Posts Tagged ‘Eugene Terre’Blanche’

Philip de Vos. Asblik-versies

Saturday, September 25th, 2010

 

 

 

 

Iemand vra my die ander dag hoeveel versies ek al oor die jare geskryf het, en die vraag was onmoontlik om te beantwoord, want dit trek sekerlik ver oor ’n duisend (of dalk meer).

En die probleem is, van daardie versies is daar maar enkeles wat ek persoonlik voel die toets van die tyd sal deurstaan. Hope van dié versies was eintlik maar net weggooi-versies en nie bedoel om André Brink of Gerrit Komrij te laat oe! en aa! nie

 

Vir ’n jaar of drie moes ek vir die destydse tydskrif Afrikaans Vandag elke nou en dan ’n paar versies skryf, en dit was gewoonlik oor iets wat op die plaaslike literêre toneel gebeur het.

In 1998 was daar ’n yslike gedoente toe Madeleine van Biljon aan Maretha Maartens in ’n artikel in Finesse vertel het hoekom sy nie ’n Christen is nie. Die ATKV-dames was so ontsteld dat Madeleine ’n prys wat reeds aan haar toegeken is, moes teruggee. Hierdie affêre het die volgende versie tot gevolg gehad, en ek was veral trots op my rymwoorde beduidenis en heiden is!

Die skets is deur Cora Coetzee

 

Madeleine, o Madeleine,

waarom het jou prys verdwyn.

Daar was g’n beduidenis

dat jy dalk ’n heiden is.

 

Maar – jou storie in Finesse

leer ons wel ’n dure les:

dit is beter om te lieg

as om net te staan en bieg.

 

Madeleine, o Madeleine ,

dáárom het jou prys verdwyn!

 

Twee jaar daarna is ek deur Die Burger genader om elke week op ’n Dinsdag ’n versie gereed te hê oor iets aktueel. Dit was, snaaks genoeg, nooit ooit vir my ’n probleem nie, anders as die tekste wat ek vir my De Kat-comic saam met Piet Grobler as illustreerder moes skryf. Daar was elke week iets om oor te skryf, en as ek nou na my koerantuitknipsels kyk, is daar baie waarvan ek die insidente heeltemal vergeet het. Die sketse was altyd deur Fred Mouton.

Eugene Terreblanche is destyds veral onthou omdat hy vir ’n paar jaar tronk toe gestuur is, en natuurlik ook omdat hy nie ’n wonderlike perderuiter was nie.

 

E.T. BLUES

 

Neef Terreblanche sit in die tjoekie

allenig met sy Bybel-boekie.

Tot siens, ou Raaf, my brawe perd.

“Jy maak vir my die lewe werd.

Ek gee jou nou ’n afskeidskus.

Al val ek soms, sal ek jou mis.

En al het ek geen rand of sent

word tronkvoëls tog – soms

president.’

 

Die volgende insident onthou ek wel goed. Winnie Mandela het glo by ’n ANC-kongres haar pad na die voorste gestoeltes oop gedruk, maar sy moes nooit vir Mbeki op die wang probeer soen het nie.

 

JUDASKUS

 

Tant Sannie sê:

Dink tog gerus

voor jy

die President wil kus.

Dit word beslis ’n grote ramp

as hy jou dalkies

disnis stamp.

’n Vroumens kan mos moed verloor –

veral as sy haar hoed verloor.

 

Partykeer was die insidente waaroor ek gerym het, heeltemal absurd, byvoorbeeld toe daar gedurende die sensusopname vry kondome uitgedeel is deur die sensusomies wat aan die voordeure kom klop het.

 

SENSUSTYD

 

Hiep hiep hoera vir sensus.

Hul tel nou al wat mens is.

Jy kry daarby

’n fraai kondoompie

van ’n gawe

sensusoompie,

want dié sal help

(ja, glo vir my)

dat volksgetalle

staties bly.

 

Karel Schoeman het in 2003 vir ’n rukkie uit sy kluisenaarsdop gekruip en in Stellenbosch ’n lesing kom gee oor D.J. Opperman. Op die ou end was dit glo eerder ’n lesing oor Karel Schoeman deur Schoeman self.

 

’N VERSIE VIR KAREL DIE GROTE

 

Opperman of Schoeman?

Sê wie’s die grootste – tóé man!

Ek weet nie wie die grootste is,

maar darem wie die doodste is.

Die een het lankal heen gegaan.

Toe het ons aan die ween gegaan.

Nou bly daar nog net Schoeman

En hy’s mos GROOT – of hoe, man?

Op ’n eiland is sy woning:

daardie selfgekroonde koning.

Sy Hoogheid sit alleen en kloek

skryf nog ’n laaste, laaste boek …

Ja, hou tog op met mopper, man!

Want Schoeman is nou opper-man!

 

En toe was daar die groot droogte in Kaapstad waar ons slegs eenkeer per week vir ’n halfuur lank ons tuinslange kon gebruik om ons verlepte plante water te gee. Die volgende versie is seker net soveel op die inwoners van Waterkloof van toepassing sou hulle ooit deur ’n droogte geteister word.

 

WATERBEKBEPERKINGS

BISHOPSCOURT

 

O, die droogte,

o, die droogte …

Glad g’n druppels

uit die hoogte.

Die son bak neer.

Die reën bly ver.

My rose

leef van Perrier.

So is daar hope versies wat ek oor die jare geskryf het, weggooiversies wat al lankal saam met die ou koerante in die asblik beland het, maar wat my tog destyds groot plesier gegee het.

 
 

 

Andries Bezuidenhout. Die skrif teen Carletonville se stop-nonsense

Friday, April 9th, 2010

Ek dink nou al lank na oor Danie Marais se stuk oor “ras” en poësie. Ek herkou nog aan ʼn opinie. Ek doen op die oomblik veldwerk vir ʼn navorsingsprojek. Hierdie week het ek verskillende myne naby Johannesburg besoek. Volgende week is ek die hele week in die Oos-Kaap en dan die Vrystaat. Die rondreis help my om my kop skoon te maak. Ek ry vandag deur Carletonville saam met ʼn beampte van die National Union of Mineworkers (NUM). Hy gaan wys my waar Elijah Barayi, een van die NUM se stigterslede, se graf is. ʼn Glasplaat, wat deel van die grafsteen uitmaak, is deur vandale gebreek. Barayi is die eerste swart persoon wat in Carletonville se Helde-akker begrawe is, sê die vakbondbeampte. Hy gaan wys my waar die vakbondveteraan gewoon het. Langs die pad is daar ʼn prefab-muur (of ʼn “stop-nonsense”, soos Suid-Afrikaners ook daarna verwys). Iemand het met swart verf teen die mure geverf: “AWB” en “Kill the Kaffers”.

Ons praat oor die begrafnis van Eugene Terre’Blanche wat skaars vyftig kilometer van Carletonville af plaasvind, probeer op sy karradio hoor wat by die begrafnis aangaan. Ons gesels ook oor Julius Malema en die Britse joernalis en korrupsie in die vakbond.

Kom vanmiddag doodmoeg by die kantoor in Johannesburg aan. Lees die New York Times se berig oor Terre-Blanche se begrafnis:

“The aftermath of Terreblanche’s death has shown how far South Africa has come. White militants first vowed revenge, but later joined President Jacob Zuma in calling for calm… Earlier this week, whites and blacks faced off angrily in front of a courthouse where a teenager and another farm worker who allegedly confessed to killing Terreblanche were charged with murder. But white leaders then asked their followers to go home, and the day ended calmly… On Friday, the country’s largest trade union called a meeting to coincide with the funeral in the part of Ventersdorp where most of the town’s poor blacks live, ensuring there would be no racial confrontations… Provincial Premier Maureen Modiselle, who is black, was among the mourners Friday, her presence underlining government statements that it is in solidarity with all crime victims.”

Toe ek vanmiddag by die hostel aankom waar ons onderhoude voer met lede van die NUM, het ek ʼn groep mans uitgevra oor waar die vakbond se kantoor is. Aanvanklik het hulle my aangegluur, maar tog beduie in watter rigting ek moes gaan. “Ke a leboga,” het ek hulle in my gebrekkige Sotho bedank. Ek het my kar gesluit, wat tussen minibustaxi’s en bakkies geparkeer was, en gemik om in die rigting van die hostel te stap. “Take your car,” het een van die mans gesê.

Ek het in my kar geklim en by die hostel se hekke ingery. Later eet ek ʼn middagete bestaande uit pap, stampmielies, hoender en pampoen in die kantien. Ek dink aan Skollie, ʼn karakter in die TV reeks “Vyfster” (deur George Ballot gespeel), aan hoe hy sy lepel rondgeswaai het as hy sy tronkkos uit sy varkpan eet. Dalk is ek ook ʼn akteur, ontuis in hierdie omgewing.

Hel, vanmiddag sou ek so graag wou glo wat die joernalis van die New York Times skryf.

  •