streep skuimwit verdriet

deur al wat ultra-, al wat akwamaryn wou wees, getrek –

ons laaste kind en dié se gade in die buik.

En nou kom lê die wind behaagsiek in die baai vandag.”

Sy kyk en kyk. “Vir wat? Op wie en wag?

Hier gaan g’n kleinding se wysvinger oop-

gebuig en, handjie en al,” sy maak dit na, “só gestuur

kan word om uit te wys: Die Strand hier voor, daar Gordonsbaai, en Romanpunt

om, of oorkant toe, die verte in: die boggels Swartkopberg by Simonstad nie.

Die ou plekname nie. Of hom of haar vertel word hoe die voëls hier,

hoe die struike wat jy natgooi daar genaamd …”. Eers as sy gesnuit,

die snesie in haar hand gefrommel het, kom die “is nie.”

“Wie gee van anderland af om, wie,

oor juis ’n suikervoël by die voedfles se tuit

aan daardie olienhouttak? Oor sporrie, en lanternheide? Wáár gaan

geskiedenis wat hulle traak die kinders voor die voete lê

soos hier, op die Kaapse Vlakte, in die Boland en gans die Kaap van Storms rond?

Waar ’n land soos dié wat – hoe nou weer? – ’n mens kan haat en liefhê

net soos jy kan gru van jou terwyl jy van jouself durf hou?”

Sy snik, laat met ʼn afweergebaar die woorde opgedam bly in my mond.

“Wáár moet die kleingoed waarop ons hoop, heen as hulle kreef wil vang

in rotspoele, daglank langs die baai, soos die seuns in daai gedig van jou?”

 

Ék keer nou: Dis ’n gedig van Van Wyk Louw

en nie dieselfde een van hom as die ander twee van netnou nie,

en daardie baai van hom die lê …

Sy knip met ʼn gesnuit en -snuif my feiteprotessie kort.

 

Verlate, die tuin waarin ek staan.

“Voertsek jy en jou gedigte,” kom dit kort voor lank.

“Vir wie gaan jy dit nog kan leer, hè?

Vir wie gaan jy dit langer opsê?”

Haar oë soek boontoe: ’n Vliegtuig grom, maar sonder dampstreep trek.

“Verniet die versgedoente. Woordgetower ofte not:

Dis hol. Eggogrotte. Egokluise. Vort,

sê ek! En voertsek hierdie land

wat so sy kinders dryf tot emigreer!

Wat mens jou nageslagte laat ontbeer.

Ék voel hol. My kinders voel my keer op keer wéér uit die buik

geskeur.”

 

©Bernard Odendaal 2020

N.P. van Wyk Louw 50. Pirow Bekker

Friday, February 7th, 2020

 

Verbeelde antwoord van Galileo Galilei – afgelei uit briewe aan hom deur die oudste van sy twee buite-egtelike dogters Virginia en Livia van die klooster San Matteo in Arcentri

Ek sal die wil self en die denk
                                      weer rein maak en twee vlamme op U altaar
  – Die inkwisiteur in “Die hond van God” (NP van Wyk Louw)

 

My geliefde dogter Virginia
(vergun jou vader gebruik van dié naam
ter ere van my suster, te vroeg ontslaap,
en natuurlik van jou, haar naamgenoot,
voordat jy in San Matteo opgeneem is
om as Maria Celeste die sluier te aanvaar)

Vergewe my my in gebreke bly
om flink op elke brief te reageer.
Ek het aan veel verwagtinge nie voldoen nie
waarvan die grootste seker is: die teleskoop.

Vir jou word ene uit die voet uit saamgestel
met pynlike presisie, ek beloof, sodat jy
met jou eie oë kan sien
en jy kan weet:
jy sal weet
soos die hemele sal jy weet
geen moedswil is hier ter sprake nie.

Jy sal weet
hoe swaar die las van afstand weeg. Waarom
jou vader nie mat kan raak nie van lense slyp:
sodat ander reisigers, ook julle, jy en jong Livia
in julle selle,
’n glimp van die heelal kan kry.

Ek self het nodig
om deur die dons steeds helderder te sien
hoe vaar ons stabiele ster, ons son, se wilde lote,
hoe uitdagend Venus en Jupiter se mane
eeue se skimmel van hul skuur, hoe soveel satelliete
aandag opeis in hul wentelbane. Kykers sal kan insien
gange word nie uitgelê deur ’n astrant verbeelding nie
maar net karteer deur dienaars soos Copernicus –
’n naam waarvan die noem ’n rooi planeet
laat flikker.

Ek vind myself soms verlore, kind,
in al die dinge, soos bose geeste in die lug.
Maar dan weet ek weer: Dis hemelliggame
wat onstuitbaar kom           en vlug.

Ek mag nie voel ek’s deur hulle in die steek gelaat
noudat die toorn opgewek is in heilige kantore
en ek betrek by die vrug van goed en kwaad,
my met woorde moet verweer, simbole,
terwyl in die stram asuur my bondgenote, my getuies
terugkrimp voor die inkwisisies wat hier wag.

Nee, vergewe my!
Bloot die gedagte sondig. Dis laster
van een van die minstes, wat liefs net moes arbei
in sy mak wiskunde en wingerd
verwyder van die vierskaar oor ou Copernicus.

Sondiger as dié
woeker jou deurlugtige sire, speur hy onbehoorlik lomp
die hemel in, staar hy al skerper op die maaksel
van die werklik Deurlugtige wat alle eer verdien
maar in sy skepsel ook die drang geënt het
om van ’n eenvoorploeg en perd,
halsstarrig gemen soos hy, die muilband soos ’n swaard,
oor halfmane stof aan sy skoene heen op te kyk     te wil gaan
waar hoër, kouer paaie lê.

En dan: geboorte
van ’n nuwe vrees. Vir die botsings wanneer paaie kruis.
Sy dogters, in hul eie bane, is opgerig om bruid te wees
by die bestemde Wederkoms. Onverdrote, onverskrokke
stuit niks hul in hul omgee nie, triomfeer hul menslikheid
te midde van boodskappe uit die hospitale, selfs oor lazaretto’s,
dat die kruipende Groot Pes skynbaar vlerke kry.

Dis bloed van sy bloed
wat pols in dié heel-alligheid. Nie die swye van die magtiges
baar, met die vrees saam, donker twyfel nie – eerder die vrae
woordeloos in hom gelaat deur hulle, sy dogtersusters,
eens vrymoedig onder sy dak: Waarom die huisaltaar
van hul kinderdae verraai? Die antwoord uitgestel vir later
terwyl die Bruidegom nog talm en hy hulle kan meevoer
op sy onbegane bane. Waarom die wankel in sy hande
met die fynvat vir die wentelinge? Hemel, die trauma
van ’n kosmos aansteeklik nader bring!

Dankie, geliefde kind,
dat jy my nie knoop, nie afbreek nie. Dankie dat jy verstaan
so ingeboet in sterrestelsels kan ek nie buk nie: ek
’n wingerdstok, onopgelei, teen rank en reik verknot!
In ruil vir leef
in julle warmte sal ek met vreugde aanhou produseer
vir jou en klein Livia – vrugte van hoër gehalte
sodat ook ek met my behoeftes baat kan vind
by wat jy in die klooster se apteek berei:
die pasteie, die konserf – o, die marmelade uit die sitrus! –
die marsepein: versoeking vir my eersgeboortereg!
En dan, uit sobere besorgdheid: die aalwynremedies
met roosekstrak om die bitter te versag; die suur
van rabarber verdoesel, maar veselryk behou
vir die opelyf.

Wees, kind, nie verderaan bekommerd nie oor my:
Ek sal die klere wat jou liewe hand herstel
met eer kan dra, ook na die Vatikaan.
Sou my boek se lot die vuur wees, maak dit nog lig;
sou een teleskoop nog staan – mag hy vlamwerper
word wat, met die blouduiwels weggebrand, sal wys
dié ou tuinier se oë bly elders, gevestig op sy weet
terwyl hy hier genoop is om kop in te trek
omdat hy, glo, aan die wêreld se selfgekluisterdes
knolle vir sonsittersitroene sou verkoop.

 

© Pirow Bekker 2020

 

N.P. van Wyk Louw 50. Thomas Deacon

Friday, January 31st, 2020

 

karoodorp: somersdag
(met apologie aan N.P. van Wyk Louw)

 

die karooson het bloed geword
geen treine meer wat fluit
die wit-bont klaas-skawagter
is die lokasiekind

huil in die lokasie hoor die huil
by die dorpsdam vrek ’n witborskraai
en ou omies loop knokkelknieg
in pep store-broekies rond

dóér op die wipgatpad
dreun lorries met hul wegmaakskaap verby;
oom-appie-slagkraal sit voor sy huis
en slyp die mes

Tan’-Tollie-met-die-tranestem
sing manie jackson-liedjies op die stoep
en dag na dag hoor die bure
hoe sy die reënvoël roep.

 

© Thomas Deacon

N.P. van Wyk Louw 50. Daniel Hugo

Friday, January 24th, 2020

 

Vir VWL

ek dra die blou steen in my hand
hy vat my hart na anderland

 

in die agterplaas wat flikker
van die son het ek hierdie fles
vol gruis gemaak – louwarm glim-
mer dit nou in my skrywersnes

 

met die duifblou gruis in my hand
hunker my hart na Sutterland
– ’n silwer herberg in die sneeu –
jy weet presies hoe beef die hand

 

© Daniel Hugo

  •