Versindaba kompetisie vir vertaalde gedigte (19)
Archílochos. Vertaling van Engels, uit oorspronklike Grieks, in Afrikaans. Vert. deur Helize van Vuuren
Fragment 128 van Archilochus
My Siel, my Siel, totaal verwar deur smarte sonder troos,
verduur, hou uit, ontmoet direk die vele vyande wat jou verguis –
nóú van hier en dán vandaar, ondergaan al die stryde van digby,
wyk nooit terug; en sou jy wen, moenie luidrugtig juig,
of as verloorder, misrabel kermend op ‘n hoop val tuis,
vind plesier in lekker dinge, en in harde tye, wees nie te kroes –
waardeer die ritme, in beheer van elke mens se lewe.
***
Griekse Fragment 128 van Archilochus
θυμέ, θύμ᾽ ἀμηχάνοισι κήδεσιν κυκώμενε,
ἄνα δέ, δυσμενέων δ᾽ ἀλέξευ προσβαλὼν ἐναντίον
στέρνον, ἐν δοκοῖσιν ἐχθρῶν πλησίον κατασταθείς
ἀσφαλέως· καὶ μήτε νικῶν ἀμφαδὴν ἀγάλλεο
μηδὲ νικηθεὶς ἐν οἴκωι καταπεσὼν ὀδύρεο.
ἀλλὰ χαρτοῖσίν τε χαῖρε καὶ κακοῖσιν ἀσχάλα
μὴ λίην· γίνωσκε δ᾽ οἷος ῥυσμὸς ἀνθρώπους ἔχει.
***
Engelse vertaling van Archilochus se fragment 128
(vertaling Douglas E Gerber)
My Soul, my Soul, all disturbed by sorrows inconsolable,
bear up, hold out, meet front-on the many foes that rush on you –
now from this side and now that, enduring all such strife up close,
never wavering; and should you win, don’t openly exult,
nor, defeated, throw yourself lamenting in a heap at home –
but delight in things that are delightful and, in hard times, grieve
not too much – appreciate the rhythm that controls men’s lives.
Bronverwysing:
Gerber, Douglas E. (redakteur en vertaler). 1999. Greek Iambic Poetry. From the seventh to the fifth centuries BC. London: Harvard University Press. p. 167.
https://en.wikipedia.org/wiki/Archilochus
Archílochos ( c. 680–645 v.C.) was ‘n Griekse jambiese en elegiese digter van Paros, uit die Argaïese periode, en die vroegste Griekse skrywer wat hoofsaaklik op sy ervarings en emosies gefokus het. Hy het kleurvolle taal gebruik, en was beroemd vir sy stekelrige kritiek. Hy word dikwels as die argetipiese digter van blaam gesien. Sy werk bestaan net uit oorgelewerde fragmente. Die tweede en derde reëls van die vers is waarskynlik onseker, en aan geskaaf deur baie hande.
Fragment 128 is geskryf in katalektiese trochaïese tetrameter (vier paar trogees met die laaste sillabe weggelaat) – dié vorm was later by Atheense dramaturge populêr, weens die aaneenlopende aard daarvan, geskik vir die formulering van aggressie en emosionele intensiteit, maar hier gebruik Archilochus dit vir emosionele besadigdheid. Sy gebruik van metrum is “neutraal ten op sigte van etos” – hy bedoel niks ironies daarmee nie.