Posts Tagged ‘Bester Meyer gedig’

Bester Meyer. In skubbe

Thursday, July 1st, 2021

 

 

 

 

in skubbe

in vlerk

die vuur

van water

nabye hemel

 

deur lug

is

plotseling

wees

soos gister

se

ge-graat-te

wa-ter

 

om daar

in ewen-as

berigte

te vind

wat

kou

aan deugde

wat was

 

as sterre

wit

vlerk

die aarde

asem

en skubbe

in merke

op kieue

wat

aanstons

sal brand

tot waarde

 

want hemel

is

ge-

vlerk-te

we-se

wat

ont-hou

verteer

in nou-e

 

as visse

buffer

ry

aan

buffer

van

mensge-

maak-te

karre

 

kom

vlinder

die vlug

as

hemel-se

is-se

ge-

brand-

merk

deur

tem-

pora-

le

nis-se

 

en

vlerk

is

vo-

ëls

se

vl-is

in

die

nis

 

© Bester Meyer, 2021

 

Bester Meyer. Vir Jetta

Wednesday, June 30th, 2021

 

 

 

 

“I could fill a second life with my work” – MC Escher

 

Vir Jetta

 

ons twee is een

met die onsterflikheid

wat nou al reeds

in ons are

klop

 

om te onthou

is om lief te hê

die blom

van liefde

wat jy vashou

in ons tweeledigheid

 

gister het Mic Jagger

gevra om ʼn afdruk

te gebruik

vir ʼn albumomslag

maar my antwoord

was, nee, my lief

 

ook is ek

nie sy Maurits nie

het ek laat weet.

vir hom is ek:

MC Escher

 

maar vir jou, my lief

is ek die ek

wat ons liefde verstaan

as wiskundige vergelyking

vir jou is ek

Bach se musiek

wat afdrukke teen my

mure agterlaat

 

vir jou is ek

dag en nag

wat een word

soos wit en swart

en vis en voël

 

maar enersyds

is jy ook die ek

wat die blom weet

wat ek in jou

hand

kom neerlê het

 

 

© Bester Meyer, 2021

 

Bester Meyer. Piekniek by El-myn (néé El Alamein)

Thursday, May 27th, 2021

 

Piekniek by El-myn (néé El Alamein) – Bester Meyer

( ʼn Kaartspel van Gode hiermee bemaak aan ál die kinders van Jeshurun)

 

In die verre dieptes van die woord koer daar ʼn kaartspel van die Gode.El

Die kaarte is alombekend en die metafore vry.

Wees daarom die vinger wat die knoppie deel,

want die kaarte is gedeel en die spel kan begin.

 

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete van die hart.

 

Dit is ʼn roete wat die rigtingwysers van ʼn ‘volk van Israel’

wil aandui in die gestalte van vrede

wat die nuwe wêreldburger

tot by die drempel van Netanyahu en Abbas wil bring.

Want die Gode speel kaart en daar is niks

wat ons daaraan kan doen nie.

 

Die Gode sit op ʼn piekniekmat wat die aarde omvat, die kosmos omvat,

en wie is ek as Boer om hulle te wil bevraagteken.

Ek is maar net ʼn kaart in die pak.

ʼn Seun van die hoogste God

Yahweh, Ishvara, Allah

net ʼn el in die pakkie

van die groot El.

 

Want kaart word gespeel en die Gode speel groot.

Soos die val van enige dobbelsteen

is ek bly ek is as Boer gebore

maar my vriend Magmoed

sê selfs die gooi van stene

(soos in daardie wrede Intifada−tye)

word maar nét deur die noodlot bepaal

en my vriend Magmoed is so deel van die spel

soos die woorde van dié gedig.

Tog, omdat ek ʼn Boer in die pak kaarte is,

het ek ʼn aangewese reg

(soos almal wat saamspeel − )

om so nou en dan ‘hoog’ of ‘laag’ te val op die piekniekmat

want die Gode speel groot en as die Koning en Koningin gespeel word

dan is daar altyd die kans dat ek en die Aas ʼn verskil kan maak.

 

In die gedig is ek, dom-ou digter, die Boer –

Shahd Abuslama, Palestynse skoonheid en joernalis, die Koningin.

Shira Ben Avraham, ʼn oud-boerin, nou Judees

– ook ʼn sanger van formaat − die Koning.

Die Aas is iemand wat sing soos my vriend Magmoed

máár die altyd-veranderlike jakkals, die Skoppensboer,

is vir jou, leser by uitnemendheid, om as troefkaart met jou saam te dra

want die lewe is ʼn asemteug lank én beide kaarte en spelers

is ʼn broodnodigheid vir oorwinning;

en om passief te staan en toekyk

is nét so goed om sélf die swaard te swaai

in hierdie tye van vuurpyl-aanvalle en self-verwesenlikings.

 

Soms val die kaarte reg vir ʼn koning van ʼn vreemde land

soms val dit reg vir die bewoners van die lied

maar ten einde laaste speel die Gode hulle spel

en daar is niks wat ons daaraan kan doen nie.

 

Oor hierdie kosmiese mat – wat uitgestrek lê oor die wydte van die geskiedenis –

het ek nie veel beheer nie. ek is wat ek is, net ʼn Boer in die pakkie.

Yahweh lê uitgestrek op die piekniekmat, sy kaarte in sy kabaai se mou verskuil.

Ja, beide Yahweh en Allah is gekabaai in hierdie lied.

Hulle lyk presies dieselfde om die mede-piekniekgangers te flous.

Beroemdes doen dit mos maar

as Hul Hulself wil begewe in die ononderbroke vermaak van ʼn kaartspel

hier aan die buitewyke van ʼn Egiptiese stad

waarnatoe daar ook vantevore opgetrek is met dood voor oë,

en miskien sal ons ook later kan sê, soos ʼn leier van ouds:

Vóór die piekniek by El-myn

het ons nooit oorwinning gehad nie.

Ná die piekniek by El-myn

is ons nooit weer oorwin nie. [1]

 

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete waarby dade gevoeg moet word.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete van harmonie.

 

Die kosmiese mat is verdeel in kleiner matjies

en die piekniekgangers speel

elkeen die spel.

Dit is ʼn spel van lewe en dood

ten klinkende vermaak van die Gode.

Dit is ʼn spel van taal en kultuur en god

maar almal is salig-onbewus

van die Gode se eie piekniekmat nie so ver van hier

wat Húlle, om menswees na te maak,

sommer onder ʼn olyfboom verskuil het.

Hulle wil saamspeel, en as hulle nie die kaarte deel nie,

wil hulle deel wees van kaarte se val.

Soms spring my vriend Magmoed, die Aas,

vanuit ons pak kaarte na dié van die Gode en weer terug,

want hy tree op as ʼn sogenaamde wild kaart.

Die mede-spelers, Shadh en Shira,

en die skugter-ou-digter, gee nie om nie.

 Ons, die kaarte wanneer ons gelukkig is –

die spelers wanneer ons (on)gelukkig is –

altyd gebonde aan die spel

en soms trap spelers wat verneuk ʼn ou landmyn in die area af.

Maar moet nie dat ek op Shahd se hand praat nie, sy is in speler-mode

want dit is haar mense wat nou swaar kry

en Shira is grotendeels die kaart wat gespeel word

en in teenstelling

word haar mense nou weer daarvan beskuldig

dat hulle mense onderdruk. Die proses is onverbiddelik.

 

Die konings van die aarde het probeer sin maak van die spel –

Vir die Koning en Koningin probeer wys maak

hoe om te val.

Die konings van die aarde het deur vergissing en geweld

probeer noop dat daar ʼn einde aan die spel moet kom

maar die konings van die aarde het gefaal.

Die konings van die aarde het

− as gevolg van mag en geld en ander duister redes −

vir Shira aangesê om vir Shadh – by die deel van die kaarte – te fnuik

maar die Gode het laat geld (wat vir elke piekniekganger-speler geld):

moet nie inmeng met dit wat Ons vir ons spelers beoog nie.

Die konings van die aarde het gryskop en dwaas gesoek

na wapens-van-massa-uitwissing –

en is enersyds gefnuik deur die hand wat gedeel is.

Die konings van die aarde, in hulle wysheid en pag

wou -self- rigting verleen aan elke qibla en djihad

maar die Gode het keer op keer vir Magmoed, die Aas,

van pak na pak laat spring

met die ou lied

en die woorde wat altyd herhaal:

‘Mense is voëls wat nie kan vlieg nie.’ [2]

 

Magmoed, die Aas, het soms ingeloer by die kosmiese mat

(soos ʼn wafferse hoë-priester)

en is gebruik om die spel van die Grotes interessant te maak.

Die Grotes, alomteenwoordig-Goddelik in die strewe na

om ook ʼn bietjie deel te wees van die menslike aksie

maar outonoom onafhanklik en onsigbaar

onder die groot ou olyf − waar hulle speel.

Tog, met ʼn wild kaart soos Magmoed in hulle pak

kan hulle as Godhede voel hoe dit voel om as mens kaart te doen −

om as mens in die lug opgegooi te word

en kaplaks neer te val

op die gatkant van die komiese mat

maar tog so deel te wees van die spel.

Hoe dit voel

om as mens te bid vir jou mense én ander mense se moeders en kinders

maar nooit te weet of enige van jou gebede God-ore vind nie.

 

Om as ʼn mense −

soms nie eers met kaarte gedeel te word nie

maar weliswaar te oorleef as bannelinge van die lied.

 

Om as ʼn mense –

vir generasies lank onderwerp te word

aan die val van die kaarte – soos die gooi van dobbelstene in Las Vegas

en om lied na lied daaroor

te komponeer.

 

Om as ʼn mense –

ʼn ‘toegangskaartjie’ gedeel te word

na die donker gaskamers van ʼn ander-eeu-mal-Fascistiese-spel.

 

Om as ʼn mense –

saam gekaart te word in ʼn staat

waar ek jou aller-heiligste plek

met my aller-heiligste plek móét deel

én ons ons kinders

in die aandskemering moet groot maak

met ʼn altyd revolusionêre hart en pak kaarte

sodat ons ons goedjies en taal en kultuur en God

kan laat oorwinter, kan laat oorleef en bewaar.

 

Om as ʼn mense –

wat vroeër as onderdrukkers beskou is

te probeer uitreik na die mense

van ʼn moontlik apartheidsregime

en stert tussen die bene

geïgnoreer te word.

 

Kom die kaarte in die Gode se hand dalk uit Uruk van ouds?

Of speel Hulle nie met die kaarte van ander gode nie?

Het die Koning in die pakkie dalk die gesig van Gilgamesj?

En die Koningin, die van Enkidu?

Mars hulle op om mekaar te dood

máár sal hulle later vriende word?

Of is dit net wat die storieboek (mag) sê?

(Miskien sal daar vir die Koning en Koningin

 ʼn identiese klinknael borsharnas gesmee word

 en terwyl die konings van die aarde

 vyf nuwe drome van mislukking droom

 sal Shad én Shira ʼn ‘volhuis’ neersit

 wat die tong van die duistere ondier

 vir altyd sal stil – want ‘ ʼn glibberige pad

 word nie gevrees as twee vriend mekaar help nie.’) [3]

 

Ek vra:  Word die onderdruktes dan altyd die onderdrukker, Magmoed?

              En lag die Gode in hulle mou vir ons?

              Is alle spelers aangewese op hulle kaarte

              om ʼn verskil te maak?

             Of is daar iewers nog Iemand wat hoor?

             Iemand wat af kan kom van die Goddelike troon, die Goddelike kruis

             die goddelike menslike instansies

             om vir die piekniekgangers water te bring vir die dors?

             Die brood as’t ware te breek?

            En die vloei van die bloed te beëindig?

Hy sê:  Die roete na El-myn is ʼn futiliteit

            máár die roete na El-myn is menslik-mooi.

 

Soms as Magmoed terugkeer vanaf daardie onsigbare kosmiese mat

is hy (as self) baie afgemat – want om as wild kaart te dien –

is om woorde teen die wolke te gooi

lettergrepe in die wind te laat dryf

want dié wat sing en speel en gebede bring

word maar altyd gekortwiek in hulle menslike aard

in vergeleke met dit wat aan en aan en aan tot in ad infinitum toe aan toe gaan –

die altyd onomwonde teenstrydighede van: God in vergeleke met mens.

Mens in vergeleke met voël.

Heer in vergeleke met Vrou.

Boer in vergeleke met Aas.

God in vergeleke met God?

 

Hy sê: Die Skoppensboer is die een wat die probleme bring.

Ek sê: Ja, soms is dit so.

Maar sommige spelers verkies om sonder die Skoppensboer te speel.

Hy sê: Ja, ek hoor hulle haal hom sommer heeltemal uit die pakkie.

Ek sê: Die sluwe jakkals, Skoppensboer, wie het hom as troefkaart gebruik?

Hy sê: In Hulle laaste spel was dit Allah. Hy het groot gespeel.

Ek sê: Ek het altyd gedink die Skoppensboer mag net ‘gespeel’ word onder

          ʼn vyeboom? En hulle sit dan onder daardie groot ou olyf, so verneem ek?

Hy sê: Dit is simbool van die bloed van die ál die kinders van Jeshurun.

Ek sê: Magmoed, met jou Shira en Shahd in my lewe, is die lewe ʼn lied.

           En om hierdie spel op ʼn dag soos vandag te speel

           by hier see-stad piekniek, ʼn absolute voorreg!

           Deel my nog ʼn hand, sodat die lied van lyf na lyf kan spring.

 

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete van verdraagsaamheid.

 

Hierdie kaartspel is soos ʼn slagveld om Jerusalem

soos in die jare ouds toe die Leeuhart

opgetrek het teen Saladin.

Elke kaart in die pak

het die doel om die nuwe Jerusalem te bevry

deur ʼn oorlog op die vlaktes van Kurukshetra.

Die konings van die aarde wil Jerusalem bevry

sonder om ware bevryding te bring −

Miskien moet die konings geïgnoreer word?

Hoe kan ons hierdie kaartspel

speel sonder om die (ek) te onderdruk?

Om die Koning Koningin Boer en Aas

in perfekte harmonie te bring

en om die spel te speel

ten behoewe van ál die piekniekgangers?

Om te speel om moksha en samādhi daar te stel?

Om met of sonder Skoppensboer as hoëpriester en/of kalifaat

ons selfsug – ten doel van die spel en hierdie piekniek – te verraai?

 

Hy sê: Moksha is diens aan ander. Waar die (ek) plek maak vir die Self.

           En onthou moksha kan nie bereik word nie.

           Ervaring is blou en blou is die kleur van die hemel.

 

El-myn is ʼn roete van die hart as jy wil hê dit moet so wees.

El-myn se roete is wat die geskiedenis nié leer nié.

El-myn is die wit en die swart van ʼn yin yang-teken

waar grense en kleur oorbodig geword het

wat vervloei, ontvorm en verenig tot

Een volk Een stam Een Een-heid: ʼn Mense

want die Koning het die Koningin tog nodig

soos die voël die lugstrome nodig het

en die Boer en die Aas is op mekaar aangewese

om te voorkom dat die Gode moeg word

vir die kaarte in hul Hand.

 

Die roete na El-myn is om die self te verraai.

Sing, Magmoed, sing ʼn bowemaanse lied.

Wees jou avatar uit die verre Ooste

en gee my – die een wat na jou opkyk –

mistieke insig en mitiese intuïsie

om ʼn lied te komponeer vir jou mense

my mense, Shira se mense en bloot net ménse.

Wees jou avatar uit die verre Ooste

en maak my ʼn kryger van die lied −

ʼn kryger wat die wapenrusting sal gebruik

maar ook wanneer nodig – om daarby ver-by te kyk.

Gee my ʼn sterk versiende siel, verstand en hart.

 

Ek sê: Maar moet ons werklikwaar veg, Magmoed?

Moet ons moor vir grondbesit, oor besetting en kultuur?

Hy sê: ʼn Mens moet dóén waarvoor jy op hierdie aarde geplaas is.

 Maar onthou dat die sterre getuies is van dit wat ons doen.

 Onthou dat Oog-vir-ʼn-oog vir sommiges ʼn Godsdiens is

 en vir ander -weer- is geweld teen selfs ʼn mier taboe.

ʼn Mens moet dóén waarvoor jy op hierdie aarde geplaas is.

Ek sê: Ek wil nie veg nie, Magmoed. Ek wil nie.

Nie teen Shira en Shahd óf hulle mense nie.

           Ek sal eerder in die note van die lied wil skuil.

Hy sê: Die kaartspel is ʼn geveg van vrede. Jy móét dit mee maak.

           En onthou, een van die Heilige Tekste leer ons:

             ‘Of die een met die swaard dink hy is die laksman

en of die martelaar dink hy word gemartel  

              (soos wat hy ʼn gekniel staan onder die laksman se hand –)

               Hulle is albei verkeerd.

             Daar is nie ʼn laksman of martelaar nie.

            Die siel kan nie moor of vermoor word nie’ [4]

 

Sing ʼn bowemaanse lied vir die pelgrims onder die bome

almal op hulle piekniekmatjies uitgestal tot die Gode se vermaak.

Sing sodat die boodskap kan opgaan

en sodat elke hand, sy ‘hoogste’ hand kan speel.

 

Stuur vir die Koning ʼn fiere perd uit die stal van Saladin.

Stuur vir die Koningin wierook uit die stal van Nasaret

Stuur die Boer en Aas uit met goud en mirre

na die uithoeke van die aarde

en as die Gode so wil, laat ons mekaar se geskenke aanvaar.

 

Stuur vir die rekenaarbase ʼn antieke iets moois

om by die algoritmes in werk, as jasmyngeur vir ons nagte.

Laat elke kaart onderteken word deur ʼn burger

wat homself nie nét wil vergryp aan sy eie identiteit

en ambisie nie – maar laat ons meedeelsame-gebede spreek.

Laat elke kaart ʼn donasie bevat

vir die herbou van die rommelhope

aan die kuste van daardie strook

waar die kinders ook maar net nog kind wil wees.

 

Laat die wat net ‘laag’ gespeel is, weer ‘hoog’ (kan) speel.

Laat die wat ‘hoog’ gespeel is, weet selfs al speel hul

bietjie laer − het hulle steeds alles om as piekniekganger te oorleef.

En laat die Gode ons tog genadig wees!

 

Laat elke piekniekganger sy troefkaart vind

in die verskietende sterre van gister

of laat hom of haar of hulle

hulleself losmaak van die aandskemering van gister

en streef na die daeraad van ʼn nuwe môre.

Maak dat ons dit in ons harte sal vind

om ʼn wild kaart in iemand anders se geskiedenis te word.

En laat elkeen se persoonlike Skoppensboer hom tog begenadig!

 

Laat Magmoed, die Aas, aanhou om by die Gode in te loer –

om te verseker Hulle kaarte verraai ons nie.

Dat Hulle ook hulself by

wat hierdie piekniek ten doel staan – berus.

Laat Magmoed aanhou om in te luister op die Gode se dialoog,

sodat hy hierdie gesprekke

op ʼn oop en deursigtige wyse

as boodskap van die Gode aan ons kan herhaal

om ons in staat te stel om menslike dialektiek

met Goddelike dialoog te vervang.

 

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Kinders van Baäl en Anu sing!

Kinders van die Gita en Juda sing!

Kinders van Jesus en Mohammed sing!

O sing, piekniekgangers van El-myn –

sing ʼn lied wat almal wil hoor!

 

En Magmoed het teruggekeer van groot ou olyf

en hy het met my begin praat oor ʼn gesprek van die Grotes:

Hy sê: Dit is asof Hulle uit Een mond praat.

           Asof die kaarte wat hulle neersit

          nooit té hoog of té laag is nie.

Ek vra: Maar wat sê hulle van die konflik?

Hy sê: Hulle sê dis mensgemaak.

Ek vra: Maar ondersteun Allah nie sý mense,

            en Yahweh sý mense nie?

Hy sê: Yahweh sê: ‘Hy is wat Hy is’

           en Allah: ‘Hy is die Een’

Ek vra: Maar Wie se kaarte was die hoogste?

Hy sê: Dit is asof Hulle uit Een mond praat.

           Asof die kaarte wat hulle neersit

           nooit té hoog of té laag is nie.

Ek vra: Maar wie het gewen?

Hy sê:   Die uitslag was onbepaald

             maar Hulle het my wel beveel

            dat ek van pak na pak moet spring

           − as wild kaart −

            terug na die piekniekgangers moet spring

           met die woorde van Surat 29 vers 46.

Ek vra: En is dit die Skoppensboer?

Hy sê: Die Skoppensboer is vir elkeen om te besluit.

 

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete van die hart.

Kinders van Jeshurun, sing. Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete van verdraagsaamheid.

Ja, kinders van Jeshurun, sing.

Sing, want die roete na El-myn, is ʼn roete van harmonie …

 

… en wees …

die wild kaart wat onder ʼn olyf- of vyeboom gespeel (kan) word.

 

© Bester Meyer, 2021

 

 

Nota: Surat 29:46 van die Koran: En moet nie verskil met die navolgers van die Boek nie; tensy dit nodig is nie, behalwe die wat onregverdig optree en sê (eerder): Ons glo wat aan ons geopenbaar is en aan wat aan julle openbaar is, en ons Allah en hulle Allah is Een, en aan Hom alle eer (soos vertaal deur die digter).

 

Bron: The Quran, Muhammad M. Pickthall, Ed.

(https://www.islam101.com/quran/QTP/index.htm )

 

 

[1] Die verwysing hier is na Winston Churchill se toespraak na die slag van El

Alamein.

[2] Die aanhaling kom uit die Hoep-Hoep van Magmoed Darwiesj voorheen op

hierdie webblad verskyn.

[3] Die aanhaling kom uit Tablet 5 van die Epiese Gilgamesj gedig soos in Afrikaans

vertaal deur die digter van Maureen Gallery Kovacs se Engelse vertaling. Wolf

Carnahan, 1998.

[4] Die aanhaling is ʼn omdigting van Hoofstuk 2 vers 19 van die Bhagavad Gita.

 

Bester Meyer. Ons huisie

Tuesday, May 18th, 2021

 

Ons Huisie

 

On the other hand, free and independent as men were before, they were now, in consequence of a multiplicity of new wants, brought into subjection, as it were, to all nature, and particularly to one another; and each became in some degree a slave even in becoming the master of other men: if rich, they stood in need of the services of others; if poor, of their assistance; and even a middle condition did not enable them to do without one another.Jean Jacques Rousseau

 

ek sit op die balkon van ons huisie.

sjoe, ons het darem

ʼn mooi huisie.

 

ons balkon kyk uit

oor ʼn land wat brand

ʼn wêreld wat mamma bang maak

maar hier binne het ons ʼn

flatscreen TV met internet

en alles wat ons gelukkig maak.

 

sjoe, ons het darem

ʼn mooi huisie,

ons is tog so lief vir ons huisie.

 

in ons huisie is ek gelukkig.

hier kan mamma ons kindertjies

met huiswerk help

en papppa in mamma se goeie boekies bly

as hy nou en dan vir haar oorbelle aandra.

 

saam, as gesinnetjie,

kan ons die mure van ons huisie verf,

alle kleure van die reënboog

en in die koerante lees

van ander mense se huisies

wat die slim mense gemeenskap noem.

 

sjoe, ons het darem

ʼn mooi huisie,

ons is tog so lief vir ons huisie.

 

pappa gaan elke dag werk toe

vir ons huisie.

hy sweet vir ons huisie

maar pappa gee nie om nie,

want hy weet dat hy dit eendag

vir ons kinders sal kan agterlaat.

 

pappa leer ons wat belangrik is:

dat die grootte van ons kinders se huisies eendag

gesetel lê in ons ambisie −

maar ek weet nie wat pappa bedoel nie

wat ek wel weet is dat ek eendag wil sing

op ʼn verhoog

soos daardie rock ʼn roll held: Valiant Swart

maar pappa sê daardie ouens sukkel maar

en hulle huisies het nie balkonne nie.

 

en sjoe, ek is darem lief vir ons balkon.

ons het ʼn pragtige balkon

wat uitkyk oor alles.

 

in die aande sit ek mamma pappa en sus daar

ons kyk uit oor die newels en voel tog só trots −

ons huisie is die mooiste in die buurt.

pappa skink dan gewoonlik ʼn drankie

en voel tevrede en dankbaar, want:

die Here is goed en regverdig!

 

ons is tog so lief vir ons huisie.

sjoe, ons het darem ʼn pragtige en ruim huisie.

 

soms skink pappa ʼn tweede drankie

en kyk bekommerd na die fondasie

van die leë erf voor ons,

en teen sy derde begin hy kla

oor die plakkerskamp op die horison

wat dalk die waarde van ons ʼn huisie kan laat daal.

dis gewoonlik wanneer my gedagtes begin afdwaal

na die drukke van daardie liedjie

van my rock ʼn roll held

genaamd: Slawereën

 

© Bester Meyer, 2021

 

Bester Meyer. Die woordpondokkie

Tuesday, May 18th, 2021

 

Die Woordpondokkie

(ʼn lied ter herdenking van Vryheidsdag, 2021)

 

Ons werk desnieteenstaande, ons vertel stories en gee vorm aan die waarheid in die donker hoop, amper in die oortuiging, dat waarheid en serene vorm ’n uitwerking sal hê wat geestelike vryheid teweegbring – Thomas Mann, Versuch über Tschechow (soos geneem uit Waarom Literatuur? André P Brink)

 

Sondag, Maandag, Vryheidsdag

(en)

aan

en

aan /

(en)

aan

en

aan

 

gee ons geboorte

aan ons vryheid

op ʼn doodgewone Sterdag in ’94

vang ʼn posduif voer hom briewe

oor hoe dinge moet werk

maar die sterrelag

en die donderleer niks

maar steeds is die boodskap

aan die kloutjie:

broederskap

(o moenie huil nie

o moenie treur nie −)

 

Koor: Dit is die lied van jong Suid-A-fri-ka

Dit is die koms van jong Suid-A-fri-ka

Dit is die eed van jong Suid-A-fri-ka

 

wanneer die taalmonument vervang word

met ʼn gedenknaald

wat die ek en die jou bemaak

aan verheerliking van die self

 

Brug:  want die (ek) kom weer

want hy wou nie langer wag

die (ek) kom weer net die volgende dag

die (ek) kom weer, glo vir my dis waar

die ander dag môre was die (Ek) weer daar

 

en in ons vryheid skrou ons

want die boodskap aan die kloutjie

is toe al die tyd nog vals

nét ʼn herhaling van die skrif

aan Amerika se muur

’wyl nuutverkose honde

Davos toe vlieg

te Eersteklas

 

en ons?

 

Fly by South African Airways

 

… en bou kastele uit verlede-asem

 

© Bester Meyer, 2021

 

Yehuda Amichai. Vertaling in Afrikaans / Bester Meyer. Die uitvindsel van woordsweef

Wednesday, April 21st, 2021

 

                                                                                                             

Dis ʼn Jammerte, Ons was so ʼn Goeie Uitvindsel

deur Yehuda Amichai (soos vertaal deur Bester Meyer)

 

Hulle het ons bene

By die heup afgesit.

Wat my aanbetref

Is hulle almal snydokters. Almal van hulle.

 

Hulle het ons ontmantel

Van mekaar vervreem.

Wat my aanbetref

Is hulle almal ingenieurs. Almal van hulle.

 

Dis ʼn jammerte.

Ons was so ʼn goeie

En liefdevolle uitvindsel.

ʼn Vliegmasjien geskep uit man en vrou.

Met vlerke en ieder al.

Ons het bo die aarde gesweefhang.

 

Ons het selfs ʼn bietjie gevlieg.

 

*

 

Die Uitvindsel van Woordsweef

deur Bester Meyer

 

miskien kon ons vlieg

toe ons jonk was –

voor die ek en die jy

die jood en die arabier

die wit en die swart

die ons en die hulle (?)

(in die Utopia van ʼn God)

 

miskien was daar vryheid in ons vlug

soos wanneer twee vreemdelinge vlug

om mekaar te vind

deur in hulle verdwynende liggame

Een te word,      dit:

as dit nie vir afwesigheid was nie

(as dit nie vir teenwoordigheid is nie)

 

kyk, óók die hulle is deur die vlug geskep

deur die rook en die oker

is die ons deur die hulle vervang

en die amputasie bloot ʼn onvermydelikheid

 

ʼn wending om ons finaal te leer

‘mense is voëls

wat nie kan vlieg nie’

en digters herhalers

van dit wat glo

nie gesê mag word nie –

 

maar nee, ons mag nie die vlug versaak nie

want die kuikens moet nou weer leer om te vlieg

in hierdie eeu van niksseggende (bo?)menslikheid

in hierdie outonome vervreemdingslandskap

waar die strewe na eenwo(o)rding

uitgewis word na gelang van (geval)

(geld en goed(ge)koop(te) weelde −)

 

en as dit dan beteken

dat die ons

(soos die ons van ouds)

vir oulaas die hand

van hulle arm moet afkap,

laat dit dan so wees

 

en laat die hand altyd aanhou

om ʼn paar woorde (na gelang van geval) neer te pen

in die sagte sand van (ʼn nuwe) medemenslikheid

wat dan straks weer môre deur die see uitgewis sal word:

 

ons moes swewe om te kon vlieg

en skrywe om te kon leef

 

 

 

 

A Pity, We Were Such a Good Invention

Yehuda Amichai

 

They amputated

Your thighs off my hips.

As far as I’m concerned

They are all surgeons. All of them.

 

They dismantle us

Each from the other.

As far as I’m concerned

They are all engineers. All of them.

 

A pity. We were such good

And loving invention.

An aeroplane made from man and wife.

Wings and everything.

We hovered a little above earth.

 

We even flew a little.

 

Amichai, Y. 2015. The Poetry of Yehuda Amichai. Farrar Straus and Giroux. Soos vertaal in Engels deur Assia Gutmann.

 

Bester Meyer. Oppad see toe

Tuesday, February 23rd, 2021

 

Oppad see toe

 

ek stap in by die padstal

êrens naby Memel

opsoek na iets

wat moontlik

niks kan wees

en dis ʼn “môre oom”

wat my begroet –

 

dit voel

of ek

ewig snuffel

na niks

en ek dink

aan die gerintinkel

van ʼn ver

afgeleë winkel

 

aan en aan die gesnuffel

en dan dans ek

ampers

in haar vas:

“Jammer my baas”

sê sy

met ʼn tikkie vrees in haar oë

en ek antwoord:

“Nie baas nie

–  tjommie!”

 

haar verbasing

ʼn groot

sigsag glimlag –

ʼn droomgesig

wat alles

van gister wis

en straks   alles

van gister wil uitwis

 

sy slaan oor

na die derde persoon:

“Sophie se knieë

seer vandag –

Sophie sy werk so hard”

en dan om doodseker te maak:

“Jy, Tjommie?”

– “Ja, jou tjommie

nie jou baas nie”

en aan en aan

my gesnuffel

terwyl sy met seer knieë

die tafels buite die padstal vee

en ek dink

aan Sophie se moeder

wat algar dood is

aan gister se reuke

 

en wanneer dit tyd is om te groet

om my roete

na die see te volbring

en daar sterretjies skitter

oor die buitelyne

en donkerkant    van dié gedig

is dit Sophie wat glimlaggend koebaai sê: “Thando!”

en dan met ʼn skuinskop-nabetragting: “Kakulu!”

 

© Bester Meyer, 2021

 

Bester Meyer. Klappers en draakeiers

Tuesday, December 29th, 2020

 

Klappers en Draakeiers

(met apologie aan dié

 wat die samesweringsteorieë

          van roofvoëls aanhang)

 

om bestekopname te maak

van ʼn jaar van pestilensies

is om die maskers

wat gedra

gedeel

en verduur is

vir die trekvoëls te gooi

om saam hul te neem op die tog

 

om die maskers wat van goedheid getuig het

saam ons Kersklappers

en hoedjies aan te trek

te laat klap wat te redde is –

maak brand wat be-hebbe is –

en nou al

ons seën uit te spreek

oor die trekvoëls se vlug na môre

 

om die maskers wat van boosheid getuig het

aan die leier van die swerm te oorhandig

sodat hy en sy makkers (– gereed vir die slag –)

die vlug terug kan aanpak na die land

waar vlermuise – gemaskerd – hulle nuwe planne beraam

geskoei op inentingseenhede

wat reeds vóór die koms van die groot pes

op die rakke van ʼn roofvoëlbende

se yskaste verkoel en vervolmaak is –

 

masker een:

wanneer vrees

álles soos asem begin omvat

word isolasie meer

en sosiale afstande verwyd

 

masker twee:

om die pes se wese te ervaar

is om kreatief oor pyn te gaan dink

en só

gedigte uit reënboë te vleg?

 

masker drie:

in April se getroue blou

het ʼn droom verskyn

wat elke familie

die skaal van verligting

van die kas laat afhaal het:

om ambisie en rykdom op te weeg

teen eenheid samesyn en geluk

 

masker vier:

om tot die gevolg te kom dat

kontrolering oor korrekte sanitasie-;

bottelstoor- en sigaretwette

ingestel word slegs om te beheer

eerder as om te verlos en te beskerm

 

masker vyf:

hoekom dan besigheidsmanne laat vlieg

– provinsie grense laat oorskry –

terwyl die ‘gepeupel’  tuis moet bly?

haarkappers en klein besighede verloor

wyl grotes kan afdank ontgrendel omgord?

 

masker ses:

om Sandton se kantore

te laat leeg loop

is tegnologiese vooruitgang

se geskenk aan burgers

wat verkeersknope moes verduur

om die onsigbare hand te verryk

 

masker sewe:

is die pes dan groot genoeg

om die alewige toe-maak

ver-duistering en konstante afranseling

van dit wat reeds identiteitloos geword het

te regverdig?

 

en soos wat alle slotte sleutels het –

so ook  het elke deur ʼn ander kant

elke maand ʼn donkermaan

om ons weer te laat smag na die volheid

wat nou al reeds op pad is:

 

die einde van ʼn winterseisoen

wanneer trekvoëls terug sal keer uit die verre

met bewyse van die as aan hulle snawels,

geskroeide vlerke, en hier en daar ʼn skub

wat glinster in die oggendson

 

want soos uit ʼn Baardman Martin boek

kan die óns wat die klappers trek

óók mos glo

dat trekvoëls draakeiers kan lê

en dat ʼn trekvoël-kwetter-roep

nou al reeds die vuur aan kan blaas

wat vlermuis entstof en roofvoël

sal verswelg

soos die lont van ʼn Oujaarsklapper

 

© Bester Meyer, 2020