Vandag, presies dertig jaar gelede, op 8 Desember 1980, is John Lennon voor sy woonplek in New York doodgeskiet. Hy was maar veertig jaar oud, so jonk nog eintlik, maar as ‘n lid van The Beatles was sy musikale en kulturele status op daardie stadium lankal reeds in glinsterende goud gegiet. Hy kon tien jaar tevore al gesterf het, toe The Beatles se paaie in 1970 geskei het — aan sy nalatenskap sou dit nie veel verskil gemaak het nie. Sy legende was ten nouste verweef met die van The Beatles, ‘n amper onaantasbare kulturele fenomeen. Dit was in elk geval nie so maklik om hulle te oorleef nie: luister maar na onderhoude met Lennon net na The Beatles opgebreek het: sy rou woede en gemengde gevoelens, sy opgeblase ego en weerloosheid, is fassinerend, soms pynlik om te hoor.
John Lennon word dikwels uitgebeeld as die kunssinnige Beatle, die een wat met die avant garde geflankeer het, die digter in die groep. Lennon het meer as net ‘n handvol briljante songs geskryf, maar die avant garde-ekskursies en die ‘bed-ins’ vir vrede was by tye erg pretensieus. As liriekskrywer word hy beslis dikwels oorskat. Hy kon nie regtig meeding met tydgenote soos Cohen, Dylan, Paul Simon en vele ander woordkunstenaars nie. As filosoof, intellektueel, visioenêr? Wel, gaan luister weer na sy ‘Imagine’: dis ‘n mooi popliedjie, maar dis ook ‘corny’, glad nie die insigte van ‘n groot denker nie; dit was ‘n voorloper, eintlik, van euwels soos ‘We are the world’ en ‘Do they know it’s Christmas?’ — goedbedoelde maar dikwels ondeurdagte pogings deur popsterre om die wêreld (op) te voed en te red.
Daar is heelwat werklik mooi momente op sy beste solo-albums, soos Mind Games en Walls & Bridges, maar min van hulle, dalk geen, bly werklik staan as klassieke rock-albums uit die 1970’s. Die album wat hy kort voor sy dood voltooi het, Double Fantasy, het ‘n paar sjarmante popliedjies opgelewer (‘Woman’, ‘Starting Over’, ‘Beautiful Boy’), maar kan beslis nie ‘n klassieke of selfs net belangrike album genoem word nie. Nee, hy het na The Beatles nooit regtig op dreef gekom as ‘n solokunstenaar nie, en baie van sy artistieke eksperimente gedurende The Beatles se laaste jare is vandag hopeloos gedateer.
En tog verstaan ek waarom mense sy dood vandag wil herdenk — en herdenk ek dit ook. Want hy is een van die groot, ikoniese figure in die geskiedenis van rock. Want hy het, ten spyte van die feit dat hy myns insiens nie as komponis en sanger kon meeding met die bestes onder sy tydgenote nie, tog wonderlike songs geskep (en gehelp skep), soos ‘This Boy’, ‘Nowhere Man’, ‘In My Life’, ‘I’m Only Sleeping’, ‘Happiness is a Warm Gun’, ‘Across the Universe’, ‘Mother’ en ‘Number 9 Dream’ — en vele meer. Want hy het op ‘n verskriklike, onnodige manier, en te jonk, gesterf. Ag, en sommer omdat hy ‘n dromer was — en nie die enigste een nie…
In my life – John Lennon & Paul McCartney
There are places I remember
All my life, though some have changed
Some forever not for better
Some have gone and some remain
All these places have their moments
With lovers and friends I still can recall
Some are dead and some are living
In my life I’ve loved them all
But of all these friends and lovers
There is no one compares with you
And these memories lose their meaning
When I think of love as something new
Though I know I’ll never lose affection
For people and things that went before
I know I’ll often stop and think about them
In my life I love you more
Though I know I’ll never lose affection
For people and things that went before
I know I’ll often stop and think about them
In my life I love you more
In my life I love you more