Posts Tagged ‘Merseburgerse towerspreuke’

De Waal Venter. Uit die Merseburgerse towerspreuke

Monday, May 3rd, 2021

 

 

 

Uit die Merseburgerse towerspreuke

’n Towerspreuk is in 1841 ontdek in ’n manuskrip uit die jaar 10. Die spreuk word verdeel in drie dele – ’n vertellende deel, die “spell”, en die eintlike towerspreuk. Die drieledigheid van die towerformule word verklaar deur die helende krag van die getal Drie.

Phol (ander naam vir Balder) en Wodan (Odin) ry in die woud en Balder se perd beseer sy een been. Vier godinne probeer die besering besweer en genees, maar tevergeefs. Dan kom die hoogtepunt: (Da besang ihn Wodan) “Toe besweer (en genees) Wodan hom”. Hierdie towerspreuk is ook in Oudindies bekend. Skaapwagters het probeer om hulle diere met beseerde pote met hierdie spreuk te genees (vert. DWV).

Bron: “Aus altdeutscher Zeit – Von den Anfängen bis zur Dichtung des Barock”.

Outeur: Rosenhagen-Röttger. Neubearbeitet von Johannes Rudolph.

Ernst Klett Verlag Stuttgart 1966

Wodan se towerspreuk

Vol en Wodan                                    ry in die woud

en daar raak Balder se vul                se voet verstuit;

toe besweer Sinthgunt                       en Sunna haar suster, hom

en besweer Frija                                en Volla haar suster, hom.

Maar toe besweer Wodan hom         wat die ding verstaan;

of dit beenverstuiting is                      of bloedverdunning

of ledemaat verstuit:

been na been                                     bloed na bloed

ledemaat na ledemaat                       alles weer bymekaar!

Oudgermaanse teks

 

Phol ende Uuodan                             vuorun zo holza.

dû uuart demo Balderes volon          sîn vuoz birenkit.

thû biguolen Sinthgunt                       Sunna era suister;

thû biguolen Frîia                               Volla era suister;

 

thû biguolen Uuodan                         sô hê uuola conda:

sôse bênrenkî                                    sôse bluotrenkî

sôse lidirenkî:

bên zi bêna                                        bluot zi bluoda

lid zi geliden                                       sôse gelîmida sîn!

 

Vertaal uit Oudgermaans via moderne Duits deur De Waal Venter

 

Opmerking

Afrikaans word bestempel as die wêreld se jongste volwaardige taal. Anders gesien, kan Afrikaans beskryf word as ’n vorm van ’n baie ouer taal, Oudgermaans. En dit kan nog verder teruggevoer word na Indo-Germaans.

Hierbo is ’n weergawe van ’n Oudgermaanse teks en ’n vrye vertaling daarvan in Afrikaans. Die taal het baie verander deur die eeue en verskeie vorme aangeneem, maar die situasie, as mens dit ontmitiseer, het ongeveer dieselfde gebly. Hiermee ’n vertelling van ’n soortgelyke denkbeeldige situasie in Afrikaans.

Oom Osie kan toor met perde

Oom Osie ry die dag in die veld saam met sy seun Barend en dié se twee niggies, Sonja en Sintie. Barend se jong hings was nog ’n bietjie wild en daar trap hy in ’n erdvarkgat voor Barend hom kon keer. Een agterpoot het seergekry.

Almal klim af. Sonja en Sintie voel en vryf aan die perd se been en probeer paai, maar die perd wil nie stilstaan nie.

Wag, sussies, sê oom Osie en haal ’n rol growwe lint uit sy saalsak. Hou vas, beveel hy. Hy bind die lint styf om die perd se enkel en maak dit goed vas. En daar kan die perd weer trap op die poot! Hulle ry stadig huis toe waar koffie en beskuit vir  hullewag.

 (De Waal Venter)

 

Onderskrif by die kunswerk:

Wodan heilt Balders Pferd” deur Emil Doepler