Posts Tagged ‘Susan Smith gedig’

Susan Smith. lykrede vir ‘n taal aan die vergete kant van die land

Thursday, April 29th, 2021

 

lykrede vir ‘n taal aan die vergete kant van die land

 

aan hierdie kant van die land op die derde vloer van die caxtongebou wat ook

die elcogebou was op die derde vloer op dieselfde derde vloer waar vóór 94

die veiligheidspolisie se kantore was waar iemand tydens ondervraging

deur ‘n venster

 

splinternuut in 2005 chris hani herdoop in hoop en ywer deur ‘n herbenoemings-

komitee gedekoloniseer nooit gerealiseer op enige muur teen enige ingang

op enige dokument nie het hani wéér gesterf dié keer deur onverskillige

hande van eie comrades in akademia ongeraak alles net futlose retoriek

in kerkstraat bly die afrikauniversiteit koloniaal getrou aan engelse heerskappy

want wat is die gewig van ‘n naam die gewig van omgee immers? en kom en

gaan soos seegetye die heerskappye van opeenvolgende besture in korrupsie

en selfverryking geldkoffers stroop

 

maar op hierdie derde vloer kamer 304 was daar afrikaans eenmaal vir 17 jaar lank

skryf dit neer dat dit nie vergeet kan word nie eenmaal vir 17 jaar lank eenmaal

geglo dat dit in die son en wind teen die see en die loei van ‘n mishoring sommige

dae oorkant die grou gebou waar ‘n vragskip dan en wan in vuil ruite reflekteer

die hawe invaar die see die wind altyd daar anders kon wees met ‘n taal uit hierdie

aarde ‘n taal wat die skuld afskud tussen swart kollegas swart studente wat my wit

hande vat wat ‘n nuwe pad stap

 

op die derde vloer met die afskilferende mure verrottende vensterrame stukkende

hysbakke vuil badkamers plafonne wat plekplek inval duiwemis en stof sif oor

swak verligte lesinglokale gebreekte banke swart en bruin studente gelate aanvaar

dis hoe dit is tot die volgende vonk #allmustfall ontbrand dat dit anders kon wees

 

anders kon wees het ek geglo die klein blink houtjies neergelê vir taal en poësie

sorgvuldig uitgepak gestapel lewensvonke aangesteek dat alles nuut kom word

en blink oë van jongmense dat ons mekaar tot in mekaar se siele vir die eerste

keer sién luister na jong bruin digterstemme omarm die afrikaoorsprong van taal

verstaan die skuld op die derde vloer waar ek geglo het woorde maak ‘n verskil ook

aan skuld aan wit medeverantwoordelikheid op die derde vloer

 

waar dit alles tot niet kom word het

 

aan die anderkant van die land brand groter vure harder loei die winde aan

die anderkant van die land brand dit by die mooi wit dorp oor taal brand dit by

die biblioteek teen die berg en ‘n land roep uit en rou      aan hierdie kant die vergete

kant sterf ‘n taal stilweg bladsy vir bladsy word ‘n paar duisend Afrikaanse boeke

stilweg geoormerk vir pulp het ‘n departement op die derde vloer in die gebou

langs die see se lyk reeds ontbind

 

© Susan Smith , 2021

 

 

Susan Smith. Onderwater

Tuesday, December 15th, 2020

 

 

 

ONDERWATER

 

Stroke by

stroke my

body remembers that life and cries for

the lost parts of itself. – Mary Oliver

 

jy voel jou arms krimp haal na haal

jou vingers met swemvliese geweb

vaartbelynde vinstrale word

jou vel blinkgeskub en gladder

sikloïed om jou vou

jou oë al groter oper onder water

jou bene in ’n silwer streepspier

saamgegroei

jy voel die water trek en stoot

deur gevoude filamente

en lamelle van jou kieue vloei

jy swem jou self

onverbysterd tegemoet

 

© Susan Smith Uit: Die aarde is ‘n eierbou ark (2016, Protea Boekhuis).

Illustrasie: Susan Smith

 

Susan Smith. as ‘n swerfvalk teen ‘n ruit vasvlieg

Tuesday, May 5th, 2020

 

 

 

 

Un ange tombe

Un ange bombe

 

 

kyk hoe stil lê hy nou

hy, aan vlug

en hoogtes gewoond

 

aan kantel en duik en opwaarts

die son kloof

 

wind roer die borswering

van veertjies asof

daar nog lewe is

 

die wind sê kniel

die harde slag sê kyk

ek kniel en kyk

 

die gestreepte vlerkspan strek ek

groter as my hand

 

ondersoek die geel kloue

vir oulaas saamgetrek

soos vir ’n roof

 

die vlekkie bloed

uit een oog se hoek

’n rooi bloeisel op die stoep

 

die borskas beeldhouwerk

nog warm onder my palm

 

ek hou aan streel

asof my hande iewers

’n hartklop sou roer

 

asof hierdie

nie sy sterfuur is nie

 

my oë steel

die gevoude liggaam

’n onversadigde blik wat áánhou

 

Ínkyk op die dood

 

om die dood te vergeet

is om afstande

aan die ánder kant

af te meet

 

die hart is ’n veer

die wind laat dit vlieg

 

© Susan Smith, 2020

 

 

Susan Smith. vergifnis

Monday, May 4th, 2020

 

 

 

vra die aarde

om genade

vra die grond

vra die water

die visse die vlermuise

se vinnige hartklop

om te bedaar

 

vra die klein voëltjies

op stokkies geryg

dat hul skerp skeletbeentjies

jou keel nie sny nie

 

vra die skaam miervreter

dat sy gemaalde

pantser jou tong nie brand nie

die skerpioen jou nie steek

die sivetkat se koffie

nie gif in jou keel trek nie

 

jy dra die merk van die gestekelde

kroon op jou voorkop

oor jou neus en mond

’n skanddoek van skuld

 

almal wat niemense is

sien jou van ver aankom

raak wild van angs

voor die vuiste van jou woorde

jy, die regter die slagter die god

 

die gras en die bome praat ’n uitgestorwe taal

elke woord is dood en verpak

in ’n mausoleum van gedagtes

 

die aarde het jou verlaat

jou lewe tussen geboue

in motors en winkels en restaurante

nou vergete voetstappe in die land van plae

 

jou adres is deur bome omsingel

die hek gegrendel

 

hierdie uur se naam is Oneindig

hierdie nag Ongenadig

jy Onbenullig, Onbeskermling

jy, wat jouself Bo-al wou noem

 

hierdie plek van glans

en sy stralende inwonendes

sal jou nie weer insluit nie

 

want die son het sy geel swaard

soos ’n engel oor jou laat val

 

 

© Susan Smith, 2020

 

Foto: https://www.theguardian.com/environment/gallery/2009/may/15/china-animalwelfare-cat