Vanmiddag, onderweg na Trafalgar Square, het ek sommer op ingewing by die National Portrait Gallery ingeloer. Een van die uitstallings, finaliste in en wenners van die BP Annual Portrait Awards, het interessant gelyk, en ek het bietjie gedwaal. Soms lei die toeval ‘n mens na presies die regte plekke. Die 2010 wenner van hierdie toekenning is een van die mees onthutsende, emosioneel uitdagende en ontroerende kunswerke wat ek in ‘n lang tyd gesien het. Die skilder is Daphne Todd, en die werk is getiteld “Last Portrait of Mother”. En sy bedoel dit letterlik. Haar ma het voor haar onlangse afsterwe, op die ouderdom van 100, ingestem daartoe dat Todd haar lyk sou skilder. En dit is wat ons sien: ‘n portret van Todd se moeder se lyk pas na haar dood. Dit klink dalk grimmig en voyeuristies, maar ek dink nie dit is nie. Die reproduksie hieronder het nie dieselfde impak as die oorspronklike nie, maar dit gee julle darem ‘n idee. Haar moeder se liggaam is weerloos en amper deursigtig, op plekke is haar kleur die van die lakens — asof sy stadig verdwyn. Soos water uit die kraan, om Breyten Breytenbach aan te haal. Die swart gedeeltes is nie deel van die skildery nie. Die raam is nie reghoekig nie, asof die skilder wil wys dat sy letterlik buite die grense van representasie beweeg om haar dooie moeder te skilder. Wat is “reverence” nou weer in Afrikaans? Dit is die woord wat by my opgekom het. (Jammer vir die oorhaastige prosa: ek het net 5 minute op die internet oor…)
Inderdaad ‘n merkwaardige skildery.