Gedigte

Joan Hambidge. Vertigo

Thursday, September 16th, 2021

 

Vertigo

 

Drome is ook metafore

soos Scottie

deur ‘n opening

vol blomme in ‘n floristewinkel

Podesta Baldocchi kyk

op 224 Grant Avenue

na die geliefde

poserend as die verdwene een;

 

dan verander die staf in ‘n slang

toe ek nademaal

jou afskryf

in hierdie droom.

 

My hand nie melaats

toe ek ontdek

my vriende

hou ruggespraak

oor ons.

 

Nou val iemand na benede

uit ‘n klooster

soos ek toekyk

hoe al die vroue

 

één word: Carlotta Valdes,

Madeleine Elster, Judy

in ‘n lang galery

van verraderlike impersonasies.

 

Scottie oorkom

akrofobia

soos die digter

die hoogtevrese

van herkenning:

die digkuns

se uitkenningsparade

troef soos ‘n Hitchcock.

 

Scottie tweekeer

verloën verlaat;

die digter meerduidig

verraai geostraseer.

 

© Joan Hambidge, 2021

 

Charles Tait. Lentevers op die suffelste (vir Breyten Breytenbach)

Thursday, September 16th, 2021

 

Lentevers op die suffelste

‘n Anderman mompel agter sy smoeldoek in ‘n onverstaanbare bastertaal. Sy tande voel soos skerp steentjies in sy mond van al die Zoom meetings. Jy moet klippe kou as jy agter jou skerm in die verdriet-self-tronk, skuil terwyl die hele land op AVBOB se stoep gaan speel. Wat kan ek doen? Wat maak ‘n foël? Hy gaan soek pampoenpitte in sy epos.

Want dit word elke jaar lente in die Boland. Waterblommetjies en al. Elke jaar dan kom 16 September. Dan kan anderman met ougewoonte na die voëls in die Moermeiboom gaan kyk. Hulle knak hulle ruggrate en skut hulle blaaie net voor hulle vlerk vat. Handstrepe oor die silwer stilte om met vlieg woorde te vorm. Lek lek aan betekenis soos hulle pampoenpitte skyt. Koel klippies wat die aarde tref. Sommige word verlore en word vergeet. Ander groei.

As ons op die 16de September wakker word is daar ‘n grommende pampoen buite die vensterbank. Hy is vir onthou en misverstaan. So groot dat die maan hom nie eers kom opsluk nie.

 

© Charles Tait, 16 September 2021.

 

Breyten Breytenbach. Die inkommer

Wednesday, September 15th, 2021

 

die inkommer

asem besit niks / en word deur niks besit nie /  

en is niks se skip vol landsoekers 

 

 

veronderstel dat dit wat jy nou probeer skryf

wat op hierdie woorde dryf

soos op ‘n donker spieël

‘n droom is  —

 

veronderstel daardie boot

in die donkerlig uur wanneer alles vasgemeer is

in die ewigheid van ontwaking tot vorm

laat glip die vasmaaktoue een vir een

om met ‘n snik in die uitwissing te val —

 

en die skip begin gly geluidloos

tussen wal en wal

al af met die kanaal

deur ‘n synskap wat nog slaap

al is dit onrustig —

 

op die dek so nat asof van trane

en in die ruim onder watervlak

verbeel jy jou al die vergelykings

soos gekielhaalde begeertes

wat in die beweging van herkenning verhaal is —

 

die liefdes en die weggaan

die ongediertes en die motte

die torings van vlam

op verre landhoogtes om die hart te omkring

en stemme en stemme wat agter mure sing  —

 

niks het ooit in die vergeteling verlore gegaan

en alles was dringend aanwesig

in kratte wat nou op ‘n ander oewer van papier

afgelaai moet word —

 

die kaai verdwyn en dis stil

soos ‘n nag wat asem inhou

vir die dag om nie gesien te word nie —

 

wat nie gesien word bestaan voort

sonder die lavering van bak en stuurboord

dryf soos wit gewade in die geheue

al die vertroudes wat lankal verdrink het

en nou soos ekvlekke effens dobber

in die vaartsog van woord na woord —

 

slaap die lewe dan nog?

wat het geword van die dansers?

is daar ‘n lyk in elke kajuit?

 

stil soos ‘n verlede gly die boot

in die kanaal van onvermydelikheid

wat gelewe het is binne handuitreik

die voëls slaap oopoog in donker struike

die luike is dig

swaar sak die newel om te keer

dat huise en heuwels omlyning kry —

 

waar die breë stroom mond

steun ‘n mishoring die ingehoue verdriet

van ‘n kus wat afskeid neem —

 

veronderstel jou droom is ‘n boot

met die boeg gerig na die donker oseaan

en jy wat ingeskeep sluimer en wag

vir die wêreld van lande om bewimpel

in ‘n horison van lig

te vergaan asof in die verblinding van vryheid —

 

gestel jy soek van dek tot dek

nou jy nie meer ‘n paspoort nodig het nie

na die piloot

wat hierdie boot oor die seë gaan stuur

na ‘n suide

waar alles oop en bloot sal ontvou

vir die siklusse om gelees en onthou

te bly bestaan

en nooit weer vertel of afgetel hoef te word —

 

en hoe daar niemand aan boord is

die kombuis is verlate

die kratte vol leeg

die kaptein dood —

 

en jy die verstekeling

in ‘n skip wat al sedert die daeraad

van gewaarwordende veronderstelling

vaar na ‘n bestemming of ‘n hawe

weggesink in die ink

 

 

Paname, 15 September 2021

 

© Breyten Breytenbach, 2021

Daniel Hugo. Knapsekêrel

Monday, September 13th, 2021

 

Knapsekêrel

vir Pieter Fourie

 

in die telegraafkantoor

het jy as klerk veral dit

geleer: om woorde te tel

en hul waarde te weeg

 

want dit kos ’n prys

om bondig te berig oor

die lewe: sy vreugdes

en die durende ellende

 

jy het toe reeds geweet

waar om die woord stop

te plaas: dat jy elke sin

tot stilte moet dwing

 

Uit: Openbare domein, Naledi, 2018

 

Bert Bevers. Worsteling met voorstelling

Saturday, September 11th, 2021

 

Worsteling met voorstelling

 

“Hé, broeder tuinman, weet u nog wie ik ben?”

galmt het hart. Hij rijft bladeren van het graf

 

van paters met vervallen namen. Om kloppend

bloed heen droegen zij levenslang zacht vlees.

 

Vragen in donkere kleuren stelden ze. O droom

zonder wanden toch. O mirakelvolle ochtenden.

 

© Bert Bevers, 2021

 

Bert Bevers. Op weg naar een betekenis

Saturday, September 11th, 2021

 

Op weg naar een betekenis

 

Toen wij dode talen leerden en vreemde zinnen

koord dansten op weg naar een betekenis was er

 

de delfstof jeugd al vrijuit. We herkenden deze

zelf amper in gindse klassen waarin het tussen

 

de wimpers van late schemerval nog niet werd

verboden de zomer een tuil van licht te noemen.

 

 

© Bert Bevers, 2021

 

Bert Bevers. Speelkwartier

Saturday, September 11th, 2021

 

Speelkwartier

 

Hij vertrouwde de tegels waar hups zingende

meisjes op hinkelden. Kleine geluiden uit korte

 

halsjes. In de klas zwegen ze in hem onbekende

taal boven lege cahiers, maar op de gang reeds

 

wisselden ze monter frisse letters uit. Zij leken

vlijtig op elkaar. Hij zegde gaarne hun namen.

 

 

© Bert Bevers, 2021

 

Bert Bevers. Aarding

Saturday, September 11th, 2021

 

Aarding

 

Best durf ik mij open voor de tijd van de grote

wolven te stellen, voor van onweer de duur en

 

de wil van de mossen. In de onbevangenheid

van de maandagmorgen ontplooit zich hun

 

geduld al gauw. Evenmin hebben ze haast als

moerbeibomen. Nat zijn hun wortels, en lauw.

 

 

© Bert Bevers, 2021