Nuus / Briewe

PEN Afrikaans. Nuusbrief: November

Friday, November 13th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Tuin van Digters 2020

Die huldiging van die Afrikaanse digter en vertaler Daniel Hugo, die voortsetting van die impak van Ampie Coetzee op die Afrikaanse letterkunde, die belangrikheid van vertaling van Afrikaanse digbundels, gesprekke met nuwe jong opkomende digters, die inspirerende kombinasie van Afrikaanse poësie en musiek,  die bekendstelling van en gesprekke met nog onontdekte digters in Afrikaans, en ’n stylvolle haikoebundel en die Ingrid Jonker-pryswenner.

Dit is wat onder meer wag op liefhebbers van die Afrikaanse digkuns wanneer die negende Tuin van Digters-fees, die tuiste van die Afrikaanse digkuns, op 27, 28 en 29 November 2020 by die Breytenbach Sentrum in Wellington plaasvind.

 

Opbetaalde lede van PEN Afrikaans kry weer vanjaar gratis toegang tot Tuin van Digters. Baie dankie aan Francois Lötter van die Breytenbach Sentrum.

Ons sien uit daarna om op Saterdag, 28 November, ’n besonderse produksie met die finansiële ondersteuning van PEN International by dié fees aan te bied.

’n Aangepaste uittreksel uit Smeltkroes, ’n NATi-ondersteunde produksie wat in 2021 sy debuut maak, is om 13:00 te sien in die Akkoordtent, met onder andere Luna Paige, Ramon Alexander, Frazer Barry, Jolyn Phillips en Shirmoney Rhode:

Afrikaanssprekendes van die Kaap vind hul wortels wyd en syd. Hier is nou ‘n Smeltkroes van tekste (lief en leed) met die oorsprong uit Afrika, Europa en die Verre-Ooste. Het die dice vir jou sus of so geval? Smeltkroes speel met lied en woord en wys ons dat ons deur veel meer as taal aan mekaar verbind is. “Afrikaans sing in ‘n duisend stemme”… en dit is goed so.

Moet dit nie misloop nie. Opbetaalde lede se name sal op ‘n lys by die deur wees. Navrae oor ledegeld kan vooraf na penafrikaans@gmail.com gestuur word.

Laai die volledige program hier af.

 

Wenners van die ATKV-Woordveertjies aangekondig

Die ATKV-Woordveertjies, wat reeds vir meer as ’n dekade uitmuntende skrywers, digters en dramaturge bekroon, het vanjaar ’n splinternuwe baadjie aangetrek met die aanlyn bekendmaking van die wenners.

Hartlik geluk aan die wenners in die onderskeie afdelings. Dit is welverdiende erkenning.

Hier is die persverklaring oor die wenners vir poësie, dramatekste en woordeboeke, en hier is die wenners van die Veertjies vir prosa, niefiksie en spanningslektuur.

Algemene jaarvergadering

PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering het op 21 Oktober via Zoom plaasgevind. Dankie aan almal wat ingeskakel het om saam met ons terug te kyk op ’n buitengewone jaar. Daar was ook tydens die vergadering ’n stemming om ons lede se mening te hoor oor PEN Afrikaans se moontlike betrokkenheid by regsaksie teen die onregmatige verspreiding van e-boeke.

Klik gerus onder vir die notule en jaarverslae:

 

Aansoeke ingewag: PEN Afrikaans Vertaalfonds

Die PEN Afrikaans Vertaalfonds is daarop gemik om die Afrikaanse letterkunde in die buiteland te bevorder deur vertaalkoste te subsidieer. Ruim finansiële ondersteuning van die Trust vir Afrikaanse Onderwys maak dit moontlik om twee maal per jaar aansoeke te ontvang en oorweeg.

Die volgende sluitingsdatum by die Vertaalfonds wink. Aansoeke moet teen 15 November na penafrikaans@gmail.com gestuur word. Slegs buitelandse uitgewers kan aansoek doen, nie vertalers of ander rolspelers nie. Die volledige reglement met aansoekvorm is hier beskikbaar.

 

Outeursreg en toegang tot boeke vir siggestremde lesers

Die organisasie Blind SA het onlangs aangekondig dat hulle beoog om op Wêreldmenseregtedag te betoog teen die onbeskikbaarheid van boeke in Braille en ander formate wat vir siggestremde lesers toeganklik is.

Die Suid-Afrikaanse regering versuim al vir jare om die Marrakesj-verdrag, ’n internasionale verdrag oor kopiereguitsonderings vir siggestremde lesers, te bekragtig. Blind SA was ten gunste van die omstrede Wysigingswetsontwerp op Outeursreg omdat die wetsontwerp bepalings bevat wat daarop gemik is om dié leemte te vul. Helaas is die bepalings, soos menige in die wetsontwerp, nie in lyn met internasionale standaarde nie.

Alhoewel PEN Afrikaans gekant is teen die aanvaarding van die wetsontwerp weens die voorsiene nadelige uitwerking op skrywers en uitgewers, ondersteun ons siggestremde lesers se reg tot toegang tot boeke ten volle. Dit is ’n jammerte dat dié saak verstrengel geraak het in die moeras van problematiese bepalings wat in die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg vervat is.

Lees hier meer oor Blind SA se beplande betoging.

Lees gerus ook hier ‘n artikel deur Chola Makgamathe, voorsitter van die Kopieregkoalise waarvan PEN Afrikaans deel is.

 

Maandelikse resensie-oorsig


Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Oktober 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

 

Nuwe Afrikaanse boeke in November 2020

Met die feestyd wat naderkom, is die lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn veral ’n gepaste manier om mee te sluit.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alle sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het. Mag die boeke oor die feestyd en verder groot byval vind.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Oktober 2020

Tuesday, October 20th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Aanlyn kursusse: laaste sluitingsdatum op hande  

Die aanlyn kursusse wat ons vanjaar met die ondersteuning van PEN International aanbied, het afgeskop.

Marita van der Vyver het die afgelope Saterdag die eerste sessie van die aanlyn kursus oor die skryf van verhale behartig en word in die volgende sessie deur Chase Rhys bygestaan. Voorlopige terugvoer is uiters positief. Die kursusgangers baat reeds baie by die kursus en voel aangevuur om verder te skryf en te skaaf. Die groot belangstelling in dié kursus het beteken dat ons nie alle aansoeke kon akkommodeer nie en mense moes wegwys. Ons ag dit as ’n goeie aanduiding dat daar aanvraag is vir so ’n meer toeganklike skryfkursus – ’n voordeel van die virtuele aanslag – en ons hoop dat ons die kursus volgende jaar sal kan herhaal.

Hierdie Saterdag is Kerneels Breytenbach en Charles Siboto aan die beurt in die aanlyn resensiekursus oor die beoordeling van jeugliteratuur. Kursusgangers moes die nuwe roman Branderjaer deur Joha van Dyk vir die kursus resenseer as praktiese komponent van dié kursus oor die resensiekunde.

Die sluitingsdatum wink vir die derde en laaste kursus in ons reeks van kursusse. As jy belangstel en nog nie ingeskryf het nie, stuur vandag nog jou inskrywing na penafrikaans@gmail.com vir ’n plek by dié aanlyn kursus oor die skryf van jeugverhale. Daar is ook beurse beskikbaar. Anzil Kulsen en Jan Vermeulen bied die kursus aan en dit beloof om ’n hoogtepunt te wees.

PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering

Volgende week hou ons virtueel algemene jaarvergadering op 21 Oktober om 18:00 via Zoom.
Ons het reeds die agenda en verlede jaar se notule aan almal gestuur, sowel as die Zoom-skakel.

Slegs opbetaalde lede se deelname kan tot die daarstel van ’n kworum bydra. Maak asseblief seker dat julle ledegeld vir 2020 betaal is. Afskrifte van ledegeld-fakture kan aangevra word by penafrikaans@gmail.com.

Ons sien uit om julle volgende week te sien.

In memoriam: Ampie Coetzee en Danny Titus

Sedert ons vorige nuusbrief het twee groot geeste ons verlaat.

Ons het met hartseer verneem dat Ampie Coetzee oorlede is. Hy was ‘n letterkundige, ‘n baanbreker as uitgewer, ‘n stigterslid van die Breytenbachsentrum, waar hy steeds nou betrokke was, ‘n taalstryder en ‘n vriend vir menige.

Lees hier ‘n Taalgenoot-artikel oor Taurus, die uitgewery waarvan hy medestigter was en wat ‘n belangrike rol gespeel het in die stryd teen sensuur, en hier sy meningstuk oor die vernietiging van taal as ‘n vernietiging van denke. Die wêreld is armer vandat hy weg is.

(Ampie Coetzee by PEN Afrikaans se eerste ledevergadering op 12 Oktober 2012. Foto: Naomi Bruwer)

 

Danny Titus, wat sedert Julie vanjaar in ’n koma was, is op 18 September oorlede op die ouderdom van 63. Ons eer sy nagedagtenis en deel hier skakels na huldeblyke met innige waardering vir sy bydrae tot die Afrikaanse taalgemeenskap én die wyer Suid-Afrikaanse gemeenskap.

(Foto’s: Izak de Vries)

In ’n huldeblyk op LitNet skryf Danie van Wyk:
“Hy was ’n taalaktivis wat nooit geskroom het om die saak van Afrikaans te bevorder nie. Danny was ’n regsgeleerde, ’n menseregtekommissaris, ’n stryder vir die regte van vernalate Afrikaanssprekers om hul plek aan die Afrikaanse tafel as gelykes in te neem en saam as vennote die saak van Afrikaans te bevorder en te ondersteun.”

Sien die huldigingsartikel op Afrikaans.com sowel as die mediaverklaring van die Suid-Afrikaanse Mensregtekommissie, waar dr. Titus as kommissaris gedien het en ’n impakryke bydrae gelewer het.

Kortlyste vir die ATKV-Woordveertjies aangekondig

Die ATKV-Woordveertjies bekroon jaarliks uitsonderlike prestasie rondom die Afrikaanse woord. Wenners sal vanaf 19 – 23 Oktober op die ATKV se Facebookblad bekend gemaak word.

Hartlik geluk aan die finaliste (alfabeties gelys volgens van) in die volgende kategorieë:

ATKV-Prosaprys

  • Die kinders van Spookwerwe – Lize Albertyn-du Toit (Human & Rousseau)
  • In ’n land sonder voëls – Harry Kalmer (Penguin Random House)
  • Die verevrou – Jan van Tonder (Human & Rousseau)

 

Prys vir Liefdesroman

  • Die kind uit die wingerd – Helene de Kock (Human & Rousseau)
  • Dromers – Irize Loots (Naledi)
  • Lira – Chanette Paul (LAPA Uitgewers)

 

 Prys vir Poësie

  • Grondwater – Marlise Joubert (Protea Boekhuis)
  • Jan, Piet, Koos en Jakob – Loftus Marais (Human & Rousseau)
  • Brisant – Hein Viljoen (Naledi)

 

Prys vir Romanses

  • Halsoorkop verlief – Dina Botha (Romanza)
  • Fransi en die filmster – Anita du Preez (Satyn)
  • Tweede kans op geluk – Sophia Kapp (Romanza)

 

Prys vir Spanningslektuur

  • Klikbek – Sidney Gilroy (Human & Rousseau)
  • Anderman se vrou – Chris Karsten (Human & Rousseau)
  • Sewe-en-veertig – Irma Venter (Human & Rousseau)

 

Prys vir Dramateks

  • Verwyt – Nicola Hanekom
  • Wilde-als – Wessel Pretorius
  • Opdrifsel – Philip Rademeyer

 

Prys vir Niefiksie

  • In my vel: ’n Reis – Azille Coetzee (Tafelberg)
  • Christo Wiese: Risiko en rykdom – TJ Strydom (Tafelberg)
  • Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen – Carel van der Merwe (Protea Boekhuis)

 

kykNET-Rapport-pryse: Wenners aangekondig

’n Sprokie van 176 bladsye oor ’n middeljarige lykbesorger wat ’n rede kry om in wense te glo is die groot wenner van vanjaar se kykNET-Rapport-boekpryse. Die novelle Ek wens, ek wens deur Zirk van den Berg is met twee van die vier boekpryse bekroon wat op Saterdagaand 19 September 2020 aanlyn toegeken is.

Terselfdertyd is aangekondig dat ’n beurs bewillig word om groter diversiteit in die bestaande Afrikaanse skrywerskorps te stimuleer.

Blye nuus. Hartlik geluk aan al die wenners.

Lees die volledige persverklaring hier.

 

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in September 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Oktober 2020

Ons sluit oudergewoonte op ’n positiewe noot af: met die lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alle sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

Pen Afrikaans. Nuusbrief: September 2020

Saturday, September 12th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Kortlyste aangekondig: kykNET-Rapport-boekpryse en Boekresensent van die jaar

Die kortlyste vir die KykNET-Rapport-boekpryse en Boekresensent van die jaar is onlangs aangekondig en dit is vir ons ’n plesier om al die benoemdes hartlik geluk te wens.

Die kykNET-Rapport-boekpryse het vanjaar die meeste inskrywings ooit gelok. Die pryse word toegeken vir uitnemende Afrikaanse fiksie en niefiksie wat gedurende die vorige kalenderjaar verskyn het. Hier is die kortlyste:

KYKNET-RAPPORTPRYS: FIKSIE (ROMANS)

  • In ’n land sonder voëls deur Harry Kalmer (Penguin Random House)
  • Zola deur Johan Jack Smith (Penguin Random House)
  • Ek wens, ek wens deur Zirk van den Berg (Kwela)
  • Die biblioteek aan die einde van die wêreld deur Etienne van Heerden (Tafelberg)
  • Die verevrou deur Jan van Tonder (Human & Rousseau)

 

KYKNET-RAPPORTPRYS: NIEFIKSIE

  • Robey Leibbrandt: ’n Lewe van fanatisme deur Albert Blake (Jonathan Ball)
  • Boodskapper van die gode deur Murray la Vita (Lapa)
  • Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen deur Carel van der Merwe (Protea Boekhuis)

 

KYKNET-RAPPORTPRYS: FILM

  • Klikbek deur Sidney Gilroy (Human & Rousseau)
  • Zola deur Johan Jack Smith (Penguin Random House)
  • Ek wens, ek wens deur Zirk van den Berg (Kwela)
  • Smit Motors deur Réney Warrington (Lapa)
  • Grensgeval deur Marita van der Vyver (Penguin Random House)

 

JAN RABIE-RAPPORTPRYS: DEBUUT- OF TWEEDE PROSAWERK (ROMANS, NOVELLES EN KORTVERHALE)

  • Gedeeltelik bewolk deur Ruan Kemp (Tafelberg)
  • Strafjaart deur Theo Kemp (Penguin Random House)
  • Die kinders van Spookwerwe deur Lize Albertyn-duToit (Human & Rousseau)

 

Die wenners word op Saterdag 19 September om 18:00 aanlyn aangekondig.

Met die kykNET-Rapport Boekresensent van die Jaar-pryse word erkenning gegee aan uitnemende Afrikaanse resensies wat in 2019 verskyn het. Drie pryse word toegeken: vir Afrikaanse resensies oor Afrikaanse fiksie en niefiksie onderskeidelik sowel as langer, tipies akademiese resensies. Hier is die kortlyste:

Fiksie:

  • Willie Burger: “Kies ’n boek” (oor Die troebel tyd deur Ingrid Winterbach, Vrouekeur, 1 Februarie 2019)
  • Nadine Petrick: “Zola” (oor Zola deur Johan Jack Smith, LitNet, 24 Oktober 2019)
  • Marita van der Vyver: “Benderoman is briljant” (oor Lang pad onnetoe deur Nathan Trantraal en Jason Reynolds, Rapport Weekliks, 20 Januarie 2019)

 

Niefiksie:

 

Langer resensies:

 

Gisela Ullyatt (1977 – 2020): ’n Huldiging deur Bernard Odendaal

Dat dit steeds weer “onherroeplik winter” word – daaraan herinner Johan Myburg ons in die gedigfrase van hom wat Gisela Ullyatt benut as motto tot haar eie digbundel van Februarie vanjaar.

Pynliker nog steek dié waarheid as dit om ʼn alte voortydige afskeid gaan. Gisela was maar in haar vroeë veertigs toe kanker haar onlangs van ons weggeneem het. [D]ie waarheid oor duiwe (Protea) was haar debuut. Almal wat onder die bekoring daarvan gekom het, het uitgesien na hoe haar digterstem nog herhaaldelik gaan opklink in ons Afrikaanse leefwêreld. Ook as dosent, resensent, vertaler en blogskrywer was daar nog soveel vir haar om te doen.

Ek het haar leer ken as ʼn nooi Weingartz, in die middel-1990’s, toe sy ʼn voorgraadse student aan die Universiteit van die Vrystaat was. Sy het deelgeneem aan ʼn informele poësiewerkswinkel wat onder my (onervare) leiding gestaan het. Hoe verskrik-opgewonde ek was om haar ingeskrewe gedigte ter tafel te lê vir groepbespreking, onthou ek nog goed. Die stempel van veelbelowendheid was onmiskenbaar. Haar fyn lees van ander deelnemers se gedigte het ʼn loopbaan as literator voorspel. Wyle George Weideman, wat in daardie tyd ʼn paar maande lank inwonende skrywer by Kovsies was, het geesdriftig met my saamgestem nadat hy die leisels as werkswinkelaanbieder ʼn rukkie by my oorgeneem het.

Haar groot oë en glimlag, haar voorliefde vir fleurige kledy, het ewe opgeval as haar talent. My kollega langsaan by die Engelsdepartement, Tony Ullyatt, was die gelukkige wenner van haar attensies. Heerlik was die gesprekke wat ek met hulle kon hê, smiddae en naweke in my vrou se koffiewinkel in een van die buurte nie te ver van die universiteit af nie. Tony, spitsvondige geselser en keurige versemaker, was kennelik uitgeknip om sielsgenoot vir haar te wees.

Die verskyning van die waarheid oor duiwe was soos ’n verwesenliking van wat nog altyd sou kom. Die bekendstellingsgesprek daaroor in Stellenbosch op skrikkeldag vanjaar, was in alle opsigte ʼn blye weersiens.

Toe word dit winter. En grendeltyd. Gelukkig het sy vir Tony gehad. In “ná ontbyt” skryf sy: “nadat ek my brood gebreek het / dra jy ʼn offer aan / farmaseuties presies / meet jy elke wit pil af / soos die hoëpriester van narkotika”. Vakman-waardig. Enduit.

In ʼn resensie het Daniel Hugo die waarheid oor duiwe beskryf as ʼn bundel wat die hart steel. Inderdaad. Die gemis sit hier in die borskas. Nes die “leë vierkant / op die vergeelde gras” nadat die “ogiesdraadkasteel” vol “lemoenduiwe royalty” verwyder is, waarvan haar bundeltitelgedig getuig.

Bernard Odendaal

 

Aansoeke ingewag: LitNet en die Jakes Gerwel Stigting se Kommadagga-slypskool


Ter uitbreiding van LitNet en die Jakes Gerwel Stigting se strewe om nuwe skryfwerk aan te moedig, bied hierdie twee instansies van 12 Oktober tot 1 November 2020 ’n mentorskapprogram vir belowende jong Afrikaanse en Engelse skrywers aan. Die program is gemik op skrywers wat hulle met die kortkuns besig hou.

Die skrywer en dramaturg Rachelle Greeff, wat haar merk in Afrikaans en Engels gemaak het, sal as mentor optree tydens dié skrywersverblyf op Somerset-Oos.

Daar is nog net ’n paar dae oor om aansoek te doen. Aansoeke sluit op Maandag 14 September om 12:00.

Volledige inligting oor die program is hier beskikbaar.

 

Die wêreld van die skrywer: Tertius Kapp oor literêre verwerkings

In die nuwe artikel in PEN Afrikaans se artikelreeks genaamd “Die wêreld van die skrywer”, besin Tertius Kapp, bekroonde draaiboekskrywer, vervaardiger en dramaturg, oor verwerkings van bestaande tekste vir die silwerdoek. Wat maak ’n verwerking geslaagd? Wat is die slaggate?

Lees sy artikel hier.

 

PEN Afrikaans stel aanlyn kursusse bekend

PEN International se finansiële ondersteuning maak dit vir ons moontlik om vanjaar ons aanlyn bedrywighede uit te brei en ons het besluit om ’n aantal kursusse aan te bied om hopelik vars en diverse stemme te bereik wat die Afrikaanse letterkunde en boekjoernalistiek kan verryk.

Versprei asseblief die woord oor die kursusse en laat weet spoedig as jy ’n plek wil neem. Ons is baie opgewonde oor die vooruitsig en glo dat die volgende kursusse goeie aftrek sal kry:

  • Skryfkursus: die skryf van jeugverhale
  • Skryfkursus: die skryf van verhale (kortverhale, romans en novelles)
  • Resensiekursus: jeugliteratuur

Sien meer besonderhede onder en kontak ons by penafrikaans@gmail.com met enige vrae.


 

Datum en voorlopige agenda: PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering

Soos die meeste ander geleenthede vind ons algemene jaarvergadering vanjaar virtueel plaas. Hopelik kan ons volgende jaar mekaar weer in die oë kyk, maar vanjaar sal ons op 21 Oktober om 18:00 via Zoom vergader.

Ons sluit hier die voorlopige agenda vir die jaarvergadering in en nooi graag lede om agendapunte teen 30 September na penafrikaans@gmail.com te stuur.

 

Voorgestelde agenda vir PEN Afrikaans se algemene jaarvergadering 2020

  1. Verwelkoming
  2. Verskonings en vasstelling van ’n kworum
  3. Afspraak oor lede wat volmag het om vir ander te stem
  4. Goedkeuring van notule vir die AJV gehou op 14 September 2019 in Wellington, en sake voortspruitend daaruit. Die notule is hier beskikbaar.
  5. Voorsittersverslag
  6. Tesourier se verslag
  7. Bestuurder se verslag
  8. Algemeen

Die finale agenda sal by ons Oktober-nuusbrief ingesluit word. Ons verwelkom julle insette voor dan.

 

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Augustus 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

 

Nuwe Afrikaanse boeke in September 2020

Ons sluit oudergewoonte op ’n positiewe noot af: met die lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alles sukses aan ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Heelwat boekgesprekke vind hierdie maand as deel van die Vrystaat Literatuurfees se aanlyn program plaas. Onthou om in te skakel by Vryspraak-digitaal.  Die volledige program is hier beskikbaar.

Nog ’n noemenswaardige aanlyn inisiatief is Stemgrepe op Versindaba, waar gepubliseerde digters se voorlesings van hul eie gedigte gelaai word. Digters wat opnames van hul voorlesings wil maak en bydra, kan hier meer inligting kry.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Augustus 2020

Wednesday, August 12th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

Vrouemaand

Ons het pas Vrouedag herdenk. Teen die historiese agtergrond van ’n massa-optog teen paswette op 9 Augustus 1956, vier ons hierdie maand Suid-Afrikaanse vroue vir hul durf en weerstand, hul betrokkenheid en beywering vir geregtigheid, verdraagsaamheid, verruiming en vooruitgang.

As ’n organisasie is PEN gekant teen sensuur en die onderdrukking van uitdrukkingsvryheid. In ons land, met sy skokkende hoë voorkoms van geslagsgeweld, is dit nodig om te erken dat hierdie geweldsmisdaad ’n opperse vorm van sensuur is. Dit is ’n manier waarop vrouestemme stilgemaak word – heeltemal te gereeld onherroeplik.

Ons stem volkome met PEN International se vrouemanifes saam, waarvan ’n deel lees:
 
PEN believes that violence against women, in all its many forms, both within the walls of a home or in the public sphere, creates dangerous forms of censorship. […]

PEN believes that the act of silencing a person is to deny their existence. It is a kind of death. Humanity is both wanting and bereft without the full and free expression of women’s creativity and knowledge.

(Lees die volledige manifes hier: https://pen-international.org/who-we-are/manifestos/the-pen-international-womens-manifesto)

Ons salueer die vroueskrywers wat in Afrikaans wêrelde vir ons oopskryf en is dankbaar om soveel van julle onder ons lede te kan tel.

Laat ons hierdie maand en verder die ruimte vir vrouestemme bewaar en uitbrei om ’n al hoe groter verskeidenheid in te sluit.

 

PEN spreek kommer uit oor situasie in Zimbabwe

PEN Afrikaans is saam met PEN-sentrums wêreldwyd besorgd oor die situasie in Zimbabwe, waar veiligheidsmagte begin toeslaan het op mense wat vreedsaam teen korrupsie betoog of beplan om dit te doen.  Dit sluit die gevierde skrywer Tsitsi Dangarembga en bekroonde ondersoekende joernalis Hopewell Chin’ono in.

Dangarembga – ’n begaafde filmmaker en skrywer van onder meer This Mournable Body, wat onlangs die langlys van die Bookerprys gehaal het – is op 31 Julie in hegtenis geneem en aangehou sonder dat gronde daarvoor verskaf is. Sy is sedertdien op borgtog vrygelaat, maar Chin’ono, wat op 22 Julie in hegtenis geneem is toe polisie sonder lasbrief by sy huis inbars, is al twee keer borgtog geweier.

Die teistering van skrywers en joernaliste is uiteraard vir PEN ’n groot bron van kommer. Ons is egter eweneens ontsteld oor die menige ander Zimbabwiërs wie se stemme die afgelope weke stilgemaak is en wat ook in aanhouding is weens die uitoefening van hul regte op vrye spraak en uitdrukking.

PEN Afrikaans eis saam met die groter PEN-netwerk dat die klagte teen Dangarambga en Chin’ono laat vaar word en dat Chin’ono en almal wat arbitrêr en onwettig deur die regering aangehou word, onmiddellik vrygelaat word.

Terwyl die wêreld deur ’n ongekende gesondheids- en ekonomiese krisis gaan, bly respek vir menseregte en die rol van die skrywer uiters belangrik.

Ons staan in solidariteit met ons medeskrywers en medeburgers van Afrika.

Die gesamentelike verklaring wat PEN-sentrums vanoor Afrika oor Dangarembga se inhegtenisname uitgereik het, is hier beskikbaar.

Sien ook PEN International se stellignames en beroep op die Zimbabwiese regering oor onderskeidelik Tsitsi Dangarembga en Hopewell Chin’ono.

 

Die Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans Skrywersresidensie 2020

Vlnr Jeremeo le Cordeur, Andre Trantraal, Veronique Jephtas, Khadija Tracey Heeger en Olivia M Coetzee in Paulet Huis se tuin. Foto: Jeremeo le Cordeur

’n Groep skrywers is pas terug van die maandlange skrywersresidensie wat PEN Afrikaans weer vanjaar saam met die Jakes Gerwel Stigting aangebied het. Die groep het bestaan uit: Andre Trantraal, Veronique Jephtas, Olivia Coetzee, Jeremeo le Cordeur en Khadija Tracey Heeger. Ons glo dit was ’n vreugdevolle en produktiewe verblyf op Somerset-Oos.

Baie dankie aan die Jakes Gerwel Stigting wat die residensie moontlik maak.

Kyk gerus hier na pragtige foto’s wat Jeremeo le Cordeur tydens die skrywersverblyf geneem het.

Covid-19 knou plaaslike boekbedryf

Die omvang van die ekonomiese skade wat die staat van inperking vir die boekbedryf tot gevolg gehad het, blyk uit ’n verslag wat Nielsen BookScan saamgestel het. Nielsen versamel en ontleed sedert 2003 verkoopsyfers by boekhandelaars in Suid-Afrika.

Op grond van ’n vergelyking tussen 2020 en 2019 se verkoopsyfers, blyk dit dat die plaaslike boekbedryf tot dusver vanjaar R216,3 miljoen slegter daaraan toe is.

Christiaan Boonzaaier skryf in ’n Netwerk24-berig oor die data wat Nielsen verwerk het en kry insette by die hoofde van plaaslike uitgewerye.

Lees die berig hier en onthou dat 14 Augustus Koop-’n-Afrikaanse-boekdag is – ’n gepaste dag om uitgewerye en skrywers in hierdie beproewende tyd te ondersteun.

 

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Julie 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Augustus 2020

‘n Rede tot vreugde is dat daar weer ‘n stewige lys van nuwe Afrikaanse boeke hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk en alles sukses aan ons lede wat nuwe boeke op die rakke het.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Julie 2020

Monday, July 20th, 2020

 

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

President Ramaphosa stuur Wysigingswetsontwerp op Outeursreg terug na parlement

 

Ná maande se stilte het president Ramaphosa in Junie sy besluit oor die veelbesproke Wysigingswetsontwerp op Outeursreg bekend gemaak. Hy het teen ondertekening daarvan besluit en die wetsontwerp terugverwys na die parlement vir heroorweging.

PEN Afrikaans verwelkom president Ramaphosa se besluit. Hierdeur het hy ’n lansie gebreek vir doeltreffende kopieregbeskerming en almal wat daarop staatmaak.

Ten einde ons lede se stemme te laat hoor, het PEN Afrikaans veral sedert 2017 aktief deelgeneem aan die konsultasieproses rondom hierdie wetsontwerp. Ons het geskrewe voorleggings voorberei en ingedien, parlementsessies bygewoon en saam met ANFASA en PEN South Africa ’n protesaksie van stapel gestuur toe dit blyk dat die wetsontwerp eenvoudig onveranderd deur die wetgewende proses seil. Te danke aan ons lede, die boekbedryf en die wyer skeppende bedrywe se ondersteuning, is die protesskrif wyd gedeel en geteken. Binne ’n week is die petisie deur meer as 3000 individue en namens 125 organisasies onderteken. Dit is aan die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies voorgelê en onder die president se aandag gebring.

PEN Afrikaans is ook ’n lid van die Alliansie vir Effektiewe Kopiereg in Suid-Afrika, ’n vereniging van belangegroepe wat die wetsontwerp teenstaan en uitgebreide vertoë aan die president gerig het wat die konstitusionele en ander besware teen die wetsontwerp uiteensit.

Die redes wat die president aangevoer het vir sy besluit teen ondertekening, strook met die vertoë wat die Kopieregalliansie aan hom gerig het. Al is die finale woord hieroor nog nie gespreek nie, is die president se besluit ’n welkome aanduiding dat skrywers en die groter skeppende bedrywe se wekroep uiteindelik gehoor is.

Appèlhof bevind Unisa se taalbeleid ongrondwetlik

Verdere goeie nuus is die onlangse uitspraak van die Appèlhof oor die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) se taalbeleid wat Afrikaans as onderrigtaal die afgelope vier jaar uitgesluit het.

Nadat AfriForum ’n vroeëre hooggeregshofuitspraak dat Engels die primêre onderrigtaal aan Unisa moet wees op appèl geneem het, het die Appèlhof beslis dat Unisa se verwydering van Afrikaans as onderrigtaal onwettig en ongrondwetlik is. Unisa kon nie die geregverdigdheid van hierdie besluit bewys nie en is beveel om dit om te keer én die koste van die regsaak te dra.

PEN Afrikaans beskou die uitspraak as ’n blye wending vir die beskerming van taalregte en die toekoms van Afrikaans as akademiese taal. Mag die uitspraak ook wyer uitkring ten gunste van meertaligheid in tersiêre onderrig.

Elsa Joubert (1922 – 2020)

Sedert ons vorige nuusbrief is Elsa Joubert op 14 Junie op die ouderdom van 97 aan Covid-19 in ‘n Kaapstadse hospitaal oorlede.

PEN Afrikaans lig ook hier met dankbaarheid die hoed vir ‘n wêreldklasskrywer wat die Afrikaanse letterkunde – en daarmee ook die bewussyn van al haar lesers – geweldig verruim en verhelder het.

Baie, baie dankie, Elsa Joubert.

Lees hier meer oor haar lewe en werk.

Media24 oorweeg sluitings

In ’n verdere terugslag vir die drukmedia, het die uitvoerende hoof van Media24, Ishmet Davidson, aangekondig dat dié maatskappy dit oorweeg om vyf tydskrifte en twee koerante te sluit, sy oorblywende maandelikse tydskrifte uit te kontrakteer en hul frekwensie te verminder, twee koerante net digitaal uit te gee en personeel in steundienste-afdelings te verminder.

Volgens Davidson het Covid-19 ’n vernietigende uitwerking gehad op Media24 se reeds kwynende drukmedia-bedrywighede.

Hierdie aankondiging stel ’n groot verlies in die vooruitsig – vir die plaaslike medialandskap, maar in die besonder ook vir die Media24-joernaliste en ander werknemers wat hierdeur geraak word.

Volledige inligting oor die herstruktureringsplanne is hier beskikbaar en lees gerus ook Lizette Rabe se meningstuk waarin sy die groter prentjie oor die belang en toekoms van joernalistiek skets.

Inskrywings word ingewag vir die US Woordfeeskortverhaalbundel 2021

Dit is tyd vir die sesde US Woordfeeskortverhaalbundel. Die eerste vyf bundels is baie goed deur skrywers en die leserspubliek ondersteun en ook gunstig deur kritici ontvang. Hierdie kortverhaalbundels sal in die komende jare dien as ’n dokument van die tydsgees waarin veral Afrikaanssprekende Suid-Afrikaners hulself tans bevind.

Du Toitskloof Wyne, ’n gewaardeerde Woordfeesvennoot, borg weer in 2021 die prysgeld van R30 000 wat aan die skrywer van die wenverhaal toegeken word. Die skrywers wat in dié bundel opgeneem word, sal elkeen R5 000 ontvang. Du Toitskloof maak ook ’n bydrae tot hierdie prysgeld en borg die bekendstellingsgeleentheid van die kortverhaalbundel, wat by die 2021 Toyota US Woordfees aangebied sal word.

Skrywers wie se verhale vir die bundel gekies word, sal by die Toyota US Woordfeesprogrambekendstelling vir 2021 bekend gemaak word. Die wenverhaal sal eers tydens die bekendstelling van die bundel, by die Toyota US Woordfees 2021, aangekondig word.

Inskrywings sluit op 30 September 2020 om 16:00.

Volledige inligting oor die kompetisie is hier beskikbaar en navrae kan per e-pos aan feesnavrae@gmail.com gerig word.

Taalgenoot gratis aanlyn beskikbaar

Tesame met die ontberings en uitdagings wat hierdie tyd kenmerk, is daar ook ligpunte, soos dat Taalgenoot se gehalteleesstof gratis aanlyn beskikbaar gemaak is.

Die onlangse uitgawes van dié bekroonde tydskrif is hier beskikbaar:

Ons het vir hierdie twee uitgawes vir Valda Jansen en Debbie Loots gevra om elk ’n rubriek te skryf oor die boeke wat hulle gevorm en geïnspireer het om te skryf. Moet dit nie misloop nie.

Jeremy Vearey lewer NP van Wyk Louw-gedenklesing

Jeremy Vearey het op 18 Junie die NP Van Wyk Louw-gedenklesing 2020 gelewer. Dit is vanjaar as ‘n weblesing aangebied deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns in samewerking met die Universiteit van Johannesburg.

Kyk die lesing hier en lees die teks hier.

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Junie 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Ons plaas hierdie maand ook twee besprekings wat op www.klyntji.com verskyn het en sien uit daarna om voortaan inhoud van hierdie publikasie in te sluit.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Julie 2020

Ons sluit oudergewoonte die nuusbrief af met ‘n gekombineerde lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk aan al ons lede wat hierdie maand nuwe boeke op die rakke het.

Dit is ‘n plesier om laastens die volgende persone as nuwe lede van PEN Afrikaans te verwelkom: Wendy Maartens, Madri van der Walt en Marieta Nel. Hartlik welkom!

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

Tuin van Digters huldig Daniel Hugo

Thursday, July 16th, 2020

 

Persvrystelling: Tuin van Digters in November 2020 huldig digter, vertaler en skrywer Daniel Hugo

 

 

 

Die negende jaarlikse Tuin van Digters-fees, die tuiste van die Afrikaanse digkuns, sal in 2020 op 27, 28 en 29 November saam met NB Uitgewers as medeborg by die Breytenbach Sentrum in Wellington sowel as op sosiale media platforms aangebied word.

Daniel Hugo, digter, woordmeester, vertaler, redakteur, keurder, proefleser en vele meer, wat op 26 Februarie 2020 sy 65ste verjaardag gevier het en al meer as 40 jaar deel is van die Afrikaanse literêre wêreld, is die digter wat vanjaar by Tuin van Digters gehuldig sal word.

Die feeskunstenaars is die landskapkunstenaar Estelle Marais van Port Elizabeth, Joubert Stander van die Strand, en Sandra Hanekom van Piketberg. Die opening sal op Vrydag 27 November 2020 in die galery sowel as virtueel plaasvind.

Tuin van Digters word jaarliks in September aangebied op die naweek naaste aan die verjaardag (16 September) van die digter Breyten Breytenbach, wie as skoolkind saam met sy ouers in die gebou wat vandag die Breytenbach Kultuursentrum is gewoon het. Dit sou vanjaar op 18 en 19 September plaasgevind het, maar sal weens die COVID-19 pandemie nou op Vrydag 27, Saterdag 28 en Sondag 29 November aangebied word.

Tuin van Digters 2020 word ook die volgende drie jaar saam met NB Uitgewers as medeborg gehou. Die Dagbreek Trust is steeds die hoofborg van die fees.

Die tema van Tuin van Digters 2020 is grendels slotte sleutels. Soos NP van Wyk Louw in sy eerste reël van Tristia, XIVb geskryf het: “slotreëls is altyd sleutels meer as slotte:”

COVID-19 het elkeen noodgedwonge nuut en anders laat dink oor die hier wees en die lewe en dood en skep en anders wees. Ook om die sleutels te soek waarmee die grendelslotte binne elkeen oopgesluit kan word op soek na hoe om die sin van ons hier wees en die nuwe normaal te verstaan en dit op skeppende wyse te aanvaar en uit te leef.

Die program van Tuin van Digters 2020 sal bepaal word deur die COVID-regulasies. Dit sal soos in die verlede bestaan uit ’n kombinasie programitems by die Sentrum self (met getal teenwoordiges soos wat die COVID-regulasies vereis) en virtuele/internet item-aanbiedinge en “live streamings”. Die finale program sal in die begin van Oktober aangekondig word.

Die klem van Tuin van Digters sal uiteraard ook val op die inperking en hoe verskillende digters en gewone mense uit alle gemeenskappe die pandemie, die grendeltyd, die angs, die behoeftes, die verwagtinge, die onsekerheid,  die toekoms, die situasie, die honger, die samesyn, die geen werk, die geen geld, en die vele ander emosies op verskillende maniere verwerk en in digwoorde weergegee het – en nog gaan doen. Dit sal help om begrip tussen almal wat hierdie nuwe ervaring op verskillende wyses in hulle koppe en in woorde verwerk, te vestig.

Soos in die verlede sal Tuin van Digters met akademiese en ander gesprekke en interaksies – insluitende toonsettings van gedigte – ’n inspirasie vir Afrikaanse digters en liefhebbers van die Afrikaanse digkuns se skeppende vermoëns weens.

Akademiese en tafelgesprekke sal plaasvind oor die belangrikheid van Kaaps as digtaal, die rol van blootstelling van Afrikaans, Engels en isiXhosa – die Wes- kaap se drie amptelike  tale – by wyse van vertaling aan die verskillende kultuur- en taalgemeenskappe asook ‘n interessante interaktiewe debat, So jy dink jy is ’n digter, oor wat egte en wat vals poësie is.

Die fokus op Afrikaanse digters en gedigte se vertalings in ander tale en andersoms, spesifiek Nederlands en Vlaams, sowel as die blootstelling van Afrikaans met isiXhosa en omgekeerd sal voortgesit word. Gesprekke sal ook plaasvind met digters van verskeie nuwe digbundels, hoofsaaklik in Afrikaans, maar spesifiek ook bundels wat in Kaaps uitgegee is.

Terselfdertyd sal potensiële onontginde en onontdekte Afrikaanse digters uit die verskillende gemeenskappe blootgestel word aan nuwe idees en skeppendheid en die geleentheid kry om hulle talent op die verhoog (en elders!) te wys. Dit is ’n natuurlike uitvloeisel en belangrike stap vorentoe vir jong digters wat betrokke is by die twee amptelike digkuns-projekte wat deur die Breytenbach Sentrum aangebied word, naamlik Die Hoop-projek van jong Afrikaanse digters by die Weltevrede Sekondêre Skool in Wellington en Diana Ferrus se Mengelmoesdigters.

Die doel van die Breytenbach Sentrum, in samewerking met deelnemende digters, uitgewers, ’n gevestigde skrywersorganisasie soos PEN Afrikaans en ’n borg soos die Dagbreek Trust bly steeds om die Tuin van Digters die geleentheid te maak waar Afrikaanse digkuns en digters op allerlei wyses en vorme en op alle vlakke gekoester word. Terselfdertyd ook ’n plek waar elkeen en almal van alle tale en groepe welkom is om binne hierdie konteks by mekaar en vir mekaar te leer en blootstelling te kry aan dit wat nuut en anders en die toekoms van die taal is.

  • Die huldiging van Daniel Hugo sal Vrydagaand 27 November plaasvind net na die opening van die feesuitstalling. Digters wat al gehuldig is, sluit in Breyten Breytenbach, Adam Small, Wilma Stockenström en TT Cloete.

Hugo, wat in Prins Albert in die Karoo woon en ’n doktorsgraad met die titel Die digter en sy middele: ’n Ondersoek na die vernufpoësie in Afrikaans in 1989 verwerf het, het 20 digbundels op sy kerfstok. Die eerste een, Saad uit die septer, het in 1989 by PJ de Villiers verskyn en die mees onlangse een, Openbare domein, in 2018 by Naledi.

Hugo is ook die samesteller van 12 bloemlesings terwyl hy reeds 59 publikasies uit Nederlands in Afrikaans en 15 uit Engels in Afrikaans vertaal het.

Talle akademiese publikasies oor die Afrikaanse letterkunde het ook uit sy pen verskyn. Dit sluit resensies in tydskrifte en koerante oor nuwe Afrikaanse boeke, inleidings by verskeie bloemlesings uit die Afrikaanse letterkunde, Blokboek: Sy kom met die sekelmaan (Hettie Smit, Blokboek: Na die geliefde land (Karel Schoeman), die F. Malherbe-gedenklesing met die onderwerp: Die geheime werking van literêre invloed: D.J. Opperman en D.F. Malherbe, Halala Afrikaans by Protea Boekhuis, 2009 en die N.P. van Wyk Louw-gedenklesing met die onderwerp: N.P. van Wyk Louw en die geestige vers in “Tristia”.

Hugo het ook verskeie toekennings vir joernalistieke en vertaalwerk ontvang, insluitende die S.A. Akademieprys vir die vertaling van Stefan Hertmans se roman Oorlog en terpentyn in 2017, die Van Ewijck-stigting se prestasiebeurs vir die bevordering van kulturele betrekkinge tussen Nederland en Suid-Afrika in 2016, die S.A. Akademieprys vir die vertaling van Tom Lanoye se roman Sprakeloos in 2015Via Afrika se Boekjoernalis van die Jaar in 2004, die S.A. Akademieprys vir hoorbeelde vir die dokumentêre program oor die digter Uys Krige in 1898, ‘n Radio Artes-toekenning vir So is die lewe vir een pond sewe – ’n hoorbeeld oor R.K. Belcher in 1993, en 10 ATKV-radiopryse.

  • Feeskunstenaars: Estelle Marais is in die Karoo gebore en woon in Port Elizabeth. Haar uitstalling van landskapkuns by Tuin van Digters 2020 sal die laaste solo-uitstalling van haar loopbaan wees. Joubert Stander van die Strand se miniatuur-werke is geinspireer deur Daniel Hugo se gedigte. Sandra Hanekom is ‘n kunstenaar en kurator van Piketberg wie se intelektueel en visueel prikkelende en uitdagende werk delikaat en hiper noukeurig geskilder is.

 

(Foto van Daniel Hugo deur Marlene Malan)

 

PEN Afrikaans. Nuusbrief: Junie 2020

Wednesday, June 10th, 2020

Beste lede en vriende van PEN Afrikaans

PEN Afrikaans Vertaalfonds befonds vertalings van Harry Kalmer en Jaco Jacobs


PEN Afrikaans kondig met trots die jongste suksesvolle aansoeke by die PEN Afrikaans Vertaalfonds aan. Die PEN Afrikaans Vertaalfonds bestaan te danke aan die ruim ondersteuning van die Trust vir Afrikaanse Onderwys en ter wille van die bevordering van die Afrikaanse letterkunde in die buiteland.

Na oorweging van die aansoeke wat teen die Mei 2020-sperdatum ontvang is, sal die volgende twee vertalings befonds word:

  •  ’n Nederlandse vertaling van In ’n land sonder voëls deur Harry Kalmer
  • ’n Nederlandse vertaling van ’n Goeie dag vir boomklim deur Jaco Jacobs.

In ’n land sonder voëls, die laaste roman van ontslape skrywer Harry Kalmer, sal deur Rob van der Veer vertaal word en na verwagting in Februarie 2021 by Uitgeverij Aldo Manuzio verskyn. Dié distopiese roman het in 2019 by Penguin Random House verskyn, kort voor die dood van die skrywer, wat bekend was vir sy oorspronklikheid en vakmanskap – nie net in sy bekroonde werk in die advertensiewese nie, maar ook as dramaturg, kortverhaalskrywer en romansier.

In 2018 is die gesogte Barry Ronge-prys vir fiksie aan Kalmer toegeken vir A Thousand Tales of Johannesburg, die Engelse uitgawe van sy stadsroman ’n Duisend stories oor Johannesburg.

Uitgeverij Aldo Manuzio het ’n groeiende lys van Afrikaanse titels in Nederlandse vertaling. Pieter Rouwendal, uitgewer by Aldo Manuzio, meld in sy aansoek sy trots om Kalmer by dié lys te voeg en aan hom die groter, internasionale gehoor te help gee wat hy verdien.

Oor In ’n land sonder voëls skryf Jean Meiring in ’n resensie: “[e]nduit is dit ’n meesterlike en uiters vindingryke verbeeldingsvlug.”

Uitgeverij Ploegsma, ’n afdeling van WPG Kindermedia, bestaan al meer as 100 jaar en is ’n vooraanstaande Nederlandse uitgewer van hedendaagse en klassieke kinder- en jeugboeke. Hierdie gerekende uitgewery voeg eersdaags Jaco Jacobs se trefferroman ’n Goeie dag vir boomklim (LAPA) by hul lys van vertaalde werke.

’n Goeie dag vir boomklim het in 2016 die kykNET/Rapport-prys in die filmkategorie gewen en filmregte is aan M-Net toegeken.

Die roman het sedertdien by voorste buitelandse uitgewers in vertaling verskyn: in Engels by Oneworld Publications en in Italiaans by Rizzoli.  Die jurie van die roemryke Hans Christian Andersen-prys het dit ook onlangs uitgesonder as een van ’n lys van merkwaardige boeke waartoe kinders vanoor die wêreld deur vertaling toegang behoort te hê.

Uitgeverij Ploegsma sal die boek in hardeband en e-formaat uitgee. Tjalling Bos, ’n hoog aangeskrewe vertaler met meer as veertig jaar se ondervinding, is vir die Nederlandse vertaling verantwoordelik.

Die PEN Afrikaans Vertaalfonds se sentrale doelstelling is om die Afrikaanse letterkunde internasionaal te bevorder deur meer vertalings en publikasies van verdienstelike Afrikaanse werke moontlik te maak.

Die twee sperdatums vir aansoeke is 15 Mei en 15 November van elke kalenderjaar.

Die reglement met volledige riglyne en bepalings is beskikbaar by: http://www.litnet.co.za/reglement-vir-die-pen-afrikaans-vertaalfonds/

Jeanne Goosen

Jeanne Goosen, die geliefde skrywer van onder meer Ons is nie almal so nie en ’n Paw-paw vir my darling, is 3 Junie op die ouderdom van 81 sag by haar huis in Melkbosstrand oorlede. Die verlies van hierdie geliefde skrywer is ’n gevoelige slag vir die Afrikaanse letterkunde. Die bestuur van PEN Afrikaans salueer haar met innige dankbaarheid vir ’n enorme en grensverskuiwende bydrae tot ons letterkunde.

Klik hier om Erika Terblanche se ATKV/LitNet-skrywersalbum oor Jeanne Goosen se lewe en werk te lees.

Danie Marais, PEN Afrikaans se ondervoorsitter, het op Facebook geskryf:

“Jeanne Goosen se vertrek stem my bitter droef. Sy laat so ’n unieke en geweldige leemte.

Ek het in 2013 die kans gekry om met haar ’n onderhoud vir BY te voer en wanneer ek aan daardie Saterdagoggend dink, spoel daar altyd ’n warm gevoel deur my.”

Klik hier om dié onderhoud te lees.

’n Spesiale manier om Jeanne te gedenk, is om na hierdie voorlesing van haar gedigte deur Nicole Holm te luister: https://youtu.be/O9nIPl15s-I

In ’n mooi huldeblyk skryf die oud-uitgewer Hettie Scholtz:

“’n Boekklubvriendin laat weet dat êrens anders nou ’n interessanter plek geword het. Vir my voel dit of die vlae gerus halfmas kan hang uit erkenning aan hierdie wederstrewige, groot gees.”

Klik hier om die huldeblyk te lees.

Die bestuur van PEN Afrikaans is dit roerend met Hettie eens.

Wenners van die Akademiepryse, ATKV-Mediaveertjies én Taco Kuiper-prys aangekondig

Die afgelope paar weke is die wenners van verskeie vooraanstaande literêre en mediapryse aangekondig.

Die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns het die wenners van ’n rits belangrike pryse en eerbewyse bekend gemaak.

In die Afrikaanse letterkunde is die mees prominente prys sekerlik die Hertzogprys, wat jaarliks om die beurt toegeken word vir poësie, drama en verhalende prosa op aanbeveling van die Akademie se Letterkundekommissie.  Baie geluk aan Johan Myburg wat vereer is met die Hertzogprys vir poësie vir sy bundel Uittogboek wat by Protea Boekhuis verskyn het.


Elsa Joubert ontvang vanjaar die L.W. Hiemstraprys vir niefiksie vir Spertyd (Tafelberg) en Johan Jack Smith is die wenner van die Eugène Marais-prys, ’n prys vir ’n eerste of vroeë letterkundige werk, vir sy debuutroman Zola (Penguin Random House). Hartlik geluk.

’n Volledige mediaverklaring oor die SA Akademiepryse 2020 is hier beskikbaar.

Die ATKV het oudergewoonte vanjaar weer uitblinkers in die Afrikaanse mediawêreld vereer deur die toekenning van die gesogte ATKV-Mediaveertjies. Hiermee word uitnemendheid in drie kategorieë (lees, luister, kyk) vereer.

Sonél Brits, besturende direkteur van die ATKV-MSW, sê dis noodsaaklik om die media te vereer, en vanjaar – te midde van die Covid-19-pandemie – soveel te meer.

“Ons het die afgelope paar weke opnuut bewus geword van die kritieke rol wat die media ook in tye van krisis en uitdaging speel. Dit is die media wat ons ingelig hou; ons opvoed oor alle aspekte van onder meer die pandemie, nie slegs plaaslik nie, maar ook internasionaal; en wat vermaak, iets wat veral nou broodnodig is.

“Ons salueer die hele spektrum van die media, en veral ons 2020-wenners. Julle uitstaande bydraes verdien verering en erkenning. Doen so voort!”

Baie geluk aan die wenners. Meer inligting is hier beskikbaar.


Die gesogte Taco Kuiper-prys vir ondersoekende joernalistiek is vanjaar aan Pieter-Louis Myburgh toegeken vir Gangster State, sy topverkoper boek oor Ace Magashule waaroor die beoordelaars die volgende sê gehad het:

“Every now and then, there comes along a piece of work that is so impactful and convincing that it comes to define the way the public sees someone, and that is the case with Pieter-Louis Myburgh’s deeply-researched book and its subject, senior politician Ace Magashule.”

Baie geluk ook aan Pieter-Louis Myburgh.

Oor die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg

Klik hier om ‘n belangrike artikel oor die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg op Daily Maverick te lees.

Die volgende aanhaling kom daaruit:

“The world has changed since the Copyright Amendment Bill was passed by parliament. The national lockdown occasioned by Covid-19 brought almost the entire economy to a grinding halt. The creative and cultural sector came to an abrupt standstill virtually overnight. The bill, which posed a considerable threat before, could be the fatal blow to a sector employing more than one million people (directly and indirectly).”

Die skrywer, Collen Dlamini, is die voorsitter van die Koalisie vir Effektiewe Kopiereg, waarvan PEN Afrikaans lid is.

Artikelreeks: Die wêreld van die skrywer

“Die wêreld van die skrywer” is ’n reeks artikels wat PEN Afrikaans sedert 2019 kwartaalliks publiseer. In die reeks besin skrywers op ons uitnodiging oor temas wat met hul ambag, loopbaan of die praktyk van skryf te doen het.

In hierdie aflewering vertel bekroonde spanningskrywer Irma Venter meer oor die rol van navorsing en aktuele kwessies in haar spanningsverhale. Hoe pak sy daardie deel van die skryfproses aan en hoe gaan sy te werk om navorsing met die storielyn te integreer?

Lees Irma se artikel hier.

Die eerste Woordfees Teaterskryflaboratorium  

Die US Woordfees en NATi (Nasionale Afrikaanse Teater-inisiatief) bied vanjaar die eerste Toneelskryflaboratorium aan. Skrywers wat gekeur word, kry finansiële ondersteuning terwyl hulle skryf.

Die doelwit van hierdie drie maande Laboratorium is ’n nuwe voltooide toneelteks van 60 tot 90 minute. Die US Woordfees en NATi is op soek na verhale wat nie gereeld op Suid-Afrikaanse verhoë gesien word nie. ’n Premie word op nuwe Afrikaanse werk geplaas, maar Engelse en meertalige tekste word ook oorweeg.

Nadat die Covid-19-inperkings opgehef is, sal al die voltooide tekste deur ’n geselskap van akteurs voorgelees word as afsluiting van die Laboratorium. Die US Woordfees sal een of twee tekste kies wat as volwaardige produksies ontwikkel sal word vir die 2021-fees.

Die Laboratorium word in Afrikaans en Engels aangebied en staan onder leiding van die Toyota US Woordfees-direkteur, Saartjie Botha, veteraanregisseur Janice Honeyman en bekroonde aktrise Lee-Ann van Rooi. Daar word van deelnemers verwag om mekaar se werk te lees en terugvoer te gee. Aanlyn ontmoetings sal een of twee maal per maand plaasvind en deur die fasiliteerders aangebied word.

Die slutingsdatum vir aansoeke is 10 Junie 2020.

Klik hier vir meer inligting en om aansoek te doen.

Klik hier om ’n kort onderhoud met Cornelia Faasen, die uitvoerende hoof van NATi, oor die Teaterskryflaboratorium te lees.

Skryf in vir 2020 kykNET-Rapport-resensiepryse

Boekresensente word genooi om in te skryf vir die 2020 kykNET-Rapport Boekresensent van die Jaar-pryse waarmee uitnemende resensies in Afrikaans van Afrikaanse boeke bekroon word.

Met dié pryse word erkenning gegee aan Afrikaanse resensente wat boeke en die leesgenot van boekliefhebbers bevorder deur die wêreld van Afrikaanse boeke vir die breë Suid-Afrikaanse publiek toeganklik te maak. Dit dien ook as aanmoediging om hoë standaarde in die Afrikaanse boekjoernalistiek te handhaaf.

Resensente word genooi om in te skryf in drie kategorieë:

  • Resensie: Afrikaanse fiksie (alle genres)
  • Resensie: Afrikaanse niefiksie (alle genres)
  • Langer resensie: 1 500 woorde of meer oor Afrikaanse fiksie of niefiksie

Met die derde prys vir langer literêre resensies word erkenning gegee aan resensente wat Afrikaans en die Afrikaanse letterkunde ook op hierdie vlak verhelder en verruim.
Die wenner in elke afdeling ontvang ’n kontantprys van R25 000.

Die 2020-pryse word toegeken vir resensies wat tussen 1 Januarie 2019 en 31 Desember 2019 in die drukmedia en hoofstroom- aanlyn media verskyn het. Transkripsies van radioresensies word ook aanvaar. ’n Resensent mag ’n maksimum van drie resensies per kategorie inskryf.

Slegs Afrikaanse resensies van Afrikaanse fiksie en Afrikaanse niefiksie kom in aanmerking.

Die sluitingsdatum vir inskrywings is Vrydag 26 Junie 2020.

’n Paneel van drie keurders met Bibi Slippers as sameroeper sal die wenners aanwys uit die resensies wat ingeskryf is.

Met die beoordeling van inskrywings sal die vernaamste kriteria wees dat resensies toeganklikheid vir hul waarskynlike lesers demonstreer en die leesplesier van Afrikaanse boeke bevorder. Daarbenewens sal die keurders op die uitkyk wees vir werk wat:

  • oorspronklike insigte weergee oor boeke wat waarde toevoeg tot die Afrikaanse letterkunde
  • ’n relevante verwysingsraamwerk en konteks toon
  • ingeligte oordeel met goed gemotiveerde en opbouende kritiek weerspieël
  • lesers lus maak om te lees
  • nie op sensasie en afbrekende kritiek fokus nie, en
  • getuig van uitstekende en verfrissende skryfwerk.

Die keurders sal ruimtebeperkings in ag neem.

Die inisiatief om in te skryf berus in die eerste plek by die deelnemer, maar boekeredakteurs en redakteurs word versoek om resensente aan te moedig om deel te neem.

Inskrywings word elektronies ingedien. Waar van toepassing moet inskrywings van gepubliseerde resensies vergesel wees van PDF-weergawes van die resensies soos dit oorspronklik verskyn het tensy vooraf anders ooreengekom met die administrateur van die pryse.

Die volledige regulasies, inskrywingsvorm en ander besonderhede is verkrygbaar by die administrateur, Anita van Zyl, by anita@vanzylpr.co.za. Rig telefoniese navrae aan haar by 083 709 6677.

Maandelikse resensie-oorsig

Klik hier vir ons oorsig van Afrikaanse resensies wat in Mei 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Hierdie oorsig sluit boekbesprekings, boekgesprekke en voorlesings in wat op die radio of TV uitgesaai is.

Indien jy weet van ander gerekende publikasies wat ook Afrikaanse resensies en boekgesprekke plaas en dit digitaal beskikbaar maak, laat weet asseblief na penafrikaans@gmail.com.

Ons wil graag elke maandelikse oorsig so volledig moontlik maak.

Nuwe Afrikaanse boeke in Junie 2020

Laastens deel ons oudergewoonte die gekombineerde lys van nuwe Afrikaanse boeke wat hierdie maand verskyn.

Die publikasielys kan hier in Excel-formaat afgelaai word. Baie geluk aan al ons lede wat hierdie maand nuwe boeke die lig laat sien.

Kom ons ondersteun ons skrywers, uitgewers en boekhandelaars met dié dat die wiele van die bedryf nou weer stelselmatig begin draai.

Vriendelike groete
Catrina Wessels
Bestuurder: PEN Afrikaans

AVBOB. Persverklaring

Saturday, June 6th, 2020

ONS VRA OM VERSKONING DAT DIÉ PERSVERKLARING SLEGS IN ENGELS BESKIKBAAR IS

 

 

 

 

NEWS RELEASE

3 June 2020

“To learn how to speak with the voices of the land” – I Wish I’d Said television series explores the inner lives of local poets in all 11 languages.

Poetry, we know, always had its roots in performance, in presence, in people. The poet always had a powerful role in society – a prophet and a praise singer, a troubadour and a truth-teller, an astounding amalgam of vision and verse. Poets still have the power to hold a mirror up to society, to say the unsayable. In I Wish I’d Said, a 13-part television series that is an offshoot of the AVBOB Poetry Project, 13 poets speak their truth – in their own mother tongues.

Launching on SABC 2 in early June, a polyphonic television series like this is unprecedented – and is as unique as the AVBOB Poetry Competition itself. Since its launch on Mandela Day in 2017, over 80 000 poems have been entered in the competition in all 11 official languages, over 10 000 poems have been published on the online platform – as a free bereavement resource for all South Africans – and a community of more than 18 000 local poets, aged between 8 and 80, has been created. It’s become a space of comfort and catharsis for all South Africans.

But what’s even more remarkable than this polylingual platform are the poets behind the winning poems – from a princess to a power utility worker to a poultry farmer, from a security guard to a schoolteacher, from a university lecturer to a crèche caregiver. Our local poets have singular stories to tell, and their stories come from Verdwaal and Ficksburg, from Gemsbokspruit and Ga Matlala, from Soweto and the sleepy university town of Stellenbosch.

Poetry seems to cut across geographical and cultural borderlines, and the IWIS production crew found themselves road-tripping across our remarkable land. Says executive producer Lizette Khan, “to construct each episode, multiple journeys were often needed. For example, Nokukhanya Mahlalela, our Swati Princess, was studying in Stellenbosch, but she lives with her mother just outside Nelspruit, and her father’s royal compound is in Mbuzini near Komatipoort. A journey of almost 3000 kilometres was necessary to film her episode.”

The dedicated research, writing, directing and production team filmed 13 episodes in 40 days, visiting over 30 cities and covering a distance of 11 000 kilometres. And they were transformed in the process. Zamo Mkhwanazi, Mpolokeng Chabane, Katleho Sekhoto, Lizette Khan and Justin Strydom all felt as if they were on an odyssey into the soul of South Africa, unravelling the knotted cords of love, loss, language and landscape.

Says Zamo Mkhwanazi, “we met 13 poets, from wealthy entrepreneurs to people on the brink of poverty, who generously revealed the hidden meaning in their winning poems. What resulted is a show that cannot avoid the painful inequality that exists in our land, nor should it, because it is this inequality that gives the human experience – recorded in these poems – its texture, its meaning, and ultimately its value.”

Each poet was prepared to gaze into the camera eye and reveal not just the lines of their poems, but the lines of their lives. And these real and raw revelations and disclosures were exquisitely framed by director of photography Phumelani Mdlalose and his cinematography team, who drew on the stirring, shape-shifting SA landscape.

Part documentary, part voyage of discovery, the show’s uniqueness and power lie in the mosaic of voices mapped out across the miles. As AVBOB Poetry editor-in-chief Johann de Lange puts it, “language has always been closely entwined with our human story. Poetry tracks our movements on this wild and beautiful piece of space rock; words follow our nomadic meanderings and tell our histories.”

I Wish I’d Said is a journey into the South African psyche, and the talented post-production team of BRAND et al gave textured expression to this through a visual patchwork that mirrors our many languages: English, isiXhosa, Sepedi, Tshivenda, Xitsonga, isiZulu, Setswana, isiNdebele, Afrikaans, Sesotho, and Siswati.

The show – a celebration of the richness of South Africa and a collective praise poem of hope and healing – airs from 6 June on SABC 2 on Saturday afternoons from 14:00-14:30, and the poets to be profiled in the 13 episodes are:

 

Episode 1: Tieho Mkhendane (2017 AVBOB Poetry Prize Sesotho)

Episode 2: Nokukhanya Mahlalela (2018 AVBOB Poetry Prize Siswati)

Episode 3: Kutsi Emmanuel Lindinkosi Mpanza (2017 AVBOB Poetry Prize isiZulu)

Episode 4: Kgabo Sebatjane (2018 AVBOB Poetry Prize Sepedi)

Episode 5: Tom Dreyer (2018 AVBOB Poetry Prize Afrikaans)

Episode 6: Nthabiseng Cujane (2017 AVBOB Poetry Prize Setswana)

Episode 7: Kedibone Mphethi (2019 AVBOB ‘What if, South Africa’ Prize English)

Episode 8: Patrick Khosa (2018 AVBOB Poetry Prize Xitsonga)

Episode 9: Lynthia Julius (2017 AVBOB Poetry Prize Afrikaans)

Episode 10: Mfana Solomon Skhosana (2018 AVBOB Poetry Prize isiNdebele)

Episode 11: Simphiwe Nolutshungu (2018 AVBOB Poetry Prize isiXhosa)

Episode 12: Caroline F Archer (2017 AVBOB Poetry Prize English)

Episode 13: Maṱodzi Magoro (2018 AVBOB Poetry Prize Tshivenda)

I Wish I’d Said perfectly captures the inner worlds of our poets, and interrogates the most personal interstices of the human heart. As 2017 English prizewinner Caroline F Archer reminds us: “Writing heals. At the base of South Africa’s 11 official languages is rhythm. We hear the drumbeat. It sustains us. To understand the soul of a people, we listen to their poetry.”

The 2020 AVBOB Poetry Competition opens on 1 August and runs until 30 November 2020. Winners of the 2019 AVBOB Poetry Competition will be announced in August 2020. To find out more, or to enter this year’s competition, visit www.avbobpoetry.co.za and follow the AVBOB Poetry social platforms.


 Amidst the destitution and despair of her hometown Verdwaal, Nthabiseng Cujane used the transformative power of poetry to heal herself and to help those who were hurting. Watch this Setswana poet speak her truth on Episode 6 of I Wish I’d Said.

  •