Posts Tagged ‘Paul Bogaert’

Janita Monna. Het menselijk verlangen onder een vergrootglas

Tuesday, April 29th, 2014

 

Paul Bogaert – Ons verlangen

 

‘Korzelig’. Het woord valt ergens tegen het eind van de nieuwe bundel van de Vlaamse dichter Paul Bogaert. Het is zo’n woord dat lekker in de mond rolt, klank en vorm vallen precies samen met de minder aangename betekenis.

Wie Ons verlangen, zoals Bogaerts nieuwste dichtbundel heet, leest, wordt ook bevangen door iets als ‘korzeligheid’. En al klinkt dat misschien niet direct als compliment, negatief is het zeker niet bedoeld.

Bij Paul Bogaert is iedere bundel een nieuw project, van te voren weet je nooit precies wat komen gaat. De Slalom soft (2009) bijvoorbeeld, zijn vorige, voor de VSB-Prijs genomineerde bundel, was een lang verhalend gedicht dat zich afspeelde in een tot zwemparadijs getransformeerde hel. Het wekte de indruk als zou het samen te vatten zijn, maar iedere poging daartoe liep als zand door de vingers. Dat fascinerende – en tegelijk ook ’korzeligheid’ oproepende – proces voltrekt zich bij lezing van vrijwel al Bogaerts poëzie: wie naar eenduidige betekenissen zoekt, vangt bot. En dat terwijl zijn taal niets aan helderheid te wensen overlaat. Ook nu is er een hang naar exactheid:

 

We doen allerlei dingen zoals o.a. bijvoorbeeld

ervaringen delen en dergelijke, bij elkaar zijn, enzovoort,

te veel om op te noemen.

 

Het moet preciezer vindt ze.

 

In Ons verlangen ligt het menselijk verlangen onder een vergrootglas. De oorspronkelijke titel van de bundel was ‘Man en vrouw’, maar het zijn niet alleen vleselijke verlangens die worden onderzocht. Sterker, de erotiek is spaarzaam en heeft soms meer weg van een wonderlijke wiskundige formule met X en Y’s; elders worden in bijna jubelende taal veelkleurige als staafdiagrammen opspuitende geisers bezongen. En dan duiken er behalve man en vrouw ook nog eens vreemde sprookjesfiguren als de Pattexheks Migraine op.

Eén ding hebben al die verlangens gemeen: er is niets met zekerheid over te zeggen. De zes afdelingen waaruit de bundel is opgebouwd hebben alle de titel ‘Onzekerheden’.

Zekerheid bieden slechts het begin en het einde van een leven. De situatie die zich in het openingsgedicht ‘Loskoppeling’, ontrolt heeft dan ook veel weg van een geboorte. De toon is vrolijk en open, ‘ik leef, ik ben rijk’ – hier is iemand aan het woord die een nieuw begin maakt. De regel vervolgt:

 

zonlicht

glijdt hier door de luxaflex over de kipcurrysalade!

 

Ook om dergelijke regelafbrekingen, op het scherp van de snede, en vanwege een zesde zintuig voor kantoortaal, borrelpraat, relatietherapeutenspraak, is het de moeite waard Paul Bogaert te lezen, die bij vlagen ook nog eens bijzonder geestig is.

De uitbundigheid van het begin, maakt op de laatste pagina’s op zakelijker toon plaats voor het einde, de dood.

 

Je hebt jezelf

akkoord verklaard met betrekking

tot lichaamsdelen zoals

bepaald in hun terugkeercontract.

 

En daartussen heeft de dichter onvoorspelbare uithoeken aangedaan. Dat maakt indruk. Zonder dat precies te zeggen is waarom.  

 

LOSKOPPELING

 

Eerst wat lucht.

 

Al die namen. Niet vergeten

de schaar in het dankwoord te zetten.

 

Al die namen maken mij

tipsy, ik leef, ik ben rijk: zonlicht

glijdt hier door de luxaflex over de kipcurrysalade!

De aanwezigen ruilen quotes en modekleuren. Ik rol mij

door het geroezemoes, draai mij om in de felicitaties

en word royaal gepaneerd in de quatre-mains van de dag.

 

Omringd door allrounders en handjeklapspecialisten

ben ik nooit meer alleen.

Bedenkingen zijn voor later. Besmettingen ook.

In de leniging van de reële noden leer ik soepel zijn.

 

Ik zal dus wel iemand leren kennen.

In vereniging na vereniging.

Ik ben gulzig en vrij

 

Paul Bogaert – Ons verlangen. De Bezige Bij Antwerpen, 64 pagina’s,  19,95 euro, isbn 9789085425168

 

Deze recensie verscheen eerder in Trouw.

 

Zie verder: paulbogaert.be, deReactor.org, Cultuurbewust.nl, Cobra.be, de Volkskrant    



 


Herman de Coninck-pryswenners

Wednesday, January 27th, 2010
Paul Bogaert

Paul Bogaert

Gister is die wenners van die Herman de Coninck-pryse deur Friedl’ Lesage en sy paneel beoordelaars bekend gemaak. En helaas, Roel Richelieu van Londersele – ons voorkeurkandidaat – het dit toe nié gemaak in die kategorie vir die beste Vlaamse digbundel in 2009 nie. Dié eer het Paul Bogaert te beurt geval vir sy bundel de Slalom soft. Die prysgeld beloop €6,000. Ander genomineerdes, afgesien van bogenoemde twee digters,  was: Eva Cox, Charles Ducall en Leonard Nolens. Die prys vir die beste debutant het gegaan aan Andy Fierens vir sy bundel Groterige smerige vlinder.

Goeie nuus is egter dat Roel Richelieu van Londersele se gedig “Mats” glo loshande die wenner was onder die vyf geselekteerde gedigte uit die bundels van die vyf genomineerdes vir die Herman de Coninck-prys vir beste digbundel. Hierdie gedig sal op ‘n spesiaal-ontwerpte plakkaat aangebring word wat gratis tydens die Gedichtendag-vierings môre versprei sal word.

Die prysuitdeling sal môreaand tydens die slotseremonie in Antwerpen geskied. Al vyf genomineerde digters sal optree, saam met Joke van Leeuwen, uittredende stadsdigter van Antwerpen, en Peter Holvoet-Hanssen as nuutaangestelde stadsdigter van dié stad.

En natuurlik – Roel se kroonvers volg vanoggend hieronder vir jou leesplesier. (Maar ek is seker dat jy dit reeds ken; jy het immers daarvoor gestem, het jy nie?) Nietemin, lees dan sommer ook die onderhoud wat onlangs met dié besonderse digter gevoer is indien jy dit nog nie onder oë gehad het nie.

***

Dan het die jaarlikse Suidoosterfees ook gister ‘n aanvang geneem. Nuuswekker sou baie graag daaroor wou berig het, maar helaas, aangesien daar geen sweempie van poëse op dié uitgebreide program voorkom nie, was dit ietwat onvanpas. Daarom – indien jy graag wil meedoen aan ‘n erg gekommersialiseerde fees wat meer gefokus is op ‘n “bums on seats”-benadering as die bevordering van die letterkunde, kan jy dit gerus bywoon. Die program kan op hul webtuiste bekyk word. En mag ek dit sê? Dankie tog vir Die Woordfees wat ‘n uiters belangrike korrektief op die kommersialisering van feeste is …

***

Op die webblad is daar vanoggend ‘n hele paar lekkerlees items: briewe van Elna Pritchard en Christine Barkhuizen le Roux in die Brieweboks oor ons blogfokus vir Januarie, plus twee nuwe inskrywings deur Andries Bezuidenhout en Ilse van Staden onder die blogs. Op Klikbord is daar ‘n skakel wat jy gerus na LitNet kan volg om ‘n verslag deur Carina van der Walt oor die onlangse Winternachten-fees in Den Haag te lees.

En onthou – die tyd vir bydraes vir hierdie maand se blogfokus raak min. So, stuur gerus daardie brief oor jou bekoring tot poësie en kwalifiseer vir die koopbewys as prys.

Lekker lees aan alles en bly tog aan die regte kant van die pad vandag.

Mooi bly.

LE

 

Mats

je zadelt mijn rug en sterk
rijden we een nieuwe ochtend in

meesterlijk, vanuit de hoogte, kies je
het golvend landschap voor je dag

jij, de uitvinder van de kleine glimlach
en van de ernst, als je waakt over onze vissen

in bad warmen we samen het water
en geven het aan kapiteins en matrozen

een lied en het schoonschrift word je,
ik de plek om stem en papieren te bewaren

je bent de tekening en het krijt
meer dan ik uit mij verwachtte

mijn voorraad ben je elke dag
je houdt mij op de wereld

© Roel Richelieu Van Londersele (‘Tot zij de wijn is’, p.50)

  •