Nuus / Briewe

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Februarie 2021

Friday, February 19th, 2021

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

In hierdie eerste nuusbrief van 2021 wens ek julle graag namens die bestuur van PEN Afrikaans ’n voorspoedige jaar toe. Mag dit met julle goed gaan ten spyte van die moeilike omstandighede waarin ons ons steeds bevind.

Lees verder vir, onder meer, ’n uitnodiging om aansoek te doen vir ’n skrywersresidensie,’n spesiale PharosAanlyn-aanbod vir opbetaalde lede van PEN Afrikaans, ’n huldiging van Margot Luyt, die eerste in ’n nuwe reeks onderhoude in samewerking met LitNet, die aankondiging van ons nuwe tesourier, inligting oor fakture vir ledegeld 2021 en ’n hartlike welkom aan die nuwe lede wat onlangs by ons aangesluit het.

 

Afrikaanse skrywers uitgenooi vir maand se skrywersverblyf

DIe Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans nooi vanjaar weer alle opbetaalde lede van PEN Afrikaans uit om aansoek te doen vir die verblyfsprogram wat in die Stigting se Paulet Huis op Somerset-Oos in die Oos-Kaap aangebied word. Die doel met hierdie projek is om aan skrywers – beide opkomend en gevestig – die geleentheid te bied om vir ’n maand lank van hulle daaglikse verpligtinge te ontsnap om voltyds aan hul manuskripte te kan werk.  Die fokus van die residensieprogram is veral gemik op skrywers wat nuwe stories na die Afrikaanse letterkunde bring en leefwêrelde oopskryf wat nog nie voldoende in die letterkunde gehoor is nie.

De historiese Paulet Huis met sy sjarmante ouwêreldsheid, ruim kamers en lowergroen tuin, bied die ideale geleentheid vir skrywers met die nodige dissipline en motivering om in ’n inspirerende omgewing aan hul manuskripte te werk.

Die Jakes Gerwel Stigting dek die kostes van die skrywers se verblyf vanaf 28 Junie tot 23 Julie 2021, insluitende internet, skoonmaakdienste, etes (drie maaltye per dag), retoerkaartjies na Port Elizabeth en vervoer van en na die lughawe.

Alle genres sal oorweeg word.

Belangstellende skrywers moet hulle aansoeke teen 19 Maart rig aan Theo Kemp, uitvoerende direkteur van die Jakes Gerwel Stiging, by theo@jgf.org.za. Aansoeke moet bestaan uit:

  • ’n Brief ter motivering van waarom die aansoeker van die residensie gebruik wil maak
  • ’n Opsomming van die aansoeker se loopbaan as skrywer. Gepubliseerde skrywers moet ’n lys van publikasies insluit, terwyl ongepubliseerde skrywers bestaande skeppende skryfwerk (30 bladsye prosa of 10 bladsye poësie) by die aansoek moet insluit.
  • ’n Projekuiteensetting wat aandui waaraan die skrywer tydens die residensie sal werk.
  • ’n Brief van ’n uitgewery wat daarin belangstel om die aansoeker se werk uit te gee of vir publikasie te oorweeg, sal sterk in die kandidaat se guns tel.

Verteenwoordigers van die Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans sal die aansoeke oorweeg, waarna onderhoude met kortlyskandidate sal plaasvind op 16 April. Die suksesvolle aansoeke sal in die week van Wêreldboekedag (23 April) aangekondig word.

Die inligting is hier op ons webwerf beskikbaar.

In memoriam: Margot Luyt 

PEN Afrikaans betreur die afsterwe van Margot Luyt, een van ons erelede sedert 2016. Erelidmaatskap is aan haar toegeken vir haar uitsonderlike bydrae tot die bevordering van die Afrikaanse woordkuns. Deur haar werk by RSG het sy talent geslyp, geleenthede geskep en gedigte en kortverhale landswyd in mense se huise laat weerklink. Ons bring aan haar hulde deur Frieda van den Heever se afskeidswoorde aan Margot Luyt te deel. Baie dankie aan Frieda. Luister hier na die huldigingsprgram op RSG se Vers en klank.

Ek groet jou, Meluytjie

Toe Margot my in 2018 gevra het of ek haar programme sal oorneem omdat Parkinson se siekte vinnig haar hande en haar geheue aangetas het, wou ek nie. Ek was tussen ’n rots en ’n harde plek. Dis Margot, so sy is onvervangbaar. Dis Margot, so ek moet. Dit is wat Margot met soveel jong en nou al ouer stemme gedoen het. Behalwe vir die feit dat sy baie mense se “uikykantie” was en die meeste van ons ’n staanplek gegee het toe ons nog op ons melkbene geloop het, was die woord “mentor” lanklaas so baie gebruik soos in al die huldeblyke na haar afsterwe. Margot het mense deurgaans opgelei. “Ontgin elke woord. Elke lettergreep is belangrik. Glo wat jy sê. Bedoel, bedoel, bedoel…” Elke oomblik was ’n geleentheid vir opleiding. Selfs as ons in die kar was en my kop net effe weggedraai was terwyl ek praat, sou sy haar stem verhef en sê: “Skat, ek kan jou nie hoor nie. Projekteer. Onthou jy’s in ’n voertuig.” Nes in die ateljee.

Ek onthou een van my eerste radiodramas met ’n emosionele toneel. Die trane loop oor my wange terwyl ek die toneel doen en sy stop my en sê: “Skat, dis baie mooi om na te kyk, maar jou gehoor is blind.” Sy kon sê “Skat, sotto voce”, met ‘n glimlag en ‘n soet stem net nadat sy haar humeur verloor het. En so het ons almal ander dinge van Margot wat ons gaan mis. Ek is aan die een kant verlig dat sy nie nou die era van maskers in die radio-ateljee hoef mee te maak nie. Margot en maskers sou nie saamwerk nie. ’n Eerlike vertolking was heeltemal te hoog op haar lys.

Ek het by Margot se roudiens gesê dat ek dink sy het dikwels agter woorde geskuil. Dit het nie eintlik gegaan oor woorde nie, maar oor mense. Woorde was ’n brug na mense en soms ’n muur om haarself te beskerm. Ek het haar Meluyt genoem en as sy hardkoppig was, Meluytjie. Die kind in haar was altyd teenwoordig – al beskryf meeste mense haar as “lewensgroot” of “larger than life”, selfs as ma, as ouma, veral saam met Graham en ook as regisseur. Sy het ’n paar maande gelede vir my gevra om ’n kennisgewing te maak en te gaan hang bo die ingang van P2 (waar sy Vers en Klank en Kortom opgeneem het) en P4 (die drama-ateljee by die SAUK). Dit moes lees: “Margot is vir julle baie lief.” Gerig aan al die akteurs en stemkunstenaars wat op die beste van dae maar skrikkerig vir haar was. So skrikkerig dat hulle nie wou foute maak nie en óf ’n mini-ineenstorting sou kry óf die beste werk van hulle lewe doen.

Sy is dikwels beskryf as ’n perfeksionis, maar dit was nie omdat sy gedink het sy is perfek nie. Sy was deeglik bewus van haar eie tekortkominge en sy het aanhou stoei met die engel. Haar mank heup het haar egter nie verhoed om die trappe aan te hou klim nie. En ons moes saamklim!

Dis nie net Margot se “sterkvrou-geit” nie, maar ook haar weerloosheid, wat ons almal beter gemaak het as wat ons was … haar gees leef voort in die ateljee. En dan bly daar seker niks anders oor om te sê nie as: “Mag dit met ons almal goed gaan.”

PEN Afrikaans en LitNet loods reeks onderhoude

PEN Afrikaans en LitNet gaan ’n reeks gesprekke aanbied oor die integriteit van inligting, akkurate beriggewing, en uitdrukkings- en persvryheid.

Lees die eerste gesprek hier. Herman Wasserman, professor van mediastudies aan die Universiteit Kaapstad, is aan die woord oor disinformasie. Hy brei uit oor die impak daarvan, faktore wat daartoe bydra en praktiese maniere om dit teë te werk.

 

Spesiale aanbod: PharosAanlyn

Lede van PEN Afrikaans is by uitstek woord- en taalmense en hoef dus nie oortuig te word van die waarde van woordeboeke nie. Baie dankie aan Pharos Woordeboeke, ’n druknaam van NB-Uitgewers, wat ’n spesiale aanbod aan opbetaalde lede van PEN Afrikaans beskikbaar maak.

Opbetaalde lede van PEN Afrikaans kan tot 31 Maart 2021 vir PharosAanlyn via e-pos kontak by sales@pharosonline.co.za om ’n 15%-afslag koepon te kry. Dit sal geldig wees vir enige PharosAanlyn-subskripsie vir die jaar. Navrae kan aan dieselfde e-posadres gerig word.

Kyk by hierdie skakel na die verskillende aanbiedings waaruit lede kan kies: Enkelgebuiker – PharosAanlyn

 

Voorleggings ingewag: Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse poësie 2021

Digters of hul uitgewers word uitgenooi om in te skryf vir die Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse poësie 2021.

Die prys word jaarliks beurtelings aan ’n Afrikaanse of ’n Engelse debuutdigbundel toegeken, die twee tale waarin Ingrid Jonker geskryf het. Die prys word slegs vir ’n werk met ’n ISBN toegeken wat gedurende die twee jaar voor die jaar van beoordeling verskyn het. Dit wil sê, vir die 2021 Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse poësie kom bundels in aanmerking wat in 2019 en 2020 gepubliseer is.

Die sluitingsdatum vir voorleggings is 1 Maart. Die kortlys sal teen 15 Junie bekend gemaak word en die wenner sal op 1 Julie aangekondig word.

Navrae kan gerig word aan Ronel de Goede (Foster), sameroeper van die pryskomitee, by rf@sun.ac.za.

Fakture vir ledegeld en welkom aan nuwe lede

Fakture vir 2021 se ledegeld sal hierdie maand uitgestuur word. Die bedrag, wat van belasting aftrekbaar is, bly R300.00. Ons doen graag ’n beroep op jou om weer vanjaar by ons aan te sluit en, as jy nog nie ’n lid is nie, om een te word.

Op daardie noot sê ons hartlik welkom aan die volgende nuwe lede wat sedert ons vorige nuusbrief by ons aangesluit het:

  • Anthony Penderis
  • Dianne Du Toit Albertze
  • Elmarie Viljoen-Massyn
  • Hannes Visser
  • Heléne van der Westhuizen
  • Henning Janse van Vuuren
  • Lydia Gittens
  • Zelda Mans

 

Nuwe tesourier

Ná ses jaar as PEN Afrikaans se tesourier het Naomi Bruwer aan die einde van 2020 die tuig neergelê, maar bly aan as ’n lid van die bestuur. Namens die res van die bestuur: baie dankie aan Naomi vir die groot werk wat sy deurgaans so goed verrig het. Die oudit verlede jaar was veral ’n buitengewone werkslas, met die impak van Covid-19 wat tot ellelange vraelyste en bykomende stappe gelei het. Dankie vir jou tyd, deeglikheid en integriteit, Naomi.

Izak de Vries is deur Marga Stoffer benoem om as tesourier oor te neem, ’n voorstel wat tydens ’n bestuursvergadering op 21 November 2020 deur die bestuur gesteun is. Izak het die aanstelling aanvaar en is met ingang 2021 ons nuwe tesourier. Baie dankie vir die bereidwilligheid, Izak, en by voorbaat dankie vir die samewerking.

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Januarie 2021 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Kyk gerus ook hier na ons oorsig van Desember 2020 se boekstories.

Hierdie oorsigte sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

 

Nuwe Afrikaanse boeke in Januarie en Februarie 2021

Die stewige lys van nuwe Afrikaanse boeke wat in Januarie en Februarie verskyn het, voorspel goeie dinge vir ’n jaar vol boeke. Baie geluk aan al ons lede wat nuwe boeke op die rak het.

Die publikasielyste kan hier in Excel-formaat afgelaai word.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

Ingrid Jonkerprys: Oproep vir inskrywings

Wednesday, February 3rd, 2021

 

 

 

DIE INGRID JONKER-PRYS VIR AFRIKAANSE POËSIE 2021

(DIGDEBUTE MET ISBN)

Digters of hul uitgewers word uitgenooi om in te skryf vir die Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse poësie van 2021.

Voltooi asb die aangehegte inskrywingsvorm en besorg dit saam met drie eksemplare van die digdebuut wat in die jare 2019 of 2020 verskyn het en volgens die reglement (hierby aangeheg) vir die Ingrid Jonker-prys in aanmerking kom, aan:

 

Die Ingrid Jonker-pryskomitee

P/a Protea Boekwinkel

Bergzicht Plaza

Andringastraat

Stellenbosch

7600

Stuur dit asseblief per koerier, nie gewone pos nie; of lewer die pakkie af.

E-pos asseblief ook die inskrywingsvorm aan die sameroeper van die komitee, Ronel de Goede (Foster), by: rf@sun.ac.za

Let asb op dat die Protea Boekwinkel slegs as ontvangspunt van die bundels dien. Navrae moet nie aan Protea gerig word nie, maar aan Ronel de Goede. Die komitee is groot dank verskuldig aan die Protea Boekwinkel.

Die sluitingsdatum vir voorleggings is 1 Maart. Die kortlys sal teen 15 Junie bekend gemaak word en die wenner sal op 1 Julie aangekondig word. Inligting oor die prysoorhandiging sal later beskikbaar gestel word.

 

 

 

 

Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse poësie

Inskrywingsvorm 2021

(vir Afrikaanse debuut-digbundels met ’n ISBN wat in 2019 of 2020 gepubliseer is)

 

Lees asb die reglement* deur om seker te maak dat u bundel kwalifiseer.

Digter: Van en naam: ………………………………………………………………………………………………..

Bundeltitel: ……………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………….

ISBN: ………………………………………………………………………………………………………………………….

Uitgewer: …………………………………………………………………………………………………………………..

Kontakbesonderhede:

E-posadres van uitgewer: ………………………………………………………………………………..

Telefoon-/selnommer van uitgewer: ……………………………………………………………….

E-posadres van digter: ……………………………………………………………………………………..

Telefoon-/selnommer van digter: ………………………..…………………………………………..

Hierdie inskrywingsvorm moet saam met drie eksemplare van u bundel besorg word aan:

Die Ingrid Jonker-Pryskomitee

P/a Protea Boekwinkel

Bergzicht Plaza

Andringastraat

Stellenbosch

7600

Stuur dit asseblief per koerier, nie gewone pos nie; of lewer die pakkie af.

Stuur asseblief ook die inskrywingsvorm aan die sameroeper van die komitee, Ronel de Goede, by: rf@sun.ac.za

Let asseblief op dat die Protea Boekwinkel slegs as ontvangspunt van die bundels dien. Navrae moet nie aan Protea gerig word nie, maar aan Ronel de Goede. Die komitee is groot dank verskuldig aan die personeel van Protea.

Die sluitingsdatum vir inskrywings en vir die ontvangs van die bundels is Maandag 1 Maart 2021.

*Die Reglement is hierby aangeheg.

 

 

 

 

Ingrid Jonker-prys

Reglement

Tydens haar “tweede begrafnis” in Julie 1965 het vriende van die jong en geliefde digteres Ingrid Jonker besluit om ʼn prys met haar naam vir debuutdigters uit te loof. Skrywers en vriende het geld bygedra, en die uitgewers en skrywers het alle inkomste uit die boeke In memoriam, Ingrid Jonker en Die Sestigers geskenk. So is die Ingrid Jonker-prysfonds gestig.

Die prys word jaarliks beurtelings aan ʼn Afrikaanse of ʼn Engelse debuutdigbundel toegeken, die twee tale waarin Ingrid Jonker geskryf het. Die prys word slegs vir ʼn werk met ʼn ISBN toegeken wat gedurende die twee jaar voor die jaar van beoordeling verskyn het. Dit wil sê, vir die 2021 Ingrid Jonker-prys vir Afrikaanse poësie kom bundels in aanmerking wat in 2019 en 2020 gepubliseer is.

  1. Geen gesamentlike toekenning mag gemaak word nie (met ander woorde: die prys kan nie gedeel word nie) en ʼn digter kan slegs een maal vir die prys in aanmerking kom.
  2. Debuutbundels wat deur Suid-Afrikaanse uitgewers gepubliseer word, kom in aanmerking vir die Ingrid Jonker-prys.
  3. Slegs digters met Suid-Afrikaanse burgerskap, of digters met óf permanente verblyfreg óf vlugtelingstatus wat in Suid-Afrika woon en werk, sal vir die Ingrid Jonker-prys oorweeg word.
  4. ʼn Digter wat reeds ʼn bundel in Afrikaans gepubliseer het, kan nie daarna ʼn Engelse bundel voorlê nie, en omgekeerd. Vertalings sal ook nie vir die prys in aanmerking kom nie. Indien ʼn skrywer egter reeds boeke in ander genres (prosa of drama) gepubliseer het en dan ʼn eerste Afrikaanse of Engelse digbundel die lig laat sien, kan hy/sy wel vir die Ingrid Jonker-prys oorweeg word.
  5. ʼn Bundel wat gedigte/tekste in Engels en Afrikaans bevat, mag wel voorgelê word. Die uitgewer sal egter in so ʼn geval moet besluit of die bundel vir die Afrikaanse of Engelse prys voorgelê word – ʼn bundel kan net een keer voorgelê word.
  6. ʼn Tweetalige komitee van vyf lede (bestaande uit sowel gepubliseerde Afrikaans- as Engelssprekende digters) vergader wanneer nodig. Ten minste twee van die vyf lede moet Engelse of Afrikaanse digters wees.
  7. Indien ʼn komiteelid bedank, wys die komitee ʼn ander lid aan. Die komiteelede moet almal gepubliseerde digters wees.
  8. Die komitee wys drie beoordelaars aan. Die beoordelaars moet ook almal gepubliseerde digters wees – die Ingrid Jonker-prys is ʼn  prys van digters aan digters.
  9. Alle meedingende bundels word deur die betrokke uitgewers/digters goedgunstiglik aan die drie beoordelaars geskenk, een eksemplaar vir elkeen.
  10. Die beoordeling vind so spoedig moontlik ná ontvangs van die bundels plaas.
  11. Elke beoordelaar kies drie topbundels. Die bundel wat eerste geplaas word, kry 5 punte, die tweede plek 3 punte, en die derde plek 1 punt.
  12. Elke beoordelaar skryf ʼn kort verslag oor die bundel wat hy of sy eerste geplaas het.
  13. Die bundel wat altesaam die meeste punte van die drie beoordelaars ontvang het, wen.
  14. Tot en met die puntetoekenning, sal die beoordeling vertroulik en individueel geskied. Voor die puntetoekenning mag geen gesprek tussen die beoordelaars gevoer word nie.
  15. In die onwaarskynlike geval van ʼn gelykop-uitslag kies die beoordelaars tussen die twee bundels wat ewe veel punte ontvang het.
  16. Indien die werke volgens die meerderheid van die beoordelaars (dit wil sê twee uit drie) nie op peil is nie, word geen prys toegeken nie.
  17. Indien slegs een bundel in ʼn gegewe jaar ter beoordeling voorgelê word, sal daar steeds drie beoordelaars aangewys word. Sou die meerderheid van die drie beoordelaars meen dié bundel is bekroningswaardig, sal die prys toegeken word.
  18. Die prys behels die rente van die Ingrid Jonker-prysfonds. Die belegging kan te enige tyd deur skenkings aangevul word, maar die prys is ʼn onafhanklike een. Borgskappe deur instansies wat kommersiële belange deur hul borgskap wil bevorder, is dus nie wenslik nie.
  19. Die prys word by ʼn gepaste publieke geleentheid oorhandig.

 

 

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Desember 2020

Monday, December 14th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

PEN Afrikaans stel webwerf bekend

Dit is ’n groot plesier om hier PEN Afrikaans se webwerf bekend te stel. Baie dankie aan LitNet wat die afgelope jare PEN Afrikaans se webportaal gehuisves en bygewerk het. Ons sal aanhou om onder andere ons maandelikse resensie-oorsig daar beskikbaar te maak en ons sien uit na verdere goeie samewerking.

Tog is ’n eie webwerf vir PEN Afrikaans ’n belangrike manier om inligting oor ons werksaamhede te deel, ons inhoud te argiveer en ons sigbaarheid as organisasie te bevorder. Gaan kyk gerus rond en deel asseblief met belangstellendes: https://penafrikaans.org.za/

Video’s: Tuin van Digters 2020

Tuin van Digters het op 27, 28 en 29 November 2020 by die Breytenbach Sentrum in Wellington plaasgevind en opbetaalde lede van PEN Afrikaans kon dit weer gratis bywoon.

Ons deel hier video’s van ’n paar sessies op die program wat ons laat maak het om iets van die fees behoue te laat bly, veral aangesien bywoning onderworpe was aan Covid-19-beperkings en -regulasies. Baie dankie aan ProVideo Productions vir die video-opnames en -redigering.

Kyk gerus na die volgende video’s op PEN Afrikaans se YouTube-kanaal:

  • Smeltkroes is die produksie wat ons met PEN International se ondersteuning vanjaar na Tuin van Digters kon bring. Dit is ’n uittreksel uit ’n NATi-ondersteunde produksie wat in 2021 sy debuut maak en sy oorsprong as opdragwerk van RSG het. Die verhoog was swaar gelaai van die talent in dié besonderse viering van woorde en musiek, en die belang van taal vir persoonlike en kulturele identiteit. Boonop was dit ‘n groot treffer by die feesgangers, wie se meelewing uiting gekry het in ‘n spontane gedans in en om die tent.
  • Die paneelbespreking Ampie Coetzee en die Afrikaanse letterkundestudie belig die nalatenskap van Ampie Coetzee as letterkundige. Ampie Coetzee, die afwesige en alomaanwesige eregas van die fees, soos Danie Marais dit in die inleiding stel, tel onder een van PEN Afrikaans se stigterslede en ons is bly om dié gesprek te kon verewig.
  • In die paneelbespreking Nuwe bundels sluit slotte oop gesels Alfred Schaffer met drie digters oor hulle bundels: Jolyn Phillips, Lynthia Julius en Ryan Pedro. Jolyn is ’n bestuurslid van PEN Afrikaans en Lynthia en Ryan het verlede jaar tydens die Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans se skrywersresidensie aan hulle bundels gewerk. Ons sê hartlik geluk met die verskyning van dié bundels.

Kyk gerus na hierdie video’s om iets van die fees te beleef of herleef. Dit is ook hier op ons webwerf beskikbaar.

Daar is ook op LitNet ’n fotoblad en verdere video’s op die Breytenbach Sentrum se YouTube-kanaal.

In memoriam: Christine Barkhuizen-Le Roux

Sedert ons vorige nuusbrief is die Afrikaanse boekewêreld geruk deur die dood van die geliefde skrywer, vertaler en een van ons gewaardeerde lede, Christine Barkhuizen-Le Roux. Ons het die Belgiese skrywer, vertaler en joernalis, Ingrid Vander Veken, gevra om ‘n stuk te skryf wat ons graag deel om hulde te bring aan Christine, haar vriendin, wat ons te vroeg verlaat het. Baie dankie aan Ingrid vir die roerende bydrae.

“Het was 2007, PEN Vlaanderen beschikte sinds kort een Schrijversflat waar buitenlandse auteurs konden verblijven. Als verantwoordelijke voor die residentie stroomden bij mij aanvragen toe van over de hele wereld. Eén daarvan kwam uit Zuid-Afrika, de afzender was Christine Barkhuizen-Leroux.” [… Klik hier om verder te lees]

Lees ook oor Christine se lewe en werk in haar bygewerkte ATKV-Skrywersalbum op LitNet.

PEN Afrikaans Vertaalfonds befonds vertalings van Ronelda S. Kamfer, Dalene Matthee en Ingrid Winterbach

Ons kondig met trots die jongste suksesvolle aansoeke by die PEN Afrikaans Vertaalfonds aan. Die PEN Afrikaans Vertaalfonds bestaan te danke aan die ruim ondersteuning van die Trust vir Afrikaanse Onderwys en ter wille van die bevordering van die Afrikaanse letterkunde in die buiteland.

Na oorweging van die aansoeke wat teen die November 2020-sperdatum ontvang is, sal die volgende vertalings befonds word:

  • ’n Nederlandse vertaling van Chinatown deur Ronelda S. Kamfer (Uitgeverij Podium)
  • ’n Arabiese vertaling van Fiela se kind deur Dalene Matthee (Mahrousa Publishing)
  • ’n Nederlandse vertaling van Die troebel tyd deur Ingrid Winterbach (Zirimiri Press).

Uitgeverij Podium spesialiseer in literêre fiksie en gehalte-niefiksie, en is een van min uitgewerye wat nog geredelik gedigte in vertaling publiseer. Hulle fondslys sluit voorste Afrikaanse digters in, soos Antjie Krog, Breyten Breytenbach, Ingrid Jonker en Ronelda Kamfer. Podium het suksesvol aansoek gedoen vir die vertaalkoste verbonde aan Kamfer se jongste bundel, Chinatown, waarin sy veral haar digterstem oor geslagspolitiek en die patriargie laat geld. Die vertaler, bekroonde digter en akademikus Alfred Schaffer sal, soos met Kamfer se vorige drie bundels, die werk vertaal en die vertaling sal na verwagting in April 2021 verskyn.

Fiela se kind, Dalene Matthee se geliefde roman, sal in Arabiese vertaling by Mahrousa Publishing (Kaïro, Egipte) verskyn. Die sukses van dié roman sluit verskeie uitgawes, vertalings (Engels, Duits, Frans, Hebreeus, Nederlands, Sloeweens en Sweeds), verhoog- en filmverwerkings in. Die beoogde publikasiedatum van die Arabiese vertaling is Mei 2021 en die vertaler is Emad Mansour. Hy gaan via die Engels vertaal en het al verskeie werke uit die wêreldletterkunde in Arabies vertaal, o.a. deur Franz Kafka, Thomas Mann en Mary Shelley.

Die troebel tyd, die jongste roman van die veelbekroonde romansier en kunstenaar Ingrid Winterbach, sal in Nederlandse vertaling by die onafhanklike uitgewery Zirimiri Press verskyn. Die vertaling van dié heerlik aweregse, sinies snaakse en boonop meesleurende roman, soos Johan Myburg dit in ’n resensie beskryf, sal in Oktober 2021 gepubliseer word. Die hoogaangeskrewe literêre vertaler Robert Dorsman sal die vertaalwerk doen. Die troebel tyd was die wenner van die 2018 Groot Romanwedstryd.

Die PEN Afrikaans Vertaalfonds se sentrale doelstelling is om die Afrikaanse letterkunde internasionaal te bevorder deur meer vertalings en publikasies van verdienstelike Afrikaanse werke moontlik te maak.

Die twee sperdatums vir aansoeke is 15 Mei en 15 November van elke kalenderjaar.

Volledige besonderhede is hier beskikbaar: https://penafrikaans.org.za/pen-afrikaans-vertaalfonds/

Die wêreld van die skrywer: artikelreeks

Olivia M. Coetzee is aan die woord in die nuutste aflewering van ons artikelreeks genaamd “Die wêreld van die skrywer”.

Ons het haar gevra om te skryf oor distopiese letterkunde en die ruimteskepping oftewel “worldbuilding” wat tipies so belangrik daarin is. Hoe gaan sy daarmee te werk? Haar artikel is hier beskikbaar.

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in November 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is. Daar is ook podsendings en ’n skakel na ’n simposium oor Elsa Joubert se werk.

Dit is vir ons ’n plesier om hierdie keer ook inhoud uit die jongste uitgawe van Tydskrif vir Letterkunde in te sluit. Tydskrif vir Letterkunde is ’n aanlyn akademiese joernaal wat twee maal per jaar verskyn en naas navorsingsartikels ook resensies insluit. Die resensies is ooptoegang en die PDF’s kan gratis afgelaai word by die skakel bo.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Desember 2020

Vir oulaas in 2020, ’n jaar wat die belang van boeke opnuut duidelik gemaak het, deel ons graag die lys van die nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alle sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Nuwe lede

Ten slotte is dit baie lekker om die volgende nuwe lede te verwelkom: Bibi Burger, Carien Smith, Anita van der Walt en Carla Botha. Hartik welkom en ons sien uit na die nuwe jaar saam met julle en die res van ons lede.

Baie dankie vir die saamwerk en saamwees, al was dit meestal aanlyn, tydens 2020.

Mag dit vir julle almal ’n goeie feestyd wees en alles wat mooi is vir die nuwe jaar.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: November

Friday, November 13th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Tuin van Digters 2020

Die huldiging van die Afrikaanse digter en vertaler Daniel Hugo, die voortsetting van die impak van Ampie Coetzee op die Afrikaanse letterkunde, die belangrikheid van vertaling van Afrikaanse digbundels, gesprekke met nuwe jong opkomende digters, die inspirerende kombinasie van Afrikaanse poësie en musiek,  die bekendstelling van en gesprekke met nog onontdekte digters in Afrikaans, en ’n stylvolle haikoebundel en die Ingrid Jonker-pryswenner.

Dit is wat onder meer wag op liefhebbers van die Afrikaanse digkuns wanneer die negende Tuin van Digters-fees, die tuiste van die Afrikaanse digkuns, op 27, 28 en 29 November 2020 by die Breytenbach Sentrum in Wellington plaasvind.

 

Opbetaalde lede van PEN Afrikaans kry weer vanjaar gratis toegang tot Tuin van Digters. Baie dankie aan Francois Lötter van die Breytenbach Sentrum.

Ons sien uit daarna om op Saterdag, 28 November, ’n besonderse produksie met die finansiële ondersteuning van PEN International by dié fees aan te bied.

’n Aangepaste uittreksel uit Smeltkroes, ’n NATi-ondersteunde produksie wat in 2021 sy debuut maak, is om 13:00 te sien in die Akkoordtent, met onder andere Luna Paige, Ramon Alexander, Frazer Barry, Jolyn Phillips en Shirmoney Rhode:

Afrikaanssprekendes van die Kaap vind hul wortels wyd en syd. Hier is nou ‘n Smeltkroes van tekste (lief en leed) met die oorsprong uit Afrika, Europa en die Verre-Ooste. Het die dice vir jou sus of so geval? Smeltkroes speel met lied en woord en wys ons dat ons deur veel meer as taal aan mekaar verbind is. “Afrikaans sing in ‘n duisend stemme”… en dit is goed so.

Moet dit nie misloop nie. Opbetaalde lede se name sal op ‘n lys by die deur wees. Navrae oor ledegeld kan vooraf na penafrikaans@gmail.com gestuur word.

Laai die volledige program hier af.

 

Wenners van die ATKV-Woordveertjies aangekondig

Die ATKV-Woordveertjies, wat reeds vir meer as ’n dekade uitmuntende skrywers, digters en dramaturge bekroon, het vanjaar ’n splinternuwe baadjie aangetrek met die aanlyn bekendmaking van die wenners.

Hartlik geluk aan die wenners in die onderskeie afdelings. Dit is welverdiende erkenning.

Hier is die persverklaring oor die wenners vir poësie, dramatekste en woordeboeke, en hier is die wenners van die Veertjies vir prosa, niefiksie en spanningslektuur.

Algemene jaarvergadering

PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering het op 21 Oktober via Zoom plaasgevind. Dankie aan almal wat ingeskakel het om saam met ons terug te kyk op ’n buitengewone jaar. Daar was ook tydens die vergadering ’n stemming om ons lede se mening te hoor oor PEN Afrikaans se moontlike betrokkenheid by regsaksie teen die onregmatige verspreiding van e-boeke.

Klik gerus onder vir die notule en jaarverslae:

 

Aansoeke ingewag: PEN Afrikaans Vertaalfonds

Die PEN Afrikaans Vertaalfonds is daarop gemik om die Afrikaanse letterkunde in die buiteland te bevorder deur vertaalkoste te subsidieer. Ruim finansiële ondersteuning van die Trust vir Afrikaanse Onderwys maak dit moontlik om twee maal per jaar aansoeke te ontvang en oorweeg.

Die volgende sluitingsdatum by die Vertaalfonds wink. Aansoeke moet teen 15 November na penafrikaans@gmail.com gestuur word. Slegs buitelandse uitgewers kan aansoek doen, nie vertalers of ander rolspelers nie. Die volledige reglement met aansoekvorm is hier beskikbaar.

 

Outeursreg en toegang tot boeke vir siggestremde lesers

Die organisasie Blind SA het onlangs aangekondig dat hulle beoog om op Wêreldmenseregtedag te betoog teen die onbeskikbaarheid van boeke in Braille en ander formate wat vir siggestremde lesers toeganklik is.

Die Suid-Afrikaanse regering versuim al vir jare om die Marrakesj-verdrag, ’n internasionale verdrag oor kopiereguitsonderings vir siggestremde lesers, te bekragtig. Blind SA was ten gunste van die omstrede Wysigingswetsontwerp op Outeursreg omdat die wetsontwerp bepalings bevat wat daarop gemik is om dié leemte te vul. Helaas is die bepalings, soos menige in die wetsontwerp, nie in lyn met internasionale standaarde nie.

Alhoewel PEN Afrikaans gekant is teen die aanvaarding van die wetsontwerp weens die voorsiene nadelige uitwerking op skrywers en uitgewers, ondersteun ons siggestremde lesers se reg tot toegang tot boeke ten volle. Dit is ’n jammerte dat dié saak verstrengel geraak het in die moeras van problematiese bepalings wat in die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg vervat is.

Lees hier meer oor Blind SA se beplande betoging.

Lees gerus ook hier ‘n artikel deur Chola Makgamathe, voorsitter van die Kopieregkoalise waarvan PEN Afrikaans deel is.

 

Maandelikse resensie-oorsig


Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Oktober 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

 

Nuwe Afrikaanse boeke in November 2020

Met die feestyd wat naderkom, is die lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn veral ’n gepaste manier om mee te sluit.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alle sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het. Mag die boeke oor die feestyd en verder groot byval vind.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Oktober 2020

Tuesday, October 20th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Aanlyn kursusse: laaste sluitingsdatum op hande  

Die aanlyn kursusse wat ons vanjaar met die ondersteuning van PEN International aanbied, het afgeskop.

Marita van der Vyver het die afgelope Saterdag die eerste sessie van die aanlyn kursus oor die skryf van verhale behartig en word in die volgende sessie deur Chase Rhys bygestaan. Voorlopige terugvoer is uiters positief. Die kursusgangers baat reeds baie by die kursus en voel aangevuur om verder te skryf en te skaaf. Die groot belangstelling in dié kursus het beteken dat ons nie alle aansoeke kon akkommodeer nie en mense moes wegwys. Ons ag dit as ’n goeie aanduiding dat daar aanvraag is vir so ’n meer toeganklike skryfkursus – ’n voordeel van die virtuele aanslag – en ons hoop dat ons die kursus volgende jaar sal kan herhaal.

Hierdie Saterdag is Kerneels Breytenbach en Charles Siboto aan die beurt in die aanlyn resensiekursus oor die beoordeling van jeugliteratuur. Kursusgangers moes die nuwe roman Branderjaer deur Joha van Dyk vir die kursus resenseer as praktiese komponent van dié kursus oor die resensiekunde.

Die sluitingsdatum wink vir die derde en laaste kursus in ons reeks van kursusse. As jy belangstel en nog nie ingeskryf het nie, stuur vandag nog jou inskrywing na penafrikaans@gmail.com vir ’n plek by dié aanlyn kursus oor die skryf van jeugverhale. Daar is ook beurse beskikbaar. Anzil Kulsen en Jan Vermeulen bied die kursus aan en dit beloof om ’n hoogtepunt te wees.

PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering

Volgende week hou ons virtueel algemene jaarvergadering op 21 Oktober om 18:00 via Zoom.
Ons het reeds die agenda en verlede jaar se notule aan almal gestuur, sowel as die Zoom-skakel.

Slegs opbetaalde lede se deelname kan tot die daarstel van ’n kworum bydra. Maak asseblief seker dat julle ledegeld vir 2020 betaal is. Afskrifte van ledegeld-fakture kan aangevra word by penafrikaans@gmail.com.

Ons sien uit om julle volgende week te sien.

In memoriam: Ampie Coetzee en Danny Titus

Sedert ons vorige nuusbrief het twee groot geeste ons verlaat.

Ons het met hartseer verneem dat Ampie Coetzee oorlede is. Hy was ‘n letterkundige, ‘n baanbreker as uitgewer, ‘n stigterslid van die Breytenbachsentrum, waar hy steeds nou betrokke was, ‘n taalstryder en ‘n vriend vir menige.

Lees hier ‘n Taalgenoot-artikel oor Taurus, die uitgewery waarvan hy medestigter was en wat ‘n belangrike rol gespeel het in die stryd teen sensuur, en hier sy meningstuk oor die vernietiging van taal as ‘n vernietiging van denke. Die wêreld is armer vandat hy weg is.

(Ampie Coetzee by PEN Afrikaans se eerste ledevergadering op 12 Oktober 2012. Foto: Naomi Bruwer)

 

Danny Titus, wat sedert Julie vanjaar in ’n koma was, is op 18 September oorlede op die ouderdom van 63. Ons eer sy nagedagtenis en deel hier skakels na huldeblyke met innige waardering vir sy bydrae tot die Afrikaanse taalgemeenskap én die wyer Suid-Afrikaanse gemeenskap.

(Foto’s: Izak de Vries)

In ’n huldeblyk op LitNet skryf Danie van Wyk:
“Hy was ’n taalaktivis wat nooit geskroom het om die saak van Afrikaans te bevorder nie. Danny was ’n regsgeleerde, ’n menseregtekommissaris, ’n stryder vir die regte van vernalate Afrikaanssprekers om hul plek aan die Afrikaanse tafel as gelykes in te neem en saam as vennote die saak van Afrikaans te bevorder en te ondersteun.”

Sien die huldigingsartikel op Afrikaans.com sowel as die mediaverklaring van die Suid-Afrikaanse Mensregtekommissie, waar dr. Titus as kommissaris gedien het en ’n impakryke bydrae gelewer het.

Kortlyste vir die ATKV-Woordveertjies aangekondig

Die ATKV-Woordveertjies bekroon jaarliks uitsonderlike prestasie rondom die Afrikaanse woord. Wenners sal vanaf 19 – 23 Oktober op die ATKV se Facebookblad bekend gemaak word.

Hartlik geluk aan die finaliste (alfabeties gelys volgens van) in die volgende kategorieë:

ATKV-Prosaprys

  • Die kinders van Spookwerwe – Lize Albertyn-du Toit (Human & Rousseau)
  • In ’n land sonder voëls – Harry Kalmer (Penguin Random House)
  • Die verevrou – Jan van Tonder (Human & Rousseau)

 

Prys vir Liefdesroman

  • Die kind uit die wingerd – Helene de Kock (Human & Rousseau)
  • Dromers – Irize Loots (Naledi)
  • Lira – Chanette Paul (LAPA Uitgewers)

 

 Prys vir Poësie

  • Grondwater – Marlise Joubert (Protea Boekhuis)
  • Jan, Piet, Koos en Jakob – Loftus Marais (Human & Rousseau)
  • Brisant – Hein Viljoen (Naledi)

 

Prys vir Romanses

  • Halsoorkop verlief – Dina Botha (Romanza)
  • Fransi en die filmster – Anita du Preez (Satyn)
  • Tweede kans op geluk – Sophia Kapp (Romanza)

 

Prys vir Spanningslektuur

  • Klikbek – Sidney Gilroy (Human & Rousseau)
  • Anderman se vrou – Chris Karsten (Human & Rousseau)
  • Sewe-en-veertig – Irma Venter (Human & Rousseau)

 

Prys vir Dramateks

  • Verwyt – Nicola Hanekom
  • Wilde-als – Wessel Pretorius
  • Opdrifsel – Philip Rademeyer

 

Prys vir Niefiksie

  • In my vel: ’n Reis – Azille Coetzee (Tafelberg)
  • Christo Wiese: Risiko en rykdom – TJ Strydom (Tafelberg)
  • Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen – Carel van der Merwe (Protea Boekhuis)

 

kykNET-Rapport-pryse: Wenners aangekondig

’n Sprokie van 176 bladsye oor ’n middeljarige lykbesorger wat ’n rede kry om in wense te glo is die groot wenner van vanjaar se kykNET-Rapport-boekpryse. Die novelle Ek wens, ek wens deur Zirk van den Berg is met twee van die vier boekpryse bekroon wat op Saterdagaand 19 September 2020 aanlyn toegeken is.

Terselfdertyd is aangekondig dat ’n beurs bewillig word om groter diversiteit in die bestaande Afrikaanse skrywerskorps te stimuleer.

Blye nuus. Hartlik geluk aan al die wenners.

Lees die volledige persverklaring hier.

 

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in September 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Oktober 2020

Ons sluit oudergewoonte op ’n positiewe noot af: met die lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alle sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

Pen Afrikaans. Nuusbrief: September 2020

Saturday, September 12th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Kortlyste aangekondig: kykNET-Rapport-boekpryse en Boekresensent van die jaar

Die kortlyste vir die KykNET-Rapport-boekpryse en Boekresensent van die jaar is onlangs aangekondig en dit is vir ons ’n plesier om al die benoemdes hartlik geluk te wens.

Die kykNET-Rapport-boekpryse het vanjaar die meeste inskrywings ooit gelok. Die pryse word toegeken vir uitnemende Afrikaanse fiksie en niefiksie wat gedurende die vorige kalenderjaar verskyn het. Hier is die kortlyste:

KYKNET-RAPPORTPRYS: FIKSIE (ROMANS)

  • In ’n land sonder voëls deur Harry Kalmer (Penguin Random House)
  • Zola deur Johan Jack Smith (Penguin Random House)
  • Ek wens, ek wens deur Zirk van den Berg (Kwela)
  • Die biblioteek aan die einde van die wêreld deur Etienne van Heerden (Tafelberg)
  • Die verevrou deur Jan van Tonder (Human & Rousseau)

 

KYKNET-RAPPORTPRYS: NIEFIKSIE

  • Robey Leibbrandt: ’n Lewe van fanatisme deur Albert Blake (Jonathan Ball)
  • Boodskapper van die gode deur Murray la Vita (Lapa)
  • Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen deur Carel van der Merwe (Protea Boekhuis)

 

KYKNET-RAPPORTPRYS: FILM

  • Klikbek deur Sidney Gilroy (Human & Rousseau)
  • Zola deur Johan Jack Smith (Penguin Random House)
  • Ek wens, ek wens deur Zirk van den Berg (Kwela)
  • Smit Motors deur Réney Warrington (Lapa)
  • Grensgeval deur Marita van der Vyver (Penguin Random House)

 

JAN RABIE-RAPPORTPRYS: DEBUUT- OF TWEEDE PROSAWERK (ROMANS, NOVELLES EN KORTVERHALE)

  • Gedeeltelik bewolk deur Ruan Kemp (Tafelberg)
  • Strafjaart deur Theo Kemp (Penguin Random House)
  • Die kinders van Spookwerwe deur Lize Albertyn-duToit (Human & Rousseau)

 

Die wenners word op Saterdag 19 September om 18:00 aanlyn aangekondig.

Met die kykNET-Rapport Boekresensent van die Jaar-pryse word erkenning gegee aan uitnemende Afrikaanse resensies wat in 2019 verskyn het. Drie pryse word toegeken: vir Afrikaanse resensies oor Afrikaanse fiksie en niefiksie onderskeidelik sowel as langer, tipies akademiese resensies. Hier is die kortlyste:

Fiksie:

  • Willie Burger: “Kies ’n boek” (oor Die troebel tyd deur Ingrid Winterbach, Vrouekeur, 1 Februarie 2019)
  • Nadine Petrick: “Zola” (oor Zola deur Johan Jack Smith, LitNet, 24 Oktober 2019)
  • Marita van der Vyver: “Benderoman is briljant” (oor Lang pad onnetoe deur Nathan Trantraal en Jason Reynolds, Rapport Weekliks, 20 Januarie 2019)

 

Niefiksie:

 

Langer resensies:

 

Gisela Ullyatt (1977 – 2020): ’n Huldiging deur Bernard Odendaal

Dat dit steeds weer “onherroeplik winter” word – daaraan herinner Johan Myburg ons in die gedigfrase van hom wat Gisela Ullyatt benut as motto tot haar eie digbundel van Februarie vanjaar.

Pynliker nog steek dié waarheid as dit om ʼn alte voortydige afskeid gaan. Gisela was maar in haar vroeë veertigs toe kanker haar onlangs van ons weggeneem het. [D]ie waarheid oor duiwe (Protea) was haar debuut. Almal wat onder die bekoring daarvan gekom het, het uitgesien na hoe haar digterstem nog herhaaldelik gaan opklink in ons Afrikaanse leefwêreld. Ook as dosent, resensent, vertaler en blogskrywer was daar nog soveel vir haar om te doen.

Ek het haar leer ken as ʼn nooi Weingartz, in die middel-1990’s, toe sy ʼn voorgraadse student aan die Universiteit van die Vrystaat was. Sy het deelgeneem aan ʼn informele poësiewerkswinkel wat onder my (onervare) leiding gestaan het. Hoe verskrik-opgewonde ek was om haar ingeskrewe gedigte ter tafel te lê vir groepbespreking, onthou ek nog goed. Die stempel van veelbelowendheid was onmiskenbaar. Haar fyn lees van ander deelnemers se gedigte het ʼn loopbaan as literator voorspel. Wyle George Weideman, wat in daardie tyd ʼn paar maande lank inwonende skrywer by Kovsies was, het geesdriftig met my saamgestem nadat hy die leisels as werkswinkelaanbieder ʼn rukkie by my oorgeneem het.

Haar groot oë en glimlag, haar voorliefde vir fleurige kledy, het ewe opgeval as haar talent. My kollega langsaan by die Engelsdepartement, Tony Ullyatt, was die gelukkige wenner van haar attensies. Heerlik was die gesprekke wat ek met hulle kon hê, smiddae en naweke in my vrou se koffiewinkel in een van die buurte nie te ver van die universiteit af nie. Tony, spitsvondige geselser en keurige versemaker, was kennelik uitgeknip om sielsgenoot vir haar te wees.

Die verskyning van die waarheid oor duiwe was soos ’n verwesenliking van wat nog altyd sou kom. Die bekendstellingsgesprek daaroor in Stellenbosch op skrikkeldag vanjaar, was in alle opsigte ʼn blye weersiens.

Toe word dit winter. En grendeltyd. Gelukkig het sy vir Tony gehad. In “ná ontbyt” skryf sy: “nadat ek my brood gebreek het / dra jy ʼn offer aan / farmaseuties presies / meet jy elke wit pil af / soos die hoëpriester van narkotika”. Vakman-waardig. Enduit.

In ʼn resensie het Daniel Hugo die waarheid oor duiwe beskryf as ʼn bundel wat die hart steel. Inderdaad. Die gemis sit hier in die borskas. Nes die “leë vierkant / op die vergeelde gras” nadat die “ogiesdraadkasteel” vol “lemoenduiwe royalty” verwyder is, waarvan haar bundeltitelgedig getuig.

Bernard Odendaal

 

Aansoeke ingewag: LitNet en die Jakes Gerwel Stigting se Kommadagga-slypskool


Ter uitbreiding van LitNet en die Jakes Gerwel Stigting se strewe om nuwe skryfwerk aan te moedig, bied hierdie twee instansies van 12 Oktober tot 1 November 2020 ’n mentorskapprogram vir belowende jong Afrikaanse en Engelse skrywers aan. Die program is gemik op skrywers wat hulle met die kortkuns besig hou.

Die skrywer en dramaturg Rachelle Greeff, wat haar merk in Afrikaans en Engels gemaak het, sal as mentor optree tydens dié skrywersverblyf op Somerset-Oos.

Daar is nog net ’n paar dae oor om aansoek te doen. Aansoeke sluit op Maandag 14 September om 12:00.

Volledige inligting oor die program is hier beskikbaar.

 

Die wêreld van die skrywer: Tertius Kapp oor literêre verwerkings

In die nuwe artikel in PEN Afrikaans se artikelreeks genaamd “Die wêreld van die skrywer”, besin Tertius Kapp, bekroonde draaiboekskrywer, vervaardiger en dramaturg, oor verwerkings van bestaande tekste vir die silwerdoek. Wat maak ’n verwerking geslaagd? Wat is die slaggate?

Lees sy artikel hier.

 

PEN Afrikaans stel aanlyn kursusse bekend

PEN International se finansiële ondersteuning maak dit vir ons moontlik om vanjaar ons aanlyn bedrywighede uit te brei en ons het besluit om ’n aantal kursusse aan te bied om hopelik vars en diverse stemme te bereik wat die Afrikaanse letterkunde en boekjoernalistiek kan verryk.

Versprei asseblief die woord oor die kursusse en laat weet spoedig as jy ’n plek wil neem. Ons is baie opgewonde oor die vooruitsig en glo dat die volgende kursusse goeie aftrek sal kry:

  • Skryfkursus: die skryf van jeugverhale
  • Skryfkursus: die skryf van verhale (kortverhale, romans en novelles)
  • Resensiekursus: jeugliteratuur

Sien meer besonderhede onder en kontak ons by penafrikaans@gmail.com met enige vrae.


 

Datum en voorlopige agenda: PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering

Soos die meeste ander geleenthede vind ons algemene jaarvergadering vanjaar virtueel plaas. Hopelik kan ons volgende jaar mekaar weer in die oë kyk, maar vanjaar sal ons op 21 Oktober om 18:00 via Zoom vergader.

Ons sluit hier die voorlopige agenda vir die jaarvergadering in en nooi graag lede om agendapunte teen 30 September na penafrikaans@gmail.com te stuur.

 

Voorgestelde agenda vir PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering 2020

  1. Verwelkoming
  2. Verskonings en vasstelling van ’n kworum
  3. Afspraak oor lede wat volmag het om vir ander te stem
  4. Goedkeuring van notule vir die AJV gehou op 14 September 2019 in Wellington, en sake voortspruitend daaruit. Die notule is hier beskikbaar.
  5. Voorsittersverslag
  6. Tesourier se verslag
  7. Bestuurder se verslag
  8. Algemeen

Die finale agenda sal by ons Oktober-nuusbrief ingesluit word. Ons verwelkom julle insette voor dan.

 

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Augustus 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

 

Nuwe Afrikaanse boeke in September 2020

Ons sluit oudergewoonte op ’n positiewe noot af: met die lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alles sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Heelwat boekgesprekke vind hierdie maand as deel van die Vrystaat Literatuurfees se aanlyn program plaas. Onthou om in te skakel by Vryspraak-digitaal.  Die volledige program is hier beskikbaar.

Nog ’n noemenswaardige aanlyn inisiatief is Stemgrepe op Versindaba, waar gepubliseerde digters se voorlesings van hul eie gedigte gelaai word. Digters wat opnames van hul voorlesings wil maak en bydra, kan hier meer inligting kry.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Augustus 2020

Wednesday, August 12th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Vrouemaand

Ons het pas Vrouedag herdenk. Teen die historiese agtergrond van ’n massa-optog teen paswette op 9 Augustus 1956, vier ons hierdie maand Suid-Afrikaanse vroue vir hul durf en weerstand, hul betrokkenheid en beywering vir geregtigheid, verdraagsaamheid, verruiming en vooruitgang.

As ’n organisasie is PEN gekant teen sensuur en die onderdrukking van uitdrukkingsvryheid. In ons land, met sy skokkende hoë voorkoms van geslagsgeweld, is dit nodig om te erken dat hierdie geweldsmisdaad ’n opperse vorm van sensuur is. Dit is ’n manier waarop vrouestemme stilgemaak word – heeltemal te gereeld onherroeplik.

Ons stem volkome met PEN International se vrouemanifes saam, waarvan ’n deel lees:
 
PEN believes that violence against women, in all its many forms, both within the walls of a home or in the public sphere, creates dangerous forms of censorship. […]

PEN believes that the act of silencing a person is to deny their existence. It is a kind of death. Humanity is both wanting and bereft without the full and free expression of women’s creativity and knowledge.

(Lees die volledige manifes hier: https://pen-international.org/who-we-are/manifestos/the-pen-international-womens-manifesto)

Ons salueer die vroueskrywers wat in Afrikaans wêrelde vir ons oopskryf en is dankbaar om soveel van julle onder ons lede te kan tel.

Laat ons hierdie maand en verder die ruimte vir vrouestemme bewaar en uitbrei om ’n al hoe groter verskeidenheid in te sluit.

 

PEN spreek kommer uit oor situasie in Zimbabwe

PEN Afrikaans is saam met PEN-sentrums wêreldwyd besorgd oor die situasie in Zimbabwe, waar veiligheidsmagte begin toeslaan het op mense wat vreedsaam teen korrupsie betoog of beplan om dit te doen.  Dit sluit die gevierde skrywer Tsitsi Dangarembga en bekroonde ondersoekende joernalis Hopewell Chin’ono in.

Dangarembga – ’n begaafde filmmaker en skrywer van onder meer This Mournable Body, wat onlangs die langlys van die Bookerprys gehaal het – is op 31 Julie in hegtenis geneem en aangehou sonder dat gronde daarvoor verskaf is. Sy is sedertdien op borgtog vrygelaat, maar Chin’ono, wat op 22 Julie in hegtenis geneem is toe polisie sonder lasbrief by sy huis inbars, is al twee keer borgtog geweier.

Die teistering van skrywers en joernaliste is uiteraard vir PEN ’n groot bron van kommer. Ons is egter eweneens ontsteld oor die menige ander Zimbabwiërs wie se stemme die afgelope weke stilgemaak is en wat ook in aanhouding is weens die uitoefening van hul regte op vrye spraak en uitdrukking.

PEN Afrikaans eis saam met die groter PEN-netwerk dat die klagte teen Dangarambga en Chin’ono laat vaar word en dat Chin’ono en almal wat arbitrêr en onwettig deur die regering aangehou word, onmiddellik vrygelaat word.

Terwyl die wêreld deur ’n ongekende gesondheids- en ekonomiese krisis gaan, bly respek vir menseregte en die rol van die skrywer uiters belangrik.

Ons staan in solidariteit met ons medeskrywers en medeburgers van Afrika.

Die gesamentelike verklaring wat PEN-sentrums vanoor Afrika oor Dangarembga se inhegtenisname uitgereik het, is hier beskikbaar.

Sien ook PEN International se stellignames en beroep op die Zimbabwiese regering oor onderskeidelik Tsitsi Dangarembga en Hopewell Chin’ono.

 

Die Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans Skrywersresidensie 2020

Vlnr Jeremeo le Cordeur, Andre Trantraal, Veronique Jephtas, Khadija Tracey Heeger en Olivia M Coetzee in Paulet Huis se tuin. Foto: Jeremeo le Cordeur

’n Groep skrywers is pas terug van die maandlange skrywersresidensie wat PEN Afrikaans weer vanjaar saam met die Jakes Gerwel Stigting aangebied het. Die groep het bestaan uit: Andre Trantraal, Veronique Jephtas, Olivia Coetzee, Jeremeo le Cordeur en Khadija Tracey Heeger. Ons glo dit was ’n vreugdevolle en produktiewe verblyf op Somerset-Oos.

Baie dankie aan die Jakes Gerwel Stigting wat die residensie moontlik maak.

Kyk gerus hier na pragtige foto’s wat Jeremeo le Cordeur tydens die skrywersverblyf geneem het.

Covid-19 knou plaaslike boekbedryf

Die omvang van die ekonomiese skade wat die staat van inperking vir die boekbedryf tot gevolg gehad het, blyk uit ’n verslag wat Nielsen BookScan saamgestel het. Nielsen versamel en ontleed sedert 2003 verkoopsyfers by boekhandelaars in Suid-Afrika.

Op grond van ’n vergelyking tussen 2020 en 2019 se verkoopsyfers, blyk dit dat die plaaslike boekbedryf tot dusver vanjaar R216,3 miljoen slegter daaraan toe is.

Christiaan Boonzaaier skryf in ’n Netwerk24-berig oor die data wat Nielsen verwerk het en kry insette by die hoofde van plaaslike uitgewerye.

Lees die berig hier en onthou dat 14 Augustus Koop-’n-Afrikaanse-boekdag is – ’n gepaste dag om uitgewerye en skrywers in hierdie beproewende tyd te ondersteun.

 

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Julie 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Augustus 2020

‘n Rede tot vreugde is dat daar weer ‘n stewige lys van nuwe Afrikaanse boeke hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alles sukses aan ons lede wat nuwe boeke op die rakke het.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Julie 2020

Monday, July 20th, 2020

 

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

President Ramaphosa stuur Wysigingswetsontwerp op Outeursreg terug na parlement

 

Ná maande se stilte het president Ramaphosa in Junie sy besluit oor die veelbesproke Wysigingswetsontwerp op Outeursreg bekend gemaak. Hy het teen ondertekening daarvan besluit en die wetsontwerp terugverwys na die parlement vir heroorweging.

PEN Afrikaans verwelkom president Ramaphosa se besluit. Hierdeur het hy ’n lansie gebreek vir doeltreffende kopieregbeskerming en almal wat daarop staatmaak.

Ten einde ons lede se stemme te laat hoor, het PEN Afrikaans veral sedert 2017 aktief deelgeneem aan die konsultasieproses rondom hierdie wetsontwerp. Ons het geskrewe voorleggings voorberei en ingedien, parlementsessies bygewoon en saam met ANFASA en PEN South Africa ’n protesaksie van stapel gestuur toe dit blyk dat die wetsontwerp eenvoudig onveranderd deur die wetgewende proses seil. Te danke aan ons lede, die boekbedryf en die wyer skeppende bedrywe se ondersteuning, is die protesskrif wyd gedeel en geteken. Binne ’n week is die petisie deur meer as 3000 individue en namens 125 organisasies onderteken. Dit is aan die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies voorgelê en onder die president se aandag gebring.

PEN Afrikaans is ook ’n lid van die Alliansie vir Effektiewe Kopiereg in Suid-Afrika, ’n vereniging van belangegroepe wat die wetsontwerp teenstaan en uitgebreide vertoë aan die president gerig het wat die konstitusionele en ander besware teen die wetsontwerp uiteensit.

Die redes wat die president aangevoer het vir sy besluit teen ondertekening, strook met die vertoë wat die Kopieregalliansie aan hom gerig het. Al is die finale woord hieroor nog nie gespreek nie, is die president se besluit ’n welkome aanduiding dat skrywers en die groter skeppende bedrywe se wekroep uiteindelik gehoor is.

Appèlhof bevind Unisa se taalbeleid ongrondwetlik

Verdere goeie nuus is die onlangse uitspraak van die Appèlhof oor die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) se taalbeleid wat Afrikaans as onderrigtaal die afgelope vier jaar uitgesluit het.

Nadat AfriForum ’n vroeëre hooggeregshofuitspraak dat Engels die primêre onderrigtaal aan Unisa moet wees op appèl geneem het, het die Appèlhof beslis dat Unisa se verwydering van Afrikaans as onderrigtaal onwettig en ongrondwetlik is. Unisa kon nie die geregverdigdheid van hierdie besluit bewys nie en is beveel om dit om te keer én die koste van die regsaak te dra.

PEN Afrikaans beskou die uitspraak as ’n blye wending vir die beskerming van taalregte en die toekoms van Afrikaans as akademiese taal. Mag die uitspraak ook wyer uitkring ten gunste van meertaligheid in tersiêre onderrig.

Elsa Joubert (1922 – 2020)

Sedert ons vorige nuusbrief is Elsa Joubert op 14 Junie op die ouderdom van 97 aan Covid-19 in ‘n Kaapstadse hospitaal oorlede.

PEN Afrikaans lig ook hier met dankbaarheid die hoed vir ‘n wêreldklasskrywer wat die Afrikaanse letterkunde – en daarmee ook die bewussyn van al haar lesers – geweldig verruim en verhelder het.

Baie, baie dankie, Elsa Joubert.

Lees hier meer oor haar lewe en werk.

Media24 oorweeg sluitings

In ’n verdere terugslag vir die drukmedia, het die uitvoerende hoof van Media24, Ishmet Davidson, aangekondig dat dié maatskappy dit oorweeg om vyf tydskrifte en twee koerante te sluit, sy oorblywende maandelikse tydskrifte uit te kontrakteer en hul frekwensie te verminder, twee koerante net digitaal uit te gee en personeel in steundienste-afdelings te verminder.

Volgens Davidson het Covid-19 ’n vernietigende uitwerking gehad op Media24 se reeds kwynende drukmedia-bedrywighede.

Hierdie aankondiging stel ’n groot verlies in die vooruitsig – vir die plaaslike medialandskap, maar in die besonder ook vir die Media24-joernaliste en ander werknemers wat hierdeur geraak word.

Volledige inligting oor die herstruktureringsplanne is hier beskikbaar en lees gerus ook Lizette Rabe se meningstuk waarin sy die groter prentjie oor die belang en toekoms van joernalistiek skets.

Inskrywings word ingewag vir die US Woordfeeskortverhaalbundel 2021

Dit is tyd vir die sesde US Woordfeeskortverhaalbundel. Die eerste vyf bundels is baie goed deur skrywers en die leserspubliek ondersteun en ook gunstig deur kritici ontvang. Hierdie kortverhaalbundels sal in die komende jare dien as ’n dokument van die tydsgees waarin veral Afrikaanssprekende Suid-Afrikaners hulself tans bevind.

Du Toitskloof Wyne, ’n gewaardeerde Woordfeesvennoot, borg weer in 2021 die prysgeld van R30 000 wat aan die skrywer van die wenverhaal toegeken word. Die skrywers wat in dié bundel opgeneem word, sal elkeen R5 000 ontvang. Du Toitskloof maak ook ’n bydrae tot hierdie prysgeld en borg die bekendstellingsgeleentheid van die kortverhaalbundel, wat by die 2021 Toyota US Woordfees aangebied sal word.

Skrywers wie se verhale vir die bundel gekies word, sal by die Toyota US Woordfeesprogrambekendstelling vir 2021 bekend gemaak word. Die wenverhaal sal eers tydens die bekendstelling van die bundel, by die Toyota US Woordfees 2021, aangekondig word.

Inskrywings sluit op 30 September 2020 om 16:00.

Volledige inligting oor die kompetisie is hier beskikbaar en navrae kan per e-pos aan feesnavrae@gmail.com gerig word.

Taalgenoot gratis aanlyn beskikbaar

Tesame met die ontberings en uitdagings wat hierdie tyd kenmerk, is daar ook ligpunte, soos dat Taalgenoot se gehalteleesstof gratis aanlyn beskikbaar gemaak is.

Die onlangse uitgawes van dié bekroonde tydskrif is hier beskikbaar:

Ons het vir hierdie twee uitgawes vir Valda Jansen en Debbie Loots gevra om elk ’n rubriek te skryf oor die boeke wat hulle gevorm en geïnspireer het om te skryf. Moet dit nie misloop nie.

Jeremy Vearey lewer NP van Wyk Louw-gedenklesing

Jeremy Vearey het op 18 Junie die NP Van Wyk Louw-gedenklesing 2020 gelewer. Dit is vanjaar as ‘n weblesing aangebied deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns in samewerking met die Universiteit van Johannesburg.

Kyk die lesing hier en lees die teks hier.

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Junie 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Ons plaas hierdie maand ook twee besprekings wat op www.klyntji.com verskyn het en sien uit daarna om voortaan inhoud van hierdie publikasie in te sluit.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Julie 2020

Ons sluit oudergewoonte die nuusbrief af met ‘n gekombineerde lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk aan al ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Dit is ‘n plesier om laastens die volgende persone as nuwe lede van PEN Afrikaans te verwelkom: Wendy Maartens, Madri van der Walt en Marieta Nel. Hartlik welkom!

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

  •