Vertalings

e.e. cummings. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, July 7th, 2020

 

e.e. cummings. Vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Bester Meyer

 

 

 

 

as freedom is a breakfastfood

or truth can live with right and wrong

or molehills are from mountains made

—long enough and just so long

will being pay the rent of seem

and genius please the talentgang

and water most encourage flame

 

as hatracks into peachtrees grow

or hopes dance best on bald men’s hair

and every finger is a toe

and any courage is a fear

—long enough and just so long

will the impure think all things pure

and hornets wail by children stung

 

or as the seeing are the blind

and robins never welcome spring

nor flatfolk prove their world is round

nor dingsters die at break of dong

and common’s rare and millstones float

—long enough and just so long

tomorrow will not be too late

 

 

worms are the words but joy’s the voice

down shall go which and up come who

breasts will be breasts thighs will be thighs

deeds cannot dream what dreams can do

—time is a tree(this life one leaf)

but love is the sky and i am for you

just so long and long enough

 

 

Kopiereg 1926, 1954, 1991 deur die Trustees van die E.E. Cummings Trust.

Bron: Complete Poems 1904-1962 ( Liveright Publishing Corporation, 1994 )

 

netsoos vryheid ʼn ontbytkos is

of waarheid reg en verkeerd kan verdra

of molshope gemaak kan word van berge

–lank genoeg en net só lank

sal syn die huur betaal van skyn

en genialiteit die talentboewe tevrede stel

en water ʼn aller-aanwakkerende vuur

 

netsoos kapstokke die perskebome in groei

of verwagtings beste dans op blesman-se-kop

en elke vinger is ʼn toon

en enige dapperheid ʼn vrees

–lank genoeg en net só lank

sal onedeles alle dinge dunk as rein

en perdebye tjank van kinder-steke

 

of soos die besiendes die blindes is

en rooiborsies lente nooit verwelkom nie

of die platmense nie kon bewys hulle aarde rond is nie

of die pleitmense nie sterf in beier-breek se gloed nie

en burgers s’n seldsaam  en meulstene dryf

–lank genoeg en net só lank

sal môre nie te laat wees nie

 

wurms is die woorde maar vreugde die stem

wat (welke) af sal gaan en wie kom op

ʼn boesem bly ʼn boesem en ʼn dy bly ʼn dy

dade kan nie droom wat drome kan doen nie

–tyd is ʼn boom (dié lewe een blaar)

maar liefde is die lug en ek is vir jou

net só lank en lank genoeg

 

 

 

 

Andrei Woznesenski (1933-2010). Vertaling in Afrikaans

Wednesday, July 1st, 2020

 

 

Andrei Woznesenski. Vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Waldemar Gouws

 

Iemand slaan ‘n vrou

 

Iemand slaan ‘n vrou.

In die donker en warm kar

Blink net die wit van haar oë.

Haar bene spook teen die dak

Soos soekligstrale wat amok maak.

 

Iemand slaan ‘n vrou.

Dit is die manier hoe slawe geslaan word.

Radeloos ruk sy die deur oop

En val uit – af in die pad.

 

Remme knars hard.

Iemand hardloop na haar toe,

Gee haar ‘n hou en sleep haar, gesig na onder,

In die gras waar brandnetels haar kry.

 

Uitvaagsel, met watter presisie slaan hy haar,

Stilyága, fokker, grote held,

Sy modieuse strykysterpuntskoen

Bly skop in haar ribbes.

 

Soortgelyk is die plesier van vyandelike soldate

En die brute verfyndheid van die laagstes.

Terwyl die maanverligte gras vertrap word,

Slaan daar iemand ‘n vrou.

 

Iemand slaan ‘n vrou.

Eeu gestapel op eeu, geen einde hieraan.

Dit is die jonges wat geslaan word. Somber

Skakel ons huweliksklokke die noodsein aan.

Iemand slaan ‘n vrou.

 

Wat van die brandende hale

In die herd van haar wange?

So is die lewe, sê jy. Wat vertel jy my nou?

Iemand slaan ‘n vrou.

 

Maar haar lig is onwrikbaar

Wêreld-sonder-‘n-einde.

Daar is nie godsdienste nie,

nie openbaringe nie,

Daar is vroue.

 

 

Sy lê daar bleek soos water

Haar oë traan-toe en stil,

Sy behoort nie aan hom nie

Net so min as ‘n weiveld diep in ‘n woud.

En die sterre? Hulle ratel in die lug

Soos reëndruppels teen swart glas,

Stort neer,

hulle verkoel

Haar voorkop koorsig van droefheid.

 

1960

(Vertaal uit die Engels van Jean Garrigue)

 

Jalāl ad-Dīn Muhammad Rūmī. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, June 23rd, 2020

 

 

 

Jalāl ad-Dīn Muhammad Rūmī. Vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Bester Meyer

 

 

‘Hoekom moet ek soek? Ek is

net soos hy. Sy wese praat deur my.

Ek het maar net my self gesoek!’

 

Leegheid en Stilte:

die Aandlug

  

Oor stilte

In die Persiese digkuns verwys die digter baie keer na hom- of haarself deur ʼn gegewe gedig af te sluit met sy of haar naam, wat gesien word as ʼn soort ‘handtekening’. In die geval van Rumi, verwys hy egter baie keer of na Shams aan die einde van ʼn gedig (en meer as ̕n duisend van sy gedigte word só afgesluit). Andersins verwys hy na ‘stilte’. Hy gee sy digkuns oor aan die ware outeurskap, insluitend die ‘leegte’ daar-na(/agter) as ʼn eenheid en deel van die gedig. Vyfhonderd odes word afgesluit met ‘khamush’ of dan te wel: ‘stilte’. Rumi is nie so geïnteresseerd in taal nie, en is meer ingestel op die oorsprong daarvan. Hy vra Husam dan ook keer op keer: “Wie maak hierdie musiek?” Soms gee hy die be’woording’ aan die onsigbare fluitspeler oor: “Laat daardie musikant die gedig voltooi.” Op hulle eie is woorde nie belangrik nie. Hulle is slegs ʼn klankbord vir ʼn kern. Rumi het ʼn teorie oor taal geskoei op die rietfluit. ‘Onder’ alles wat ons sê, en ‘binne’ elke noot van die rietfluit, lê daar ʼn verlange na die rietkuil. Taal en musiek is slegs moontlik, want ons is leeg –ons is hol– en geskei van die bron. Taal is ʼn hunkering na ‘huis-toe-gaan’. ‘Hoekom is daar nie ʼn tweede tonaliteit nie’, mymer hy: ʼn noot ter lofprysing van die ambagsman se vaardigheid om die leë silinder as skalmei te fatsoeneer: die ingewikkelde menslike gedaante met sy nege gate?  

 

 

Die lied van die rietfluit

 

Luister na die verhaal van die riet –

as wese van afsondering.

 

“Sedert ek uit die rietkuil geknip is,

maak ek dié huilende geluid.

 

Enigeen afgesonder van sy beminde

sal verstaan wat ek bedoel.

 

Enigeen gepluk van oorsprong

snak na die teruggaan.

 

By enige samekoms, is ek dáár:

ineengevloei in lag en huil,

ʼn vriend vir elkeen, maar min

sal die verborge geheime binne

 

die note hoor. Geen ore vir dít nie.

Liggaam wat uit gees uit vloei;

 

gees uit liggaam uit op: geen verdoeseling

van die vermenging nie. Maar ons is nie

 

beskore om die siel te sien nie. Die rietfluit

is van vuur, nie van wind nie. Wees die leeg.”

 

Hoor die liefdesvuur gewarboel in die

note van die riet soos verbystering

 

wegsmelt in wyn. Die riet is ʼn vriend

vir die wat die materiaal geskeur en

 

teruggetrek wil hê. Die riet is balsem

en seer in verbind-ing. Intimiteit

 

en die hunkering dáárna:   een

lied. ʼn Rampspoedige oorgawe

 

en suiwer liefde in een. Die wat hierdie

in die geheim hoor ken sinneloosheid.

 

ʼn Tong het slegs een kliënt: die oor.

ʼn Suikerriet-fluit het só ʼn uitwerking

 

want dit kon suiker produseer in die

suikerriet-land. Die geluid wat dit maak

 

is vir almal. Dae vol afwesigheid

wat verby-gelaat-word, sonder kommer

 

oor hulle verbygang. Bly waar jy is:

binne-in só suiwer hol-leeg noot.

 

Elke dors word geles, behalwe

die dors van hierdie visse, die mistici,

 

wat swem  in  ʼn omvangryke oseaan van genade

en op een of ander manier steeds daarna hunker!

 

Niemand leef in die nou

sonder om elke dag gevoed te word nie.

 

Maar as iemand nie die lied van

die rietfluit wil hoor nie,

 

is dit beter om die gesprek kort

te knip, totsiens-te-sê, te verkas.

 

 

ʼn Vis wat dors is

 

Ek word nie moeg vir jou nie. Moet nie moeg

word om barmhartig teenoor my te wees nie!

 

Al dié toerusting van die dors

moet voorwaar moeg wees vir my:

die graffie water, die waterdraer.

 

Wys my die pad see toe!

Breek hierdie halwe mate(s)

hierdie klein flessies.

 

Ál hierdie fantasie

en droefheid.

 

Laat my huis verdrink word deur die golf

wat gisteraand opgegaan uit die binneplaas

verskuil in die middelpunt van my bors.

 

Josef het soos die maan in my put geval.

My verwagting se oes het weggespoel.

Maar dit maak nie saak nie.

 

ʼn Vuur het verrys bokant my grafsteenhoed.

Ek is nie opsoek na geleerdheid of waardigheid

of agbaarheid nie.

Ek wil dié musiek en dié dagbreek en

die warmte van jou wang teen myne hê.

 

Die weermagte van smart vergader,

maar ek gaan nie na hulle toe nie.

 

As ek  ʼn gedig voltooi

is dit altyd dieselfde:

 

ʼn Grootse stilte oorweldig my;

dan wonder ek hoekom ooit besin

het om taal te gebruik.

 

 

Genoeg woorde?

 

Hoe kan ʼn deeltjie wêreld, die wêreld agterlaat?

Hoe kan nattigheid water agterlaat?

 

Moet nie probeer om ʼn vuur te doof

deur meer vuur daarop te gooi nie!

Moenie ʼn wond met bloed was nie!

 

Dit maak nie saak hoe vinnig jy hardloop nie,

jou skaduwee sal altyd meer as byhou.

Somtyds is hy voor jou!

 

Slegs vol oorhoofse son

laat jou skaduwee taan.

 

Maar daardie skaduwee was jou dienskneg!

Wat jou seermaak, seën jou.

Duisternis is jou kers.

Jou grense is jou kuiergas.

 

Ek kan hierdie verduidelik, maar dit sal die

glasomhulsel rondom jou hart breek,

en daar sal geen herstel vir so iets wees nie.

 

Jy moet óók skaduwee óók lig as oorsprong hê.

Luister en sluimer onder die boom van ontsag.

As daar van daardie boom af, vere en vlerke uit

jou uit spruit, wees stiller as ʼn duif.

Moet nie eers jou mond oopmaak vir ʼn koe-oe-oe nie.

 

Wanneer ʼn padda die water in plons, kan ʼn slang

hom nie kry nie. As die padda egter weer uitklim

en kwaak, kan die slang (weer) na hom beweeg.

 

Selfs al sou die padda leer om te sis, sou die slang

steeds deur die gesis die informasie hoor

wat hy nodig het: die padda se stem in die sis.

 

Maar as die padda volkome stil kan wees,

sal die slang weer aan die slaap raak

en die padda die gars kan bereik.

 

Die siel lewe dáár in die (asem)(stilte).

 

En daardie garskorrel is van aard,

dat as jy dit in die grond sit,

dan groei dit (wel).

Is hierdie genoeg woorde,

of moet ek meer sap daaruit pars?

Wie is ek, my vriend?

 

 

Hierdie wêreld is gemaak uit ons liefde vir leegheid

 

Prys die leegte wat ons lewensbestaan ledig. Bestaan:

hierdie plek geskep uit ons liefde vir daardie leegheid!

Tog as leegheid kom,

dan gaan bestaan.

Prys daardie gebeurtenis, om en Om!

 

Vir jare het ek my eie bestaan uit leegte getrek.

Dan in een vlug, een swaai van die arm,

is dié gearbei verby.

Vry van wie ek was, vry van die nou, vry van

gevaarlike vrees, vry van hoop,

vry van bergagtige ek-wil-hê.

 

Die hier-en-nou gebergte is ʼn klein deeltjie (van ʼn deel)

van die strooitjie

uitgeblaas die leegheid in.

 

Hierdie woorde van my begin uiter-mate betekenis verloor:

bestaan, leegheid, berg, strooitjie: woorde

en wat hulle probeer sê

snel by die venster uit,

die skuinste van die dakhelling af.

 

 

Stilte

 

Binnekant gaan dié nuwe liefde dood.

Jou roete begin aan die anderkant.

Word die hemel.

Neem ʼn byl na die tronkmuur toe.

Ontsnap.

Loop daar uit

soos iemand uit kleur uit gebaar.

Doen dit nou.

Jy is bedek met dik-wolk.

Gly by die kant uit. Sterf,

en wees (die) stil. Stilte is die mees

gewisse teken dat jy beswyk het.

In die ou lewe het jy op dolle

vaart weggehardloop van stilte.

 

Die woordlose volmaan

kom nou op.

 

 

Sanai

 

Iemand sê: Sanai is dood.

Nie iets onmerkwaardig om te sê nie.

 

Hy was nie stukkies bas nie,

of ʼn poel wat oornag vries nie,

of ‘n kam wat kraak as jy daarmee kam nie,

of ʼn oopgebarste peul op die grond nie.

 

Hy was fyn poeier in ʼn rou kleipot.

Hy het altwee wêrelde se waarde geken:

‘n Korreltjie gars.

 

Een wat hy op geslinger het, die ander een af.

 

Die binne-siel, daardie teenwoordigheid

van wie die meeste niks weet nie,

waaroor digters só dubbelsinnig is:

daardie ene het hy getrou aan die beminde.

 

Sy suiwer goue wyn giet af op die dik wynafsaksels.

Hulle meng en styg, en sonder weer af

om dan op pad te ontmoet. Beste vriend van Marghaz

– wat in Rayy, Rum, en Koerdistan van die berge bly –

elkeen van ons keer terug huis toe.

 

Systof moet nie vergelyk word met kaal seildoek nie.

 

Wees (nou) stil en oop

soos die finale raakpunte van skoonskrif.

 

Jou naam is gewis (uit) die druisende

omvangrykheid van spraak.

 

 

ʼn Pas-eindigende kers

 

ʼn Kers is gemaak om volkome vlam te word.

In daardie uitwissende oomblik

het dit geen skadu nie.

 

Dit is niks behalwe ʼn tongetjie lig

wat ʼn vlugteling beskryf nie.

 

Kyk na hierdie

pas-eindigende entjie kers

as iemand wat finaal beveilig

is teen deugde en onsedelikheid,

 

die trots en die skaamte

wat ons van diegene eis.

 

 

Vakmanskap en leegheid 

 

Ek het voorheen gesê dat elke ambagsman

opsoek is na wat daar nie is nie

om sy ambag te beoefen.

 

ʼn Bouer kyk na die verrotte gat

waar die dak ineengesak het. ʼn Waterdraer

tel die leë emmer op. ʼn Timmerman

stop by die huis wat geen deur het nie.

 

Werkers bestorm ʼn sweempie

leegheid, wat hulle dan

begin vol maak. Hulle hoop is egter

op leegheid geskoei, moet dus nie

dink dat jy dit moet vermy nie.

Dit bevat

wat jy nodig het!

Liewe siel, as jy nie ʼn vriend

van die omvangryke niks binne(-in) was nie,

hoekom werp jy jou altyd daarín

en wag tog so geduldig?

 

Dié onsigbare oseaan het jou oorvloedig gemaak,

maar tog noem jy dit “dood,”

dít wat jou jou lewensmiddele en werk gee.

 

God het ʼn magiese omkering toegelaat:

vir jou om die skerpioen se put

te sien as voorwerp van begeerte,

en die geheel skone uitspansel dáár(om)

as gevaarlik, en wemelend met slange.

 

Dit is hoe vreemd jou vrees vir dood

en leegheid is, en hoe pervers

die gehegtheid aan (dit) wat jy wil hê.

 

Nou dat jy my aangehoor het

oor jou wanbegrip, liewe vriend,

luister na Attar se verhaal oor dieselfde onderwerp.

 

Hy het hierdie pêrels al om

Koning Magmoed gestring, en in die buit

van sy Indiese veldtog was daar ʼn Hindoe seuntjie

 

wie hy aangeneem het as sy seun. Hy het hom

onderrig en met koninklikheid beklee

en hom later vise-regent gemaak, op ʼn

‘n goue troon langs hom laat sit.

 

Op ʼn dag kom hy af op die jong man: huilend.

“Hoekom huil jy? Jy is die kameraad van ʼn

keiser! Die hele nasie lê voor jou uitgestrek

soos sterre waaroor jy meesterskap kan voer.

 

Die jong man het antwoord: “Ek onthou

hoe my moeder en vader my as kind

gewaarsku het teen die bedreiging wat jy inhou.

‘Ag-nee, hy is op koers na Koning Magmoed se hof toe!

Niks kan meer boos as dit wees nie.’ Waar is hulle nou

wanneer hulle my hier moet sien sit?”

 

Hierdie insident gaan oor jou vrees vir verandering.

Jy is ʼn Hindoe seun, Magmoed, wat beteken:

Lof tot die Einde toe, is die gees se

gebrek, of leegheid.

 

Die moeder en vader is jou gehegtheid

aan oortuiging en verwantskap

en begeerte en gemaksugtige gewoontes.

 

Moenie na hulle luister nie!

Dit lyk of hulle beveilig

maar hulle hou jou gevange.

 

Hulle is jou grootste vyande.

Hulle maak jou bang

om in leegheid te leef.

 

Eendag sal jy behaaglike trane huil in daardie hof,

en jou misplaaste ouers onthou!

 

Weet dat jou liggaam die gees voed,

dit help groei, en dan gee dit die verkeerde advies.

 

Ten laaste word die liggaam soos ʼn maliekolder

bekleedsel in vreedsame jare,

te warm in somer, te koud in winter.

 

Maar die liggaam se begeertes, is, in ʼn ander opsig,

soos ʼn onvoorspelbare bondgenoot met wie jy

geduldig moet wees. En daardie kameraad is nuttig,

want geduld brei jou kapasiteit

om lief te hê en vrede te ervaar uit.

 

Die geduld van ʼn roos naby ʼn doring hou haar geurig.

Dit is geduld wat die manlike kameel melk gee

om selfs in die derde jaar nog te kan voed,

en geduld is wat die profete aan ons openbaar.

 

Die prag van sorgvuldige stikwerk op ʼn hemp

is gesetel in die geduld waarmee dit beklee is.

 

Geduld gee die samehang tussen

vriendskap en lojaliteit sy krag.

 

ʼn Gevoel van eensaamheid en veragtelikheid

dui daarop dat jy nie geduldig was nie.

 

Spandeer tyd met diegene wat met God vermeng

soos wat heuning met melk meng, en sê

 

“Enigiets wat kom en gaan,

opgaan en gaan lê,

is nie wat ek lief het nie.”

 

Leef in die een wat die profete geskep het,

anders sal jy wees soos ʼn karavaan wat alleen

langs die pad agtergelaat is om uit te brand.

 

 

Leegheid

 

Oordink die verskil

tussen ons handeling en die van God.

 

Ons vra dikwels: “Hoekom doen jy dit?”

of “Hoekom het ek so opgetree?”

 

Ons handel, en tog is alles wat ons doen

God se kreatiewe handeling.

 

Ons kyk terug en analiseer die gebeure

in ons lewens, maar daar is ʼn ander manier

van sien, ʼn agtertoe-en-vorentoe-te-gelyk

visie, wat nie rasioneel verstaanbaar is nie.

 

Slegs God kan dit verstaan.

Satan het die verskoning gemaak: Jy het my laat val,

terwyl Adam vir God gesê het: Ons het hierdie

onsself aangedoen. Na die brokkie berou

het God Adam gevra: Siende dat alles binne

my voorkennis strek, hoekom het jy jou nie

daarmee, as rede, verdedig nie?

 

Adam het geantwoord: Ek was bang,

en ek wou eerwaardig wees.

 

Wie ook al met respek optree sal gerespekteer word.

Wie ook al soetigheid toevoeg sal bedien word met amandelkoek.

Goeie vroue word na goeie mans toe aangetrek.

 

Eer jou vriend.

Of behandel hom sonder respek

en sien wat gebeur.

 

Liefde, vertel nou ʼn gebeurtenis

wat hierdie geheimenis verklaar

van hoe ons vrylik handel, en tog

gedwing word. Een hand tril met Parkinsons’.

Die ander een tril, want jy het dit weggeklap.

 

Albei bewings kom van God af,

maar jy voel skuldig oor die een,

en wat van die ander?

 

Hierdie is intellektuele vrae.

Die gees benader die saak anders.

Omar het eens ʼn wetenskaplike vriend gehad:

Bu’l-Hakam, wie empiriese vraagstukke

foutloos kon oplos, maar hy kon Omar nie

in die ruimte van verligting en wonder navolg nie.

 

Nou keer ek terug na die teks toe: “En Hy is by jou

waar jy ook al is,” maar wanneer het ek die dit ooit verlaat!

 

Onkundigheid is God se tronk.

Verstandigheid is God se paleis.

 

Ons slaap in God se bewusteloosheid.

Ons word wakker in God se oop hand.

 

Ons huil God se reën.

Ons lag God se weerlig.

 

Vegtery en vredeliewendheid

vind albei binne God plaas.

 

Wie is ons dan

in hierdie ingewikkelde wêreld-war,

wat in wese net ʼn enkel, reguit

lyn ondertoe van af GOD begin?

Niks.

Ons is

leegte.

~

Wanneer jy saam met almal is behalwe ek

is jy saam met niemand nie.

Wanneer jy saam met niemand behalwe ek is nie

is jy saam met almal.

In plaas van om so verstrengel te wees met almal

wees almal.

Wanneer jy só baie word, is jy (die) niks …                  Leeg(te).

 

 

Geen vlag nie

 

Eens het ek gevra na kopers vir my woorde.

Nou wens ek iemand koop my sonder woorde heen.

 

Ek het heelwat diep, betowerende afbeeldings gemaak,

tonele met Abraham, en Abraham se vader, Azar

wie ook vir ikone bekend was.

 

Ek was só moeg vir wat ek gedoen het.

 

En toe het ʼn vormlose beeld gekom,

en ek het opgehou.

 

Soek iemand anders om na die winkel te kyk.

Afbeeldings maak, is nie meer vir my nie.

 

Ten laaste ken ek die vryheid

van kranksinnigheid.

 

ʼn Lukrake beeld kom aan. Ek skree:

“Uit hier!” En dit disintegreer.

 

Slegs liefde.

Slegs die staander waarin die vlag pas,

en wind.   Geen vlag nie.

 

 

Die knapsak

 

Op ʼn dag sien ʼn Soefi ʼn leë knapsak aan ʼn spyker hang.

Hy begin sy hemp draai en skeur, en sê:

Voedsel vir dít wat geen voeding nodig het nie!

ʼn Genesing teen die honger!

 

Sy ergernis word groter en ander sluit by hom aan,

al skreeuend en kermend in die liefdesvuur.

 

ʼn Lui verbyganger merk op: “Dis net ʼn leë sak.”

 

Die Soefi sê: Gaan weg. Jy wil hê wat ons nie wil hê nie.

Jy is nie ʼn minnaar nie.

Die voeding van ʼn minnaar is sy liefde vir brood,

nie die brood nie. Niemand wat regtig liefhet,

is lief vir bestaan nie.

 

Minnaars het niks met bestaan te make nie.

Hulle samel sonder die kapitaal die rente in.

 

Geen vlerke nie: tog vlieg hulle die hele wêreld vol.

Geen hande nie: tog dra hulle die polo-bal van die veld af.

 

Daardie derwisj het realiteit gesnak.

Nou vleg dit mandjies uit vlekkelose visie.

 

Minnaars slaan tente in ʼn veld van nêrens op.

Hulle is almal een in kleur soos die van die veld.

 

ʼn Suigeling ken nie die smaak van gebraaide vleis nie.

Vir die gees is voedselose geure –  voedsel.

 

Vir ʼn Egiptenaar, lyk die Nyl bloederig.

Vir ʼn Israeliet, lyk dit skoon.

Wat vir een ʼn hoofweg is – is ʼn ramp vir die ander.

 

 

Die aandlug

 

ʼn Man wat op sterwe staan laat instruksies na

van hoe sy besittings verdeel moet word tussen sy drie seuns.

Hy het sy lewe volkome aan die seuns toegewy.

Hulle het soos sipresbome rondom hom gestaan:

stil en sterk.

Hy het vir die dorpsregter gesê:

“Wie ook al van my seuns die luiste is,

hy moet my hele boedel erf.”

 

Hy sterf toe, en die regter wend hom tot die drie:

“Elkeen van julle moet aan my berig oor sy luiheid,

sodat ek kan verstaan hoe lui elkeen van julle is.”

 

 

Mistici is kundiges van luiheid. Hulle maak op dit staat,

want hulle sien deurentyd hoe God die werk rondom hulle doen.

Die oes hou aan in kom, tog het

hulle nooit eers geploeg nie!

 

“Kom nou, vertel my op watter maniere julle lui is.”

 

Die inner-self word verdoesel deur elke woord wat geuiter word.

ʼn Klein gordyn-vegie – nie dikker as ʼn repie gebraaide vleis nie –

kan honderde ontploffende sonne openbaar.

Selfs as dit wat gesê word onbeduidend en verkeerd is,

hoor die luisteraar (steeds) die bron. ʼn Bries wat van oor die

 

tuin af aankom. ʼn Ander wat van die ashoop af waai.

Dink hoe verskil die stem van ʼn jakkals met

die van ʼn leeu, en wat elkeen by jou inboesem.

 

Om iemand te hoor is om die deksel van die pot op te lig.

Só verneem ʼn mens wat vir aandete bedien word.

Alhoewel sommige mense net deur reuk, ʼn geurige bredie

van ʼn bitter sop, gekook in asyn, kan onderskei.

 

ʼn Man klop-klop aan ʼn kleipot voor hy dit koop

om deur die geluid te verseker dis nie gekraak nie.

 

Die oudste van die drie broers het vir die regter gesê:

“Ek ken ʼn man deur sy stem,

as hy nie wil praat nie,

wag ek drie dae, en dan ken ek hom by wyse van intuïsie.”

 

Die tweede broer: “Ek ken hom wanneer hy praat,

en as hy nie wil praat nie, knoop ek ʼn gesprek met hom aan.”

 

“Maar wat as hy dié streek ken?” het die regter gevra.

 

Wat my laat dink aan die moeder wat vir haar kind sê:

“ As jy in die nag deur die begraafplaas loop

en jy gewaar ʼn boeman, hardloop na hom toe,

dan sal hy op die vlug slaan.”

 

“Maar wat,” antwoord die kind, “as die boeman se

moeder vir hom gesê het om dieselfde ding te doen.

ʼn Boeman het óók ʼn ma.”

 

Die tweede broer het nie ʼn antwoord gehad nie.

 

 

Die regter vra toe vir die jongste broer:

“Wat as ʼn man nie gedwing kan word om enigiets te sê nie?

Hoe leer ʼn mens sy verborge karakter ken?”

 

“Ek sit voor hom in stilte,

en maak ʼn leer van geduld voor hom staan,

en as daar in sy teenwoordigheid,

ʼn taal van die anderkant van vreugde

en die anderkant van berou

uit my bors uit begin vloei,

weet ek sy gees is diep en helder

soos die Canopus-ster wat bo Jemen opkom.

 

Gevolglik, as ek begin praat word ʼn kragtige regterarm

van woorde neergevel, dan verstaan ek hom uit wat ek (uit) sê,

en die manier (van) hoe ek dit sê, want daar is ʼn oop venster

tussen die twee van ons, wat die aandlug van ons wesens vermeng.

 

Die jongste was ­–uiteraard–

die luiste. En het gewen.

 

 

Slegs asem

 

Nie Christen of Jood of Moslem of Hindoe,

Boeddhis, Soefi of Zen of enige geloofsoortuiging

 

of kulturele sisteem nie. Ek is nie van Oos

of Wes, of uit enige oseaan of van enige

 

grond af nie: nie menslik of eteries nie –

nie saamgestel uit enige elemente nie. Ek bestaan nie:

 

is nie ʼn entiteit in dié wêreld of in die volgende nie,

ek het nie afgestam van Adam en Eva nie, of enige

 

verhaal van oorsprong nie. My plek is plekkeloos,

my spoor spoorloos. Nòg liggaam nòg siel.

 

Ek behoort aan die beminde, het die twee wêrelde

as een gesien en daardie een roep my en ken

 

die eerste, die laaste, uiterlike, innerlike, net dít:

asem asemhaling menslik(e) wese.

 

 

In Afrikaans vertaal vanuit die Engelse vertaling “The Essential Rumi” deur Coleman Barks met John Moyne. Castle Books, New Jersey, 1997.

Wilhelm Müller (1794 – 1827). Vertaling in Afrikaans

Monday, May 11th, 2020

 

 

 

Wilhelm Müller. Vertaling uit Duits in Afrikaans. Vert. deur Robert Schall

 

Winterreise

 

 

1 Gute Nacht

 

Fremd bin ich eingezogen,

Fremd zieh’ ich wieder aus.

Der Mai war mir gewogen

Mit manchem Blumenstrauß.

Das Mädchen sprach von Liebe,

Die Mutter gar von Eh’, –

Nun ist die Welt so trübe,

Der Weg gehüllt in Schnee.

 

Ich kann zu meiner Reisen

Nicht wählen mit der Zeit:

Muß selbst den Weg mir weisen

In dieser Dunkelheit.

Es zieht ein Mondenschatten

Als mein Gefährte mit,

Und auf den weißen Matten

Such’ ich des Wildes Tritt.

 

Was soll ich länger weilen,

Daß man mich trieb’ hinaus?

Laß irre Hunde heulen

Vor ihres Herren Haus!

Die Liebe liebt das Wandern,

Gott hat sie so gemacht –

Von einem zu dem andern –

Fein Liebchen, gute Nacht!

 

Will dich im Traum nicht stören,

Wär’ schad’ um deine Ruh’,

Sollst meinen Tritt nicht hören –

Sacht, sacht die Türe zu!

Schreib’ im Vorübergehen

An’s Tor dir: gute Nacht,

Damit du mögest sehen,

An dich hab’ ich gedacht.

 

 

2 Die Wetterfahne

 

Der Wind spielt mit der Wetterfahne

Auf meines schönen Liebchens Haus.

Da dacht’ ich schon in meinem Wahne,

Sie pfiff’ den armen Flüchtling aus.

 

Er hätt’ es ehr bemerken sollen,

Des Hauses aufgestecktes Schild,

So hätt’ er nimmer suchen wollen

Im Haus’ ein treues Frauenbild.

 

Der Wind spielt drinnen mit den Herzen,

Wie auf dem Dach, nur nicht so laut.

Was fragen sie nach meinen Schmerzen?

Ihr Kind ist eine reiche Braut.

 

 

3 Gefrorne Tränen

 

Gefrorne Tropfen fallen

Von meinen Wangen ab:

Ob es mir denn entgangen,

Daß ich geweinet hab’?

 

Ei Tränen, meine Tränen,

Und seid ihr gar so lau,

Daß ihr erstarrt zu Eise

Wie kühler Morgentau?

 

Und dringt doch aus der Quelle

Der Brust so glühend heiß,

Als wolltet ihr zerschmelzen

Des ganzen Winters Eis!

 

 

4 Erstarrung

 

Ich such’ im Schnee vergebens

Nach ihrer Tritte Spur,

Wo sie an meinem Arme

Durchstrich die grüne Flur.

 

Ich will den Boden küssen,

Durchdringen Eis und Schnee

Mit meinen heißen Tränen,

Bis ich die Erde seh’.

 

Wo find’ ich eine Blüte,

Wo find’ ich grünes Gras?

Die Blumen sind erstorben

Der Rasen sieht so blaß.

 

Soll denn kein Angedenken

Ich nehmen mit von hier?

Wenn meine Schmerzen schweigen,

Wer sagt mir dann von ihr?

 

Mein Herz ist wie erstorben,

Kalt starrt ihr Bild darin:

Schmilzt je das Herz mir wieder

Fließt auch ihr Bild dahin.

 

 

5 Der Lindenbaum

 

Am Brunnen vor dem Tore

Da steht ein Lindenbaum:

Ich träumt’ in seinem Schatten

So manchen süßen Traum.

 

Ich schnitt in seine Rinde

So manches liebe Wort;

Es zog in Freud’ und Leide

Zu ihm mich immer fort.

 

Ich mußt’ auch heute wandern

Vorbei in tiefer Nacht,

Da hab’ ich noch im Dunkel

Die Augen zugemacht.

 

Und seine Zweige rauschten,

Als riefen sie mir zu:

Komm her zu mir, Geselle,

Hier find’st du deine Ruh’!

 

Die kalten Winde bliesen

Mir grad ins Angesicht;

Der Hut flog mir vom Kopfe,

Ich wendete mich nicht.

 

Nun bin ich manche Stunde

Entfernt von jenem Ort,

Und immer hör’ ich’s rauschen:

Du fändest Ruhe dort!

 

 

6 Wasserflut

 

Manche Trän’ aus meinen Augen

Ist gefallen in den Schnee;

Seine kalten Flocken saugen

Durstig ein das heiße Weh.

 

Wenn die Gräser sprossen wollen

Weht daher ein lauer Wind,

Und das Eis zerspringt in Schollen

Und der weiche Schnee zerrinnt.

 

Schnee, du weißt von meinem Sehnen:

Sag’, wohin doch geht dein Lauf?

Folge nach nur meinen Tränen,

Nimmt dich bald das Bächlein auf.

 

Wirst mit ihm die Stadt durchziehen,

Muntre Straßen ein und aus;

Fühlst du meine Tränen glühen,

Da ist meiner Liebsten Haus.

 

 

7 Auf dem Flusse

 

Der du so lustig rauschtest,

Du heller, wilder Fluß,

Wie still bist du geworden,

Gibst keinen Scheidegruß.

 

Mit harter, starrer Rinde

Hast du dich überdeckt,

Liegst kalt und unbeweglich

Im Sande ausgestreckt.

 

In deine Decke grab’ ich

Mit einem spitzen Stein

Den Namen meiner Liebsten

Und Stund’ und Tag hinein:

 

Den Tag des ersten Grußes,

Den Tag, an dem ich ging,

Um Nam’ und Zahlen windet

Sich ein zerbrochner Ring.

 

Mein Herz, in diesem Bache

Erkennst du nun dein Bild?

Ob’s unter seiner Rinde

Wohl auch so reißend schwillt?

 

 

8 Rückblick

 

Es brennt mir unter beiden Sohlen,

Tret’ ich auch schon auf Eis und Schnee.

Ich möcht’ nicht wieder Atem holen,

Bis ich nicht mehr die Türme seh’.

 

Hab’ mich an jeden Stein gestoßen,

So eilt’ ich zu der Stadt hinaus;

Die Krähen warfen Bäll’ und Schloßen

Auf meinen Hut von jedem Haus.

 

Wie anders hast du mich empfangen,

Du Stadt der Unbeständigkeit!

An deinen blanken Fenstern sangen

Die Lerch’ und Nachtigall im Streit.

 

Die runden Lindenbäume blühten,

Die klaren Rinnen rauschten hell,

Und ach, zwei Mädchenaugen glühten! –

Da war’s geschehn um dich, Gesell!

 

Kömmt mir der Tag in die Gedanken,

Möcht’ ich noch einmal rückwärts sehn,

Möcht’ ich zurücke wieder wanken,

Vor ihrem Hause stille stehn.

 

 

9 Irrlicht

 

In die tiefsten Felsengründe

Lockte mich ein Irrlicht hin:

Wie ich einen Ausgang finde,

Liegt nicht schwer mir in dem Sinn.

 

Bin gewohnt das Irregehen,

‘S führt ja jeder Weg zum Ziel:

Unsre Freuden, unsre Leiden,

Alles eines Irrlichts Spiel!

 

Durch des Bergstroms trockne Rinnen

Wind’ ich ruhig mich hinab –

Jeder Strom wird’s Meer gewinnen,

Jedes Leiden auch sein Grab.

 

 

10 Rast

 

Nun merk’ ich erst, wie müd’ ich bin,

Da ich zur Ruh’ mich lege;

Das Wandern hielt mich munter hin

Auf unwirtbarem Wege.

 

Die Füße frugen nicht nach Rast,

Es war zu kalt zum Stehen;

Der Rücken fühlte keine Last,

Der Sturm half fort mich wehen.

 

In eines Köhlers engem Haus

Hab’ Obdach ich gefunden;

Doch meine Glieder ruhn nicht aus:

So brennen ihre Wunden.

 

Auch du, mein Herz, in Kampf und Sturm

So wild und so verwegen,

Fühlst in der Still’ erst deinen Wurm

Mit heißem Stich sich regen!

 

 

11 Frühlingstraum

 

Ich träumte von bunten Blumen,

So wie sie wohl blühen im Mai,

Ich träumte von grünen Wiesen,

Von lustigem Vogelgeschrei.

 

Und als die Hähne krähten,

Da ward mein Auge wach;

Da war es kalt und finster,

Es schrieen die Raben vom Dach.

 

Doch an den Fensterscheiben

Wer malte die Blätter da?

Ihr lacht wohl über den Träumer,

Der Blumen im Winter sah?

 

Ich träumte von Lieb’ um Liebe,

Von einer schönen Maid,

Von Herzen und von Küssen,

Von Wonne und Seligkeit.

 

Und als die Hähne krähten,

Da ward mein Herze wach;

Nun sitz’ ich hier alleine

Und denke dem Traume nach.

 

Die Augen schließ’ ich wieder,

Noch schlägt das Herz so warm.

Wann grünt ihr Blätter am Fenster?

Wann halt’ ich mein Liebchen im Arm?

 

 

12 Einsamkeit

 

Wie eine trübe Wolke

Durch heitre Lüfte geht,

Wenn in der Tanne Wipfel

Ein mattes Lüftchen weht:

 

So zieh’ ich meine Straße

Dahin mit trägem Fuß,

Durch helles, frohes Leben,

Einsam und ohne Gruß.

 

Ach, daß die Luft so ruhig!

Ach, daß die Welt so licht!

Als noch die Stürme tobten,

War ich so elend nicht.

 

 

13 Die Post

 

Von der Straße her ein Posthorn klingt.

Was hat es, daß es so hoch aufspringt,

Mein Herz?

 

Die Post bringt keinen Brief für dich:

Was drängst du denn so wunderlich,

Mein Herz?

 

Nun ja, die Post kömmt aus der Stadt,

Wo ich ein liebes Liebchen hatt’,

Mein Herz!

 

Willst wohl einmal hinübersehn

Und fragen, wie es dort mag gehn,

Mein Herz?

 

 

14 Der greise Kopf

 

Der Reif hat einen weißen Schein

Mir über’s Haar gestreuet.

Da glaubt’ ich schon ein Greis zu sein,

Und hab’ mich sehr gefreuet.

 

Doch bald ist er hinweggetaut,

Hab’ wieder schwarze Haare,

Daß mir’s vor meiner Jugend graut –

Wie weit noch bis zur Bahre!

 

Vom Abendrot zum Morgenlicht

Ward mancher Kopf zum Greise.

Wer glaubt’s? Und meiner ward es nicht

Auf dieser ganzen Reise!

 

 

15 Die Krähe

 

Eine Krähe war mit mir

Aus der Stadt gezogen,

Ist bis heute für und für

Um mein Haupt geflogen.

 

Krähe, wunderliches Tier,

Willst mich nicht verlassen?

Meinst wohl, bald als Beute hier

Meinen Leib zu fassen?

 

Nun, es wird nicht weit mehr gehn

An dem Wanderstabe.

Krähe, laß mich endlich sehn,

Treue bis zum Grabe!

 

 

16 Letzte Hoffnung

 

Hie und da ist an den Bäumen

Manches bunte Blatt zu sehn,

Und ich bleibe vor den Bäumen

Oftmals in Gedanken stehn.

 

Schaue nach dem einen Blatte,

Hänge meine Hoffnung dran;

Spielt der Wind mit meinem Blatte,

Zittr’ ich, was ich zittern kann.

 

Ach, und fällt das Blatt zu Boden,

Fällt mit ihm die Hoffnung ab,

Fall’ ich selber mit zu Boden,

Wein’ auf meiner Hoffnung Grab.

 

 

17 Im Dorfe

 

Es bellen die Hunde, es rasseln die Ketten;

Es schlafen die Menschen in ihren Betten,

Träumen sich Manches, was sie nicht haben,

 

Tun sich im Guten und Argen erlaben:

Und morgen früh ist Alles zerflossen. –

Je nun, sie haben ihr Teil genossen

Und hoffen, was sie noch übrig ließen,

Doch wieder zu finden auf ihren Kissen.

 

Bellt mich nur fort, ihr wachen Hunde,

Laßt mich nicht ruhn in der Schlummerstunde!

Ich bin zu Ende mit allen Träumen –

Was will ich unter den Schläfern säumen?

 

 

18 Der stümische Morgen

 

Wie hat der Sturm zerrissen

Des Himmels graues Kleid!

Die Wolkenfetzen flattern

Umher in mattem Streit.

 

Und rote Feuerflammen

Ziehn zwischen ihnen hin.

Das nenn’ ich einen Morgen

So recht nach meinem Sinn!

 

Mein Herz sieht an dem Himmel

Gemalt sein eignes Bild –

Es ist nichts als der Winter,

Der Winter, kalt und wild!

 

 

19 Täuschung

 

Ein Licht tanzt freundlich vor mir her;

Ich folg’ ihm nach die Kreuz und Quer;

Ich folg’ ihm gern und seh’s ihm an,

Daß es verlockt den Wandersmann.

 

Ach, wer wie ich so elend ist,

Gibt gern sich hin der bunten List,

Die hinter Eis und Nacht und Graus

Ihm weist ein helles, warmes Haus,

Und eine liebe Seele drin –

Nur Täuschung ist für mich Gewinn!

 

 

20 Der Wegweiser

 

Was vermeid’ ich denn die Wege,

Wo die andern Wandrer gehn,

Suche mir versteckte Stege

Durch verschneite Felsenhöhn?

 

Habe ja doch nichts begangen,

Daß ich Menschen sollte scheun, –

Welch ein törichtes Verlangen

Treibt mich in die Wüstenein?

 

Weiser stehen auf den Wegen,

Weisen auf die Städte zu,

Und ich wandre sonder Maßen

Ohne Ruh’ und suche Ruh’.

 

Einen Weiser seh’ ich stehen

Unverrückt vor meinem Blick;

Eine Straße muß ich gehen,

Die noch Keiner ging zurück.

 

 

21 Das Wirtshaus

 

Auf einen Totenacker

Hat mich mein Weg gebracht;

Allhier will ich einkehren:

Hab’ ich bei mir gedacht.

 

Ihr grünen Totenkränze

Könnt wohl die Zeichen sein,

Die müde Wandrer laden

In’s kühle Wirtshaus ein.

 

Sind denn in diesem Hause

Die Kammern all’ besetzt?

Bin matt zum Niedersinken,

Bin tödlich schwer verletzt.

 

O unbarmherz’ge Schenke,

Doch weisest du mich ab?

Nun weiter denn, nur weiter,

Mein treuer Wanderstab!

 

 

22 Mut

 

Fliegt der Schnee mir in’s Gesicht,

Schüttl’ ich ihn herunter.

Wenn mein Herz im Busen spricht,

Sing’ ich hell und munter.

 

Höre nicht, was es mir sagt,

Habe keine Ohren.

Fühle nicht, was es mir klagt,

Klagen ist für Toren.

 

Lustig in die Welt hinein

Gegen Wind und Wetter!

Will kein Gott auf Erden sein,

Sind wir selber Götter!

 

 

23 Die Nebensonnen

 

Drei Sonnen sah ich am Himmel stehn,

Hab’ lang’ und fest sie angesehn;

Und sie auch standen da so stier,

Als wollten sie nicht weg von mir.

 

Ach, meine Sonnen seid ihr nicht!

Schaut Andren doch in’s Angesicht!

Ja, neulich hatt’ ich auch wohl drei:

Nun sind hinab die besten zwei.

Ging nur die dritt’ erst hinterdrein!

Im Dunkeln wird mir wohler sein.

 

 

24 Der Leiermann

 

Drüben hinter’m Dorfe

Steht ein Leiermann

Und mit starren Fingern

Dreht er, was er kann.

 

Barfuß auf dem Eise

Wankt er hin und her;

Und sein kleiner Teller

Bleibt ihm immer leer.

 

Keiner mag ihn hören,

Keiner sieht ihn an;

Und die Hunde knurren

Um den alten Mann.

 

Und er läßt es gehen

Alles, wie es will,

Dreht, und seine Leier

Steht ihm nimmer still.

 

Wunderlicher Alter,

Soll ich mit dir gehn?

Willst zu meinen Liedern

Deine Leier drehn?

 

 

Winterreis

 

 

1 Goeie nag

 

Vreemd was ek met my aankoms,

vreemd moet ek weer vertrek.

Die lente het my tafel

met ruikers ryk gedek:

Die meisie praat toe van liefde,

haar moeder selfs van trou, –

nou is die pad in sneeu gehul,

die wêreld vaal en grou.

 

Ek kon die tyd nie kies nie

vir hierdie bitter reis;

ek moet, deur nag en donker,

vir my die pad self wys.

Die maan se skaduwee trek

as makker saam met my,

waar oor die gryswit vlaktes

die wild se spore sny.

 

Ag, waarvoor langer aanbly –

dat hulle my verdryf?

Laat maar hul brandsiek honde

voor hulle huise kyf!

Die liefde hou van swerwe

– God het dit so gemaak –

oor velerlei mooi erwe –

my liefste, lekker slaap!

 

Ek hoop jy word nie wakker,

ek wil jou droom nie steur,

moenie my voetval hoor nie –

ek sluit, sag-sag, die deur!

Ek skryf net in die weggaan

my groet nog op die hek;

dan weet jy, ek het aan jou

gedink toe ek vertrek.

 

 

2 Die weerhaan

 

Daar, op die huis van my geliefde

speel warrelwinde met die haan.

“Dit skel die arme vlugteling uit!“ –

verbeel ek my al in my waan.

 

Hy moes dit vroeër opgelet het,

dié windlawaai op die gebou,

dan sou hy nooit in hierdie huis nie

gesoek het na ʼn goeie vrou.

 

En binne speel die wind met harte,

nes op die dak, net minder luid.

Wat moet hul omgee vir my smarte?

Hul kind is mos ʼn welaf bruid.

 

 

3 Bevrore trane

 

Bevrore druppels kantel

van my gesig se wang:

Hoe kom ek dit nie agter,

huil ek alreeds so lang?

 

Ag trane, ag my trane,

is julle dan so lou

dat julle moet verhard

tot ys soos oggenddou?

 

En tog vloei julle skroeiend,

asof jul doelwit is

om hierdie hele winter

se yslaag te ontvries!

 

 

4 Verstarring

 

Vergeefs soek ek haar treë

daar op die sneeu se vlak,

waar, aan my arm, sy vroeër

deur liggroen gras sou stap.

 

Daarom wil ek hier neerkniel,

en al die sneeu en ys

ontdooi met snikheet trane,

totdat die aarde wys.

 

Waar vind ek nou ʼn bloeisel,

waar nou ʼn lentetuin?

Hier is net dooie blomme,

hul blare lankal bruin.

 

Wat mag ek van haar saamvat,

net my herinnering?

As ek van smart sou stilbly,

wie sou van haar dan sing?

 

Hier, in my hart se koue,

staar koud haar beeld en stom:

Sou ooit my hart weer smelt, dan

smelt ook haar beeld met hom.

 

 

5 Die lindeboom

 

By waters voor die stadspoort

daar staan ʼn lindeboom,

en telkens het sy skadu

soet drome my laat droom.

 

En in die boomstam kerf ek

dan graag ʼn liewe woord;

altyd, in leed en vreugde,

verlang ek na dié oord.

 

Ek het ook op my uittog

vannag verbygestryk,

maar het, al was dit donker,

van hom net weggekyk.

 

Toe ruis die boom se takke

asof hul my wil sus:

“Kom nader, beste makker,

hier vind jy ware rus!“

 

Net toe het koue winde

teen my gesig gewaai;

die hoed vlieg van my kop af,

– ek het nie omgedraai.

 

Nou is ek hoeveel ure

al by die boom verby,

maar steeds hoor ek die ruising:

“Hier sou jy rus kon kry!“

 

 

6 Watervloed

 

Vele trane uit my oë

het hier in die sneeu geval;

en die warm verdriet word gretig

ingedrink deur sy kristal.

 

Waar die grasse weer wil opskiet

waai ʼn milde lentebries,

en die sagte sneeu sal wegsmelt,

en die winter-ys ontvries.

 

Sneeu, jy weet van my verlange:

Sê, waarheen wil jy dan gaan?

Volg maar net die vloei van trane,

en die stroompie vat jou saam.

 

Met hom sal jy deur die stad loop:

Strate, mense, en gedruis;

waar my trane weer eens warm word,

staan my dierbaarste se huis.

 

 

7 Op die rivier

 

Rivier, jy het so vrolik

gerammel en gewoed;

nou loop jy stil, geruisloos,

en sonder afskeidsgroet.

 

Jy het ʼn harde korslaag

oor jou nat lyf getrek,

en jy lê koud en kalm

oor sand en gruis gestrek.

 

En in jou ysdop sny ek

met stukkies vlymskerp klip

die naam van my geliefde,

die dag, die uur, – heel stip:

 

Die dag van eerste groete,

die dag van laaste sien;

om naam en om getalle

krul ʼn gebreekte ring.

 

Sien jy jou eie beeld nou,

my hart, in die rivier?

Sou in sy dop die hart

ook swel met dié se gier?

 

 

8 Terugblik

 

Hoe brand dit onder my twee sole,

al stap ek hier oor sneeu en ys.

Ek sal nie stilstaan tot die torings

daar agter my nie meer verrys.

 

My voet gestamp teen elke kei –

so het ek uit die stad genael;

van elke straatboom het ʼn kraai

ysklonte op my kop laat hael.

 

O stad van wisselvalligheid,

hoe anders het jy my ontvang,

toe vink met nagtegaal wou stry

wie het vir my die mooiste sang:

 

Die lindebome het gebloei,

die hele mensdom het rinkink,

twee meisieoë het gegloei,

– my maat, jou doppie was geklink!

 

Roep ek dié dag my in gedagte

wil ek nog een keer terugwaarts kyk,

wil ek weer terug gaan, na haar huis toe,

en van dié plek dan nooit weer wyk.

 

 

9 Dwaallig

 

In ʼn diep en skurwe kloof

laat ʼn dwaallig my verdwaal:

Nogtans klim ek rustig verder,

ek sal wel ʼn doelwit haal.

 

Om te dwaal is my ou nering,

elke pad lei iewers heen:

blydskap, hartseer, vreugde, smarte –

dwaling gooi die dobbelsteen.

 

Deur ʼn stroom se droë lope

daal ek rustig, rustig af –

elke stroom sal wel die see haal,

elke smart kry wel sy graf.

 

 

10 Rus

 

Nou voel ek eers, waar ek hier lê,

ek is heel afgemat;

die voetslaan het my flink gehou

op dié klipharde pad.

 

My voete het nie rus gevra nie,

dit was te koud vir staan;

my rug het geen gewig gevoel nie,

en stormwind dryf my aan.

 

ʼn Houtskoolbrander se klein huis

bied skuiling teen die weer;

my lyf kan egter kwalik rus,

my wonde is te seer.

 

Ook jy, my hart, sterk in die storm,

stoutmoedig in die stryd,

voel nou eers in die stilte hoe

jou adder seer kan byt.

 

 

11 Lentedroom

 

Ek droom van kleurvolle blomme,

soos ʼn blom in die lente moet bloei,

ek droom van welige grasse,

groen en vars, soos grasse moet groei.

 

Maar toe die hane gekraai het,

word ek wakker en sien die sneeu;

toe was dit koud en duister,

en eintlik het kraaie geskreeu.

 

Maar kyk: Die vensters se ruite –

wie skilder die blare daarop?

Seker lag julle oor die dromer

wat hom deur ʼn ysblom laat fop.

 

Ek droom van liefde om liefde,

van ʼn meisie mooi en sag,

van soene en liefkosings,

van saligheid, blydskap en lag.

 

Maar toe die hane gekraai het,

ruk my hart tot in sy boom;

nou sit ek hier op my eie

en onthou met verlange my droom.

 

Nou sluit ek weer my oë,

maar die hart, die hart klop nog warm.

Sal die venster se blare ooit groen word?

Lê my liefste ooit weer in my arm?

 

 

12 Eensaamheid

 

Nes grys en somber wolke

oor helder lug kan saai,

as deur ʼn boom se blare

ʼn sagte briesie waai:

 

So trek ek op my weë

met trae voete heen,

deur vreugdevolle lewe:

Misken, verwerp, alleen.

 

Ag, dat die wind so stil is,

die wêreld lig en bly!

Toe nog die storm gewoed het,

was ek van sorge vry.

 

 

13 Die pos

 

Die posman blaas sy beuel dat dit klink.

Hoe is dit dat jy vreugde drink,

my hart?

 

Die posman het vir jou geen brief gebring.

Hoe beur jy dan so sonderling,

my hart?

 

Nou ja, die pos kom van die stad,

waar ek eens ʼn geliefde had,

my hart!

 

Wil jy graag oorstap en gaan vra,

hoe gaan dit met jou liefste daar,

my hart?

 

 

14 Die grys kop

 

Die ryp het oor my kop oornag

ʼn skyn van wit gesprei;

toe glo ek al ek is nou oud

en was uitbundig bly.

 

Maar gou het dit weer weggedou

en swart is weer my hare,

ek het ʼn afsku van my jeug –

my uitvaart neem nog jare!

 

Van skemeraand tot skemerdag

word menigeen al grys.

Helaas, my kop misluk daarmee

dwarsdeur die hele reis!

 

 

15 Die kraai

 

Met my uittog uit die stad

was by my ʼn kraai;

en tot nou toe het dit stadig

om my kop gedraai.

 

Kraai, jou wonderlike ding,

wil jy by my bly?

Jy dink seker, jy sal my

gou as prooi kan kry?

 

Wel, my reis gaan nie meer ver nie

met my wandelstaf.

Kraai, wys jý vir my wat trou is,

trou tot in die graf!

 

 

16 Laaste hoop

 

Hier en daar sien ek bont blare

aan die bome van ʼn laan,

en ek bly voor hierdie bome

kort-kort in gedagte staan.

 

Ek bekyk een van die blare,

en ek hang my hoop daaraan;

as die wind speel met die blare,

beef my blaar, en ek beef saam.

 

Ag, en as die blaar dan afval,

val met hom my hoop ook af,

val ek self met hom dan grond toe

en huil op my hoop se graf.

 

 

17 In die dorp

 

Dis hondegeblaf, dis kettings wat ratel;

dis mense wat slaap soek in hulle katel,

wat droom van die dinge wat hulle nie het,

en troos vind én binne én buite die wet:

En vroegdag môre het alles vervliet –

maar wel, hulle hét hulle aandeel geniet,

en wat hulle nou sou agterlaat

hoop hulle sal hulle dalk later nog baat.

 

Jaag my gerus weg, blaffende honde,

laat my nie rus nie, wie is nou vaak?

Ek het mos reeds al my drome gedroom –

wat moet ek dan tussen die slapendes maak?

 

 

18 Die stormagtige oggend

 

Hoe het die storm die lug

se grys kleed afgepluk!

Net flardes wolke fladder

nog floutjies vir ʼn ruk.

 

En leksels roesrooi vlamme

proe aan die eerste blou:

Só lyk vir my ʼn oggend,

as ek van hom moet hou!

 

My hart sien daar sy spieëlbeeld

geteken in die lug –

dit is maar net die winter,

die winter, koud en stug!

 

 

19 Misleiding

 

ʼn Lig dans vriendelik voor my,

ek volg hom graag deur die kontrei;

ek volg hom graag want ek kan sien

hy wil die reisiger mislei.

 

Ag, wie soos ek ellendig is,

laat hom graag liemaak deur ʼn lis

wat hom in plaas van nag en ys

ʼn warm en helder huis kan wys

– waar selfs ʼn liewe siel dalk woon.

Misleiding kan my net beloon!

 

 

20 Die padwyser

 

Hoe vermy ek dan die paaie

waarlangs ander stappers reis,

en loop net verskuilde draaie

deur gebergtes onder ys?

 

Ek het mos niks verkeerd gedoen nie

dat ek mense moet vermy –

watter sotlike verlange

dryf my in die woesteny?

 

Padwysers staan langs die paaie,

elk wys na ʼn ander hoek

waar ek sonder rus moet rondswerf

want dis rus, rús wat ek soek.

 

Maar één wyser staan onwrikbaar

voor my oog, vlak by ʼn brug:

Elke mens moet dié brug oorstap,

maar nie een kom ooit weer terug.

 

 

21 Die herberg

 

Tot by ʼn dodeakker

het my die pad gelei.

Hiér is waar ek wil kuier,

so dink ek toe by my.

 

Sou hierdie dodekranse

die tekens wees, miskien,

wat moeë stappers uitnooi,

die koele herberg in?

 

Maar al die huis se kamers

is lank reeds ingeneem –

ek staan, en staar, en steier

en stort doodmoeg ineen.

 

Genadelose herberg,

wys jy my nogtans af?

Nou verder dan, net verder,

my troue wandelstaf!

 

 

22 Moed

 

Waai die sneeu teen my gesig vas,

skud ek hom net af.

As die hart in my wil praat,

sing ek bly en laf:

 

ek hoor nie wat hy wil sê nie,

loën sy geraas;

ek voel niks as hy wil kla nie,

klaery is dwaas.

 

Vrolik stap die wêreld in,

durf die onweer aan!

Óns is, waar geen god wil wees nie,

kaatjie van die baan!

 

 

23 Die bysonne

 

Drie sonne sien ek in die lug,

ek het dié drie stip dopgehou

want hulle staan so stil en star

of hulle mý ook wil beskou.

 

Ag, julle is my sonne nie!

Kyk anderman in die gesig!

Ja, onlangs had ek ook nog drie:

Nou het die beste twee geswig.

Ek wens die derde was ook weg!

Die donker nag is minder sleg.

 

 

24 Die orreldraaier

 

Anderkant die dorpie

staan die orrelman,

met sy stywe vingers

draai hy wat hy kan.

 

Kaalvoet in die koue

wankel hy en swik;

sy kollektebordjie

is die leë blik.

 

Niemand wil kom luister,

niemand kyk na hom,

net die honger honde

maal om hom en grom.

 

En hy laat dit gaan,

alles, hoe dit wil,

draai en draai, – sy slinger

draai en staan nooit stil.

 

Koddige ou kêrel,

moet ons saam gaan waai?

Sal jy op mý wysies

ook jou slinger draai?

 

 

 

Erkenning: Die vertaler gee met dank erkenning aan Lau Kanen en Marlies Taljard se waardevolle kommentare op die vertaling. Die vindingryke rym in vers Nommer 1, ”die liefde hou van swerwe // oor velerlei mooi erwe” het ek met bewondering uit Lau Kanen se Nederlandse vertaling gesteel. (Lau Kanen se Nederlandse vertaling is op www.lieder.net beskikbaar.)

 

John Ashbery. Vertaling in Afrikaans

Wednesday, April 29th, 2020

 

John Ashbery vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Hendrik van Blerk

 

Stiller Beter

 

Beswaarlik verdra, lewende op die kantlyn

In ons tegnologiese maatskappy, is ons altyd uit noodsaak gered

Op die rant van vernietiging, soos heldinne in Orlando Furioso

Voor die tyd aanbreek om weer heel voor te begin.

Daar was altyd donderweer in die bosse, ‘n geritsel van kinkels,

En Angelika, in die Ingres-skildery, oorweeg

Die kleurvolle dog klein monstertjie digby haar toon asof sy wonder of die vergeet

Van die hele spulletjie dalk op die uiteinde die enigste oplossing sou wees.

En dan het die uur altyd aangebreek wanneer

Happy Hooligan in sy geroeste groen voertuig

Die weg af geploeg kom, net om te verseker als is O.K.,

Maar teen daardie tyd was ons in ‘n ander hoofstuk en verward

Oor hoe om hierdie jongste inligting te ontvang.

Was dit inligting? Was ons dit nie eerder aan die uitreageer

Ten bate van iemand anders nie, gedagtes in ‘n denke

Met oorgenoeg ruimte vir ons probleempies (so het hulle begin lyk),

Ons daaglikse penarie oor kos en die huur en rekeninge om te betaal?

Om dit alles te verminder tot ‘n klein variant,

Uiteindelik vry uit te stap, minuskuul op ‘n reuse plato –

Dít was ons ambisie: Klein wees en helder en vry.

Helaas taan die somer se energie vinnig

‘n Oogwink en dis weg. En nie meer

Kan ons die nodige rëelings tref, eenvoudig al dan nie.

Ons ster meer skitterend miskien toe dit nog water bevat het.

Nou is daar selfs daarvan meer geen sprake nie, maar slegs

Van vasklou aan die harde aarde ten einde nie afgegooi te word nie,

Met ‘n droom soms, ‘n visie: ‘n janfrederik vlieg

Oor die boonste hoek van die venster, jy vee jou hare weg

En kannie mooi sien nie, of ‘n wond sal teen

Die skatlike gesigte van ander flits, amper soos:

Dít is wat jy wou hoor, so hoekom

Het jy daaraan gedink om na iets anders te luister? Ons is almal praters

Dis waar, maar onder die gepraat lê

Die bewegende en die wil nie beweeg wees nie, die los

Betekenis, slordig en eenvoudig soos ‘n dorsvloer.

 

Dié was dan enkele hindernisse van die weg,

Tog al het ons geweet dat die weg hindernisse wás en niks anders nie

Was dit steeds ‘n skok toe, amper ’n kwarteeu later,

Die helderheid van die reëls jou bygeval het vir die eerste maal.

Hulle was die spelers, en ons wat toe nog gesukkel het met die spel

Was blootweg toeskouers, ofskoon onderworpe aan sy wisselvallighede

En bewegend daarmee saam die tranerige stadion uit, op skouers gedra, eindelik.

Nag na nag keer hierdie boodskap terug, herhaal

In die flikkerende gloeilampe van die lug, bo ons gestel, ons ontneem,

Nietemin oor en oor ons s’n tot die einde wat agter betekenis is,

Die wese van ons sinne, in die klimaat wat hulle koester,

Nie vir ons om te besit, soos ’n boek, nie maar vir bystand en soms

Afstand, alleen en radeloos.

Maar die fantasie maak dit ons s’n, ‘n soort draadsittery

Opgehef tot die vlak van ‘n estetiese ideaal. Dié was oomblikke, jare,

Stewig van die realiteit, gesigte, noembare gebeurtenisse, soene, heldedade,

Maar soos die vriendelike begin van ‘n meetkundige reeks

Nie té gerusstellend nie, asof betekenis eendag opsy gegooi sou kon word

As dit ontgroei is. Beter, het jy gesê, om só te bly koes

In die vroeë lesse, aangesien die belofte van geleerdheid

Waan is, en ek het saamgestem, en bygevoeg dat

More die sin van wat alreeds geleer is, sal wysig,

Dat die leerproses op hierdie wyse uitgebrei word, sodat vanuit hierdie standpunt

Nie een van ons ooit ’n kollege-graad behaal nie,

Want tyd is ‘n emulsie, en waarskynlik is die gedagte aan nimmer grootword

Die skitterendste soort van volwassenheid vir ons, tans in ieder geval.

En jy sien, ons was altwee reg, alhoewel niks

Op ‘n manier op niks uitgeloop het; die beliggamings

Van ons gehoorsaamheid aan die reëls en tuis rond kuier

het – wel, in sekere sin, “goeie burgers” van ons gemaak,

Die tande borsel en so meer, en leer om die welsyn te aanvaar

Van die moeilike oomblikke soos hulle uitgedeel word,

Want dít is aksie, hierdie nie seker wees nie, hierdie agtelosige

voorbereiery, skeef saai van sade in die voor,

Aanstaltes maak vir vergeet, en ewige terugkeer

na die vasmeer aan die begin, daardie dag so lank gelede.

 

 

Soonest Mended

John Ashbery

 

Barely tolerated, living on the margin

In our technological society, we were always having to be rescued

On the brink of destruction, like heroines in Orlando Furioso

Before it was time to start all over again.

There would be thunder in the bushes, a rustling of coils,

And Angelica, in the Ingres painting, was considering

The colorful but small monster near her toe, as though wondering whether forgetting

The whole thing might not, in the end, be the only solution.

And then there always came a time when

Happy Hooligan in his rusted green automobile

Came plowing down the course, just to make sure everything was O.K.,

Only by that time we were in another chapter and confused

About how to receive this latest piece of information.

Was it information? Weren’t we rather acting this out

For someone else’s benefit, thoughts in a mind

With room enough and to spare for our little problems (so they began to seem),

Our daily quandary about food and the rent and bills to be paid?

To reduce all this to a small variant,

To step free at last, minuscule on the gigantic plateau—

This was our ambition: to be small and clear and free.

Alas, the summer’s energy wanes quickly,

A moment and it is gone. And no longer

May we make the necessary arrangements, simple as they are.

Our star was brighter perhaps when it had water in it.

Now there is no question even of that, but only

Of holding on to the hard earth so as not to get thrown off,

With an occasional dream, a vision: a robin flies across

The upper corner of the window, you brush your hair away

And cannot quite see, or a wound will flash

Against the sweet faces of the others, something like:

This is what you wanted to hear, so why

Did you think of listening to something else? We are all talkers

It is true, but underneath the talk lies

The moving and not wanting to be moved, the loose

Meaning, untidy and simple like a threshing floor.

 

These then were some hazards of the course,

Yet though we knew the course was hazards and nothing else

It was still a shock when, almost a quarter of a century later,

The clarity of the rules dawned on you for the first time.

They were the players, and we who had struggled at the game

Were merely spectators, though subject to its vicissitudes

And moving with it out of the tearful stadium, borne on shoulders, at last.

Night after night this message returns, repeated

In the flickering bulbs of the sky, raised past us, taken away from us,

Yet ours over and over until the end that is past truth,

The being of our sentences, in the climate that fostered them,

Not ours to own, like a book, but to be with, and sometimes

To be without, alone and desperate.

But the fantasy makes it ours, a kind of fence-sitting

Raised to the level of an esthetic ideal. These were moments, years,

Solid with reality, faces, namable events, kisses, heroic acts,

But like the friendly beginning of a geometrical progression

Not too reassuring, as though meaning could be cast aside some day

When it had been outgrown. Better, you said, to stay cowering

Like this in the early lessons, since the promise of learning

Is a delusion, and I agreed, adding that

Tomorrow would alter the sense of what had already been learned,

That the learning process is extended in this way, so that from this standpoint

None of us ever graduates from college,

For time is an emulsion, and probably thinking not to grow up

Is the brightest kind of maturity for us, right now at any rate.

And you see, both of us were right, though nothing

Has somehow come to nothing; the avatars

Of our conforming to the rules and living

Around the home have made—well, in a sense, “good citizens” of us,

Brushing the teeth and all that, and learning to accept

The charity of the hard moments as they are doled out,

For this is action, this not being sure, this careless

Preparing, sowing the seeds crooked in the furrow,

Making ready to forget, and always coming back

To the mooring of starting out, that day so long ago.

 

John Ashbery, “Soonest Mended” from The Double Dream of Spring. Copyright © 1966, 1970 by John Ashbery. Reprinted with the permission of Georges Borchardt, Inc. on behalf of the author.

Source: The Mooring of Starting Out: The First Five Books of Poetry (Ecco Press, 1997), 231-233.

Accessed online: https://www.poetryfoundation.org/poems/47765/soonest-mended. 21 April 2020.

 

John Ashbery. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, April 21st, 2020

 

John Ashbery vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Hendrik van Blerk

 

Landbougereedskap en Koolrape in ‘n Landskap

 

Een ongedekodeerde boodskap lees toe: “Popeye sit in donderweer,

Onverwag. Uit daardie skoendoos vir ‘n woonstel,

Uit die doodsblou getinte gordyn, rys ‘n tangram: ‘n plaas.”

Intussen het die Sea Hag op ‘n groen sofa ontspan: “Te mooi,

‘n vakansietjie en la casa de Popeye,” en gekrap

Aan die haar op haar gesplete ken. Sy dag spinasie

 

En was oppad om Wimpy te vra vir ‘n bietjie spinasie

“Skatlam,” keer hy, “die velde lê vandag in donderweer,

Bedek, en jou wil sal geskied.” Hy’t gekrap

Aan sy kop onder sy hoed. Dit lyk of die woonstel

Toe kleiner krimp. “Maar hoe dan as daar geen mooi

Inspirasie ons nou sterrewaarts stort nie? Want dit is my plaas.”

 

Skielik onthou hulle hoe alles goedkoper was op die plaas.

Wimpy was sorgsaam aan die oopsny van ‘n nommer-2 blik spinasie

Toe die deur oopswaai en Swee’pea binnekruip. “Hoe mooi!”

Swee’pea lyk nors; ‘n nota aan sy bef gespeld. “Donderweer

En trane is tevergeefs,” lees dit. “Voortaan sal Popeye se woonstel

Slegs herdenkte ruimte wees, giftig of gesond, heel of gekrap.”

 

Olive kom kletterend die venster deur; haar lang dy gekrap

Deur die malvas. “Ek’t nuus!” hyg sy. “Popeye, gedwing soos jy weet, om van die plaas

Te vlug een muwwe rukwindnag, soos bekonkel deur sy verplooide,

Skynvader, jaloers op die woonstel

En als daarin, die uwe en spinasie

Meer bepaald, hef bliksemstrale teer donderweer

Teen sy eie verwonderde wording, en verbreek die mooi

 

Arpeggio van ons jare. Voortaan sal mooi

Strale van die son nóg die mosloof en stamme wat gekrap

is, nóg jou oudwordsin verfris, slegs suiwer duisternis en donderweer.”

Sy gryp vir Swee’pea. “Hierdie snuiter hoort op die plaas.”

“Dit mag jy nie doen nie – hy eet dan nog sy spinasie,”

Dring die Sea Hag aan, terwyl sy angstig omkyk na die woonstel.

 

Maar Olive was toe reeds buite hoorafstand. Nou swig die woonstel

Voor ‘n vreemde nuwe stilte. “Wrintie waar, dit is heel mooi

Hier,” dag die Sea Hag. “As dit al gevaar is wat spinasie

Inhou, oor en uit. Miskien kan ons Alice the Goon oornooi” – sy’t peinsend gekrap

Aan ‘n tepel – “maar ‘n regte japie van die plaas

Daai Wimpy, breek ewig winde.” Eers klein, vul die donderweer

 

Toe spoedig die woonstel. Dis huislike donderweer,

Gekleur net soos spinasie. Popeye het gekrap,

Aan sy knaters, gelag: Tog te mooi so ‘n dag op die plaas.

 

 

Farm Implements and Rutabagas in a Landscape

John Ashbery

 

The first of the undecoded messages read: “Popeye sits in thunder,

Unthought of. From that shoebox of an apartment,

From livid curtain’s hue, a tangram emerges: a country.”

Meanwhile the Sea Hag was relaxing on a green couch: “How pleasant

To spend one’s vacation en la casa de Popeye,” she scratched

Her cleft chin’s solitary hair. She remembered spinach

 

And was going to ask Wimpy if he had bought any spinach.

“M’love,” he intercepted, “the plains are decked out in thunder

Today, and it shall be as you wish.” He scratched

The part of his head under his hat. The apartment

Seemed to grow smaller. “But what if no pleasant

Inspiration plunge us now to the stars? For this is my country.”

 

Suddenly they remembered how it was cheaper in the country.

Wimpy was thoughtfully cutting open a number 2 can of spinach

When the door opened and Swee’pea crept in. “How pleasant!”

But Swee’pea looked morose. A note was pinned to his bib. “Thunder

And tears are unavailing,” it read. “Henceforth shall Popeye’s apartment

Be but remembered space, toxic or salubrious, whole or scratched.”

 

Olive came hurtling through the window; its geraniums scratched

Her long thigh. “I have news!” she gasped. “Popeye, forced as you know to flee the country

One musty gusty evening, by the schemes of his wizened, duplicate father, jealous of the apartment

And all that it contains, myself and spinach

In particular, heaves bolts of loving thunder

At his own astonished becoming, rupturing the pleasant

 

Arpeggio of our years. No more shall pleasant

Rays of the sun refresh your sense of growing old, nor the scratched

Tree-trunks and mossy foliage, only immaculate darkness and thunder.”

She grabbed Swee’pea. “I’m taking the brat to the country.”

“But you can’t do that—he hasn’t even finished his spinach,”

Urged the Sea Hag, looking fearfully around at the apartment.

 

But Olive was already out of earshot. Now the apartment

Succumbed to a strange new hush. “Actually it’s quite pleasant

Here,” thought the Sea Hag. “If this is all we need fear from spinach

Then I don’t mind so much. Perhaps we could invite Alice the Goon over”—she scratched

One dug pensively—“but Wimpy is such a country

Bumpkin, always burping like that.” Minute at first, the thunder

 

Soon filled the apartment. It was domestic thunder,

The color of spinach. Popeye chuckled and scratched

His balls: it sure was pleasant to spend a day in the country.

 

 

John Ashbery, “Farm Implements and Rutabagas in a Landscape” from The Double Dream of Spring. Copyright © 1966, 1970 by John Ashbery. Herdruk met die toestemming van Georges Borchardt, Inc. Namens die digter.

Bron: The Mooring of Starting Out: The First Five Books of Poetry (Ecco Press, 1997), 260-261.

 

 

Breyten Breytenbach. Vertaling in Engels.

Thursday, April 16th, 2020

 

Breyten Breytenbach. Vertaling uit Afrikaans in Engels. Vert. deur Ampie Coetzee

 

 

poems

 

a tiny sheaf of inheritance,

farmyard- talk when like the song,

of  the swan the sun

surrenders in the blood-stained west

before the pale sickle moon,

and you know

the wanderer was at last

however godless

with best foot forward

and armed with words and sword

carefree,

rhyming with the farm’s bleakness

just one more to pass on

at night time’s

cricket silence

 

 

 

making poems

 

making poems comes out of the tumbling thoughts

op the nightscape where dreams linger

 

it’s when you lie fully furrowed

in the complicated processes of deep sleep

 

that the deeper body arises for some wild dancing

through the wordscapes of moon and illusion

 

may the heart still wink and wobble a little longer

in god’s name do not wake me yet!

 

Uit: die windvanger, pp 109 en 114.  Human & Rousseau, 2007.

 

 

Matthias Claudius (1740 – 1815). Vertaling in Afrikaans

Tuesday, April 14th, 2020

 

 

 

Matthias Claudius. Vertaling uit Duits in Afrikaans. Vert. deur Robert Schall

 

 

Der Tod und das Mädchen

 

Das Mädchen

Vorüber! Ach, vorüber!

Geh wilder Knochenmann!

Ich bin noch jung, geh lieber!

Und rühre mich nicht an.

 

Der Tod

Gib deine Hand, Du schön und zart Gebild!

Bin Freund, und komme nicht, zu strafen.

Sey gutes Muths! ich bin nicht wild,

Sollst sanft in meinen Armen schlafen!

 

 

 

Die Dood en die Meisie

 

Die Meisie

Verby! Verby! Gaan verder!

Loop, kwaai gebeenteman!

Ek is nog jonk, gaan eerder!

En raak my tog nie aan.

 

Die Dood

Gee my jou hand, gestalte teer en fraai!

Ek kom as vriend, nie om te skaad.

Hou goeie moed! Ek is nie kwaai,

en jy gaan sag in my arms slaap!

 

 

 

 

  •