Op 5 februari 2026 ziet Capturer le vent, verwijzend naar Die windvanger (2007), het licht in Parijs. Het boek bij Éditions Seghers is de eerste postume bloemlezing uit de poëzie van Breyten Breytenbach. Ruim een jaar na het overlijden en de afscheidsceremonie op Père Lachaise is het geen toeval dat de uitgave in de Franse hoofdstad wordt gepresenteerd. Breytenbach woonde en werkte vanaf begin jaren zestig in de omgeving van de Jardin du Luxembourg in het vijfde arrondissement, niet ver van de Sorbonne.
Georges-Marie Lory, de Franse vertaler van Breytenbach, stelde een selectie samen uit het verzameld dichtwerk en de vertalingen. Het voorwoord is van Nobelprijslaureaat J.M. Coetzee, waaruit dit extract:
« Mes sentiments à l’égard de Breyten, à présent qu’il a disparu, demeurent complexes. À mon sens, ce qu’il a subi pendant ses années d’incarcération est tragique. Ce qu’on l’a forcé à voir l’a blessé jusqu’à la moelle, et a suscité en son âme une amertume pour laquelle il n’est point de remède. L’indignation face à l’apartheid, face à l’ensemble du système social sud-africain, remontant à ses années de lycée, l’a transformé en un animal politique en inadéquation avec sa nature profonde, je le pense, et ne lui a pas inspiré ses meilleurs écrits. Il est possible que le bouddhisme lui ait permis, sur le tard, de transcender les forces de destruction qui le minaient au fond de son cœur. Je ne saurais vraiment me prononcer sur ce point. Pas plus que sur sa peinture. Cependant, je considère Breyten Breytenbach comme la dernière personne de sa génération, et peut-être la dernière personne de l’histoire, à maîtriser la langue afrikaans dans toute sa vigueur, sa souplesse, sa capacité à affronter le monde, son étonnante aspiration à la beauté. L’entendre prononcer ses vers, avec son accent monocorde du Boland, comme s’ils étaient murmurés à l’oreille d’une amante, était un délice de la plus grande sensualité. »
Dezelfde dag van Capturer le vent verschijnt van de hand van Georges Lory, met foto’s van Victor Dlamini, bekend als fotoredacteur van The Johannesburg Review of Books, het autobiografisch essay: Les strélitzias, Balades en littérature sud-africaine (Éditions Project’îles, Le Palais-sur-Viennes, France).
Georges Lory vervaardigde de eerste vertaling van Breytenbach in 1976 (heruitgave: 1983) met als titel Feu froid (verwijzend naar de bundel Kouevuur, 1969). In 1987 verscheen een tweede vertaling in samenwerking met de auteur bij uitgeverij Bernard Grasset onder de titel Métamortphase. Poèmes de prison 1975-1982. Vanaf 2009, ruim dertig jaar na de eerste Breytenbach-vertaling, is Lory Breytenbachs vaste vertaler, met Outre-voix. Conversation nomade avec Mahmoud Darwich (Actes Sud, 2009), La femme dans le soleil (Éditions Bruno Doucey, 2015) en La main qui chante (Éditions Bruno Doucey, 2020).
Een tweespraak met Georges Lory kan hier worden gelezen:
Het gesprek is opgenomen in mijn bundel met kronieken De ontdekking van het eiland. breytenbachiana (Skribis, Gent, 2025, blz. 241-254 ).
Het verdient aanbeveling op de website van Librairie Gallimard (Parijs) de titels van Breytenbach in Franse vertaling te raadplegen. Het betreft naast het aangekondigde Capturer le vent in totaal zeventien boekuitgaven, respectievelijk door Actes Sud (6), Bruno Doucey (2), Christian Bourgois (1), Stock (1), Éditions Grasset (5), Leo Scheer (1) en Le Seuil (1):
https://www.librairie-gallimard.com/listeliv.php?base=paper&mots_recherche=breytenbach
Andere postume uitgaven, onder meer in het Nederlands, worden aangekondigd aan het einde van bijgaand eerbetoon gepubliceerd op Voertaal/LitNet: