Vertalings

Albert Arnold Scholl. Vertaling in Afrikaans

Wednesday, September 23rd, 2020

 

Albert Arnold Scholl. Vertaling van Duits in Afrikaans. Vert. deur Waldemar Gouws

 

Iets is in die lug

 

Die groot veranderinge,

waaroor die koerante berig

en die gerugte op ons almal se lippe –

dit is nie wat ek bedoel nie,

 

ook nie die klein soort verontrusting,

waaroor ons ongraag praat nie:

die konstante stroompie waar die pleister verpoeier

selfs in die nuwe huise,

die herhaalde uitbrand van sekeringdrade

en die riskante speletjies van kinders.

 

Ȇrens nogtans is iets aan ‘t gebeur,

waarvan ons nie weet wat dit beteken nie,

dinge is aan die gang gesit,

iets is in die lug –

 

en dis daar:

midde-in die verwarring,

wanneer die nuusleser

meermale ‘n verspreking begaan –

 

of in die gehuiwer van die hand

voor die laaste troef,

as die spelers se blikke mekaar kruis –

 

ook op ‘n Sondag, laat middag,

terwyl die hemel die dakke skroei

en swart of rooi ‘n flenterlap opvlieg,

skaduweeloos,

in die arkades

van die verlate stad.

 

***

 

Etwas kündigt sich an

 

Die groβen Veränderungen,

Von denen die Blätter berichten

Und die Gerüchte in unser aller Munde –

Sie meine ich nicht,

 

Auch nicht die kleinen Beunruhigungen,

Von denen wir ungern sprechen:

Das stetige Rieseln des Putzes

Selbst in den neuen Häusern,

Das häufige Bersten der Sicherung

Und die gefährlichen Spiele der Kinder.

 

Irgend etwas jedoch geschieht,

Von dem wir nicht wissen, was es bedeutet,

Die Dinge sind in Bewegung geraten,

Etwas kündigt sich an –

 

Und ist da:

Mitten in der Verwirrung,

Wenn sich der Nachrichtensprecher

Mehrmals verspricht –

 

Oder im Schweben der Hand

Vor dem letzten Stich,

Wenn die Blicke der Spieler sich kreuzen –

 

Auch sonntags, am späten Mittag,

Während der Himmel die Dächer siedet

Und schwarz oder rot ein Fetzen auffliegt,

Schattenlos,

In den Arkaden

Der ausgestorbenen Stadt.

 

 

Uit: Bridgwater, Patrick (ed). 1963. Twentieth-Century German Verse. Baltimore: Penguin Books (pp. 308-309).

 

Nadat Scholl (1926-2004) die gedig aanvanklik gepubliseer het in Lyrik unserer Zeit (ongedat.), het dit in Die Zeit van 30 Oktober 1959 verskyn.

 

Beskikbaar by Albert Arnold Scholl:: Etwas kündigt sich an | ZEIT ONLINE

 

Albert Arnold Scholl. Vertaling in Afrikaans

Monday, August 24th, 2020

 

Albert Arnold Scholl. Vertaling van Duits in Afrikaans. Vert. deur Waldemar Gouws

 

Poësie

 

POËSIE

begin waar inhoud ophou

 

DIE MISTIEKE ROOS BLOM

 

Anderkant die goue woorde

Buitekant die stadsmure

Anderkant diskursiewe vorme

Buitekant  denksisteme

 

IN DIE GLOED VAN OGGENDRYP

IN DIE PATROON VAN MUF OP DIE MUURPAPIER

TEEN DIE AGTERWAND VAN DIE ALTARE *

 

In die brandpunt  van dit

Wat nie gebeur nie

 

DIE GEDIG IS

 

‘n Molekulêre model gemaak uit vokale

‘n Kerkvenster gemaak uit naamwoorde

‘n Spinnerak gemaak uit herinneringe

‘n Prisma gemaak uit utopieë

‘n Sterrebeeld gemaak uit weglatings

 

‘N SONNESTELSEL

ANDERKANT DIE SONNESTELSEL

 

Verganklik          DUS ONVERGANKLIK

Voorlopig            DUS DEFINITIEF

Temporeel          DUS TYDLOOS

Fragmentaries    DUS VOLLEDIG

Weerloos            DUS MAGTIG

Nabootsbaar       DUS ONHERHAALBAAR

Onlogies              DUS LOGIES

Irreëel                  DUS REËEL

Onvatbaar           DUS VATBAAR

Byderhand           DUS ONBEREIKBAAR VIR RUIMTETUIE

Kwetsbaar           DUS ONKWETSBAAR VIR TAKTIESE

EN STRATEGIESE WAPENS

 

Mens dra dit

Aan ‘n klein kettinkie

Onder jou hemp

Teen die kaal vel

 

***

 

Poesie

 

POESIE    

                   beginnt wo die Inhalte aufhören

 

DIE MYSTISCHE ROSE BLÜHT

 

                       Jenseits der Goldenen Worte

                       Auβerhalb der Stadtmauern

                       Jenseits diskursiver Formen

                       Auβerhalb der Denksysteme

 

IN DER GLUT DES FROSTES

IM SCHIMMELMUSTER DER TAPETE

AUF DER RÜCKWAND DER ALTÄRE

                   

                       Im Brennpunkt dessen

                       Was sich nicht ereignet

 

                         DAS GEDICHT IST

 

Ein Molekularmodell aus Vokalen

Ein Kirchenfenster aus Substantiven

Ein Spinnennetz aus Erinnerungen

Ein Prisma aus Utopien

Ein Sternbild aus Weggelassenem

 

                          EIN SONNENSYSTEM

                          JENSEITS DES SONNENSYSTEMS

 

Vergänglich       DAHER UNVERGÄNGLICH

Provisorisch       DAHER ENDGÜLTIG

Zeitlich               DAHER ZEITLOS

Fragmentarisch DAHER VOLLKOMMEN

Wehrlos             DAHER MÄCHTIG

Nachahmbar      DAHER UNWIEDERHOLBAR

Alogisch             DAHER LOGISCH

Irreal                  DAHER REAL

Ungreifbar          DAHER GREIFBAR

Naheliegend       DAHER UNERREICHBAR

                           FÜR WELTRAUMSCHIFFE

Verletzlich          DAHER UNVERLETZLICH

                           FÜR TAKTISCHE UND STRATEGISCHE

                               WAFFEN

 

Man trägt es

An einer winzigen Kette

Unter dem Hemd

Auf der bloβen Haut

 

 

Uit: Bridgwater, Patrick (ed). 1963. Twentieth-Century German Verse. Baltimore: Penguin Books (pp. 309-310).

 

Albert Arnold Scholl (1926-2004) het hierdie gedig in H. Bender (red.) se versamelbundel Mein Gedicht ist mein Messer (1955) gepubliseer.

 

* Vir Rooms-Katolieke is dit gebruiklik om in die kerk teen die muur agter en bokant die altaar ‘n kunswerk aan te bring, bv. ‘n beeldhouwerk, skildery of tapisserie: die altaarstuk. ‘n Baie bekende voorbeeld van so ‘n kunswerk gemaak vir die agterwand van ‘n altaar is Grünewald († 1528) se veelluik vir die hospitaalkapel van die klooster te Isenheim, nou te sien in Colmar.

 

Die vertaling is opgedra aan die digters wat vanjaar om die lewe gekom het: Jeanne Goosen, MM Walters en Gisela Ullyatt

                                

Bertolt Brecht. Vertaling in Afrikaans

Tuesday, August 11th, 2020

 

Bertolt Brecht. Vertaling van Duits in Afrikaans. Vert. deur Waldemar Gouws

 

 

Die minnaars

 

Kyk daardie kraanvoëls in wye kurwende vlug!

Die wolke vir hulle meegegee

trek met hul saam al vanaf die wegvlieg

uit die een lewe in ‘n ander lewe.

Op gelyke hoogte en met gelyke haas

lyk hulle na aan mekaar vir ‘n wyle.

So deel die kraanvoëls met die wolke

die lieflike lug waardeur hulle kortliks vlieg

sodat hulle dus nie nog tyd hier verwyl

en niks anders sien as die gewieg

van die ander ene in die wind, deur beide gewaar:

in die vlug reeds lê hul bymekaar.

So mag die wind hulle wegvoer in die niet;

mits hul net nie vergaan nie of wars van hulself neig

so lank kan niks die twee aantas nie

so lank kan mens hulle maar van enige plek verdryf

waar reën of skote wat klap hul bedreig.

So onder die son en maan elk met amper enerse skyf

vlieg hulle weg, algeheel opgegaan in elkaar.

Waarheen, julle?

Nêrens heen.

Weg van wie?

Van algar.

Julle vra, hoe lank is hulle al saam?

‘n Rukkie.

En wanneer sal hulle uitmekaargaan?

Gou.

Dit lyk so of die liefde van minnaars net nie hou.

 

 

 

 

Die Liebenden

 

Sieh jene Kraniche in groβem Bogen!

Die Wolken, welche ihnen beigegeben

Zogen mit ihnen schon, als sie entflogen

Aus einem Leben in ein andres Leben.

In gleicher Höhe und mit gleicher Eile

Scheinen sie nah bei ‘nander für eine Weile

Daβ so der Kranich mit der Wolke teile

Den schönen Himmel, den sie kurz befliegen

Daβ also keines länger hier verweile

Und keines andres sehe als das Wiegen

Des Andern in dem Wind, den beide spüren

Die jetzt im Fluge beieinander liegen.

So mag der Wind sie in das Nichts entführen;

Wenn sie nur nicht vergehen und sich bleiben

So lange kann sie beide nichts berühren

So lange kann man sie von jedem Ort vertreiben

Wo Regen drohen oder Schüsse schallen.

So unter Sonn’ und Mond’s wenig verschiedenen Scheiben

Fliegen sie hin, einander ganz verfallen.

Wohin, ihr?

Nirgend hin.

                    Von wem entfernt?

                                                  Von allen.

Ihr fragt, wie lange sind sie schon beisammen?

Seit kurzem.

                    Und wann werden sie sich trennen?

                                                                              Bald.

So scheint die Liebe Liebenden ein Halt.

 

 

 

Hierdie gedig het in 1928-29 ontstaan en is deur Brecht (1898-1956) in sy opera “Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny” gebruik. In 1950 het Brecht die teks gewysig.

 

 

Federico García Lorca. Vertaling in Afrikaans

Friday, August 7th, 2020

 

Federico García Lorca. Vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Bester Meyer

 

Ballade van maan maan

 

Maan kom (na) (die) maak-na

in haar nardus-onderrok

en die knapie kyk en kyk

die knapie kyk na die Maan

In die onrustige windjie

lig Maan haar arms en

ontbloot – louter en wulps –

haar verslaande-blik borste

Vlug Maan vlug-vlug Maan

wanneer die swartogies kom,

wit ringe en halsnoere wit,

sal hulle uit jou hart uit klop

Sal jy my laat dans knapie –

wanneer die swartogies kom

sal hul jou op die aambeeld vind

met jou ogies gebot   – toe –

Vlug Maan vlug Maan Maan

ek hoor die perde se galop

Los my knapie! Dwaal nie

op my styselagtige wit baan

 

Die ruiters het klinkend gekom

die dromme van die vlaktes

Die knapie by die smidswinkel

met ogies bot toe

Deur die olyfboorde

in brons, en drome in

kom die swartogies nou aan

hulle kapsels ry hoog

hulle ooglede hang laag

 

Hoe sing die nag(se)reier

hoe sing dit in die boom

Maan deurkruis die hemel

met knapie aan hand

 

By die (smid)(versin)-sel

huil die swartogies, skree dan,

en die wind kyk en kyk

die wind waak oor die Maan

 

 

 

Moon came to the forge

in her petticoat of nard

The boy looks and looks

the boy looks at the Moon

In the turbulent air

Moon lifts up her arms

showing – pure and sexy –

her beaten-tin breasts

Run Moon run Moon Moon

If the gypsies came

white rings and white necklaces

they would beat from your heart

Boy will you let me dance –

when the gypsies come

they’ll find you on the anvil

with your little eyes shut

Run Moon run Moon Moon

I hear the horses’ hoofs

Leave me boy! Don’t walk

on my lane of white starch

 

The horseman came beating

the drums of the plains

The boy at the forge

has little eyes shut

Through the olive grooves

in bronze and in dreams

here the gypsies come

their heads riding high

their eyelids hanging low

 

How the night heron sings

how it sings in the tree

Moon crosses the sky

with a boy by the hand

 

At the forge the gypsies

cry and then scream

The wind watches watches

the wind watches the Moon

 

Gepubliseer in Spaans in Romancero gitano, 1928. In Afrikaans vertaal uit die Engelse vertaling van Sarah Arvio soos verskyn op die Poetry Foundation-webruimte.

 

Friedrich Nietzsche. Vertaling in Afrikaans

Monday, August 3rd, 2020

 

Friedrich Nietzsche. Vertaling uit Duits in Afrikaans. Vert. deur Waldemar Gouws

 

Tweespraak

A. Was ek siek? Is ek genees?

En wie was my dokter gewees?

Hoe’t ek dit alles vergeet!

 

B. Eers nou glo ek jy’s genees:

Want dié is gesond wat nie meer daarvan weet.

 

 

Zwiegespräch

 

A. War ich krank? Bin ich genesen

Und wer ist mein Arzt gewesen?

Wie vergass ich alles das!

 

B. Jetzt erst glaub’ ich dich genesen:

Denn gesund ist, wer vergass.

 

Uit: Die vrolike wetenskap (1887) nr. 4 in die “Voorspel in Duitse rympies” onder die titel “Grap, Lis en Wraak.” Lg. titel het Nietzsche van ‘n libretto deur Goethe, geleen.

 

e.e. cummings. Vertaling in Afrikaans

Monday, July 27th, 2020

 

e.e. cummings. Vertaling uit Engels in Afrikaans. Vert. deur Daniel Hugo

 

 

sannie en siena en soena en sus

gaan op ’n dag strand toe(om uit te rus)

 

en sannie ontdek daar ’n skulp wat sing

só soet sy vergeet haar kommernis,en

 

siena ontmoet ’n gestrande ster

met strale wat lui soos vyf vingers sprei

 

en soena word gejaag deur ’n skrikbare ding

wat borrels blaas en vinnig sywaarts gly:en

 

sus kom later tuis met ’n gladde steen

klein soos die aarde en groot soos alleen

 

want wat ook al ons verloor(’n ek en ’n jy)

onsself is dit wat ons in die see sal kry

 

 

 

maggie and milly and molly and may

went down to the beach(to play one day)

 

and maggie discovered a shell that sang

so sweetly she couldn’t remember her troubles,and

 

milly befriended a stranded star

whose rays five languid fingers were;

 

and molly was chased by a horrible thing

which raced sideways while blowing bubbeles:and

 

may came home with a smooth round stone

as small as a world and large as alone.

 

For whatever we lose(like a you or me)

it’s always ourselves we find in the sea

 

(The Complete Poems: 1904-1962 by E. E. Cummings, Edited by George J. Firmage. Reprinted by permission of Liveright Publishing Corporation.)

 

 

Paul Celan. Vertaling in Afrikaans

Saturday, July 25th, 2020

 

Paul Celan. Vertaling van Duits in Afrikaans. Vert. deur Helize van Vuuren

 

Ek hoor, die byl het weer gebloei,

ek hoor, die plek is nie noembaar,

 

ek hoor, die brood, wat hom aankyk,

heel die gehangene,

die brood, deur sy vrou gebak,

 

ek hoor, hul noem die lewe

die enigste toevlug.

 

 

Ich höre, die Axt hat geblüht,

ich höre, der Ort ist nicht nennbar,

 

ich höre, das Brot, das ihn ansieht,

heilt den Erhängten,

das Brot, das ihm die Frau buk,

 

Ich höre, sie nennen das Leben

die einzige Zuflucht.

 

Paul Celan – Schneepart [Sneeudeel], 1971, postuum

(vert. Helize van Vuuren, 24 Julie 2020)

 

 

 

Met ‘n veldmuisstem

piep jy hier op,

 

met ‘n skerp

steekhakie,

byt jy jou deur my hemp in my vel,

 

‘n doek,

laat gly jy voor my mond,

midde in my

skadu-beswerende

rede.

 

 

Mit der Stimme der Feldmaus

quiekst du herauf,

 

eine scharfe

Klammer,

beißt du dich mir durchs Hemd in die Haut,

 

ein Tuch,

gleitest du mir auf den Mund,

mitten in meiner

dich Schatten beschwerenden

Rede.

 

Paul Celan – Schneepart [Sneeudeel], 1971, postuum

(vert. Helize van Vuuren, 24 Julie 2020)

 

 

Pierre Bogaers. Vertaling in Afrikaans

Wednesday, July 22nd, 2020

 

Pierre Bogaers. Vertaling uit Nederlands in Afrikaans. Vert. deur Zandra Bezuidenhout

 


Tilburgse kermis

 

Dit is weer kermis en soos elke jaar

brand daar duisend kerse in papierlanterns;

daar is weer wafels, roospienk lugballonne;

dit is weer kermis netsoos elke jaar.

 

Die vetste vroue van die vasteland

sit steeds en brei, verwaand en lui;

toon nou en dan die kaalte van ‘n dy,

‘n dronklap hang eensaam rond.

 

Tussen die dampe van vetterige oliebolle

smul ‘n verrukte kind aan suikerkoek

en by die reuse-mallemeule op die hoek

staan kreupeles wat oë rol.

 

Dié aand het ek iets uitsonderliks verwag,

en God, die hoofman van die spel, was skielik daar

waar hy verlangend met sy mensies lag…

 

Dit is weer kermis, soos elke ander jaar.

 

 

Vertaling: Zandra Bezuidenhout, 2020

 

 

 

Tilburgse kermis

Het is weer kermis en als ieder jaar

branden er duizend lichte lampionnen;

er zijn weer wafels, rose luchtballonnen;

het is weer kermis net als ieder jaar.

 

De dikste vrouwen van het continent

zitten als steeds verwaand en lui te breien;

zij tonen nu en dan hun blote dijen

en ginds, alleen, lalt weer een dronken vent.

 

Tussen de damp van vette oliebollen

eet, stil-verrukt, een kind een suikerkoek

en bij de grote draaimolen op de hoek

staan kreupelen, die met hun ogen rollen …

 

Maar ’s avonds, toen ik iets bijzonders wachtte,

was God, de grote spullenbaas plots daar,

Die heim’lijk met Zijn kleine mensen lachte …

 

Het is weer kermis, zoals elk ander jaar …

 

 

Pierre Bogaers (1924-2015)

uit: Bitonaal (1952)

 

  •