Posts Tagged ‘Nog ‘n Hamlet’

Pieter Odendaal. Om by Shakespeare kers vas te hou

Saturday, November 6th, 2010

Nog 'n Hamlet

 

Twee weke gelede gaan kyk ek met groot afwagting die honneursproduksie Nog ’n Hamlet met Christiaan Olwagen as regisseur. Na die sukses van sy stuk Woza Andries, ’n herskrywing van die politieke satire Woza Albert, het ek hoë verwagtinge gehad. Nog ’n Hamlet is as ’n “histories-komies-pastoraal-musiekblyspel-fisieke-spraakprogram-kinder-klug” geadverteer.

Vier ure later het ek uitgeput en geïrriteerd uit die H.B. Thom teater gestap. En nie net omdat dit so lank was nie. Ophelia het vir twintig minute lank ’n heartbreak-medley gesing voor sy dank-die-vader haarself uiteindelik verdrink het. Rosencrantz en Guildenstern (twee prille prostitute in Olwagen se weergawe) het ’n sjokoladekoek en ’n gepaardgaande video, getiteld “Cake Farts”, vir Hamlet geskenk gegee. (As jy al “2 girls 1 cup” gesien het, sal jy kan aflei waaroor die video gaan. As jy dit nog nie gesien het nie, moenie.*)

Maar die laaste kwartier was die vreemdste van als. Na 225 minute se middelmatige middelvingerwys vir een van die grootste teaterstukke in die Westerse kanon, betreur Hamlet die kwynende populariteit van die teater. Die befaamde “To be or not to be”-alleenspraak word op die voortbestaan van die teater van toepassing gemaak: “Ek is Hamlet,” sê Hamlet, met ’n ernstige frons op sy gesig en ’n T-hemp wat lees: EK IS HAMLET. Met ’n swierige handgebaar wys hy na die res van die akteurs: “Ons is almal Hamlet.”

Ek het van uitputting en ongeloof begin lag. 

Kyk, ek voel vere vir die heiligheid van die Oorspronklike Teks, maar as jy vir Wikkelspies wil opneuk moet jy dit ordentlik doen – jy moet by hom kan kers vashou. En dan moet jy nie na die tyd probeer kompenseer vir jou onvermoë deur die lot van jou kunsvorm te betreur nie. 

Olwagen kan gerus gaan kers opsteek by die berugte Oos-Duitse dramaturg Heiner Müller. Sy bekende The Hamletmachine het sekerlik vir Shakespeare in sy graf laat omdraai. En Müller draai nie doekies om oor sy agenda nie:

“My main interest when I write plays is to destroy things. For thirty years Hamlet was for me an obsession, so I wrote a short text, Hamletmachine, with which I tried to destroy Hamlet. […] I think my strongest impulse is to reduce things down to their skeleton, to tear off their skin and their flesh. Then I’m finished with them.”

Hier volg enkele voorbeelde uit The Hamletmachine, soos vertaal deur Marc von Henning in die versamelbundel Theatremachine (Faber and Faber, 1995):

HAMLET: Here comes the ghost that begot me, the axe still in his skull. You can keep your hat on, I know you’ve got one hole too many. I wish my mother had had one less when you were still dressed in flesh; it would have spared me myself. Women should be stitched up, a world without mothers. We could get on with butchering each other in peace and quiet, and with some chance of success, when life gets to be too long, or our throats too tight for our screaming.

                                                                        # 

OPHELIA: I am Ophelia. The one the river didn’t keep. The woman dangling from the rope. The woman with slit arteries. The woman with the overdose SNOW ON HER LIPS. The woman with the head in the gas oven. Yesterday I stopped killing myself. I am alone with my breasts my thighs my womb. […] With my bleeding hands I rip up the photographs of the men whom I was used by on the bed on the table on the chair on the floor. I set fire to my prison. I throw my clothes into the fire. I dig the clock that was my heart from out of my chest. I go out on to the streets, dressed in blood.

                                                                        #

En dan spesifiek as toegif vir die einde van Nog ’n Hamlet:

HAMLETPERFORMER: I am not Hamlet. I have no more role to play. My words have nothing more to say to me. My thoughts drain the images of their blood. My drama does not take place any more. Behind me a set is being erected. By people who aren’t interested in my drama, for people whom it doesn’t concern. I’m not interested any more either. I’m not playing any more.

                                                                        # 

Ek het iewers ’n voëltjie hoor fluit dat UCT dalk volgende jaar The Hamletmachine gaan opvoer. Kom ons hoop die voëltjie is reg.

 

 

*Die skrywer aanvaar geen verantwoordelikheid vir enige fisiese of emosionele trauma wat as gevolg van die kyk van “2 girls 1 cup” ervaar mag word nie.