Posts Tagged ‘Ampie Coetzee huldiging’

Breyten Breytenbach. ‘n Briefwisseling met Ampie Coetzee

Wednesday, October 21st, 2020

 

Beste Marlies Taljard,

Ek weet nog steeds nie wat om te sê nie. En hierdie is nie ‘n huldiging van Ampie Coetzee nie. Dié kom hopelik later, ter gelegener tyd, wanneer die lig minder swaar geword het om te verdra.

Maar ek het vanmiddag, so op ‘n Sondag, onthou van ‘n briefwisseling met Ampie, op sigself raar, van baie jare gelede – en dat ek dit wou inkorporeer by die binnensmondse mompelteks waarmee ek besig is. Op ‘n stadium het ek gekyk na die brief wat hy vir my gestuur het en dié is nou soek. Miskien het hy dit saamgeneem. Ek het wel my antwoord op sy vraag wat ek dan hierby insluit. Kortliks: ek dink die kernbekommernis was dat dit nie veel sê om te sê: “die gedig is die betekenis van die gedig” nie. Hy het my bietjie in die bek geruk deur daarop te wys dat metafore tog iets moet beteken. Daar is ook ‘n leser wat in aanmerking geneem moet word, after all. Ons het daaroor gepraat. Hy moes geweet het hy het my aan die hoek en was dalk net te sagmoedig om my in te katrol.

Hiervandaan dan die ‘antwoord’ (indien ‘n vis ‘n verklaring sou hê om aan te bied). Sien u wat ek bedoel met metafore wat hand-uit ruk? Maar voor dit, en presies soos dit tot op datum in die onafgemaakte en onafgewerkte manuskrip staan, en nie eens gevil met die skubbe skoongeskrop of andersins getierlatyn nie, my nagboeknotas. U mag dit gebruik soos dit hier is.

Met hartseer groete,

B

(Die ‘leser’ in die teks, wat nie ‘Leser’ is nie, is bra Ampie. En waarna die verwysing is in die eerste paragraaf van die brief weet ek nou nie meer nie. Dalk ‘n operasie.)

______________________________________________________________________________________________________________________________________________

Nou word dit ´n bietjie rof. Maar die einde is in sig. (Die einde is altyd in sig…) Ek luister nou na « Waterblommetjies in die Boland » – verlang na mense watt ek nooit weer gaan sien nie.

 

ek sê vir ons – voorwaar voorwaar

die mens is ‘n tweegesig al kermende

om ‘n laaste rymwoord vir die toemaak

van die donker gedig:

maar wanneer dit kom by die aangesig tot aangesig

se onder vier oë spreek

van die eenoogstaar

het ons net die blinde lens van ons lewens

om ons dood se sagte vlees te beskerm

 

 

From: Breyten Breytenbach: 
Sent: 01 July 2012 11:12 PM
To: Ampie Coetzee
Subject: ‘k wou nog net sê

 

Kleiboetatjie,

 

Eintlik slegs om jou die allerbeste toe te wens vir die bewerkinge van agter af hierdie komende week as ek dit reg het. Dis nou te laat om van geslagsvoorkeur te verander maar mag die gevroetel hier aan jou agterdeur op soek na die knip nie te veel van ‘n onaangename ervaring wees nie.

 

En het ek reg verstaan dat jy werk aan my “onvoltooide vers” uit Beginsel? Indien wel wil ek voorstel dat jy met die ander oog ook loer na “Boland, ‘n reisrefrein” uit Papierblom. Veral omdat dit in Montekie geskryf is – die Engelse weergawe is in Dog Heart. Sterkte! Muskadelmoed!

 

Liefdegroete

 

Buiteblaf

 

En na aanleiding van ons gesprek van vandag oor foële en ferlore begrippe:

nou se tyd

 

tot die mate dat ek vanaf die begin 

geweet het woorde is geen dekking 

van die werklike nie

dink ek nou aan die einde

ek het tog gesê

wat gesê kon word

 

met die bevrediging dat jy van meet 

af, leser, net soos ek ook lig-lig deur die gedig 

kon loop soos in ‘n kloof matelose voëlgekwetter

om op die ou einde, soos ek sê,

te sê: dit wéét ek ten minste :

dat ek fokôl verstaan

 

 

———————————————–

 

gee my jou hand, Leser –

saam het ons land en sand bereis in woorde

om tot stomme verwondering te kom

by die stiltes van voëlsang

 

anderkant die drif

waartoe alle stemme gedryf word

waar die skrif te water mag gaan

waar die weerlig ons met ‘n vuurtong slaan

 

om miskien te laat te weet

so soos alle wete ‘n nalaatsel is

dat ons eenmalig mens was, leser –

uit klowe in die berg

 

en holtes in die see

vir die walvis se doodskreet om te weergalm.

 

gee my jou hand

vir die saam-vashou van die een

enigste onkenbare lyk-fetus wat tussen ons lê

en nog beweeg : hierdie hart

 

 

 

miskien

indien

daar geen poësie is nie

 

sal ons

van self

van die voëls leer

_______________________

 

(‘k        ek        en       moet)

‘k wou nog sê

ek het niks om te sê nie

          en doen dit hier

           met  oorgawe

 

_________________________________________

 

ek het meewarig

bewondering vir dié en vir daai

wat weet hoe belangrik dit is

om in enige en alle omstandighede

opstandig te wees en op te stry

en bly bakkelei

al is dit ook slegs as bekrekkers

 

maar wees my genadig,

leser – die tyd (en jy)

het my getoor

ek kan my sjelf nie meer hoor

redeneer nie

 

vergun my

om my te verlaat

op die dubbele ontkenning

so eier aan ons taal,

laat my toe om te faal

en oop te bly vir verliesverskrikte ontstrikking

en kaal anderkant uit te kom

by ontstentenis aan ‘n tuiste

waar geen vink weet van kwetter,

ten minste is daar

nie meer kak en betaal nie,

 

(die voorgaande strofe, leser, eindig

nou wel met ‘n komma

maar hier wil ek die punt neerlê

en nie in die wind nie :

laat die pluimsaad waai

waar dit wil

waar daar niks is )

 

vergun my om melk te gaan koop

waar geen melk ooit weer te vind sal wees

en die boer se koei se uier

lewendig afgekap is

vir ‘n vleisie

vir dié

wat nog sin het

om op die ondermaanse

te kuier en braai

met bies en met bees

en braaf bek te rek

met hand om die blaas

van die eie trompet

ek het ‘n hoesie,

die een been begin sleep soos ‘n lam vlerk

my saam na vergeet-om-te-loop,

en ek onthou nie meer so mooi

waar ek die melk wou koop

om saam met die vleisie te geniet

by die toegooigeboorte

van vers en van kapittel

 

vergun my om die oulaas te smaak

van die niet,

nog ‘n handvol lig te steel

en dit te verdraai

om as oorwinningsvlugvlag te vou

om die seerwoordkeel –

die bladsy om te blaai

en my met omtes-stilbly

se klaroen te versoen

 

 

Kyk aanlyn na Ampie Coetzee se huldiging in Digterstuin

Wednesday, October 21st, 2020

 

KYK AANLYN NA AMPIE COETZEE SE HULDIGING IN DIGTERSTUIN

Ampie Coetzee (81), Afrikaanse letterkundige en stigterslid van die Breytenbach Kuns- en Kultuursentrum in Wellington wat vroegoggend op 15 Oktober in die Paarl-hospitaal na hartversaking gesterf het, se huldigingsbyeenkoms Sondag 25 Oktober om 11:00 in die digterstuin by die Breytenbach Sentrum sal aanlyn gevolg kan word.

Die skakel is https://www.youtube.com/user/BreytenbachSent

Almal is welkom om die huldiging in die digterstuin by te woon, maar weens die Covid-regulasies sal ‘n beperkte aantal mense toegelaat word en die veiligheidsmaatreëels streng toegepas word. Vriende en belangstellendes wat die geleentheid wil bywoon, word versoek om vir Jessica by 021 873 2786 te kontak.

Die Breytenbach Sentrum is op die hoek van Burger- en Malherbestraat.

 

  •