Posts Tagged ‘AVBOB Poetry Project’

Afrika-maand – bou aan die Afrika wat ons wil hê

Thursday, May 27th, 2021

 

PERSVERKLARING

24 Mei 2021

 

Afrika-maand – bou aan die Afrika wat ons wil hê

 

Op hierdie Afrikadag (25 Mei) vier AVBOB Poetry die lewe van ‘n seun van die aarde. Die digter en musikant, onderwyser en aktivis, Chris Mann, het hom in Maart vanjaar by die voorouers aangesluit. ‘n Postume publikasie van sy gedigte gebaseer op klassieke Griekse en Romeinse mites wat in ‘n Afrika-konteks afspeel, word eersdaags deur Dryad Press uitgegee.

 

Die fokus van vanjaar se Afrikadagvieringe is op kuns, kultuur en erfenis, en hoe om die Afrika te bou wat ons wil hê. Hierdie viering op die hele vasteland roep ons op om na diegene te kyk wat die spitwerk gedoen het om die kulturele erfenis van ons land en ons kontinent te bou.

 

Stel u gerus voor, die digters wat ons onlangs verloor het, nou bymekaar tydens ‘n hemelse poësielesing. Kan u ‘Bra Willie’ Keorapetse Kgositsile by die mikrofoon voorstel? Sandile Dikeni en Stephen Gray, Adam Small en Chris van Wyk het by hom aangesluit. Ons poësievoorouers lag en gesels in die flikkerende lig terwyl Chris Zithulele Mann met sy kitaar waai.

 

Die hele persverklaring kan by die volgende skakel gelees word:\

 

https://www.avbobpoetry.co.za/Blog/View/67

 

 

 

 

 

 

Poësie en selfrefleksie – ‘n blik onder die oppervlakte

Monday, May 24th, 2021

 

 

 

PERSVERKLARING

Vrygestel: 21 Mei 2021

 

Poësie en selfrefleksie – ‘n blik onder die oppervlak

 

Musawenkosi Khanyile, Kaapstadse kliniese sielkundige, ondersoek die ontmoetingspunt tussen poësie (wat terapeuties kan wees) en terapie (wat poëties kan wees). Khanyile is ‘n bekroonde digter wat veral goed gekwalifiseer is om te besin oor die koppelvlak van innerlike werk (“inner work”) en poësie en kreatiwiteit wat die gees verryk en genees.

“Zamo, my broer, waar in die heelal word harde werk nooit beloon nie?”

Hierdie prikkelende vraag verskyn op die motto-blad van Khanyile se SALA-bekroonde poësiedebuut, All the Places (uHlanga, 2019), en bied rede tot ernstige besinning.

 

Lees die volledig persverklaring by die volgende skakel:

 

https://www.avbobpoetry.co.za/Blog/View/66

 

 

 

Die reg om in jou moedertaal te skryf

Saturday, March 27th, 2021

 

PERSVERKLARING: AVBOB Poësieprojek

Vrygestel: 10 Maart 2021

 

Die reg om in jou moedertaal te skryf

Besinning van ‘n woordkunstenaar

 

 

 

 

Op Menseregtedag (21 Maart) val die fokus van die AVBOB Poësieprojek op Vonani Bila en die kragtige skakel tussen poësie en menseregte. Bila is ‘n toonaangewende Suid-Afrikaanse digter. Sy persoonlike rigsnoer is die heilige grondwetlike reg van alle Suid-Afrikaners om in hul moedertaal te praat. Die AVBOB-poësiekompetisie bevorder en vier hierdie reg deur digters in al 11 tale te publiseer en te beloon.

 

Lees die volledige persverklaring by die onderstaande skakel:

 

https://www.avbobpoetry.co.za/Blog/View/60

 

Ek wou nog sê. Episode 4 – 4 Januarie 2021

Saturday, January 2nd, 2021

 

 

 

Episode 4 van Ek wou nog sê word Maandagaand 4 Januarie 2021 om 19:30 – 20:00 op VIA uitgesaai. Daar is ‘n heruitsending op 10 Januarie 2021 om 22:00.

In hierdie episode voer Daniel Hugo ‘n onderhoud met Diana Ferrus en Joan Hambidge resenseer Ondertussen van Johann Lodewyk Marais.

Ek wou nog sê. Episode 3 – 28 Desember om 19:30

Saturday, December 26th, 2020

 

Episode 3 van Ek wou nog sê word Maandagaand 28 Desember 2020 om 19:30 – 20:00 op VIA uitgesaai. Daar is ‘n heruitsending op 3 Januarie 2021 om 22:00.

In hierdie episode voer Daniel Hugo ‘n onderhoud met Jacobus van der Riet en Nini Bennet resenseer Pleks van plaas van Jerzy Koch.

Ek wou nog sê. Episode 2 – 21 Desember om 19:30

Saturday, December 19th, 2020

 

 

 

Episode 2 van Ek wou nog sê word Maandagaand 21 Desember 2020 om 19:30 – 20:00 op VIA uitgesaai. Daar is ‘n heruitsending op 27 Desember om 22:00.

In hierdie episode voer Daniel Hugo ‘n onderhoud met Louis Esterhuizen en Joan Hambidge resenseer Uit die kroes van Lynthia Julius.

Aantal jeuginskrywings in die AVBOB Poësiekompetisie skiet die hoogte in

Thursday, December 10th, 2020

 

 

 

MEDIAVERKLARING
Uitgereik: 10 Desember 2020

 

’n Rekordgetal inskrywings is ontvang in die vierde jaarlikse AVBOB Poësiekompetisie wat van 1 Augustus tot 30 November 2020 aangebied is. Dit vertel ’n gerusstellende verhaal oor die siel van Suid-Afrika.

In haar lof vir die kompetisie, noem die bekroonde Afrikaanse digter Antjie Krog dit “’n verstommende gebeurtenis wat jaarliks in ons midde ontplof: duisende gedigte in al die tale van ons land! Geskryf, gelees en vertaal! Ek kan aan geen ander kompetisie in die wêreld dink wat so omvangryk is in terme van taal, wat so versorgend uitreik na elke gedig, en so uniek is in effek nie as die AVBOB Poësiekompetisie.”

Kompetisiedata toon dat geen digter te jonk of te oud is om die pen op te neem nie: Vanjaar was ons jongste deelnemer sewe en die oudste 98. Ons het ook ontdek dat daar ’n skerp toename is in kwaliteitgedigte in Siswati en Setswana, met onderskeidelik 254% en 118% méér inskrywings. Ons het gesien dat mense hul gevoelens en vrese, hul ideale en hunkeringe met ons deel – ondanks (of dalk as gevolg van?) die jaar van die pandemie – deur ’n verstommende totaal van 41 139 gedigte; ook dat digters wie se werk gekies is vir publikasie in die AVBOB Poësiebiblioteek gesamentlik R1,23 miljoen aan publikasievergoeding verdien het.

Die kompetisie het voorts gewys dat die ware uitblinkers die jeuginskrywings is, want byna 75% van die totale getal is dié van skrywers jonger as 35.

Die hoofredakteur, Johann de Lange, sê dít is ’n werklik opwindende verskynsel. “Dié syfers dui op ’n passievolle begeerte by jongmense om hul ervarings te verwoord en om ’n rol te speel in die vestiging van ’n lees- en skryfkultuur. Dis ’n uiters positiewe ontwikkeling wat bewys dat poësie lewendig is onder die jonger generasie, deur dié belangstelling in en toewyding aan skeppende skryfwerk. Indien ons aanvaar dat poësie die kanaal vir die uitbeelding van ons diepste menslikheid is, kan ons ons hoop stel op ’n beter toekoms, omdat jongmense die poësie as ’n band tussen mekaar sien en as ’n manier om vir hulself ’n bepaalde stem te gee.”

Die toename in die belangstelling in Siswati- en Setswana-poësie is belangrik vir die poësiegemeenskap. Vir De Lange beteken dit dat ’n literêre tradisie besig is om as ’n kulturele verskynsel te ontwaak. “Inheemse tale was histories nooit ten volle verteenwoordigend binne die literêre kanon nie, maar ’n splinternuwe tradisie is besig om te ontwikkel. Dis betekenisvol, omdat jong digters nou hul unieke stem op ’n oorspronklike manier ontdek. Dit verskil van dié van hul voorvaders wat die struggle as bevryding beskou het, want hierdie uitdrukkingswyse – in die tyd van COVID-19 – dui op nuwe, energieke vasbeslotenheid en moed.”

Die kategoriebeoordelaar, prof. Stanley Mdonsela, het die gemeenskap Siswati-digters gelukgewens met die merkbare verbetering in die gehalte en die selfvertroue van hul inskrywings. “Dis omdat digters nuanses verstaan dat hul vaardige taalgebruik die beskouings en waardes van die Emaswati weerspieël,” sê hy. “Wanneer iemand sy moedertaal gebruik, is dit ’n hartsboodskap. Siswati-digters is besig om ’n nis vir hulself in die wêreld uit te kerf. Hulle het standpunt ingeneem – en dit is dat die Emaswati nie uitgesluit sal word van hierdie merkwaardige geleentheid om troos aan die treurendes te bring nie.” Madonsela voeg by: “Die aantal en gehalte van die gedigte is ongelooflik! Ek is heeltemal oortuig daarvan dat, as jy die getal jeuginskrywings in ag neem, die toekoms van ons taal veilig is in hul hande.”

Die Xitsonga-digter en akademikus, prof. Ximbani Eric Mabaso, besing die lof van die kompetisie: “AVBOB Poësie is ’n verwesenliking van veeltaligheid en multikulturaliteit op ’n ongeëwenaarde skaal – een wat moeilik geklop sal word in die dekades vorentoe. AVBOB het binne enkele jare ’n hele klomp debuutdigters gepubliseer: Dit het ’n onverwagse skeppendheid ontlok op terreine wat jare lank onontgin was. AVBOB Poësie het daarin geslaag om ’n behoefte aan mededinging na vore te bring, waar nuwelinge en gesoute digters ’n verhoog kan deel. Terselfdertyd trek hulle nie net geldelik voordeel uit die publikasie van hul werk nie, maar kan ook toekennings inpalm. Hierdie projek beteken digkuns vír gewone mense, déúr gewone mense – ’n inisiatief wat ook, deur papierpublikasies, die digitale kloof oorbrug. Lank leef AVBOB Poësie!”

Carl van der Riet, uitvoerende hoof van AVBOB, deel die positiwiteit oor dié betekenisvolle, bemoedigende neigings. Die inskrywings wat tydens die afgelope viermaandetydperk ingedien is, het met meer as 25% gestyg teenoor die 30 573 wat verlede jaar ontvang is. Dit is meer as dubbel die getal inskrywings in 2017, die eerste jaar van die kompetisie.

“Hierdie ongelooflike toename is ’n teken dat al hoe meer Suid-Afrikaners sin in poësie vind. Ons voel geëerd deur hul belangstelling in die kompetisie en deur die indrukwekkende gehalte van inskrywings,” sê hy. “Een van die belangrikste doelwitte van die kompetisie was nog altyd om toegang te hê tot ’n vryelik toeganklike biblioteek van gedigte in al 11 amptelike tale. Elke gedig wat as deel van hierdie biblioteek aanvaar word, ontvang onmiddellik R300 (elektroniese oordrag) sodra die gedig gepubliseer word. Vanjaar het ons beoordelaars altesame 4 100 gedigte vir publikasie gekies. Dit beteken dat AVBOB Suid-Afrikaanse digters ondersteun het deur uitbetalings van altesame R1 230 000 as publikasievergoeding.”

Van der Riet kom tot dié gevolgtrekking: “Om die kunste te ondersteun, is inderdaad iets waaroor ons kan juig! Die statistiek wat hierbo genoem is, is getuienis van die ontwikkeling van ’n lewende monument. Dié sielvolle en dinamies groeiende projek bring hulde aan die mense vir wie ons lief was en wat ons verloor het. Dit bring ook eer aan dié wat nog lewe, dat ons hul skeppendheid in ’n ernstige lig beskou, en dat ons die kunste ondersteun met lewegewende energie en toewyding.”

Die wenners van die AVBOB Poësieprys van R10 000 vir elk van die 11 taalkategorieë word aangekondig by die vierde AVBOB Poësie-galageleentheid middel-2021. Die digters wat die kortlys haal, sal in die eerste helfte van volgende jaar daaroor ingelig word. Digters word aangemoedig om die AVBOB Poësieprojek op sosiale media te volg om meer te wete te kom oor kompetisieverwante aankondigings, of besoek die kompetisiewebblad-blog by www.avbobpoetry.co.za

  

BYKOMENDE ONDERSTEUNING WAT ONTVANG IS

“Ek was ’n Engels-onderwyser vir die grootste deel van my professionele loopbaan – en ek het daarin geslaag om aan te hou klasgee, selfs toe ek ’n skoolhoof geword het. Ek het altyd geweier om taalonderrig en literatuuronderrig van mekaar te skei. Letterkunde is tog niks anders nie as taal in sy verbeeldingrykste vorm. Dit het beteken dat ek ook skeppende skryfwerk aangebied het, want pogings om sélf iets te skep wat jy op die bladsye voor jou bewonder, laat jou waardering vir dié proses styg. Maar dis ook so dat, om jou gevoelens in woorde te omskep, ’n manier is om dit wat binne jou is te definieer en duidelik te maak. Want totdat jy dít wat jy dink verduidelik, weet jy nie werklik wát jy dink nie. Die AVBOB Poësiekompetisie is ’n briljante manier om ’n groot groep mense aan te moedig om hul gedigte in hul moedertaal te skryf – iets wat húl lewens verryk, sowel as dié van die mense om hulle.”

JONTY DRIVER

Jonty Driver, wat in Kaapstad gebore is, was voorheen hoof van Wellington College in Brittanje. Hy het vyf romans, vyf nie-fiksie-boeke (biografieë en memoirs), nege poësiebloemlesings, vier poësiebundels en ’n gedigteboek vir kinders gepubliseer.

*

“Sedert sy begin in 2017, het die jaarlikse AVBOB Poësiekompetisie (wat – verstommend – in al elf amptelike tale aangebied word) al hoe meer inskrywings gelok. Dat meer as 41 000 gedigte in 2020 ingeskryf is, getuig van die enorme menslike behoefte om denke te verwoord, om ervaring te orden, om emosionele perspektief en verfyning te soek, en om uit te reik na en kontak te maak met lesers. Vir my lyk dit of die kompetisietema, ‘Ek wou nog sê …’, ’n geïnspireerde keuse is. Jy staan verstom oor die getal en buitengewone reikwydte van die gedigte wat reeds deel is van die kompetisie se Poësiebiblioteek. Dít is ’n teken van mense se behoefte en begeerte om te skryf, asook die genot wat hulle daaruit put.”

MOIRA LOVELL

Moira Lovell was voorheen hoof van die departement Engels by Wykeham Collegiate, Pietermaritzburg. Haar werk het al in verskeie tydskrifte en bloemlesings verskyn, en sy het vier digbundels gepubliseer. Sy het ook ’n aantal kortverhale en verhoogstukke geskryf en in 2002 die Olive Schreiner-prys gewen vir haar drama Bedtime Stories.

*

“Poësiekompetisies het in Klassieke Griekeland ontstaan. Om die waarheid te sê, daar is geen méér demokratiese, gelykmakende manier om die digkuns te evalueer en te bevorder as deur dié soort mededinging nie. Veral twee dinge maak die AVBOB Poësiekompetisie vir my spesiaal. Eerstens die taalkundige omvang: Ek kan nie dink aan enige ander kompetisie wat soveel verskillende nasionale tale tot skeppendheid inspireer nie. Dié versiendheid is asemrowend, en die jaarlikse bloemlesing, wat die beste werk van al hierdie tale bevat, is besielend – ’n voorbeeld in verdraagsaamheid en inklusiwiteit. Tweedens verleen die fokus van die kompetisie op die ernstige, hartroerende temas van dood, hoop, liefde en geboorte ’n sfeer van waardigheid en empatie aan die projek. Daar is by my geen twyfel nie dat dié wonderlike instrument van demokrasie – om mense tot hul eerste literêre skryfpogings aan te moedig – van die beste nuwe Suid-Afrikaanse digters van die toekoms gaan oplewer.”

BASIL DU TOIT

Basil du Toit, wat in Kaapstad gebore is, het ’n nagraadse kwalifikasie in filosofie aan die Universiteit van Edinburgh verwerf. Kort nadat hy in 1980 na Skotland verhuis het, het hy ’n prys in die Nasionale Poësiekompetisie daar gewen. In 1989 deel hy die Sanlam-prys met die digter Douglas Livingstone. In 2015 is hy een van die wenners van die Poetry Business Book & Pamphlet-kompetisie (VK). Sy werk het al in verskeie poësietydskrifte verskyn, waarvan die mees onlangse die Poetry Salzburg Review is, en hy het twee digbundels, Home Truths en Older Women, die lig laat sien. Onlangs is sy mini-digbundel, Old, deur Smith/Doorstop in Sheffield gepubliseer.

 

 

Onderhoud met Johann de Lange

Wednesday, December 2nd, 2020

 

 

 

Nini Bennet gesels met Johann de Lange.

 

Johann de Lange en Goodenough Mashego is die redakteurs van I wish I’d said … Volume 3. Die AVBOB-Poësiekompetisie wat uiteindelik sal kulmineer in ‘n vierde volume van dié gedigte, het Maandagnag ten einde geloop. Daar lê nou ‘n  harde pad voor van keuring vir al die redakteurs wat die gedigte wat vanjaar ingeskryf is, moet keur. In dié verband het Nini Bennet gesels met Johann de Lange.

Nini Bennet: Johann, baie geluk met I wish I’d said (volume 3). Jy is sedert 2017 betrokke as hoofredakteur by die AVBOB-Poësieprojek se I wish I’d said-bloemlesings. Hoe verskil die digters se inskrywings van jaar tot jaar – is daar byvoorbeeld ’n soort Zeitgeist wat begin uitkristalliseer?

Johann de Lange: Daar is definitief ‘n groei nie net in die hoeveelheid inskrywings nie (ons het vanjaar 41 149 inskrywings ontvang) maar ook in die gehalte van die skryfwerk. Soos die bekendheid van die projek toeneem, trek dit ook meer gevestigde digters aan. Ek dink vir baie van ons digters is die kompetisie ‘n eerste kennismaak met die kultuur van skryf & deur te lees wat ander digters doen, is ‘n nuwe geslag digters besig om hulleself te skool. Daar is soms natuurlik eksterne faktore ook in die inskrywings, soos die pandemie byvoorbeeld. Daar is baie gedigte wat dit konfronteer.

Op ‘n ander meer indirekte manier is die invloed van die keurders sigbaar oor tyd. Ek praat nou spesifiek van Engels omdat ek dit nougeset volg. Daar is ‘n merkbare verbetering in die kwaliteit van verse wat ontvang is oor die afgelope vier jaar. Ek dink digters lees die verse wat die poësiebiblioteek gehaal het om te leer wat hulle onderskei van die wat gefaal het & bewustelik of onbewustelik  begin hulle daardie stemme emuleer. Die redakteur se seleksie & praktyd oefen as’t ware ‘n soort exolusionêre druk uit op die digters & hulle lewer sterker werk. Hulle leer meer van vorm, tegnieke, prosodie & groei. Ek glo dit is waar ook vir die ander redakteurs.

NB: Vertel ons gerus meer van die frustrasies – én vreugdes – wat jy as redakteur van so ‘n groot projek daagliks agter die skerms beleef.

JdL: Baie van die frustrasies het te doen gehad met ons pogings om die proses van keuring vlot te laat verloop. Daar was veranderinge wat aan die back end van die webwerf gemaak moes word. Maar dit is nou die 4de jaar & daardie probleme is iets van die verlede. Werk aan hierdie projek is louter vreugde. Watter digter sou nie heeldag met gedigte wil werk nie, ‘n ononderbroke stroom gedigte te kan lees, & beste van alles, om nuwe stemme te ontdek, & nuwe werk van bekende stemme.

NB: As dit by die bevordering van meertaligheid in Suid-Afrika kom, kan die AVBOB- Poësieprojek as monumentale onderneming en enig in sy soort beskou word; óók wêreldwyd. Vertel ons asseblief meer.

JdL: Wel, ek dink die Avbob-projek is uniek al net deur die hoeveelheid tale wat in een land betrek word, & dan is die kompetisie ook oop vir alle ouderdomme. So dit gooi ‘n baie groot worp uit. Ek dink ook wat die hoeveelheid inskrywings betref, is hierdie kompetisie uniek. Aan die begin het ons gehoop op so 5 000 inskrywings & toe kry ons 20 774, & elke jaar groei die kompetisie. In 2018 het ons 29 133 inskrywings gekry & in 2019 was dit 30 573. Ons het gehoop om ná vanjaar se kompetisie globaal 100 000 inskrywings te haal vir die vier jaar. Maar ons stoutste verwagtings is oortref met 121 629 inskrywings oor die vier jaar.

NB: Met die vertaling van poësie word die sosiale konteks van die een taal na ’n volgende taal oorgedra en vind daar ’n multikulturele kruisbestuiwing op linguistiese vlak plaas. Lersers ontwikkel begrip vir ander lesers se kultuur deur vertaalde poësie te lees. Die AVBOB Poësieprojek het ook ’n sterk antropologiese fokus. Wat is jou siening van bogenoemde?

JdL: Vertaling is uiters belangrik in ‘n multikulturele, veeltalige land soos ons s’n. Die droom was natuurlik om elke vers wat op die webblad geplaas word ook te vertaal, maar dit was eenvoudig nie finansieel moontlik nie. Kan jy jou voorstel wat 14 449 vertalings sou kos? Daarom vra ons die digters sélf om waar moontlik hulle verse te vertaal. Ons kry in ‘n ander sin báie vertalings in die vorm van Engelse gedigte deur sprekers van inheemse tale. Die kultuur & tradisie word op die manier oorgedra. Die Engelse kategorie is verreweg die grootste. Ek meen ons het vanjaar om & by 17 000 Engelse verse ontvang. Kan jy jou indink hoe voos die arme Engelse redakteur aan die einde van hierdie kompetisie was.

Wat vir my báie opvallend is, is hoe sterk die kulturele, rituele aspek in verse rondom die dood deur die verskillende taalgroepe is. Daar is ‘n sterk religieuse inslag. Rituele, tradisies ens. Die verse is ‘n ryk bron wat tradisionele, kulturele aspekte aanbetref, die tradisie van die praise song, bv waar die léwe van die gestorwene gevier word. Ek kry ook glimpse van die verskil in die tale self. Die nood wat daar is vir formalisering van spelling & grammatika in van die tale.

Die demografie van die verskillende taalgroepe bepaal egter nie die aantal inskrywings wat ons per taalgroep ontvang nie. Ek sou wou sê dit lyk vir my of sommige tale ‘n sterker poëtiese tradisie het as ander, maar dit sou gevaarlik & misleidend wees. Sommige tale het ‘n hoë aantal inskrywings, soos bv. isiZulu, isiXhosa, Tshivendi, Xitsonga, Sesotho, terwyl ander soos Sepedi of Siswati & isiNdebele kleiner getalle trek.

NB: ’n Mens leer uit jou foute. Is daar dinge wat jy nou – met Volume 3 – beter, ánders doen as voorheen?

JdL: Die jaarlikse bloemlesing het van jaar een sy beslag gekry & niks het verander sedertdien nie. Ons vra ‘n aantal gevestigde digters uit elke taal om vir ons splinternuwe verse te skryf rondom die dood, die idee van sterflikheid ens & die redakteurs vertaal dan daardie gedigte in Engels. Ons plaas ook die eerste drie wenners van elke taal se gedigte, weer eens met vertalings. En dan voeg ek elke jaar ‘n paar ‘verse’ in uit van ons sterwende of gestorwe tale om die idee van tradisie & van kontinuïteit te beklemtoon.

NB: Watter rol speel Westerse godsdiens in die hantering van die doodstematiek in die ingeskrewe gedigte?

JdL: Ek sien ‘n baie sterk Christelike komponent in die verse uit inheemse tale. Daar is aan die ander kant verse waarin die tradisie en geloof ‘n rol speel, voorvaders, gode etc. Dis ‘n baie belangriker aspek as by Afrikaanse & Engelse verse.

NB: Die tematiese kategorieë behels liefde, dood, geboorte en hoop. In watter kategorie ontvang julle die meeste inskrywings, en waarom dink jy is dit so?

JdL: Ons gedigte biblioteek op ons webtuiste www.avbobpoetry.co.za staan nou op 14 449 & verreweg die grootste aantal daarvan, 5 482, is in die Dood kategorie. En dit is verstaanbaar, dit is die sentrale tema van die projek, maar dit is ook omdat die dood, ons sterflikheid, een van die heel groot temas in die poësie is, dit is die een ding wat almal van ons regoor die wêreld verenig: dat ons gebore is, liefhet & hoop, & dat ons sal sterwe.

NB: Suid-Afrikaanse poësie is ’n heterogene register van ’n magdom style, invloede en tradisies. Daar is performance poetry, die inheemse orale tradisies van lofsangers en die kruisbestuiwing van rap en Amerikaanse hip-hop. Hoeveel van hierdie nuanses gaan verlore in geskrewe poësie, of kan ’n goedgeskrewe gedig die afwesigheid van die gesonge/gesproke medium oorleef?

JdL: Ek dink al daardie style word in die gedigte weerspieël in mindere of meerdere mate. Dit is dikwels die geval dat performance poetry nie altyd die tog na die papier ewe suksesvol aflê nie, maar gedigte is veronderstel om voorgelees te word, & nie net in die leser se gedagtes nie. Daar is dikwels goeie gedigte wat ons moet afkeur omdat dit nie by die tema of etos van die kompetisie hou nie. Die riglyne vir die kompetisie is dat die verse oor die dood, sterflikheid, oudword, etc. moet handel. Verse wat dus sterk eroties of polities is, sal afgekeur word. Ek dink dit sal ‘n wonderlike idee wees as ons sulke digters na ander webtuistes soos Versindaba kan verwys sodat hulle daardie gedigte geplaas kan kry. Iets waarna ons moet kyk. Daar is ook heelwat baie ontstellende verse oor Gender Based Violence wat ook nie geplaas kan word nie. Ons het planne daarvoor volgende jaar, dis ‘n belangrike kwessie wat aandag verdien & wat meer onder die aandag van die breër publiek gebring moet word.

NB: Die bundel is keurig verdeel in 66 opdraggedigte (6 in elke landstaal), die 33 AVBOB Poësiekompetisiewenners, en dan 3 gedigte in ƖXam, wat op die rand van uitsterwing staan – die lot van heelparty Khoisan-tale. Waarom het julle (in volume 3) juis op ƖXam besluit?

JdL: Die keuse van |Xam het in die eerste plek te doen gehad met die beskikbaarheid van materiaal. Die werk van Lloyd & Bleek het baie gedoen om groter bekendheid met daardie vertellers se werk te bring. Vir volume 4 wil ek na Khoikhoi kyk.

NB: ’n Goeie gedig moet verruk; moet die leser verras. Gee asseblief ’n voorbeeld van so ’n vers wat jou persoonlik bybly.

JdL: Daar is soveel goeie verse wat ek sou kon opnoem, maar een wat by my bly steek het om die eenvoud & veral om die humor is die volgende vers van Geoffrey Haresnape, nogal gepas in dié jaar van die vrou:

 

Tom Southcross Considers Eden and After

 

in the terrestrial paradise

Eve plucked a hanging fruit

upon a tree that waved its green

from an assertive root

 

in sampling it she found a world

that made her taste buds zing

she took it to her man and said

“you’ve got to try this thing”

 

Adam agreed to take a bite

and found that she spoke true

he felt a psychedelic charge

that shook him through and through

 

but god the father was not pleased

with what the pair had done

he nabbed them in the fading light

and sent them on the run

 

they had to leave the garden’s peace

where they drew easy breath

digging and spinning were assigned

until eventual death

 

the delver laboured with his wife

to prosper and beget

until at last her moment came

to pay a dreadful debt

 

and Adam, too, grew tired and soiled

from red earth work so dirty

the old hand tallied at his end

nine-hundred years and thirty

 

as for Eve’s total when she died

the ur-text does not tell

its patriarchal narrative

does not treat women well

 

NB: Baie dankie vir ’n prikkelende onderhoud, Johann.

 

I wish I’d said…vol. 3. Editors: Johann de Lange & Goodenough Mashego, Naledi, 2020. Die bundel kan bestel word by Naledi. E-pos: tertiaswart@naledi.online. Telefoonnommer: 0786488616