Posts Tagged ‘Klampenborg’

Andries Bezuidenhout. Vanaf Bellavista kan jy Swede sien

Saturday, August 13th, 2011

Arne Jacobsen (1902-1971)

Ek sit op die oomblik op stoel nommer 3107. Wel, dalk eerder ontwerp nommer 3107, deur Arne Jacobsen (1902-1971). Buite Denemarke is hierdie modernistiese argitek en ontwerper (in die foto hier bo) meer bekend vir stoele as geboue. Dink maar aan die sogenaamde swaanstoel en die eierstoel (twee van laasgenoemde in die agtergrond). Vroeër vandag het ons gaan kyk hoe een van sy beroemdste argitektoniese projekte lyk – in ʼn plek met die naam Klampenborg, teen die kus in die noorde van Kopenhagen. Verskillende dele van die ontwikkeling is oor ʼn aantal jare – vanaf 1932 tot 1961 – deur Jacobsen ontwerp. Die hele ontwikkeling kyk op die see uit en is heel toepaslik Bellavista en Bellevue genoem.

Die eerste deel van die residensiële ontwikkelings, Bellavista, is van 1932 tot 1934 gebou. Sommige noem dit Mediterreense modernisme, of wit funksionalisme. In 1925, toe Jacobsen nog ʼn student was, het hy reeds aan die beroemde Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes (waarvan die term Art Deco kom) deelgeneem en ʼn silwer medalje vir die ontwerp van ʼn stoel verower. Hier het hy onder die ondruk van die Switsers-Franse argitek Le Corbusier se werk gekom. Kort daarna het hy na Duitsland gereis en met beide Mies van der Rohe en Walter Gropius se werk in aanraking gekom.

Die volgende twee foto’s uit die argiewe wys hoe die stand by Bellavista destyds gelyk het, en die een daarna hoe die strand se ablusiegeriewe vandag lyk. Jacobsen het die aantrekkamers, torings vir lewensredders en kaartjiekantore ontwerp en selfs voorgeskryf hoe die toegangskaartjies en werknemers se uniforms moes lyk:

Strand by Bellevue

Lewensreddertoring in die agtergrond

Geboue op Bellevue se strand, vandag

Vandag lyk Bellavista só:

Bellevista, vooraansig

Bellavista, syaansig

Bellavista, syaansig detail

Bellavista, vooraansig detail

Bellavista in die 1930s

In 1937 het ʼn tweede gedeelte van die projek gevolg, die Bellevue Teater. Die teater het in onbruik geraak en verval, maar in 2002 het die argitekte Rolf Henning Jensen en Jes Kølpen dit restoureer. Deesdae word dit weer ten volle benut en mense het buite die teater gestaan om ʼn balletvertoning by te woon toe ons daar was. Langs die teater is daar ʼn restaurant met die naam Jacobsen.

Bellevue Teater, vooraansig

Bellevue Teater, vanaf die see gesien

Bellevue Teater, syaansig detail

Vanaf 1950 tot 1954 is ʼn verdere deel van die ontwikkeling aangepak – die Søholmhuise. ʼn Mens kan sien hoe modernistiese styl verander het in ʼn paar dekades. Arne Jacobsen het self tot met sy dood in 1971 in een van die huise gewoon, sover ek kan vasstel, die een op die punt – naaste aan die see.

Søholmhuise

Søholmhuise, van nader

Søholmhuise, vanuit 'n ander hoek

Arne Jacobsen se huis, dink ek...

Jacobsen se kenmerkende lewensreddertorings is nou weg. My Deens is nog maar sleg, maar dit blyk uit ʼn kennisgewing dat daar darem planne is om replikas op te rig. Tydens die Tweede Wêreldoorlog, met die Duitse besetting van Denemarke, moes Jacobsen vir sy lewe vlug, omdat daar planne was om hom te deporteer. Hy het met ʼn roeiboot Swede toe ontsnap. Vanaf die strand by Bellavista kan mens Swede op die horison sien.

Bronne:

Olaf Lind en Annemarie Lund. Top 50 Architecture Copenhagen (2007, Arkitektens Forlag), bls. 92-95; Wikipedia. Lees hier meer Arne Jacobsen.