Posts Tagged ‘Desmond Painter’

Andries Bezuidenhout. Die oorsprong van taal

Friday, April 5th, 2013

Die skets hier bo is deur John Walter Gregory – Berg Kenia, n.a.v. ʼn besoek aan Oos-Afrika in 1892 en die jaar daarna. Argeologiese gegewens dui daarop dat die eerste vorme van menslike lewe in die skeurvallei ontstaan het. Ek torring aan ou gedigte en krap op die web rond vir beelde. Daar is afbeeldings van die slawemonument in Zanzibar, asook ʼn klipkapelletjie naby Naivasha wat deur Italiaanse krygsgevangenes gebou is. Ek het beide ʼn paar jaar gelede besoek. Verder vind ek ʼn afbeelding deur ʼn naamlose skilder van vroeë vorme van menslike lewe in die streek:

Daar is ook ou kaarte van die Skeurvallei, een uit die argiewe van die VSA se Library of Congress:

Verder vind ek ʼn kaart uit ʼn ou boek, toe Brits Oos-Afrika en Duits Oos-Afrika nog bestaan het. “Malindi” is nog as “Melindi” gespel:

Gister sit Desmond Painter die volgende aanhaling van Maurice Merleau-Ponty op Facebook: “The initial form of language, therefore, would have been a kind of song. Men would have sung their feelings before communicating their thought. Just as writing was at first painting, language at first would have been song…” In kommentaar daarop skryf Desmond: “Ek dink juis gedigmaak is ʼn poging om iets van die visuele en sangerige aspek van taal terug te wen.”

Die gedig hier onder se titel is voorlopig “Soos die wind waai”. Dis ʼn paar jaar gelede geskryf na my eie besoek aan Berg Kenia en die Skeurvallei, maar ek is besig om dit te hersien.

Hier word skeurvalleiletsels deur mere gelaaf
en hier, waar tweelingbergkoppe wolke uitdaag,
is die eerste mens deur die aardsbekken gestoot.
Kom die gode dáárom hier bymekaar?
Eers daal Ngai van Berg Kenia neer
en dan word Enkai se kneukels op die Ngongheuwels verewig.
Later Allah se kinders, kaskazi dra dhows deur ʼn ewige baai,
verby Lamu, om speserye en lywe op te laai.
Eeue later Jahweh met ʼn Kaapse ompad,
kazi in karveelseil, om by Fort Jesus, Mombasa,
die buit te verdeel.
Hiér versamel die gode, in berge, moskeë en katedrale
maar sal mekaar nooit ontmoet nie.

Kopskuif. Die stand van openbare diskoers (Desmond Painter)

Thursday, November 24th, 2011

 

Kopskuif is ʼn inisiatief waarvolgens ons van tyd tot tyd op bepaalde kwessies wil fokus deur ʼn stel vrae aan spesifieke kommentators te stuur vir hul insette. As eerste “kopskuif” het ons gedink om op die belangrike kwessie van openbare diskoers te fokus aangesien die opmerking heel dikwels gemaak word dat die vlak van openbare gesprekvoering veel te wense laat … Té gereeld word die man eerder as die bal gespeel wanneer meningsverskille ontstaan en ontaard die gesprek eerder in ʼn verdagmakery as wat daar konstruktief oor ʼn bepaalde aangeleentheid besin word.

As volgende bydrae plaas ons Desmond Painter (foto) se reaksie.

***

Kommer word dikwels uitgespreek oor die lae vlak van openbare diskoers in Suid-Afrika. Wat is jou mening hieromtrent, Desmond?

Hierdie is nie ʼn maklike vraag nie. Suid-Afrika het verskillende openbare domeine (‘publics’) wat naas mekaar bestaan, en mens kan nie sonder meer veralgemeen oor die vlak en produktiwiteit van diskoers in hierdie verskillende domeine nie. Dinge gaan soms beter in een domein as in ʼn ander – die openbare diskoers mag dalk meer gesond wees in die politieke as in die letterkundige domein; meer gesond in Afrikaans as in Engels; of wat die geval ook al mag wees.

Openbare diskoerse is ook seisoenaal, as ek dit so kan stel: elke nou en dan kristaliseer daar uit die chaos van menings en verbygaande skermutselinge wat die media-industrie aan die gang hou ʼn outentieke, belangrike gesprek. In Suid-Afrika is hierdie soort gesprekke nie skaarser as elders nie, en daar word dikwels vreesloos en indringend gepraat oor dinge waaroor daar in baie ander lande eerder maar geswyg word. Besoekende buitelandse kollegas is dikwels verbaas oor die openhartige en selfs ironiese wyse waarop ons, ten spyte van al die bagasie, slaggate en bymotiewe, dit tog soms regkry om oor dinge soos ras en rassisme te praat.

Wat die ‘vlak’ van openbare diskoers betref: die fenomenale uitbreiding van aanlyn-interaktiwiteit (blogs soos hierdie, waar mense direk kan deelneem aan gesprek; elektroniese uitgawes van koerante, waar lesers onbelemmerd kommentaar kan lewer op nuusberigte; geselsprogramme op TV, waar menings wat per SMS gestuur is deurgaans aan die onderkant van die skerm verbyrol; inbelprogramme op radio, ens.) skep soms die illusie van ‘openbare debat’, wanneer dit eintlik maar net die eensydige uitblaker van ‘opinies’ is. Dit mag dus lyk na ʼn vervlakking en banalisering van die openbare diskoers, maar ʼn mens moet jou ook nie hieraan blind staar nie. Interaktiewe forums skep nie net geraas nie, dit verryk ook die openbare diskoers op baie maniere: meer outonome ruimtes, meer stemme, meer ruimte om ʼn gesprek verby die blote daarstel van opinies te voer…

Verwysings na die ‘lae vlak’ van openbare diskoers of spesifieke debatte (oor taal of oor kapitalisme, byvoorbeeld) kan ook die doel dien om moeilike gesprekke te probeer demp en ongewilde menings te diskrediteer. Daar word soms uit die perspektief van ʼn soort liberale verontwaardiging geoordeel oor diegene wat dit durf om standaard-standpunte (dikwels maar veilige middelklas-menings ingekleur as onaanvegbare sekerhede) vanuit ‘reaksionêre’ of ‘onrealistiese’ posisies te bevraagteken. ʼn Mens moet dus ook maar oplet deur wie, onder watter omstandighede en vir watter retoriese doeleindes die ‘vlak’ van diskoers of debat bevraagteken word.

Watter faktore, volgens jou, gee daartoe aanleiding dat ‘n bepaalde meningsverskil dikwels in ‘n persoonlike twisgesprek ontaard eerder as konstruktiewe debat?

Weereens, ek dink dit hang af van die bepaalde konteks of diskoersdomein. ʼn Regeringsamptenaar wat deur ʼn wit joernalis aangevat word oor korrupsie mag die kwessie dalk verpersoonlik deur die joernalis ʼn rassis te noem – of, as dit ʼn swart joernalis is, haar ‘outentieke swartheid’ of politieke lojaliteit aan die ‘revolusie’ te bevraagteken. Ons ken daardie strategieë; dit is voorspelbaar en al hoe minder steur hulle daaraan. Seker die dat die regering hulle geheime nou wetlik wil beskerm!

In die Afrikaanse letterkunde word meningsverskille ook soms ‘persoonlik’, selfs venynig. Hier geld ander redes: spesifieke persoonlikhede, gevestigde belange, oorvleuelende rolle (beide skrywer en resensent), die feit dat die gemeenskap klein is (amper almal ken mekaar op ʼn manier) maar terselfdertyd ook oorbevolk (min forums, klein mark, slegs enkele uitgewers, 98% woon in een land en waarskynlik 80% in slegs twee of drie stede, ens.).

En dan is daar ook ʼn mark in Afrikaans vir ʼn goeie twisgesprek: ek kan nie dink dat ʼn Engelse koerant soveel ruimte sou afstaan aan ʼn relletjie tussen twee plaaslike Engelse skrywers as wat Die Burger byvoorbeeld afgestaan het aan die oor-en-weer tussen Kannemeyer en Van Coller nie. Ek kla nie: dis nie asof hierdie soort goed geen vermaaklikheidswaarde het nie! ʼn Mens kan in die proses selfs iets leer…

Soms, soos die vraag impliseer, word produktiewe gesprek wel in die wiele gery wanneer ego’s en persoonlike vetes die oorhand kry. Maar iets anders gebeur ook soms. Ons skram soms te maklik weg van potensieel interessante literêr-teoretiese (of ‘kunsbeskoulike’) gesprekke bloot omdat dit ‘persoonlik’ opgeneem kan word – iets wat nie die geval sou gewees het as die Afrikaanse gemeenskap, en die boekwêreld, nie so ʼn klein en intieme ruimte was nie. Omdat ons mekaar ken, en met mekaar moet saamwerk, is dit moeilik om sekere soorte kritiek en bedenkinge in die openbaar uit te spreek. In privaat gesprekke hoor ʼn mens soms wonderlike alternatiewe oordele oor onlangse boeke of hele oeuvres, maar min van hierdie robuuste kritiek vind neerslag in resensies en analises. Dit is jammer!

Watter riglyne beskou jy as noodsaaklike uitgangspunte ten gunste van konstruktiewe gesprekvoering?

Eerlikheid, integriteit, respek vir die opponent (of ten minste vir die onderwerp onder bespreking), geregverdigde woede (soms), humor (altyd), die moed van jou oortuiging, die bereidwilligheid om ʼn goeie punt toe te gee. Ons moet, in die letterkunde sowel as in die politiek, ook ontslae raak van ons verknogtheid aan ʼn konsensus model van diskoers. Die doel van debat hoef nie konsensus te wees nie, en diegene wat konsensus onmoontlik maak hoef nie gemoraliseer, gesensureer, of gepolisieer te word nie. Wanneer ek met ʼn opponent argumenteer, doen ek dit dikwels om die aard van die verskil tussen ons beter te artikuleer en te begryp, nie om tot ʼn vergelyk te kom nie. Daar’s ʼn soort wedersydse respek hierin: die gesprek het nie die uitwis van verskille as oogmerk nie, maar die kreatiewe, produktiewe omgaan daarmee. Die stelling “Let’s agree to disagree” moet die gesprek voorafgaan, nie beëindig nie!

Kan jy dalk voorbeelde noem (hetsy plaaslik óf internasionaal) van konstruktiewe meningsverskille? Noem gerus ook waarom juis dié betrokke debat vir jou tot voorbeeld dien.

Daar’s heelwat. Die Boetman-debat. Die debat oor homoseksualiteit en die kerk. Die debat laasjaar oor resensieruimte in die Afrikaanse koerante. Enige debat, eintlik, wat nuwe idees, nuwe subjektiwiteite, nuwe beweegruimtes, nuwe wegkruipplekke, en nuwe beginpunte moontlik maak.

 

  • – Desmond Painter

 

 

 

Desmond Painter. Droedeldig: Die Keiser is Kaal – Emperors Palace, September 2011

Friday, September 30th, 2011

1.

Sy parkeer die huurmotor laatmiddag voor die hotel.

Sy boek in, haal haar ringe af, vanuit haar kamer bel

sy hom. Om 20h00 ontmoet hulle in die Ocean Basket,

streng volgens die reëls wat sy self gemaak het.

 

2.

Sy vind dit altyd ongemaklik om voor die tyd te pis

terwyl hy op die bed lê en wag. Sy sorg dat dit porselein is

wat sy tref, nie water nie. Wanneer sy geluidloos uitloop

lê hy en glimlag, asof van sy eie naaktheid onbewus.

 

3.

Haar hotelkamer: dit is waar hulle eindig, vanself-

sprekend. Die TV bly aan, hulle doen dit op haar helf-

te van die bed. Dit duur nie lank nie. Hy trek

aan, is terug in sy kamer skuins na elf. 

 

4.

Laatnag gaan try hy weer sy luck in die lobby bar.

Hy bestel ʼn whisky, sit ʼn rukkie, sien niemand daar

nie. Hy loop buitentoe, gaan rook op die parkeerterrein.

ʼn Week soos ʼn country song, vyf dae en ʼn refrein.  

 

5.

Hy moet vlieg, hulle sal mekaar nie sommer

weer sien nie. Hy wis hulle sms’e, haar nommer

van sy foon. Te lank reeds het hy hier gesloer.

Hy los die handdoeke ongeërgd op die vloer.

Desmond Painter. Droedelaire!

Friday, September 16th, 2011

Die laaste drie dae het ek deurgebring by die jaarlikse kongres van die Psychological Society of South Africa (ek het al vantevore verwys na die akademiese stam aan wie ek teen wil en dank behoort, die sielkudde, die sielskunniges, die kopbekruipers, die bewussynsswyne, die gedragsmasjiniste, die bitterweters…).

Erger nog, die kongres was nie by ‘n universiteit aangebied nie, maar by Emperors Palace net langs die Johannesburg Internasionale Lughawe. So tussen die casino (Richmond Fontaine se wonderlike song, “Casino”, het meermale deur my kop gedraai…) en die food court met die vreemde plafon vol prente van wolke en beligting wat dit laat lyk of dit altyd skemer is (ons het een aand by die Ocean Basket gaan eet, en jou wrintie, die eerste ding wat die kelner ons vra is: “Do you want a table inside or outside?”).

Maar laat ek julle nie verveel met werkspraatjies nie. Terwyl ek so sit en luister na die een referaat na die ander, droedel ek maar in die komplimentêre notaboekies met die komplimentêre penne wat in al die lesingsale uitgedeel word. Ek skryf neer wat ook al by my opkom, en dan probeer ek die gedagtes voor afloop van die sessie in ‘n digterlike vorm indwing.

Ek het vanaand na afloop van die kongres deur my boekies geblaai, en tussen al die gedagtes en enkelsinne darem vyf kwatryne gevind wat al so half en half konsepstadium bereik het. Terloops, ek het tuisgegaan in een van die hotelle binne die Emperors Palace kompleks, wat nogal ‘n neerdrukkende ervaring was. ‘n Dooie ruimte. Iets van die vervreemdende, deels beklemmende, deels bevrydende aspek van hotelle en hotelkamers (onthou julle Stef Bos se lieflike song, “Hilton, Barcelona”?) het in die droedels neerslag gevind, lyk dit my.

En na drie dae in ‘n casino kan ek netsowel maar met ‘n paar kwatryne dobbel, so hier is hulle — en kom ons noem hulle vir nou sommer “Vyf Hotelkwatryne”

*

1.

Koffie te maak. Die oggend haar gang

te laat gaan. Te luister na die veraf sang

van die strate. Te droom, te word, prys te gee

al wat die oggend van jou verlang.

2.

gisteraand se gawes staan verleë

wanneer sy die deur agter haar toeklap

wanneer sy straataf stap

wanneer die oggend meegee

3.

hy sit na homself en staar

in die hotelkamer se spieël

staan eers op wanneer hy haar

in die hotelkamer se bed verbeel

4.

die vergifnis van kortstondigheid

of die warmte van geleende tyd

wie weet wie sy gister was

‘n hotelkamer hou jou anders vas

5.

‘n Hotelontbyt, net vlugtig die koerant

voor ek loop. Ons is nêrens nuus nie, want

laasnag in daardie rookvrye kamer

het ons ongemerk uitgebrand.

Desmond Painter. Droedelsak: Die versamelde versgrype van Walter Witman

Tuesday, April 12th, 2011
Fraktale Droedel

Fraktale Droedel

Toe Louis en Marlise my destyds gevra het om op hierdie webblad te blog, het ek dit sommer gou duidelik gemaak dat ek nie ‘n digter is nie. Nie. Nee. Glad nie. Ek ontken dit! Gaan weg! Die eerste sin wat ek in my eerste blog geskryf het, was dan ook: Ek is nie ‘n digter nie.

Eintlik is die waarheid natuurlik eerder dat ek, sedert kindsdae al, wel nou en dan gediggies skryf, maar dat ek gewoon nie genoeg talent en wilskrag het om dit regtig goed te doen nie. Let’s face it, ek gaan nooit ‘n bundel publiseer nie; en dis orraait: daar’s al klaar meer digters as lesers in Afrikaans! En daar is ander dinge wat ek graag wil skryf, en wat ek dink ek kan skryf.

Maar die blog as persoonlike sowel as openbare ruimte was natuurlik ook erg verleidelik: elke nou en dan moes ek eenvoudig een van my skryfseltjies plaas… Chris Coolsma het my verder ‘n soort alibi gegee: ek sou my kreatiewe vergrype ‘droedels’ noem, eerder as ‘gedigte’. 

Ek was gisteraand skielik lus om weer ‘n slag te droedel (seker maar die herfs…), en besluit toe om eers te gaan kyk hoeveel droedels ek in die verlede al hier geplaas het. Nogal ‘n hele paar! En skielik voel ek toe sommer jammer vir my maakseltjies: elkeen iewers vergete in die kuberruim… So hier verskyn hulle almal weer ‘n keer, as ‘n soort Versamelde Droedels, Deel 1.   

 

***

MISS JESUS (20/09/09)

(vir Hennie Aucamp)

 

 

Miss Jesus is die messias

 

die redder in die salon

 

wat sy noem ‘Die Dias’

 

oor sy van ver plekke kom

 

 

van Amsterdam aan wal

 

of op ‘n skip van Lissabon

 

Miss Jesus, wanneer die donker val

 

vanaand in die salon

 

 

soms sing sy kabaret

 

soos ‘n madame uit Berlyn

 

in haar visnetkouse en rooi korset

 

maak sy water van ons wyn

 

 

ja en soms dra sy gedigte voor

 

van Breyten en ene Breton

 

jou glas bly vol, jou hart loop oor

 

vanaand in die salon

 

 

en altyd preek sy redding

 

liefde, reise, die middernagson

 

Miss Jesus lei ons kring

 

vanaand in die salon

 

 

so glase omhoog: ‘Miss Jesus!’

 

en dan die koue ent na die peron

 

alles was tog so goddêm obvious

 

eenmaal in die salon

 

 

 

JY HET GRIEKELAND GEHAAT (28/09/09)

(na aanleiding van Ted Hughes se You hated Spain)

 

 

Jy het Griekeland gehaat

 

die son was vir jou te warm 

 

die rondloperhonde het aan jou gekou

 

hulle het dag en nag en sonder ophou

 

gekerm en byt om ons bed se enkels.

 

Later het ons nog net in jou slaap gepraat.

 

 

Jy het Griekeland gehaat

 

elke onverbiddelike heuwel met sy kerk

 

ver van alles swygend en die verploeterende hitte 

 

alewig in die middag en die eentonig afgewitte

 

ure met hulle stowwerige donkies en ooms

 

en swartgeklade tannies op straat.

 

 

Jy het Griekeland gehaat

 

die gekibbel en gelatenheid van die mense

 

die gefnuikte gasvryheid van elke gebaar:

 

Jy sou eensaam bly eerder as om jou te skaar

 

by die té intussen menswees van hierdie land

 

van eilande klip en baie water.

 

 

Jy het Griekeland gehaat.

 

Daagliks gedoog die bouer die argeoloog

 

want die lewe hier is altyd wat dit was en dan ook meer.

 

Jy het weggegaan in die wete dat niks wat teer

 

is tog oorbly waar soveel ten spyt oorleef. Liefde is ‘n ruïne hier

 

en elke dag ‘n duisend jaar te laat.

 

 

 

VOOR IN DIE WAPAD (28/09/10)

 

 

Die lewe is nie solied nie dis

 

aanhoudend in beweging en aan die geraas

 

maak. Die lewe maak ‘n aardige geluid:

 

Bome wat brand, bande op nat teer.

 

Jy soek verniet staanplek of stilte.

 

Die lewe bly in vloed, neem sy loop,

 

by wyse van spreke, in eie mond.

 

Die lewe bou onwyse huise op sand.

 

Die lewe is ‘n gedagte, woorde

 

wat nooit standpunt word

 

of sin. Die lewe is wat staan vergaan,

 

wat loop gaan dood. Die lewe is nie ‘n gedig

 

nie dis ‘n cliché in wording.

 

Want voor in die wapad brand daar

 

‘n voortvlugtige vlam, knetterend

 

en selfvernietigend op reis.

 

Natuurlik is dit kosbaar, die lewe.

 

Die lewe is die vet

 

is in die vuur.

 

 

 

LIEFS NIE OP STRAAT NIE (30/08/10)

 

 

Hy’s glo getref deur ‘n dwaalkoeël –

 

maar wie weet uit watter geweer?

 

Eenkant op die sypaadjie in ‘n poel

 

bloed lê hy: die flâneur.

 

 

 

BY DIE REüNIE (22/07/2010)

 

 

Jy sê simpel goed soos:

 

Die maan is ‘n semenvlek

 

op die swart onderbroek

 

van die aand, en ek

 

 

lag, want dít is hoe ons was

 

soveel jare terug

 

vol dooswyn en gedigte.

 

 

By die bicycle shed ‘n laaste sigaret.

 

Jy sê: Kyk, ek suig die aand

 

deur ‘n strooitjie op

 

tot die laaste droesem leeg;

 

 

en ek sê: Nee, soos ‘n Kreepy

 

Krauly wat laatnag lug sluk

 

in ‘n voorstedelike swembad –

 

 

onthou jy daardie geluid?

 

 

 

AANVAARDING (02/07/10)

(baie vry na ‘n gedig van Ziya Osman Saba)

 

 

Ek aanvaar die lewe waarin ek gebore is.

 

Ek aanvaar my gesig, die kleur van my vel.

 

Ek aanvaar hier en daar, ek aanvaar

 

Brackenfell, ek aanvaar die tong wat toeval

 

vir my uitgesteek het, al die kwynende klanke.

 

Ek’s ‘n man en ek aanvaar dit. Getroud, kinderloos

 

nog aanvaar ek, soos dat ek bogronds dwaal

 

maar ondergronds dood sal wees.

 

Ek aanvaar die bitterals van die lewe:

 

die fronsende gesig, die tewerige tong.

 

Ek aanvaar die bedelaar en die honger kind.

 

Daar’s ‘n oorlog, ek aanvaar dit; die bittereinder,

 

die vredesduif, die koerantverkoper,

 

en elke slaaf van God aanvaar ek.

 

Kontinente en valleie, koepelsvol son.

 

Ek aanvaar ek aanvaar ek aanvaar.

 

 

 

SONDAG (02/05/10)

(baie vry na ‘n gedig van Necati Cumali)

 

 

Vir drie dae lank sien ek al uit na Sondag –

 

want Sondag is die dag waarop sy my sal laat weet!

 

Glo my, vir drie dae al eet ek skaars my kos,

 

sukkel ek tot slaap, begeer ek dáárdie dag bo alle ander.

 

“Tot Sondag!” – so het ek dit beaam, en so begin te wag…

 

 

Maar ag, o aarde! Hoe skielik is dit dan weer

 

Sondag! My onbedaarde hart kom sit koggel in my keel:

 

Wat as sy nie die een is vir wie ek lief is nie?

 

Wat as sy nie is wat ek begeer?!

 

 

 

BY DIE DOOD VAN ‘N KIND (02/05/10)

(baie vry na ‘n gedig van Oktay Rifat)

 

 

Hy het gesterf, maar van sy dood is hy helaas

 

onbewus. Hulle plaas hom in ‘n kis, ry met hom weg – 

 

hy kan nie eers meer protesteer: ‘Nee, ek sál nie gaan nie!’

 

Sy legkaart het onvoltooid gebly, en van melk

 

en koekies is daar met sy aanland

 

ook geen sprake.

 

 

Hy het gesterf. Hy sal sy ooms nooit kan bedank

 

vir die dra van die kis, sy tannies vir die gerf aronskelke

 

op sy graf. Ag, die dood van ‘n kind…

 

Tog so anders as dié van ek en jy!

 

 

 

‘N NOTA LANGS JOU KUSSING (29/04/10)

(baie vry na ‘n gedig van Roberto Fernández Retamar)

vir Claire

 

 

Te veel herinneringe en té veel hoop

 

is daar al tussen ons gekonkel. Te veel lewe

 

by nabetragting gelewe vir ons reis om ooit te skei:

 

nie die jare wat ons in die gesig vat nie;

 

nie die jare wat ons net by benadering geleef het 

 

nie die somer se aftog nie, kan ons meer skei

 

nie. Tyd, daardie veerboot van soveel vlugte, spoor

 

van soveel verlore liefdes, van Stellenbosch na Grahamstad,

 

van Bellville na Havana, na weemoed, na ontsetting

 

selfs, na meer illusies as in drome kon – soveel so dat niks,

 

behalwe dít wat alle dinge skei, ons meer kan skei nie.

 

Meisie van gister en môre, vrou van my lewe.

 

 

 

(nóg ‘n kleindorpse lament) (11/03/10)

 

 

ek wou verder gaan

 

ek het geweet jy wag agter die plantasie

 

en jou fyn ondergoed het by my gespook

 

en hoe jy jou bene sprei, o jirre, met die grasie

 

van ‘n gaap… en na die tyd het ons gerook

 

en gelê en kyk na die maan

 

 

maar nee, ek wou verder gaan

 

ek moes weet wat wag verby die stasie

 

ek het gebrand om uit hierdie dorp te loop

 

maar ek droom, jy weet mos, vraatsig soos

 

‘n vlam… en na die tyd het ons gerook

 

en gelê en kyk na die maan

 

 

 

(07/05/10)

 

 

Hoe dun is ons dae. Jy kan hier net so min

 

by die tyd bedel as wat jy na die dood kan vra

 

in ‘n gedig. Jy kan aanhou soek, ja, aanhou op hoop

 

of jou verloor in háár arms – om die winste

 

van die wêreld weer te vind as sonlig

 

deur die oggend stroop. Maar ‘n digter

 

dag is jou nie beskore

 

nie. 

 

 

Desmond Painter. Dis weer droedeltyd in die Boland!

Tuesday, September 28th, 2010
Kaapstad Internasionale Lughawe

Kaapstad Internasionale Lughawe

Ek moes gisteraand vir Claire en ‘n sekere, onlangs nogal berugte Afrikaanse digter by die lughawe gaan haal (nee, ek laat nie vir Claire op vakansie gaan met berugte Afrikaanse digters nie — hulle het maar net toevallig op dieselfde tyd geland…) en terwyl ek wag het ek op my selfoon se notafunksie begin droedel. Ek het die produk gou vanoggend getik en toe bietjie spoeg en politoer aangesmeer. Dit is nogtans net ‘n eerste poging, ‘n klein kreet, die soort dinge waaroor mens tob in ‘n lughawe se aankomslokaal. (Nadat mens verwonderd deur die Woolworths gedwaal het, maar dis ‘n ander storie.) Ek plaas die droedel hier vir julle plesier; of om julle die geleentheid te gee om hoonlaggend meerderwaardig te voel as digters. (Maar pasop! Julle weet hoe vervies ek my!) Hier is dit:

 

Voor in die wapad

Die lewe is nie solied nie dis

aanhoudend in beweging en aan die geraas

maak. Die lewe maak ‘n aardige geluid:

Bome wat brand, bande op nat teer.

Jy soek verniet staanplek of stilte.

Die lewe bly in vloed, neem sy loop,

by wyse van spreke, in eie mond.

Die lewe bou onwyse huise op sand.

Die lewe maak staat op losse skroewe.

Die lewe is ‘n gedagte, woorde

wat nooit standpunt word

of sin. Die lewe is wat staan vergaan,

wat loop gaan dood. Die lewe is nie ‘n gedig

nie dis ‘n cliché in wording.

Want voor in die wapad brand daar

‘n voortvlugtige vlam, knetterend

en selfvernietigend op reis.

Natuurlik is dit kosbaar, die lewe.

Die lewe is die vet

is in die vuur.

Desmond Painter. Daar’s weer droedeltjies in die drome

Thursday, July 22nd, 2010

By die reünie

 

Jy sê simpel goed soos:

Die maan is ‘n semenvlek

op die swart onderbroek

van die aand, en ek

 

lag, want dít is hoe ons was

soveel jare terug

vol dooswyn en gedigte.

 

By die bicycle shed ‘n laaste sigaret.

Jy sê: Kyk, ek suig die aand

deur ‘n strooitjie op

tot die laaste droesem leeg;

 

en ek sê: Nee, soos ‘n Kreepy

Krauly wat laatnag lug sluk

in ‘n voorstedelike swembad –

 

onthou jy daardie geluid?

 

 

Desmond Painter. ‘n Droedel oor Aanvaarding

Friday, July 2nd, 2010

Aanvaarding

(baie vry na ‘n gedig van Ziya Osman Saba)

 

Ek aanvaar die lewe waarin ek gebore is.

Ek aanvaar my gesig, die kleur van my vel.

Ek aanvaar hier en daar, ek aanvaar

Brackenfell, ek aanvaar die tong wat toeval

vir my uitgesteek het, al die kwynende klanke.

Ek’s ‘n man en ek aanvaar dit. Getroud, kinderloos

nog aanvaar ek, soos dat ek bogronds dwaal

maar ondergronds dood sal wees.

Ek aanvaar die bitterals van die lewe:

die fronsende gesig, die tewerige tong.

Ek aanvaar die bedelaar en die honger kind.

Daar’s ‘n oorlog, ek aanvaar dit; die bittereinder,

die vredesduif, die koerantverkoper,

en elke slaaf van God aanvaar ek.

Kontinente en valleie, koepelsvol son.

Ek aanvaar ek aanvaar ek aanvaar ek aanvaar.

  •